KEN A INVENTA E DASHI?
DJE CORESPONSAL DI SPIERTA! NA ALEMANIA
ROND mundu aproximadamente 600 miyon homber ta bisti dashi regularmente. Na Alemania homber en general ta doño di rond di 20 dashi. Hopi homber a puntra nan mes un poco molestiá, ora di mara nan dashi, ‘En todo caso, ken a originá e idea di bisti dashi?’ Na unda dashi a originá?
Steenkerke, un pueblo na Bélgica, ta bisa cu e tin e onor di a “inventá” e dashi. Na 1692, soldatnan ingles a haci un atake di sorpresa riba soldat frances situá ei. Segun e corant aleman Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung, “e oficialnan [frances] no tabatin tempu pa bisti corectamente. Pero sin tarda, nan a mara lensu di nan uniform rond di nan garganta cu un knopi los i a manda punta dje lensu dor di buracu di boton di nan bachi. Voilà, e dashi a nace den su forma original.”
Sin embargo, e moda nobo dje soldatnan no tabata exactamente e promé. Experto den e historia di dashi ta bisa cu siglonan promé, guereronan dje emperador chines Cheng (Shih Huang Ti) a bisti un paña na moda di lensu doblá rond di nan garganta, indicando nan rango.
Sin embargo, kisas esnan mas famoso tabata e lensunan cu croata a bisti bringando pa rey Louis XIV di Francia. Durante e procesion di victoria na Paris, hende frances a gusta lensu croata asina hopi cu nan a yama nan cravates, es decir, un croata, i a cuminsá bisti lensu asina tambe. Segun e corant aleman, “Dje tempu ei padilanti, nada por a para e moda di dashi, aunke ta e soldatnan di Steenkerke tabata e proménan pa mara e lensu den knopi di dashi.”
Durante e Revolucion Frances (1789-1799), hende por a indicá nan inclinacion político cu e color di nan “croata,” of lensu, rond di nan garganta. Den siglo 19, e areglo social elegante di Europa “a descubrí” e forma aki di bisti. Tabata n’e tempu ei cu e dashi a ser elevá for di bistí militar i político i a bira parti dje bistí di hende homber en general. Den e dia djawe, dashi ta mas cu aceptabel den hopi areglo social mundialmente; den cierto circunstancia, e ta asta obligatorio.
[Plachi Rekonosementu na página 31]
Historic Costume in Pictures/Dover Publications, Inc., New York