Aligen si Jehova—Agamiley Inkahustisya tan Inkatunong
“Siak si Jehova a manggawa a managamil na maaro ya abig na linawa, inkatunong, tan kaptekan, dia ed dalin; ta dia ed saraya a bengatla manliket ak.”—JEREMIAS 9:24.
1. Anton makapakelaw ya ilalo so inyopresi nen Jehova?
INSIPAN nen Jehova ya onsabi agew et amin so mikabat ed sikato. Diad panamegley na propeta ton Isaias, inkuanto: “Ag-ira naani mamaunong odino mamagbag dia ed amin a masanto a palandey ko; ta say dalin napano naani ed pikakabat ed Jehova, singa saray danum sakbongan da so dayat.” (Isaias 11:9) Agaylan makapakelaw ya ilalo itan!
2. Antoy lalaktipen na pangamta ed si Jehova? Akin?
2 Balet, anto tay kabaliksan na pangamta ed si Jehova? Si Jeremias so angiparungtalan nen Jehova no anton talagay makatantanda: ‘Say pakawalaay pakatalos tan amta to ak, a siak si Jehova a manggawa a managamil na maaro ya abig na linawa, inkatunong, kaptekan, dia ed dalin; ta dia ed saraya a bengatla manliket ak.’ (Jeremias 9:24) Sirin, say pangamta ed si Jehova et lalaktipen toy pangamta ed paraan na pangaagamil to na inkahustisya tan inkatunong. No naagamil tayo’d satan iratan a kualidad, insan sikatoy makapanliket ed sikatayo. Panon tayon nagawaan itan? Diad Salita to, say Biblia, impreserba la nen Jehova so rekord na impidedeneng to ed ag-ayadyarin totoo ed loob na panpanaon. Diad panaral ed satan, naamtaan tayoy paraan nen Jehova nipaakar ed inkahustisya tan inkatunong diad ontan et sikatoy naalig tayo.—Roma 15:4.
Maptek Ingen Maabagey
3, 4. Akin a matunong ed biang nen Jehova a deraley Sodoma tan Gomorra?
3 Say impangukom na Dios ed Sodoma tan Gomorra so ekselentin alimbawan mangiyiilustra ed pigaran aspekto na inkahustisya nen Jehova. Aglambengat angipaakseb si Jehova na nakakaukolan a dusa noagta angitarok met na kilalaban parad saray makanepegan. Talaga ta’n makatunongan so inkaderal na saratan a syudad? Si Abraham, a mapatnag a daiset so amta to nipaakar ed kaugsan na Sodoma, so agnanisip ed inmuna. Pinaseguroan nen Jehova si Abraham a no wala labat lay samploran matunong a totoo a naromog to et agto la deralen itan a syudad. Malinew, say inkahustisya nen Jehova so agbalot bengatbengat odino andiay panangasi.—Genesis 18:20-32.
4 Say impanispeksyon na duaran anghel so mangiiter na malinlinew a prueba’d pirmin kabandayan ed moral na Sodoma. Sanen saray lalaki na syudad, “tobonbalo man tan matatken” et akabatan dan walay duaran lalakin manpundo ed abung nen Lot, nilusob day abung to diad getman panpasoot na pangkat na saray homoseksual. Say inkauges da so talagan nigalet a maomaong! Anggapoy duaruwa, say impangukom nen Jehova ed syudad so matunong.—Genesis 19:1-5, 24, 25.
5. Panon ya inliktar na Dios si Lot tan say pamilya to manlapud Sodoma?
5 Kayari impangisitas ed inkaderal na Sodoma tan Gomorra bilang manamasakbay ya alimbawa, insulat nen apostol Pedro: “Amta na Katawan so pangiliktar to ed saray masantos ed katukso.” (2 Pedro 2:6-9) Anggapo komoy inkahustisya no apideral ira di matunong a Lot tan say pamilya to a kaibay agmaridios a totoo na Sodoma. Kanian, pinasakbayan na angheles nen Jehova si Lot nipaakar ed paganigani lan kadederal. Sanen nanmeneng ni Lot, “nisengeg ed panangasi nen Jehova,” sikato, say asawa to, tan saray mamarikit to so intabin na angheles ya impaway ed syudad. (Genesis 19:12-16) Makapanseguro itayo ya ipanengneng nen Jehova so mipadparan panangiyansakit ed saray matunong ed onsasabi lan kadederal na sayan marelmeng a sistema.
6. Akin ya agtayo masyadon panpagaan so onsasabin kadederal na marelmeng a sistema na bengabengatla?
6 Anggaman say anggaan na sayan sistema so magmaliw a panaon na “panangidapoy inkahustisya,” anggapoy rason a panpagaan tayo itan. (Lucas 21:22, NW) Say panangukom ya idapo na Dios ed Armagedon so napruebaan a “matunong ira ya amin.” (Salmo 19:9) Singa naaralan nen Abraham, sikatayon totoo so nayarin nawalaan na sigpot a panmatalek ed inkahustisya nen Jehova, a mas atagtagey nen say walad sikatayo. Intepet nen Abraham: “Agta gawaen na Ukom na amin a dalin so maalas?” (Genesis 18:25; ikompara so Job 34:10.) Odino singa matukotukoy ya impangikuan nen Isaias, ‘siopa so angipaliwawa [ed si Jehova] na dalan na inkatunong?’—Isaias 40:14.
Matunong a Gawa a Mangisalba’d Katooan
7. Antoy pankoneksionan na inkahustisya tan panangasi na Dios?
7 Say inkahustisya na Dios so agnipatnag lambengat ed dalan a panudusa to’d saray managgaway mauges. Dedeskribien nen Jehova so inkasikato bilang “matunong a Dios tan sakey a Manangilaban.” (Isaias 45:21) Sankapatnag a walay maapit a koneksion na inkatunong, odino inkahustisya na Dios, tan ed pilalek ton isalba so katooan manlapud saray epektoy kasalanan. Bilang komento ed sayan teksto, idadanet na The International Standard Bible Encyclopedia, 1982 Edition, a say “inkahustisya na Dios et aanapen toray praktikal a dalan a nibalikas so panangasi To tan nagawaay panangilaban To.” Aliwan lapud say inkahustisya na Dios et nakakaukolan a tekepan na panangasi, noagta, lapud say panangasi so sakey a balikas na inkahustisya na Dios. Say probisyon na Dios a dondon parad kilalaban na katooan so sankatalonggaringan ya alimbawa na sayan aspekto na madibinon inkahustisya.
8, 9. (a) Anto so nilaktip ed deskripsion a, “sakey a matunong a gawa”? Akin? (b) Antoy kekerewen nen Jehova ed sikatayo?
8 Say balor a mismo na dondon—say mablin bilay na bogbogtong ya Anak na Dios, si Jesu-Kristo—so mablin tuloy lapud saray estandarte nen Jehova so inkalapagan, tan sikaton mismo so pasakop ed saratan. (Mateo 20:28) Say ayadyarin bilay nen Adan, so naandi, kanian nakaukolan so ayadyarin bilay a manondon ed bilay parad saray kapolian nen Adan. (Roma 5:19-21) Dedeskribien nen apostol Pablo so kurso na integridad nen Jesus, a laktipen toy impangibayar ed dondon, bilang “sakey a matunong a gawa.” (Roma 5:18, paimano’d leksab, NW) Akin ya ontan? Lapud diad punto de bista nen Jehova, say panondon ed katooan so maptek tan makanepegan a bengatlan gawaen, anggaman diad baleg ya impansakripisyo to. Say ilalak nen Adan so singa sakey a “kawayan a betag,” ya aglabay na Dios a puteren, odino singa sakey a, “pabilon manasewek,” ya agto labay ya erepen. (Mateo 12:20) Matalek so Dios a dakel so ompaway a matoor a lalaki tan bibii ed limog na saray kapolian nen Adan.—Ikompara so Mateo 25:34.
9 Panon so ikiwas tayo ed sayan supremon kiwas na panangaro tan inkahustisya? Sakey ed bengabengatlan kekerewen nen Jehova ed sikatayo et say ‘panggawa na inkatunong.’ (Miqueas 6:8) Panon tayon nagawaan iya?
Anapen so Inkahustisya, Gegemtaney Inkatunong
10. (a) Antoy sakey a dalan a naagamil tayoy inkahustisya? (b) Panon tayon naanap ya unona so inkatunong na Dios?
10 Manuna’d amin, nepeg tayon mitunosan ed saray estandarte na Dios ed moral. Lapud saray estandarte na Dios et maptek tan matunong, naaagamil tayoy inkahustisya sano manbilay itayon mitunosan ed saratan. Ontan so iilaloan nen Jehova ed totoo to. “Manaral kayo a manggawa na maong; anapen yo so katunongan,” so imbaga nen Jehova ed saray Israelita. (Isaias 1:17) Mipadpara so inkonseho nen Jesus ed saray dumerengel to diad Sermon ed Palandey, sanen imbangat to’d sikara ya ‘anapen nin unona so panarian tan say inkatunong na Dios.’ (Mateo 6:33) Pinaseseg nen Pablo si Timoteo a “gegemtaney inkatunong.” (1 Timoteo 6:11, NW) Sano manbilay itayon mitunosan ed saray estandarte na Dios nipaakar ed walna tan isulong tayoy balon personalidad, nagegemtan tayoy tuan inkahustisya tan inkatunong. (Efeso 4:23, 24) Diad arum a salita, aanapen tayoy inkahustisya diad panggagawa na bengabengatla unong ed paraan na Dios.
11. Akin tan panon tayon nalabanay pangaaripen na kasalanan?
11 Singa amta tayo lan amin, aliwan naynay a mainomay parad ag-ayadyarin totoo a gawaen no antoy maptek tan makanepegan. (Roma 7:14-20) Pinaseseg nen Pablo iray Kristianon taga-Roma a labanay pangaaripen na kasalanan, ta pian nipresenta ray nidedikan laman da ed Dios bilang “kagawaan na inkatunong,” a mausar ed Dios diad pangisumpal na gagala to. (Roma 6:12-14) Ontan met, diad regular a panaral tan pangiyaplika ed Salitay Dios, nakayarian tayoy “panamilin na Katawan” tan ‘nadisiplina ed inkatunong.’—Efeso 6:4; 2 Timoteo 3:16, 17.
12. Antoy paliisan tayo no kaukolan a tratoen tayoy arum diad dalan a labay tayon pantrato nen Jehova ed sikatayo?
12 Komadua, naagamil tayoy inkahustisya sano tratoen tayoy arum diad dalan a labay tayon pantrato nen Jehova ed sikatayo. Alay inomay na pakawalaan na doblen estandarte—maabuloy no parad say sikatayo balet ta mapeget no parad arum. Makapanbaraan tayon tampol parad saray dilin kakulangan tayo, ingen mainomay tayon balawen iray impakalingo na arum, a melag a tuloy no ikompara’d agawaan tayo. Direktan itetepet nen Jesus: “Akin a nengnengen moy taep a walad matay agim, et agmo balet imanoen so pagsen a walad matam a dili?” (Mateo 7:1-3) Agtayon balot lilingwanan ya anggapo ed sikatayo so makatalindeg no usisaen nen Jehova iray lingo tayo. (Salmo 130:3, 4) No say inkahustisya nen Jehova et mamapalugar la ed saray kakapuyan na agagi tayo, siopa itayon pirmin mangukom ed sikara?—Roma 14:4, 10.
13. Akin a liknaen na matunong a toon obligadon manpulong ed maong a balita na Panarian?
13 Komatlo, nipapanengneng tayoy maridios ya inkahustisya sano sikukuli tayon mibibiang ed panagpulong. “Agmo abalaen so maong ed saray kanepegan to, sano wala ed pakayari na limam so panggawa,” isisimbawa nen Jehova ed sikatayo. (Uliran 3:27) Makapuy no isiblet tayo so manangiter-bilay a pikakabat a mabunbunlok lan impagamor na Dios ed sikatayo. Tua, dakel a totoo so agmalabay ed mensahe tayo, balet anggad nakakasian nira na Dios, kaukolan a mabulos tayon itultuloy ya ikdan ira na pankanawnawa a “nagegemtan da so panagsibkel.” (2 Pedro 3:9) Tan singa si Jesus, makapanliket tayo sano natulongan tayoy sakey ya ombaling ed inkahustisya tan inkatunong. (Lucas 15:7) Natan la so marakep a panaon parad sikatayon ‘mantanem na bukel na inkatunong.’—Oseas 10:12.
“Saray Prinsipe Manuley Ira Naani ed Inkatunong”
14. Antoy betang na mamatatken nipaakar ed inkahustisya?
14 Amin tayo so nepeg a manakar ed basbas na inkatunong, balet saray mamatatken ed loob na Kristianon kongregasyon so walaan na nikaduman responsabilidad nipaakar ed saya. Say maprinsipen uley nen Jesus so ‘nipaalagey ed inkatunong tan kaptekan.’ Mitukoyan, say estandarte parad mamatatken et say madibinon inkahustisya. (Isaias 9:7) Sinononot ira ed nadedeskriben propesiya ed Isaias 32:1: “Nia! Sakey ya ari so man-ari naani ed kaptekan, tan saray prinsipe manuley ira naani ed inkatunong.” Bilang tinuroy espiritun manangasikaso, odino “panagpiyaan na Dios,” kaukolan a gawaen na mamatatken iray bengatla unong ed paraan na Dios.—Tito 1:7.
15, 16. (a) Panon a naalig na mamatatken so matoor a pastol ed ilustrasyon nen Jesus? (b) Antoy liknaan na mamatatken nipaakar ed saramay nababalang ed espiritual?
15 Impanengneng nen Jesus a say inkahustisya nen Jehova et maabagey, mapangasi, tan makatunongan. Manuna’d amin, nanggunaetan ton tinulongan iramay walaay problema tan ‘anapen tan ilaban iray abalang.’ (Lucas 19:10) Singa say pastol ed ilustrasyon nen Jesus ya andi-kesaw a nananap anggad nalmo toy abalang a karnero, aanapen na mamatatken iramay nababalang ed espiritual tan pambabanikelan dan ipawil ira ed kasimpukokan.—Mateo 18:12, 13.
16 Imbes a kondenaen iramay graben nankasalanan, panggunaetan na mamatatken a tambalen tan iwanwan iran magbabawi no posibli itan. Panliketan da sano natulongan day sakey ya abalang. Balet, panermenan da sano say managgaway mauges et agto magbabawi. Sirin kakaukolanen ira na saray matunong ya estandarte na Dios a dispelosipen so sakey ya agmagbabawi. Anggan ontan, singa say ama na managdarak ya ilalak, mailalo ra a nasabi agew a say nankasalanan et ‘onsabin nanonotan to.’ (Lucas 15:17, 18) Kanian, unona lan dalawen na mamatatken iray pigaran adispelosip pian panonotan ira no panoy pakapawil da’d organisasyon nen Jehova.a
17. Antoy kalat na mamatatken sano mamebenben na kason gawan mauges, tan anton kualidad so ontulong ed sikaran nadampot itan a kalat?
17 Nagkalalo lan kaukolan ya aligen na mamatatken so inkahustisya nen Jehova sano mamebenben na saray kaso nipaakar ed gawan mauges. Saray managkasalanan so ‘maasingger’ ed si Jesus lapud nalikna ran sikaray natalosan tan natulongan to. (Lucas 15:1; Mateo 9:12, 13) Siempre, agkinonsenti nen Jesus so gawan mauges. Say aminsan ya impakapirungo ed si Jesus so amakiwas ed Zaqueo, bantog a managkikil, a magbabawi tan mipulangan nisesengeg ed amin ya irap ya intarok to’d arum. (Lucas 19:8-10) Walaan iray mamatatken natan na mipadparan kalat ed saray hudisyal a bista ra—pian iwanwan so nankasalanan ed pagbabawi. No sikaray mainomay ya asinggeran a singa si Jesus, naromog na dakel a managgaway mauges a mainomay so ikerew na tulong ed sikara.
18. Antoy mamakayari ed mamatatken pian magmaliw a singa ‘sakey ya amotan manlapud dagem’?
18 Say malikas a puso so ontulong ed mamatatken ya ipakurang so madibinon inkahustisya, ya agmaruksa nisay andiay pililikna. Makapainteres, imparaan nen Esdras so puso to, ya aliwan say kanonotan to labat, ta pian nibangat iray Israelita ed inkahustisya. (Esdras 7:10) Say makatalos a puso so mamakayari ed mamatatken ya iyaplikay matukoy iran Makasulatan a prinsipyo tan ikonsidera iray sirkumstansia na balang indibidual. Sanen tinambal nen Jesus imay biin manpaparala, impanengneng ton say inkahustisya nen Jehova et kabaliksan toy pakatalos ed inkalapagan a getma pati say kabaliksan na ganggan. (Lucas 8:43-48) Saray mamatatken ya ipapakurang day inkahustisya tekep na panangabagey so niyaliling ed ‘sakey ya amotan manlapud dagem’ parad saramay nadodogirog na dilin kakapuyan da odino na sayan marelmeng a sistema a pambibilayan tayo.—Isaias 32:2.
19. Panon so inkiwas na sakey ya agin bii ed impangiyaplika’d madibinon inkahustisya?
19 Amorian mismo na sakey ya agin biin graben nankasalanan so madibinon inkahustisya. “Diad tua et antakot kon asinggeran iray mamatatken,” so aaksobien to. “Balet ta intratro ra ak tekep na panangabagey tan dignidad. Saray mamatatken et singa ra ama imbes di maruksan ukom. Tinulongan da ak a natalosan ya agak ipulisay nen Jehova no determinado ak a korihien iray dalan ko. Naamtaan kon mismo no panon to itayon didisiplinaen a singa ed sakey a maaron Ama. Nilukas koy pusok ed si Jehova, a matalek a denglen toy ey-ey ko. No pawilen itan, simamatuan nibagak a say impiabet ed mamatatken pitoy taon lay apalabas so bendision a nanlapud si Jehova. Nanlapulad saman, lalon inmelet so relasyon ko’d sikato.”
Agamiley Inkahustisya tan Gawaey Matunong
20. Antoray gungguna na pakatalos tan pangagamil na inkahustisya tan inkatunong?
20 Panliketan ta, say madibinon inkahustisya et mas ni kabaliksan to nen say pangiter ed kada too na kanepegan to. Say inkahustisya nen Jehova so amakiwas la’d sikato ya ipagamor so andi-anggaan a bilay ed saramay mangaagamil na pananisia. (Salmo 103:10; Roma 5:15, 18) Oniay pidedeneng na Dios ed sikatayo lapud ikokonsidera na inkahustisya toray sirkumstansia tayo, tan mas anapen toy pangisalba nen say pangondena. Peteg, say magmaong a pakatalos ed laknab na inkahustisya nen Jehova so mamaapit ed sikatayo ed sikato. Tan legan a pambabanikelan tayon aligen iyan anggulo na personalidad to, say bilay tayo tan say arum so mayaman a nabendisionan. Say pangegemtan tayo ed inkahustisya so naiimano na mangatatawen ya Ama tayo. Ta isisipan nen Jehova ed sikatayo: “Kawaloen yo so inkatunong, tan manggawa kayo na kaptekan; ta say panangilaban ko onasingger, tan say inkatunong ko a nipatnag naani. Mapalar so too a manggawa na saya.”—Isaias 56:1, 2.
Paimano ed leksab]
a Nengnengen so Say Panag-Bantayan, Abril 15, 1991, pahina 22-3.
Kasin Nanonotan Yo?
◻ Antoy ibabangat na inkaderal na Sodoma tan Gomorra ed sikatayo nipaakar ed inkahustisya nen Jehova?
◻ Akin a say dondon et matalonggaring a panangibalikas na inkahustisya tan aro na Dios?
◻ Antoray taloran dalan a naagamil tayoy inkahustisya?
◻ Diad anton nikaduman dalan a naalig na mamatatken so madibinon inkahustisya?
[Saray litrato ed pahina 15]
Diad panagpulong tayo, nipapanengneng tayoy maridios ya inkahustisya
[Litrato ed pahina 16]
Sano nipapatnag na mamatatken so maridios ya inkahustisya, magmainomay na saramay walaay problema so onkerew na tulong ed sikara