Bayuboan so Espirituy Otang a Linawa

INSALBA na sakey a doktor ed Estadoy New York so bilay nen Marie diad emerhensyan situasyon. Balet aglabat akisalamat nisay nambayar so 50 años a si Marie. Agaylan niyugali lan andiay otang a linawa!

Isasalaysay na Biblia ya aminsan, diad iloloob to’d baryo, akaabet si Jesus na samploran lalaki a graben akating. Sikaray kinmelyaw ed sikato: “Jesus, Managbangat, kasian mo kami!” Ingganggan nen Jesus: “Onla kayo tan ompatnag kayo ed saray saserdotes.” Inunor na saray akating so panangidirehi to, tan legan a wala ra’d dalan, ginmapon naimano tan alikna ra so iyaabig da.

Siamera ed inmabig ya akating so tuloytuloy la. Balet samay sakey ya akating, a Samaritano so pinmawil pian anapen toy Jesus. Indayew na sayan datin akating so Dios, tan sanen nalmo toy Jesus, sikatoy tinmalimukor ed saray sali to, a pisalsalamatan to. Bilang ebat et inkuan nen Jesus: “Aliwa ta’n samplora so alinisan? Balet iner sirin so kawalaan day siamera? Anggapo so aromog a pinmawil ya akisalamat ed Dios, nilikud so sayan sankaili?”​—Lucas 17:11-19.

Walay importantin leksion ya ipapabitar na tepet: “Iner sirin so kawalaan day siamera?” Singa si Marie, say siameran akating so walaan na seryoson nankulangan​—ag-ira angipanengneng na otang a linawa. Say ontan ya inkaandi-otang a linawa so kasmak a tuloy natan. Antoy rason ed saya?

Manunan Sengegan na Andiay Otang a Linawa

Say inkaandi-otang a linawa so onggagapon manuna ed inkasiblet. Konsideraen pay inmunan atateng tayo, si Adan tan Eva. Pinalsa ira nen Jehova a walaan na madibinon atributos tan intaryaan tora na amin a bengatla pian maliket ira, pati say marakerakep ya harden ya ayaman, naspot a kaliberliber, tan makabaliksan tan makapenek a kimey. (Genesis 1:26-29; 2:16, 17) Ingen, diad desdes na panangayat nen Satanas ed dilin-interes da, bilang sanasawa et sikaray tinmunganga tan sinmunggay ed inkabunlok nen Jehova.​—Genesis 3:1-5; Apocalipsis 12:9.

Konsideraen met so totoo ed kadaanan ya Israel, a pinili na Dios a magmaliw ya espisyal a kayarian to. Agaylay pisalsalamat na amin ya Israelitan atateng diad labi na Nisan 14, 1513 K.K.P.! Diad saman a makatantandan labi, intarok na anghel na Dios so patey ed “amin so saray anak a panguloan diman ed dalin na Ehipto” balet ta nilabsanan so suston amarkaan a kaabungan na Israelita. (Exodo 12:12, 21-24, 30) Tan diad inkiliktar da manlapud armada nen Faraon diad Ambalangan Dayat, tekep na kapusoan a napno na otang a linawa, ‘kinantaan nen Moises tan saray anak na Israel si Jehova.’​—Exodo 14:19-28; 15:1-21.

Anggaman kuan, pigaran simba labat kataynan da’d Ehipto, “say sankamuyongan na saray anak na Israel nantalabotob ira.” Agaylan abiktima iran tampol na andiay otang a linawa! Kailiw day ‘panyudyurong ed abay na panaglutoan na laman . . . angan na tinapay a napnapsel,’ a nanggayagaan da ed Ehipto, say dalin na impakaaripenan da. (Exodo 16:1-3) Malinew, say kasibletan so kontra’d pakabayubo tan pakapangipatnag na otang a linawa.

Bilang kapolian na makasalanan ya Adan, amin a katooan so nianak a walaay kasibletan tan tendensya ed kaandiay otang a linawa. (Roma 5:12) Say agpisasalamat so kabiangan met na sinisiblet ya espiritu a manodomina ed totoo na sayan mundo. Singa say dagem a susungapen tayo, satan ya espiritu so wala’d amin a pasen, tan aapektaen to itayo. (Efeso 2:1, 2) Nakaukolan tayo sirin a bayuboan so misalsalamat a disposisyon. Panon tayon gawaen itan?

Kapilitan so Pandalepdep!

Uukeran na Webster’s Third New International Dictionary so otang a linawa bilang “say kipapasen a misalsalamat: maligsa tan makaaron liknaan ed sakey a manag-benepisyo a manadagdag ed sakey a balesey pabor.” Say sakey a liknaan et ag-automatikon napaandar odino naerep; basta labat itan onlesa ed akindalem na sakey. Say otang a linawa so mas nen say panangipanengneng labat na maabig ya awawey odino maabig a walna; onggagapo itan ed puso.

Panoy pakaaral tayon nalikna’d pusoy pisalsalamat? Isisiglaot na Biblia so dakel ed nalilikna tayo ed saramay pipilien tayon nononoten. (Efeso 4:22-24) Say pakaaral a naliknay pisalsalamat so onggapo ed maapresian pandalepdep ed saray kaabigan a nagagamoran tayo. Mitunosan ed saya, inkuan nen Dr. Wayne W. Dyer, a mantratrabaho ed lawak na bunigas na mental: “Agka nawalaan na sakey a liknaan (emosyon) ya agmo ni ninonot.”

Alaen pan alimbawa so pamaakaray pisalsalamat ed palsan walad kaliberliber tayo. Sano onnengneng ka’d mabitewen a tawen ed agmalurem a labi, antoy naliliknam nipaakar ed naeeksperiensiam? Imbalikas nen Arin David so inkakelkelawan to: “No umamengen ko so saray tawen mo, kimey na saray gamegamet mo, say bulan tan saray bitewen, ya ingganam. Anto ta so too a manonot ka ed sikato? Tan say anak na too, a sikato so dalawen mo?” Tan diad malinak a labi, nansalitan malinlinew iray bitewen ed si David, ya anagdag ed sikaton mangisulat: “Saray tawen ipaliwawa ra so gloria na Dios; tan say sansinakoban iparungtal to so gawa na saray lima to.” Akin a say mabitewen a katawenan so anenyeg a tuloy ed si David? Sikaton mismo so inmebat: “Manumameng ak ed amin a gawagawam; mantaltaliwa ak ed gawa na limalimam.”​—Salmo 8:3, 4; 19:1; 143:5.

Inapresia met nen Solomon ya anak nen David so kablian na panmolimoli nipaakar ed saray pankelawan ed palsa. Singa bilang, nipaakar ed papel na saray lurem ed panamarepresko ed dalin tayo, insulat to: “Amin iray ilog ombatik ira ya onla ed dayat, anggan ontan say dayat sikato so agnapano; ed pasen a nanlapuan na saray ilog, diman onla ra lamet.” (Eclesiastes 1:7) Kanian kayarin saray uran tan ilog so manrepresko ed dalin, saray danum da so onagos lamet ed dayat a papawil ed saray lurem. Anto kasi pagmaliwan na sayan dalin no anggapo iyan panagsapit tan itetelek na danum? Agaylan pisalsalamat nen Solomon sanen minolimoli to iraya!

Papablien met na misalsalamat a too so relasyon to’d saray membro na pamilya, kakaaro, tan kabkabat. Saray gawa na kaabigan da so naiimano to. Legan ton maapresian iisipen iray abig na linawa ra, nalilikna to’d pusoy pisalsalamat.

Panangibalikas na Otang a Linawa

Agaylan simplin salita so “salamat”! Magmainomay itan ya ibalikas. Tan dakerakel so pankanawnawan nagawaan itan. Agaylan makarepresko so maligsa tan masimoon a pangibagay Salamat ed sakey ya angilukas na puerta parad sikayo odino anokdok ed bengatlan naplag tayo! Say pakarengel ed satan a balikas et gawaen ton mainomay tan mas makatumang so trabaho na sakey a managlako odino ed weytres diad sakey a restawran odino ed kartiro.

Say pangipawit na saray kard a pisasalamat so matukoy a paraan ed pangibalikas na otang a linawa ed saray gawa na kaabigan. Dakel ed saray kard a nasaliw so marakerakep a mangibabalikas na sentimento. Balet agta maaron personal a balikas so pangiyarum na saray balikas na apresasyon ed dilin sulat mo? Lablabayen ni ingen na arum so agpangusar na niimprinta lan kard, imbes et mangipawit na personal ya antikey a sulat.​—Ikompara so Uliran 25:11.

Maseguro, saramay makanepegan a tuloy ed otang a linawa tayo et saray sankaapitan ed sikatayo diad ayaman. Tutukoyen na Biblia so makayarin asawan bii: “Say asawa to met [so ombangon], tan sikato so idayew to.” (Uliran 31:28) Agta say impapuso iran balikas na pisasalamat na asawan laki ed asawa to so makatulong ed atmosperay kareenan tan inkaligen na ayaman? Tan agta maliket met so asawan laki ya onsabi ed ayaman tekep na maligsa tan maapresian pabano na asawa to? Diad sarayan panaon, dakel so desdes ed panamaley, tan sano abunton lay desdes, magmainomay ya onliab so sanok. Say sakey a walaan na misalsalamat a disposisyon so mapasensia tan maples a mangibaliwala tan mamerdona.

Nakaukolan met a sinononot iray tobonbalo ed panangibalikas na impapuson apresasyon ed atateng da. Siempre, ag-ayadyari iray atateng, balet aliwan rason itan ya andiay kay otang a linawa ed agawaan da la’d sika. Say panangaro tan panangimano ra ed sika nanlapulad inkianak mo so agnabayaran. No imbangat da ka ed pikakabat na Dios, lalo kan misalsalamat.

“Saray ugugaw sikara so sakey a tawir [manlapud] si Jehova,” so inyabawag na Salmo 127:3. Kanian kaukolan ya anapen na atateng iray pankanawnawa a komendaay ananak da imbes a tetelen ira ed angkelag a lingo ra. (Efeso 6:4) Tan agaylan pribilihyo ra so ontulong ed saray kalangweran ed silong na panangasikaso ra a bayuboan so espirituy otang a linawa!​—Ikompara so Uliran 29:21.

Misalsalamat ed Dios

Si Jehova a Dios so Manangiter na “amin a maong a palangkap tan amin ya ayadyarin palangkap.” (Santiago 1:17) Nagkalalo lan importanti et say langkap a bilay, ta amin a bengatlan wala’d sikatayo odino nayarin plano tayo et magmaliw ya andiay kabaliksan no naandi bilay tayo. Papasesegen itayo na Kasulatan a nonoten a “[si Jehova a Dios] so kawalaan na subol na bilay.” (Salmo 36:5, 7, 9; Gawa 17:28) Pian nabayuboan so puson misalsalamat ed Dios, kaukolan tayon dalepdepen so mabunlok iran probisyon to a manusustini ed pisikal tan espiritual a bilay tayo. (Salmo 1:1-3; 77:11, 12) Say ontan a puso so managdag ed sikatayon ipanengneng so apresasyon diad saray salita tan gawa.

Say pikakasi so sakey a mabitar a paraan ed pangibalikas tayoy otang a linawa ed Dios. Inyabawag na salmistan David: “Amayamay ira, O Jehova a Dios ko, so saray makapakelaw a gawam a ginawam, tan saray nonot mo nipaakar ira ed sika. No komon ta ipaliwawak tan salitaen ko ra, dakel ni ra nen saray nayari a bilangen.” (Salmo 40:5) Komon ta napakiwas itayo met.

Determinado met si David a mangipanengneng ed Dios na apresasyon to diad saray balikas a sinalita to ed arum. Inkuanto: “Misalamat ak ed Jehova ed masimoon a pusok; iparungtal ko so amin a gawam a pankelawan.” (Salmo 9:1) Say pangitongtong ed arum nipaakar ed Dios, ya ibabalikas tayoy inkasikatayo diad panginabang ed sikara na katuaan manlapud Salita to, so nayarin sankaabigan a paraan a nipanengneng tayoy otang a linawa tayo ed sikato. Tan saya so ontulong ed sikatayon magmaliw a lalon misalsalamat ed arum ya aspekto na bilay.

“Siopaman a mangisaklang na pisasalamat paligaen toak; tan ed satan so manguksoy na dalan to a maptek iparungtal koy pangilaban,” kuan nen Jehova. Komon ta naeksperiensiam so gayagan manlalapud pangipapanengneng moy impapuson otang a linawa ed sikato.​—Salmo 50:23; 100:2.

[Litrato ed pahina 7]

Say bilay et langkap a manlalapud Dios. Seguroen so pangarum na personal a balikas