‘Mantultuloy a Mabulbulos a Manpeperdonaan’
“[Mantultuloy a] mantetepelan so sakey tan sakey, tan [mabulbulos a, NW] manpeperdonaan so balang sakey.”—COLOSAS 3:13.
1. (a) Sanen insuheri nen Pedro a perdonaen tayoray arum ya “angga ed maminpito,” akin ya isipen ton sikato lay mabunlok? (b) Antoy labay ya ibaga nen Jesus sanen inkuanto a kaukolan tayon mamerdona ya “angga ed maminpitomplo a pito”?
“KATAWAN maminpiga kasi a mankasalanan naani ed siak so agik, tan maminpiga a perdonaen ko? Angga ed maminpito?” (Mateo 18:21) Nayari palagin diad padesir nen Pedro et mabunlok lan maong ed suhestion to. Diad satan a panaon, inkuan na rabinikon tradisyon a say sakey et agkaukolan a masulok a mamitlon danay a manginatnat na panamerdona ed parehon kasalanan.a Isipen pay inkasurprisa nen Pedro, ed ebat nen Jesus: “Agko ikuan ed sika, Angga ed maminpito; ingen, Angga ed maminpitomplo a pito”! (Mateo 18:22) Say impangulit ed pitora so misimbangan ed pangibagan “ag-agetaran.” Diad panmoria nen Jesus, anggapo lawari limitasyon no maminpigan perdonaen na sakey a Kristiano so arum.
2, 3. (a) Antoray pigaran situasyon ya ompatnag a mairap so pamerdona ed arum? (b) Akin a matalek itayo a talagan makagungguna’d sikatayoy pamerdona ed arum?
2 Anggaman ontan, say pangiyaplika’d satan a konseho so aliwan naynay a mainomay. Siopa ta ed sikatayo so ag-akalikna’d ot-ot na agmaalas ya impakasakitan? Anganko ta inwalwal na sakey a toon panpipiyaan mo so sakey a sekreto. (Uliran 11:13) Saray bengatbengat a balikas na maapit a kaaro so ‘singara kisaksak na kampilan.’ (Uliran 12:18) Say maabuson trataminto’d sika na sakey ya inad-arom odino panpipiyaan so sengegay aralem iran sugat. Sano nagawa iratan a bengatla, say natural a reaksion tayo et onsanok. Nayarin onkiling tayon agla mitongtong ed akaopendi, a paliisan no nayadyari labat. Say pamerdona ed sikato, so singano papaulyan lan agnadusa’d impanakit to’d sikatayo. Ingen, say panem-em na sakit a linawa, so mansumpal ed pakasakitan tayo lanlamang.
3 Kanian ibabangat itayo nen Jesus a mamerdona—“angga ed maminpitomplo a pito.” Maseguron saray bangat to so agbalot mamasakit ed sikatayo. Amin ya imbangat to so nanlapud si Jehova, ‘Samay angibangat ed sikatayo diad kinabangan tayo.’ (Isaias 48:17; Juan 7:16, 17) Makatunongan, talagan makagungguna’d sikatayoy pamerdona ed arum. Sakbay tayon singbaten no akin a mamerdona tayo tan no panon tayon nagawaan itan, makatulong anganko no linewen ni no antoy panamerdona tan no antoy agpanamerdona. Say ideya tayo nipaakar ed panamerdona so mangapekta’d abilidad tayon mamerdona sano naopendi itayo na arum.
4. Antoy agkabaliksan na pamerdona ed arum, balet panon a naukeran so panamerdona?
4 Say pamerdona ed arum lapud inpakaopendi tayon mismo et agto kabaliksan a kokonsintien odino palelemewen tayoy ginawa ra; nisay kabaliksan ton papaulyan tayoy arum a manganamot ed sikatayo. Tutal, sano perdonaen itayo nen Jehova, sikatoy seguradon agmamapamelag ed saray kasalanan tayo, tan agton balot abuloyay makasalanan a totoo a gatin-gatinay panangasi to. (Hebreos 10:29) Unong ed Insight on the Scriptures, say panamerdona so naukeran bilang “kiwas a pamerdona ed akaopendi; ya agla manliknay sakit na linawa ed sikato lapud impakaopendi tan ontunda lan maningil ed amin a pamalesan.” (Tomo 1, pahina 861)b Iikdan itayo na Biblia na saray makatunongan a rason ed pamerdona ed arum.
Akin a Perdonaey Arum?
5. Antoy importantin rason ed pamerdona ed arum so nipanengneng ed Efeso 5:1?
5 Say sakey ya importantin rason ed pamerdona ed arum so nipanengneng ed Efeso 5:1: “Aligen yo sirin so Dios, singa anak to kayon inararo.” Diad anton paraan a kaukolan tayon ‘aligen so Dios’? Say salitan “sirin” so mangisisiglaot ed balikas ed bandad unaan a bersikulo, a kuanto: “Manaanosan kayo ed sakey tan sakey, mapangasi, manpeperdonaan so sakey tan sakey, a singa met say Dios pinerdona to kayo ed Kristo.” (Efeso 4:32) On, no nipaakar ed panamerdona, kaukolan tayon aligen so Dios. Singa melag ya ugaw a laki a sasalien ton aligey ama to, sikatayo, bilang ananak ya inad-aron maong nen Jehova, so malabay met a magmaliw a singa say manamerdonan mangatatawen ya Ama tayo. Seguradon mamaliket ed puso nen Jehova so inengneng to manlapud katawenan a naimano iray mangaraldalin ya anak to a panggugunaetan day magmaliw a singa sikato diad panpeperdonaan da!—Lucas 6:35, 36; ikompara so Mateo 5:44-48.
6. Diad anton dalan a wala so baleg a pandumaan na panamerdona nen Jehova ed samay panamerdona tayo?
6 Tua, agtayon balot makaperdona ed naspot a pantalos a singa ed si Jehova. Balet satan so nagkalalon rason no akin a manpeperdonaan tayo. Konsideraen: Wala so baleg a pandumaay panamerdona nen Jehova ed samay panamerdona tayo. (Isaias 55:7-9) Sano perdonaen tayoramay nankasalanan ed sikatayo, mabetbet ya amta tayo ya agmanbayag et kaukolan tayo met iran mamerdona ed sikatayo. Diad kipapasen na too, lawas a kaso na saray managkasalanan a mameperdona ed saray managkasalanan. Balet, diad si Jehova say panamerdona so lawas agmanbalesan. Peperdonaen to itayo, balet sikatoy agtayon balot kaukolan a perdonaen. No si Jehova, ya agmankakasalanan et ontanlan maad-aro tan sigpot a mameperdona ed sikatayo, agta sikatayon makasalanan a totoo et panggunaetan tayon manpeperdonaan?—Mateo 6:12.
7. No agtayo perdonaey arum anta walay basiyan na panangasi, panon itan a mangapektan maong ed dilin relasyon tayo ed si Jehova?
7 Lalo nin importanti, no agtayo perdonaey arum anta walay basiyan na panangasi, satan so mangapektan maong ed dilin relasyon tayo ed Dios. Aglabat kekerewen nen Jehova ed sikatayon manpeperdonaan; iilaloan ton gawaen tayo met itan. Unong ed Kasulatan, kabiangay motibasyon ed pagmaliw tayon manamerdona et pian perdonaen itayo nen Jehova odino lapud peperdonaen to itayo. (Mateo 6:14; Marcos 11:25; Efeso 4:32; 1 Juan 4:11) Sirin, no agtayo mabulos a mamerdona ed arum anta wala so mabiskeg a rason a gawaen itan, kasin talagan nailaloan tayo so ontan a panamerdonan manlapud si Jehova?—Mateo 18:21-35.
8. Akin a say pagmaliw a manamerdona et manresulta’d pankaabiganan tayo?
8 Ibabangat nen Jehova iray totoo ed “maong a dalan a nepeg da a dalanen.” (1 Arari 8:36) Sano bibilinen to itayo a manpeperdonaan, matalek tayo a parad pankaabiganan tayo so walad puso to. Tekep na maong a gagalan ibabaga ed sikatayo na Biblia ya “itdan na pasen so sanok.” (Roma 12:19) Say sakit na linawa so ambelat a sasakbaten ya awiten ed bilay. Sano em-eman tayo itan, naynay a walad nonot tayo, manamsam ed kareenan tayo, tan mangapekta’d gayaga tayo. Say mantultuloy a sanok, a singa say imon, so walaan na mauges ya epekto ed pisikal a bunigas tayo. (Uliran 14:30) Tan bangta sasagmaken tayo iyan amin, say akaopendi so nayarin sigpot ya anggapoy amta to’d kagogonigon tayo! Amta na maaron Manamalsa tayo a kaukolan tayon mabulos a perdonaen so arum aliwan lapu labat ed pakagunggunaan da noagta parad dilin pakagunggunaan tayo. On, say konseho ed Biblia a mamerdona so ‘maong a dalan a dalanen.’
“Mantultuloy a Mantetepelan so Sakey tan Sakey”
9, 10. (a) Antoran nengneng na situasyon so agla mankakaukolay pormal a panamerdona? (b) Anto so isusuheri na balikas a “mantultuloy a mantetepelan so sakey tan sakey”?
9 Say pisikal a pakasakitan et sasaglawien toy angkelag a sugat ya anggad araldalem iran sugat, tan aliwan amin et mankakaukolay parehon panangimano. Mipadpara itan ed asakitan a liknaan—arum a sugat so araldalem nen say arum. Kaukolan ta a manggawa tayoy isyu ed kada angkelag labat ya impakaopendian tayo ed relasyon tayo’d arum? Saray samet ya impaka-irita, impakaleglemew, tan impakaalipanesan so kabiangay bilay tan agla mankakaukolay pormal a panamerdona. No kabkabat itayo ya oniiwas ed arum ya akagawa na angkelanting ya impakasakitan tan insan ipilit a sikara ni mipulangan ed sikatayo sakbay a magmaliw tayon makortesiya lamet ed sikara, nayarin napilitan iran mideneng ed sikatayo tekep na masyadon inkaalwar—odino agtanton milimog ed sikatayo!
10 Imbes, agta magmaong a “nawalaay reputasyon a makatunongan.” (Filipos 4:5, Phillips) Bilang ag-ayadyari iran pinalsan manlilingkor a benebenek, makatunongan tayon nailaloan a no maminsan et saray agagi tayo et nadapigas da itayo, a singa panangibaga, tan ontan itayo met ed sikara. Sisimbawaen itayo na Colosas 3:13: “Mantultuloy a mantetepelan so sakey tan sakey.” Isusuheri na satan a balikas so pagmaliw a maanos ed arum, a palabasen laray walnan agtayo labay ed sikara odino ed ugugalin parad say sikatayo et makairita. Say ontan ya anos tan panamokpok so ontulong ed sikatayon natalonaay samet ya impakaopendi a nala tayo ed pidedeneng ed arum—ya aggigirogiroey kareenan na say kongregasyon.—1 Corinto 16:14.
Sano Araldalem Iray Sugat
11. Sano nankasalanan so arum ed sikatayo, antoy makatulong ed sikatayon naperdona ira?
11 Balet, panon to no nankasalanan so arum ed sikatayo, a pansengegay sankaimanon sugat. No say kasalanan et agtanton grabe, agtanton mairap ya iyaplikay konseho na Biblian ‘sibubulos a manpeperdonaan.’ (Efeso 4:32) Say ontan ya inkamaparaan a mamerdona so mitunosan ed apuyanan iran salita nen Pedro: “Lalo la a tuloy, agkomon naumas so aro yo ed sakey tan sakey; ta say aro dakel so sakoban ton kasalanan.” (1 Pedro 4:8) Say pangipaslep ed kanonotan a sikatayo met so makasalanan et pagmaliwen to itayon lugaray pakalukso na arum. Sano mamerdona tayo sirin, ibubulos tayo so sakit a linawa imbes ya em-eman itan. Bilang resulta, say relasyon tayo ed akaopendi so agmanagmak na antokaman a manbayag a pakasakitan, tan makatulong tayo met ed pakamantini na mablin kareenan ed loob na kongregasyon. (Roma 14:19) Nasabi panaon, agla nanonotay ginawa na akaopendi.
12. (a) Antoy unona lan kaukolan tayon gawaen ta pian naperdonay sakey ya anakit a maong ed sikatayo? (b) Panon a saray salita ed Efeso 4:26 so mangipapanengneng a kaukolan tayon resolbien a tampol iray pamaakaran?
12 Anto, balet, no walay mankasalanan ed sikatayo ed mas seryoson paraan, diad inkasakitan tayon maong? Alimbawa, sakey a panpipiyaan a kaaro so angiwalwal ed sakey a personal a tuloy iran pamaakaran ya impatuam ed sikato. Say liknaan mo et asakisakitan, abaingan, tan atraidor. Sasalien mon palabasen la, balet ta agmo nalingwanan. Diad ontan a kaso, kaukolan a sika lay unonan manresolbi ed problema, anganko diad pitongtong ed akaopendi. Makabat so panggawa ed saya sakbay a say pamaakaran et onloor. Oniay insimbawa nen Pablo ed sikatayo: “Onsanok kayo, ingen ta agkayo mankakasalanan [salanti, no em-eman odino onkiwas lapud sanok]; agkomon onselek so agew a sipapasnok kayo ni.” (Efeso 4:26) Lalon maranet iray salita nen Pablo sano konsideraen tayoy bengatla a diad limog na saray Judio, say iseselek na banwa so mananda’d panampot tan igapo na sakey ya agew. Kanian, say simbawa et: Resolbien a tampol so pamaakaran!—Mateo 5:23, 24.
13. Sano aasinggeran tayoy sakey ya akaopendi ed sikatayo, anto so kaukolan a gagala tayo, tan antoray suhestion a makatulong ed pakadampot tayo ed satan?
13 Panon mon asinggeray akaopendi? ‘Anapen so kareenan tan tumboken,’ kuan na 1 Pedro 3:11. Say gagalam sirin, et aliwan say pangibalikas na sanok noagta say pikareenan ed agim. Pian nadampot itan a gagala, maabig a tuloy so ipaliis ed maruksan salita tan andawes; saraya so mamalesay mipadparan reaksion ed sananey a too. (Uliran 15:18; 29:11) Niarum ni, paliisay alablabas a balikas a singa, “Lanang ka lan . . . !” odino, “Agkan balot . . . !” Saratan ya alablabas a komento so sengegan na pagmaliw ton madepensa ed inkasikaton dili. Imbes, nipatnag komon na tonaday bosis mo tan itsuray lupam a labay mon resolbien so pamaakaran ya inkasakitan mon maong. Espisipikon isalaysay so naliliknam lapud agawa. Ikdan mo na pankanawnawan isalaysay to met so kiwas to. Talinengey ibabaga to. (Santiago 1:19) Antoy maong a nagawaan na satan? Ipapaliwawa na Uliran 19:11: “Say kalakal na too manggawa ed sikato so matantan a manpasnok; et gayaga to so pamalabas na pakalukso.” Say pakatalos ed liknaan tan saray sengegay inkiwas na sakey a too so nayarin mangekal ed negatibon iisipen tan nalilikna nipaakar ed sikato. Sano pidenengan tayoy situasyon ed kalat a mikareenan tan pansiansiaen itan ya awawey, maseguron antokaman ya agpantatalosan so naresolbi, nagawa iray matukoy a pipulangan, tan ninatnat so panamerdona.
14. Sano perdonaen tayoy arum, diad anton pantalos a kaukolan tayon mangilingwan?
14 Kasin say pamerdona ed arum et kabaliksan ton aktual a lingwanan tayo lay agawa? Tandaay alimbawan mismo nen Jehova nipaakar ed saya, a singa asingbat tayo la ed akadkaunan artikulo. Sano kuan na Biblia a lilingwanan nen Jehova iray kasalanan tayo, agto labay ya ibagan agto la nayarian a nonoten iratan. (Isaias 43:25) Imbes, lilingwanan to diad pantalos a bektan mamerdona, agto kuekuentaen irayan kasalanan a kaukoman tayo ed arapen a panaon. (Ezequiel 33:14-16) Mipadpara, say pamerdona ed kaparan totoo et agto labay ya ibagan agtayo la natandaay ginawa ra. Balet, nayarian tayon nalingwanan diad pantalos ya agtayo ituklaw itan ed akaopendi odino ipanonot lamet itan diad arapen. Lapud aresolbi lay pamaakaran, agmatukoy so pangitalabutob ed satan; nisay panangaro so sigpot ya oniwas ed akaopendi, a tratratoen a singano adispelosip. (Uliran 17:9) Tua, nayarin kaukolan so panaon pian natambal so relasyon tayo ed sikato; nayarin agtayo napanggayagaan so parehon inkamaapit a singa ed inmuna. Balet siansian sikatoy inaro tayo bilang Kristianon agi tayo tan gawaen tayoy anggaay nayarian tayo pian namantini iray maabig a relasyon.—Ikompara so Lucas 17:3.
Sano Ompatnag ya Imposibli Pamerdona
15, 16. (a) Kakaukolanen ta ed saray Kristiano a perdonaey sakey a managgaway-mauges ya agmagbabawi? (b) Panon tayon niyaplika so simbawa na Biblia a naromog ed Salmo 37:8?
15 Balet, anto no say arum so mankasalanan ed sikatayo diad dalan ya aralem a tuloy iray sugat, tan anggapo labat lay panangaksobi ed impankasalanan, anggapoy panagbabawi, tan anggapoy pipupulangan ed biang na akaopendi? (Uliran 28:13) Malinlinew ya ipapanengneng na Kasulatan ya agperdonaen nen Jehova so agmagbabawi, inmawet iran managkasalanan. (Hebreos 6:4-6; 10:26, 27) Komusta itayo balet? Oniay kuan na Insight on the Scriptures: “Agkakaukolanen ed saray Kristiano a perdonaen iramay mangaagamil na mauges, ginagalan kasalanan ya andiay pagbabawi. Magmaliw iratan a kakabusol na Dios.” (Tomo 1, pahina 862) Anggapoy Kristianon abiktima ed alablabas ya agmaalas, mabanday, odino masebeg a tratamento so napilitan a mamerdona, odino mamalabas, ed sakey a managgaway-mauges ya agmagbabawi.—Salmo 139:21, 22.
16 Natalosan, saramay nagmaliw a biktima na maruksan panagmaltrato so manliknan asakitan tan asanokan. Balet, tandaan a say pamasiansia ed sanok tan sakit na linawa so pakasakitan tayon maong. Say panalagar ed panangadmiti odino pipupulangan ya agbalot onsabi, so lalon mamaingongot ed sikatayo. Say pagmaliw a nigalet ed say ag-inkahustisya so mamatulo ed sanok tayo, tekep na saray makaderal ya epekto ed espiritual, emosyonal, tan pisikal a bunigas tayo. Bilang resulta, naaabuloyan tayo imay anakit ed sikatayo a mantultuloy ton sakitan itayo. Sikakabat a sisimbawaen itayo na Biblia: “Tundaan mo so petang na ulo, tan ikaindan mo so sanok.” (Salmo 37:8) Kanian, aromog na arum a Kristiano a nasabi panaon et nadeside da lan mamerdona diad pantalos ya ontunda lan em-emay sakit na linawa—ya agpalelemewey inkagrabe na kasalanan, noagta diad agpangiyabuloy ed sanok a manalona ed sikatayo. Diad sigpot a pangipalima ed pamaakaran ed Dios na inkahustisya, nainawaan iran tuloy tan tuloy ed panagbilay da.—Salmo 37:28.
17. Anton makaligliwan panamaseguro so itarya na sipan nen Jehova a nirekord ed Apocalipsis 21:4?
17 Sano araldalem so sugat, nayarin agtayo ontalona ed sigpot a pakalingwan ed satan ed kanonotan tayo, anggan panon et aliwan diad sayan sistema na bengabengatla. Balet isisipan nen Jehova so sakey a balon mundo a ditan et “punasen to so amin a lua ed kamataan da; tan andi gapo la naani ipatey; tan anggapo la naani onnangis o dageyem, o ot-ot: ta saray ona a bengatla sikara so linmabas la.” (Apocalipsis 21:4) Antokamay nanonotan tayo ed saman a panaon so agpansengegay aralem a sakit, odino ot-ot, a pakabelatay kapusoan tayo.—Isaias 65:17, 18.
18. (a) Akin a wala so pankaukolan ed pagmaliw a manamerdona ed pidedeneng tayo ed agagi tayo? (b) Sano nankasalanan so arum ed sikatayo, diad anton pantalos a mamerdona tan mangilingwan itayo? (c) Panon iyan mangungguna ed sikatayo?
18 Ambegya, nepeg tayoy manbilay tan mankimey a saniiba bilang sanaagin ag-ayadyari, makasalanan a totoo. Amin tayo so nalilingo. Panapanaon et makapandidismayaan tayo tan makapansasakitan ni ingen. Talagan amtan tuloy nen Jesus a kaukolan tayon perdonaey arum, “agko ikuan ed sika, Angga ed maminpito; ingen, Angga ed maminpitomplo a pito”! (Mateo 18:22) Tua, agtayo sigpot a makaperdonan singa ed panamerdona nen Jehova. Ingen, diad kaslakan a kaso sano mankasalanan iray agagi tayo ed sikatayo, naperdona tayo ira diad pantalos a talonaay sakit na linawa tan makalingwan itayo diad pantalos ya ag-ituklaw so pamaakaran ya ag-ageteran angga ni’d arapen. Kanian sano mamerdona tan lingwanan tayo itan, agtayo lambengat namantini so kareenan ed loob na kongregasyon noagta ontan met ed dilin kareenan na nonot tan puso tayo. Manuna ed amin, napanggayagaan tayo so kareenan a nitarok labat na maaron Dios tayo, si Jehova.—Filipos 4:7.
[Saray paimano ed leksab]
a Unong ed Talmud na Babilonia, oniay kuan na sakey a rabinikon tradisyon: “No akagaway impakalukso so sakey a too, diad unona, onkomadua tan onkomatlon danay et sikatoy perdonaen, diad onkomapat agla peperdonaen.” (Yoma 86b) Saya so nibase’d agsuston pakatalos ed saray teksto a singa say Amos 1:3; 2:6; tan Job 33:29.
b Impalapag na Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.
Tepetepet Parad Repaso
◻ Akin a mabulos tayon mamerdona ed arum?
◻ Antoran situasyon so mankakaukolan ed sikatayon “mantultuloy a mantetepelan so sakey tan sakey”?
◻ Sano sinakitan itayon maong na saray kasalanan na arum, anto so nayarin gawaen tayo pian resolbien so pamaakaran diad mareen a paraan?
◻ Sano perdonaen tayoy arum, diad anton pantalos a mangilingwan itayo?
[Litrato ed pahina 16]
Sano em-eman tayo so sakit na linawa, nayarin ag-amta na akaopendi so kipapasen tayo
[Litrato ed pahina 17]
Sano asinggeran moy arum pian mikareenan, mainomay a naandi iray agpantatalosan