Panon Tayon Itekep so Kaabigan ed Pananisia Tayo?
“Itekep ed pananisia yo so say kaabigan.”—2 PEDRO 1:5, NW.
1, 2. Akin a nepeg tayon ilaloan iray totoo nen Jehova a manggawa na maabig?
SI Jehova so lawas onkikiwas diad maabig a paraan. Gagawaen to so matunong tan maong. Kanian, nasalambit nen apostol Pedro so Dios bilang Samay anawag ed alanaan a Kristianos ‘diad panamegley na gloria tan kaabigan To.’ Say suston pikakabat ed maabig a mangatatawen ya Ama ra so angipanengneng ed sikara no anto so nakaukolan ta pian nagegemtan so bilay a walaan na tuan maridios a debosyon.—2 Pedro 1:2, 3, NW.
2 Papasesegen nen apostol Pablo iray Kristiano ya ‘aligen so Dios, a singa anak ton inararo.’ (Efeso 5:1) Singa say Ama ra’d tawen, saray managdayew nen Jehova so nepeg a manggawa na maabig ed antokaman a kipapasen. Balet anto so kaabigan?
No Anto so Kaabigan
3. Panon so inkaukeran na “kaabigan”?
3 Inukeran na moderno iran diksyunaryo so “kaabigan” bilang “kaabigan ed moral; kamaongan.” Saman so “dugan kiwas tan panagnonot; kamaongan na walna.” Say maabig a too so matunong. Say kaabigan so naukeran met a “katutulok ed estandarte na maptek.” Siempre, para’d Kristianos, say “estandarte na maptek” so dedeterminaen na Dios tan nipapalinew ed Sagradon Salita to, say Biblia.
4. Antoran kalidad ya asalambit ed 2 Pedro 1:5-7 so kaukolan a panggunaetan a bayuboan na Kristianos?
4 Saray tuan Kristianos so miabobon ed matunong iran estandarte nen Jehova a Dios, tan onkikiwas ira ed mablin sipasipan to diad pangaagamil na pananisia. Tutumboken da met so simbawa nen Pedro: “Diad panamegley na ikikiwas yo ed anggaay nayarian yo, itekep ed pananisia yo so say kaabigan, dia ed kaabigan yo say pikakabat, dia ed pikakabat yo say dangka, dia ed dangka yo say panagsungdo, dia ed panagsungdo yo say maridios a debosyon, dia ed maridios a debosyon yo say kaoyamoay sanaagi, dia ed kaoyamoay sanaagi say aro.” (2 Pedro 1:5-7, NW) Kaukolan a panggunaetan a kimeyan na Kristiano a bayuboan irayan kalidad. Agnagawaan iya ed loob na pigaran agew odino taon noagta mankakaukolan na angga’d-bilay a mantultuloy a sagpot. Siempre, say pangitekep na kaabigan ed pananisia tayo, so sakey ya angat a mismo!
5. Anto so kaabigan manlapud Makasulatan a panmoria?
5 Say leksikograpo a si M. R. Vincent so mangibabaga a say orihinal a klasikon pantalos ed Griegon salitan impatalos a “kaabigan” so manutukoy ed “inkadunong ed antokaman a nengneng.” Inusar nen Pedro so plural form na saya sanen inkuanton kaukolan ya iyabawag na Kristianos ed publiko iray “karlangan,” odino saray kaabigan na Dios. (1 Pedro 2:9) Manlapud Makasulatan a panmoria, say kaabigan so dedeskribien ya aliwan passive noagta “moral a pakayari, moral a biskeg, ligsa na kamarerwa.” Diad impanalambit ed kaabigan, walad nonot nen Pedro so makpel a moral a karlangan ya iilaloan ya ipanengneng tan pansiansiaen na ariripen na Dios. Anggaman ontan, lapud sikatayo’y ag-ayadyari, peteg kasin nagawaan tayo so maabig ed imaton na Dios?
Ag-ayadyari Balet Maabig
6. Anggaman sikatayo so ag-ayadyari, akin a nibagan nagawaan tayo so maabig ed imaton na Dios?
6 Sikatayo’y akatawir na ag-inkayadyari tan kasalanan, kanian nayarin umamengen tayo no panon tayon peteg a nagawaan so maabig ed imaton na Dios. (Roma 5:12) Seguradon kaukolan tayo so tulong nen Jehova no labay tayo so nawalaan na maralus a kapusoan, a nayarin panlapuan na maabig iran kanonotan, salita, tan kiwakiwas. (Ipareng so Lucas 6:45.) Kayari impankasalanan nipaakar ed si Batseba, say magbabawin salmista a si David so akikasi: “Palzaen mo dia ed loob ko so sakey a malinis a puso, O Dios; tan mamasimbalo ka na matunong a espiritu dia ed loob ko.” (Salmo 51:10) Naawat nen David so panamerdona na Dios tan say nakakaukolan a tulong ta pian makapantultuloy ed maabig a kurso. Kanian, no sikatayo’y seryoson nankasalanan balet ta nagbabawi tan inawat so tulong na Dios tan mamatatken ed kongregasyon, makapawil itayo ed maabig a basbas tan makapansiansia ditan.—Salmo 103:1-3, 10-14; Santiago 5:13-15.
7, 8. (a) No labay tayo so mantultuloy a maabig, anto so nakaukolan? (b) Anton tulong so wala ed Kristianos diad pagmaliw a maabig?
7 Lapud atawir ya inkamakasalanan, sikatayo so nepeg a mantultuloy ed akindalem a pibabakal ta pian nagawaay kakaukolanen ed sikatayo na kurso na kaabigan. Ta pian makapansiansian maabig, agtayon balot abuloyan so inkasikatayon magmaliw ya ariripen na kasalanan. Imbes, sikatayo so nepeg a magmaliw ya “aripen na katunongan,” lawas mannononot, mansasalita, tan onkikiwas ed maabig a paraan. (Roma 6:16-23) Siempre, saray silalaman a pilalek tayo tan makasalanan ya ikiling so mabiskeg, tan nidudunget itayo ed gulaan na sarayan bengatla tan saray maabig a bengatlan kakaukolanen na Dios ed sikatayo. Kanian, anto’y kaukolan a gawaen?
8 Ununa, kaukolan a tumboken tayo’y panangiwanwan na masanton espiritu, odino aktibon puersa nen Jehova. Tumboken tayo sirin so simbawa nen Pablo: “Manakar kayo ya onong ed Espiritu, tan ag yo oonoren [so] saray kaalakan na laman. Ta say agapen na laman sumpa ed Espiritu, et say Espiritu sumpa ed laman; ta saraya mansumpaan ira ed sakey tan sakey: kanian ag yo komon gawaen so gaba’yo.” (Galacia 5:16, 17) On, bilang sakey a puersa parad inkatunong, walaan tayoy espiritu na Dios, tan bilang manangiwanwan ed maptek a kondukta, walaan tayoy Salita to. Walaan tayo met na maaron tulong na organisasyon nen Jehova tan say simbawa na “matoor tan makabat ya aripen.” (Mateo 24:45-47) Diad ontan, sikatayo’y ontalona ed pibabakal sumpad makasalanan iran tendensya. (Roma 7:15-25) Siempre, no wala so marutak a kanonotan a nanonotan tayo, nepeg tayon iwaklit a tampol itan tan onkerew ed Dios na tulong ta pian nabarangkaan so antokaman a tukso, diad ikiwas ed agmaabig a paraan.—Mateo 6:13.
Say Kaabigan tan Saray Kanonotan Tayo
9. Say maabig a kondukta so mankakaukolan na anton nengneng na panagnonot?
9 Say kaabigan so onggagapo’d paraan na pannonot na sakey a too. Ta pian napanggayagaan tayo’y madibinon pabor, nepeg a nonoten tayoray bengatlan matunong, maong, maabig. Inkuan nen Pablo: “Agagi, ganagana ’ray bengatla’n matua, ganagana ’ray, bengatla’n gagalangen, ganagana ’ray bengatla’n matunong, ganagana ’ray bengatla’n malinew, ganagana ’ray bengatlan nababalita a maong: no wala so antokaman a kasimpitan, no wala so antokaman a daydayewen, murekdek yo so saraya’n bengatla.” (Filipos 4:8) Kaukolan tayon ipaarap iray kanonotan tayo’d matunong, malinew a bengabengatla, tan antokaman a bengatlan agmaabig so nepeg ya agmangingganyo ed sikatayo. Nikuan nen Pablo: “Saray bengabengatla’n inaral yo tan inawat yo tan nadngel yo tan anengneng yo ed siak, sikara so gawaen yo.” No sikatayo so singa si Pablo—a maabig ed kanonotan, panagsalita, tan kakikiwas—sikatayo’y magmaliw a maong a kalimog tan maabig ya ehemplo ed Kristianon kabibilay, tan ‘say Dios na kareenan miolopolop ed sikatayo.’—Filipos 4:9.
10. Panon a say personal a panangiyaplika ed 1 Corinto 14:20 so ontulong ed sikatayon mansiansian maabig?
10 No pilalek tayo so mansiansian maabig ed panagnonot tan sirin et mamaliket ed mangatatawen ya Ama tayo, inkapilitan so pangiyaplika tayo’d simbawa nen Pablo: “Ag kayo manugawugawan ed isip: angaman ontan manugawugawan kayo ed kaugsan, et matatken kayo ed isip.” (1 Corinto 14:20) Kabaliksan na saya a bilang Kristianos agtayo gegemtanen so pikakabat odino eksperiensia ed karelmengan. Imbes ya abuloyan tayoray kanonotan tayo a nabulok ed sayan paraan, sikakabat tayon pipilien so pansiansian andian na eksperiensia tan anggapoy amta a singa ugugaw ed sayan bengatla. Kabansag to, sigpot a natalosan tayo a say imoralidad tan gawan-mauges so kasalanan a tuloy ed imaton nen Jehova. Say impapuson pilalek a paliketen diad pagmaliw a maabig so mangungguna’d sikatayo, ta satan so mamakiwas ed sikatayon onarawi ed marutak iran nengneng na panligliwaan tan arum nin makarumsis ed kanonotan iran impluensya na sayan mundo a mandokdokol ed pakayari nen Satanas.—1 Juan 5:19.
Say Kaabigan tan say Panagsalita Tayo
11. Say pagmaliw a maabig mankaukolan na anton nengneng na panagsalita, tan nipaakar ed saya, antoran alimbawa so niwala ed sikatayo ed Dios a Jehova tan ed Jesu-Kristo?
11 No saray kanonotan tayo so maabig, kaukolan a mabiskeg so epekto to’d panagsalita tayo. Say pagmaliw a maabig et kakaukolanen to’y malinis, mabunigas, matua, makapaseseg a panagsalita. (2 Corinto 6:3, 4, 7) Si Jehova so “Dios na katuaan.” (Salmo 31:5) Sikato so matoor ed amin a pidedeneng to, tan saray sipan to so segurado lapud sikato’y agnayarin mantila. (Numeros 23:19; 1 Samuel 15:29; Tito 1:2) Say Anak na Dios, si Jesu-Kristo, so “napno na gracia [agkanepegan a panangasi, NW] tan katuaan.” Legan a wadia’d dalin, naynay ton sinalita so katuaan unong ed impangawat to manlapud Ama to. (Juan 1:14; 8:40) Nilikud ni, “angapo’y ginawa to’n [Jesus] kasalanan, andi bengatla’n kapaklapan ya anengneng ed sangi to.” (1 Pedro 2:22) No sikatayo’y tuan ariripen na Dios tan si Kristo, sikatayo so magmaliw a matua diad panagsalita tan maptek diad kondukta, a singano ‘abalkesan so awak [tayo] na katuaan.’—Efeso 5:9; 6:14.
12. No sikatayo’y maabig, antoran nengneng na panagsalita so nepeg a paliisan tayo?
12 No sikatayo so maabig, walaray nengneng na panagsalitan paliisan tayo. Nepeg tayo so pauleyan ed simbawa nen Pablo: “Saray amin a kapaitan, tan sanok, tan ingongot, tan ingal, tan mauges a panagsalsalita, naekal komon ed sikayo, pati amin a mauges a kanonotan.” “Et ingen say lawan, tan say amin a nengneng na karumsisan, odino say agum, ag la komon nabitla ed sikayo, onong a manepeg ed saray sasantos; ni say karutakan tan angan saray mabanday a panagsalita, tan saray panaglurey, bengabengatla ya pisasalamat.” (Efeso 4:31; 5:3, 4) Naromog na arum a makarepresko’y piulop da ed sikatayo lapud say matunong a kapusoan tayo so mamuersa’d sikatayon paliisan so agmakristianon panagsalita.
13. Akin a say dila so nepeg a banlongan na Kristianos?
13 Say pilalek a paliketen so Dios tan pansalita na bengabengatlan maabig so ontulong ed sikatayon mangontrol ed dila. Lapud makasalanan iran ikiling, amin tayo so tunggal paminsan a natitiror ed salita. Ingen, kuan nen babangatan a Santiago a “no inan tayo na pakalat so sangi na saray kabayo,” matulok iran onarap ed inerman a pangipaarapan tayo. Kanian, panggunaetan tayo a banlongan so dila tan salien ya usaren lambengat itan ed saray paraan a maabig. Say agnabanlongan a dila so “sakey a mundo na kaugsan.” (Santiago 3:1-7) Amin a nengneng na kaugsan na sayan agmaridios a mundo so nisisiglaot ed agnadominan dila. Saya so sengegan na makaderal a bengabengatla a singa say palson pantasi, panagmudmora, tan panagpauges. (Isaias 5:20; Mateo 15:18-20) Tan sano say agnabanlongan a dila so mansalita na panangabuso, panangayew, odino panagpauges iran balikas, satan so napno’y makapatey a samal.—Salmo 140:3; Roma 3:13; Santiago 3:8.
14. Anton duaran estandarte na panagsalita so kaukolan a paliisan na Kristianos?
14 Singa ipapanengneng nen Santiago, agmantunosan so ‘pandayew ed Ama [si Jehova]’ diad pansalitay maong nipaakar ed Dios balet kayari to et usaren so dila ta pian ‘ayewen iray totoo’ diad pamauges ed sikara. Agaylan baleg a kasalanan so panganta na saray dayew ed Dios diad saray miting tan kapaway et mansalita’y mauges ed saray kapananisiaan! Namparan say masamit tan ampait a danum so agnayarin ompaway ed saksakey a subol. No manlilingkor tayo ed si Jehova, walaay kanepegan iray arum a manilalo’d sikatayon mansalita na maabig a bengabengatla imbes a manbalikas na mabanday iran salita. Kanian paliisan tayo sirin so mauges a panagsalita tan panggunaetan so pansalita’y bengabengatlan makagungguna ed saray kalimog tayo tan makapabiskeg ed espiritualidad da.—Santiago 3:9-12.
Say Kaabigan tan say Kakikiwas Tayo
15. Akin ya ontanlan importanti a paliisan tayo so panggawa na saray paraan a makapalikdo?
15 Lapud say Kristianon panagnonot tan panagsalita so nepeg a maabig, komusta met so kakikiwas tayo? Say pagmaliw a maabig diad kondukta so alenleneg a paraan ta pian naabobonan na Dios. Anggapoy aripen nen Jehova a makaiwas ed kaabigan, a mangusar na panamalikdo tan panagsaol, tan situtunong ya isipen ton saratan a bengatla et awaten na Dios. Kuan na Uliran 3:32: “Say marumsis sikato so sakey a kadimla nen Jehova; balet bendicionan to so panagayaman [sikatoy maapit a kaaro, NW] na saray maptek.” No papablien tayo so siglaotan tayo’d si Jehova a Dios, saratan a manamaliing-kanonotan a salita so nepeg a mamokpok ed sikatayon manibukel na makapasakit odino manggawa na antokaman a panamalikdo. On, kabiangan na pitoran bengabengatlan kadimla na kamarerwa nen Jehova so “puso a mannonot na saray marelmeng a gagala!” (Uliran 6:16-19) Kanian, arawian tayo iratan a kiwas tan gawaen iray bengatlan walaay kaabigan, ed kagunggunaan na kapara tayon totoo tan ed kigloriaan na mangatatawen ya Ama tayo.
16. Akin a nepeg ya arawian na Kristianos so antokaman a pansimpisimpitan a kiwakiwas?
16 Say panangipanengneng na kaabigan et kakaukolanen to so pagmaliw tayo a matua. (Hebreos 13:18) Say toon mansimpisimpitan, a saray kiwas to so agmitunosan ed saray salita to, so agmaabig. Say salitan Griego ya impatalos a “mansimpisimpitan” (hy·po·kri·tesʹ) so mankabaliksan na “sakey ya oneebat” tan manutukoy met ed sakey ya artista ed entablado. Lapud saray artistan Griego tan Romano so akamaskara, sayan salita so inusar a simboliko parad sakey a mankunkunwari. Saray mansimpisimpitan so “ag napanmatalkan.” (Ipareng so Lucas 12:46 ed Mateo 24:50, 51.) Say pansimpisimpitan (hy·poʹkri·sis) so nayari met ya ontukoy ed karelmengan tan panamalikdo. (Mateo 22:18; Marcos 12:15; Lucas 20:23) Agaylan makapaermen sano say manmamatalek a too so napalikdo diad panamegley na saray imis, pandinayew, tan kiwakiwas a kunkunwari labat! Balet makapaliket sano amta tayon sikatayo’y midedeneng ed napanmatalkan iran Kristiano. Tan sikatayo’y bebendisyonan na Dios ed pagmamaliw tayon maabig tan agmansimpisimpitan. Say panangabobon to so nipabtang ed saramay mangipapanengneng na “agnaomas ya aroan na sanaagi” tan walaay “pananisian aliwan konwari.”—1 Pedro 1:22; 1 Timoteo 1:5.
Say Kaabigan so Aktibon Kamaongan
17, 18. Legan ya ipapanengneng tayo so bunga na espiritu a kamaongan, panon so pideneng tayo ed arum?
17 No tetekepan tayo so pananisia tayo na kaabigan, panbanikelan tayo so itundan mannonot, mansalita, tan manggawa na bengabengatlan ag-abobonan na Dios. Anggaman ontan, say pangipanengneng na Kristianon kaabigan et kakaukolanen to so pangagamil tayo na aktibon kamaongan. Diad tua, say kaabigan so adepina bilang kamaongan. Tan say kamaongan so sakey a bunga na masanton espiritu nen Jehova, aliwan bunga na sagpot lambengat na too. (Galacia 5:22, 23) Legan ya ipapatnag tayo so bunga na espiritu a kamaongan, nabayuboan itayon mannonot na maong nipaakar ed arum tan komendaan ira ed maong iran kalidad da anggaman ed agda inkayadyari. Kasin sikara so abayag lan sitotoor a manlilingkor ed si Jehova? No ontan respetoen tayo ’ra tan itongtong tayo ed arum so maong a bengatla nipaakar ed sikara tan say serbisyo ra’d Dios. Naiimano na mangatatawen ya Ama tayo so panangaron ipapanengneng da parad ngaran to tan saray maabig a gawa na pananisia ra, tan ontan tayo met komon.—Nehemias 13:31b; Hebreos 6:10.
18 Lapud kaabigan tayo sikatayo so magmamaliw a maanos, makatalos, maabagey. No say kaparan managdayew ed si Jehova so manasagmak na kairapan odino gonigon, konsueloen tayo tan panggunaetan tayon ligliwaen, a singa ed panliligliwa na maaron mangatatawen ya Ama tayo’d sikatayo. (2 Corinto 1:3, 4; 1 Tesalonica 5:14) Mililikna tayo ed saramay maermen, angangko lapud impatey na sakey ya inadaro. No walay nagawaan tayon antokaman ta pian nabawasan so paniirap, gawaen tayo itan, ta say espiritu na kaabigan so managdag ed sikatayo a walaay aro, makaaron kiwas.
19. Panon so nayarin pantrato na arum ed sikatayo no sikatayo so maabig diad kanonotan, salita, tan gawa?
19 No panon so pamebendito tayo’d si Jehova diad pansalita tayo na maong nipaakar ed sikato, saray arum so nayarin mamendisyon ed sikatayo no sikatayo so maabig diad kanonotan, salita, tan gawa. (Salmo 145:10) Kuan na sakey a makabat a proverbio: “Saray bendicion wala ra ed tapew na olo na matunong: balet say kasebegan sakbongan to so sangi na marelmeng.” (Uliran 10:6) Say mauges tan maruksan too so andian na kaabigan a mamakiwas ed arum a mangaro’d sikato. Aanien to so intanem to, lapud sikato’y agsimamatuan nabendito na arum, diad pansalita ra na maong nipaakar ed sikato. (Galacia 6:7) Agaylan nagkalalon magmaong parad saramay mannononot, mansasalita, tan onkikiwas ed maabig a paraan bilang ariripen nen Jehova! Naawat da so panangaro, panagmatalek, tan respeto na arum, ya apakiwas a mamendisyon ed sikara tan mansalita na maong nipaakar ed sikara. Niarum ni, say maridios a kaabigan da so mansumpal ed agnabayaran a panamendisyon nen Jehova.—Uliran 10:22.
20. Say walaay kaabigan a kanonotan, panagsalita, tan kakikiwas so nayarin nawalaan na anton epekto’d sakey a kongregasyon na totoo nen Jehova?
20 Saray maabig a kanonotan, panagsalita, tan kakikiwas so seguradon mangungguna’d kongregasyon na totoo nen Jehova. Sano saray kapananisiaan so walaan na matamoy, marespeton kanonotan ed balang sakey, onaligwas so maaron impanaagi ed limog da. (Juan 13:34, 35) Say walaay kaabigan a panagsalita, pati ed masimoon a komendasyon tan panamaseseg, so mamawala na maligsan liknaan na pikokoopera tan pankakasakey. (Salmo 133:1-3) Say makapaligsay-puso, maabig a kakikiwas so managyat ed arum ya onkiwas ed mipadparan dalan. Manuna ed amin, say pangagamil na Kristianon kaabigan so mansumpal ed panangabobon tan panamendisyon na maabig a mangatatawen ya Ama tayo, si Jehova. Gawaen tayo komon a kalat so ikiwas ed mablin sipasipan na Dios diad pangagamil na pananisia. Tan diad amin a paraan et sikatayo’y manseet a mangitekep na kaabigan ed pananisia tayo.
Antoray Ebat Yo?
◻ Anto so “kaabigan,” tan akin a say ag-ayadyarin too so nayarin magmaliw a maabig?
◻ Say kaabigan so mankakaukolan na anton nengneng na kanonotan?
◻ Panon so nepeg a pangapekta na kaabigan ed panagsalita tayo?
◻ Anto so nepeg ya epekto na kaabigan ed saray kiwas tayo?
◻ Antoray pigaran gungguna ed pagmaliw a maabig?
[Litrato ed pahina 21]
Lapud say masamit tan ampait a danum so ag-ompaway manlapud saksakey a lapuan, makanepegan so paninalo na arum ed ariripen nen Jehova a mansalita lambengat na maabig a bengabengatla