Kasin Antam La?

Nen inmunan siglo, antoy gagawaen na saray saserdote ed dala na saray ayayep ya ibabagat da diad templo?

DIAD Israel nensaman, kada taon et libolibon ayayep so ibabagat na saray saserdote diad altar na templo. Unong ed Judion historian ya si Josephus, masulok ya 250,000 ya kordero so ibabagat kada Paskua. (Lev. 1:​10, 11; Num. 28:​16, 19) Kanian seguradon dakel so dala diman ed altar. Iner da kasi ipapaagus iratan ya dala?

Nen nankotkot iray archaeologist ed templo ya impaalagey nen Herodes, adiskobre da ya wala manayay maawang ya drainage ed paliber na templo. Mapatnag ya ditan da ipapaagus so dala ya nanlapud altar.

Niay duaran adiskobre da ed satan ya drainage ya tinmulong pian mansiansian malinis so altar:

• Saray abot diad silong na altar: Nabasa so nipaakar ed sarayan abot diad Mishnah, sakey ya libro ya insulat nen komatlon siglo C.E. ya akasulatan na saray tradisyon tan ganggan na saray Judio. Base ed satan ya libro, diad sakey ya suyok to may altar et walay duaran abot ya “ditan onaagus so dala na saray imbagat ya ayayep tan say danum ya panlilinis ed samay altar, tan ondidiretso itan ed Lawak na Kidron.”

  Wala ray akotkot na saray archaeologist ya manpapatunay ya duga so ibabaga to ’tan ya libro. Base ed libron The Cambridge History of Judaism, walay adiskobre ya maawang ya drainage ya asingger ed templo. Oniay nabasa ed satan ya libro: “Nayarin ditan ipapaagus so danum tan dala na saray ayayep ya ibabagat diad [altar].”

• Dakel ya danum: Kaukolan na saray saserdote so dakel ya danum pian nalinisan may mismon altar, pati samay aagusan na dala. Pero maong labat ta mainomay ya makaalay danum iray saserdote ta walay magenap ya suplay na danum ed Jerusalem. Wala ray tunnel ed syudad ya dadalanay danum tan wala met iray angkakabaleg ya panagtiponay danum. Oniay imbaga na archaeologist ya si Joseph Patrich: “Diad saman ya panaon, anggapo lay arum ya templo ya ontan karakep so sistema na panag-suplay na danum tan inkalinis.”