Say Dios, say Estado, tan Sika
“Nanarapan so Simbaan tan say Estado ed Reperendum Nipaakar ed Diborsyo ed Ireland”
IPAPANENGNENG na sayan paulon-balita ed The New York Times no panon a nipapaarap natan so totoo ed sakey a panagpili ed baetan na kekerewen na Estado tan say ibabangat na simbaan da.
Oniay kuan na artikulo: “Diad loob na kulang nin sakey bulan sakbay na sakey a reperendum nipaakar ed no kasin ekalen so pananebel ed diborsyo a walad konstitusyon to, say ngalngali lawarin Romano Katolikon Ireland so makakatasi ed nikaduman impanarapan na saray lider na Gobierno tan ed samay simbaan to.” Improponi na estado so kaekal na pananebel ed diborsyo, bangta say Iglesia Katolika so pirmin sumpa ed diborsyo tan pangasawa lamet. Kaukolan a manpili iray taga Ireland a Katoliko balanglan say Simbaan tan ed Estado. Singa say pinawayan to, say Estado so analo na melmelag a diperensya.
Say lalon sankaimano, diad loob na dakel a taon et nidudunget so totoo ed Mamaamianen ya Ireland ed ampait a gutgutan lapud nasyonal ya inkasoberano. Dakel so pinapatey. Mansumlangan so panmoria na saray Romano Katoliko tan Protestanti no dinan ya Estado so panpasakopan: ed mantutultuloy ya uley na Britanya ed Mamaamianen ya Ireland odino ed sakey a sentralisadon gobierno parad interon Ireland.
Mipadpara, diad datin Yugoslavia, kinaukolan na saray manguuley ya autoridad iray membro na nanduruman relihyon, pati say Katoliko tan say Ortodukso, a mibakal diad sakey a panlalaban lapud teritorya. Parad saray kabanyakan a mibabaley, anto so manunan responsabilidad da? Kasin tumboken da iramay mangibabagan mangilalaman ed Estado, odino sikaray ontulok ed Dios, a mankuan: “Agka mamapatey . . . Nepeg mon aroen so kaabay mo a singa ed sikan dili”?—Roma 13:9.
Nayarin isipen mon agbalot mangapekta ed sika iyan nengneng na situasyon. Balet makaapekta itan. Diad tua et nayarin nalalanor ka la ingen natan. Diad libro ton The State in the New Testament, sinaglawi na teologon si Oscar Cullmann so nipaakar ed “bilay-tan-patey iran desisyon a nepeg odino nayarin kaukolan a gawaen na moderno iran Kristiano ed makadesperado iran situasyon sano sigensigenen na totalitaryano iran gobierno.” Balet, sinaglawi to met so “say namparan tua tan importantin responsabilidad na kada Kristiano—ontan met ed Kristianon panagbilay ed silong na tatawagen a ‘normal,’ ‘inagew-agew’ iran kipapasen—ya arapen tan ebatan so sakey a seryoson problema a kipapaarapan to lapud ta sikato so sakey a Kristiano.”
Kanian kaukolan ta a nawalaay interes iray Kristiano natan ed siglaotan na relihyon tan say Estado? Seguradon on. Nanlapulad sankaunaan a panaon, sinali na Kristianos a bayuboan so balansin panmoria ed sekular iran autoridad. Say Lider da, si Jesu-Kristo, so inukom, kinondena, tan pinatey na Romanon Estado. Kaukolan a simbangen na saray babangatan to iray Kristianon obligasyon da ed saray kimey da ed Romanon Imperyo. Sirin say panrepaso ed siglaotan da ed saray autoridad so mangiter na saray pananontonan parad saray Kristiano natan.
[Picture Credit Line ed pahina 3]
Tom Haley/Sipa Press