Posibli ta so Kareenan?

“WALAN-WALAY bakal ed inerman. Satan so makapaermen a katuaan nipaakar ed katooan.” Diad agano ni et sayan pesimistikon panmoria so nipanengneng na sulat a nanlapud sakey a managbasa na Newsweek magasin. Mipakna ka ta ed satan? Kasin agnapaliisay bakal tan imposibli so kareenan? No say awaran so pananukatan, mairap so agpangebat na on ed namparan tepet. Nanlapulad impangisimpen ed saray rekord, say katooan so akibabali ed mantutumbokan a bakal, tan saray panlalaban so ompapalalon makaderal legan a naiimbento na totoo iray lalon epektibon paraan na panpapateyan.

Agnipuera so koma-20 siglo. On, natatasian toray sankadalaan a bakal ed kapiganman, balet ta walay natatasian to met a bengatlan balo. Limamplon taon lay apalabas sanen imparungtal na Estados Unidos so nuklear a panaon diad impangipelag na duaran bomba atomika ed Hapon. Limaran dekada nanlapulad saman, agaylay impanparakel na saray nasyon ed simpenan da na nuklear iran ayura a maneral ed sankatooan a maminpigan danay. Kasin say kiwawala na nuklear iran ayura diad kaunoran et manismaya ed totoon mibakal? Saray agawa so onebat ed satan. Nanlapulad 1945 minilyon so inatey lapud bakal​—anggaman anggapo ni nipelag iran bomban nuklear.

Akin ya ontanlan agresibo ed bakal so rasa na totoo? Sasalambiten na Encyclopedia Americana so pigaran aspeto na sosyedad na too ya unong ed awaran et angipaarap ed bakal. Lalaktipen toray relihyoson inkamapaulyan, rasismo, pandurumaan ed kultura, nandumaan iran ideolohya (a singa say Komunismo tan kapitalismo), nasyonalismo tan say doktrina na nasyonal ya inkasoberano, saray kondisyon na ekonomya, tan say inkalapagan ya inpangawat ed militarismo. Sano basaen mo itan a listaan, wala ta so nanengneng mon nayarin pangumanan diad asingger ya arapen? Magmaliw kasi ya agtanton determinado iray nasyon a mangipreserba ed inkasoberano ra? Magmaliw kasi ya agtanton rasista so totoo? Magmaliw kasi ya agtanton panatiko iray relihyoson radikal? Saya so agmaseguron tuloy.

Anggan panon et anggapo ta so ilalo, sirin, ya onsabi agew et onaligwas iray bengatla tan niwala so magnayon a kareenan? On, wala so ilalo. Anggaman ed gutgut ed sayan mundo, anggan natan et posibli la so pakaromog na kareenan. Satan so agawaan la na minilyon. Salaysayen mi pa ed sika so pigara ed sarayan totoo tan imanoen no antoy kabaliksan na eksperiensia ra ed sika.

[Picture Credit Line ed pahina 2]

Apis tan pahina 32: Reuters/Bettmann

[Picture Credit Line ed pahina 3]

Reuters/Bettmann