Watchtower ONLINE YA LIBRARYA
Watchtower
ONLINE YA LIBRARYA
Pangasinan
  • BIBLIA
  • PUBLIKASYON
  • ARAL
  • g16 No. 5 p. 10-11
  • Makapakelaw ya Elemento

Anggapoy available ya video ed pinilim.

Pasensya la, walay error na video.

  • Makapakelaw ya Elemento
  • Onliing!—2016
Onliing!—2016
g16 No. 5 p. 10-11

Makapakelaw ya Elemento

Saray carbon atom

“Anggapo lay elemento ya mas kakkaukolan nen say carbon,” kuan na libron Nature’s Building Blocks. Say nikadkaduma ed carbon et sarag toy ompeket ed kapara ton carbon tan ed arum nin kemikal ya elemento, kanian makabuo na milyon milyon ya compound, ya dakel ni ed saratan so nadidiskobre o nabubuo diad artipisyal ya paraan.

Singa nanengneng tayod saray alimbawan wadia, sarag met na saray carbon atom so manpepeketan pian makabuo na nanduruman shape ya singa kadena, piramid, singsing, papel, tan tubo. Talagan makapakelaw so carbon!

DIAMOND

Diamond

Saray carbon atom et makakabuo na piramid ya tatawagey tetrahedron, ya agaylay tibay to kanian say diamond so sankaawetan ya klase na bato. Say perpekton diamond et saksakey ya molecule ya binuo na nampepeketan ya carbon atom.

GRAPHITE

Lapis

Saray carbon atom ya malet a nampepeketan et makakabuo na saray layer ya singa nantatapewan a papel ya mainomay ya onkudyas. Lapud satan, say graphite et balibalin lubricant tan manunan compound ya uusaren ed panggaway lapis.a

GRAPHENE

Gulis na lapis

Saya et saksakey a layer na carbon atom ya singa iket so itsura to. Say graphene et matibay nin maminpigapiga nen say balatyang. Say gulis na lapis et nayarin walay daiset ya graphene to ya sakey odino pigapigaran layer.

FULLERENES

Fullerenes

Saraya et lungaw ya molecules na carbon ya nandurumay shape da—wala ray singa bola tan tubo ya tatawagey nanotube ya nanengneng labat panamegley na microscope. Susukaten iratan ed nanometers.

SARAY MABILAY YA ORGANISMO

Mabilay iran selula ya walay carbon to

Say carbon so manunan kabiangan na dakel ya selula na saray tanaman, ayayep, tan totoo. Wala itan ed saray carbohydrates, fats, tan amino acids.

‘Saray agnanengneng a kualidad na Dios et sankanengneng ed panamegley na saray pinalsa.’​—Roma 1:20.

a Nengnengen so artikulon “Does Anyone Have a Pencil?” ed Hulyo 2007 ya isyu na Awake!

Bitewen

Carbon—Napapawala Lapud Balibalin Inkaayos na Saray Bitewen

Nabuo so carbon no manpepeketan so taloran helium nuclei. Ibabaga na saray scientist ya nagagawa itan diad sankadaleman a parte na saray bitewen ya tatawagey red giants. Balet pian makapanpepeketan so helium, kaukolan ya dugaruga so kipapasen. “No manguman na anggan dagdaiset so pigaran setting [na saray puersan mangokontrol ed saratan], anggapoy uniberso, anggapoy bilay, tan seguradon anggapoy too.” Panon ya agawa so ontan ya balibalin inkaayos? Ibabaga na arum ya basta labat agawa. Parad arum balet, ebidensya itan ya walay marundunong ya Amalsa. Dinan so panisiaan mo?

    Publikasyon a Pangasinan (1988-2026)
    Man-Log Out
    Man-Log In
    • Pangasinan
    • Share
    • Setting Mo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Kondisyon ed Pangusar
    • Totontonen ed Privacy
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Man-Log In
    Share