ƐZUKOALƐDEƐ 53
Tievolɛma Mɔɔ Bɛmaa Bɛ Anwosesebɛ
ƆNVA nwo ngyegyelɛ mɔɔ Nyamenle azonvolɛ yia la, ɔwɔ kɛ bɛkola bɛnyia anwosesebɛ bɛfi Keleseɛne asafo ne anu. Ɛhye ati, ɔwɔ kɛ mgbanyima titile maa bɛ ɛdendɛlɛ nee bɛ folɛdulɛ maa anwosesebɛ. Ɔwɔ kɛ mgbanyima ne mɔ ‘yɛ kɛ ɛvealeka, bodane bɔne mɔɔ bɛfea nu wɔ anwoma anzɛɛ ahumudulɛ kpole nu la. Na bɛyɛ kɛ azudenle wɔ ɛleka mɔɔ le resee, bodane kpole bie alubo wɔ azɛlɛ mɔɔ mbaka ɛnle zo la azo.’—Aye. 32:2.
Saa ɛle kpanyinli a, asoo wɔ ɛdendɛlɛ maa bɛnyia anyelielɛ nee arɛlekyekyelɛ? Asoo bɛmaa menli mɔɔ bɛlɛbɔ mɔdenle kɛ bɛsonle Gyihova nɔhalɛ nu la anwosesebɛ ɔ? Asoo bɛmaa menli anwosesebɛ kɛ bɛbayɛ Nyamenle ɛhulolɛdeɛ dahuu ɔnva nwo anyetele anzɛɛ dwazotia mɔɔ bɛyia la ɔ? Na saa wɔ tievolɛma bie mɔ arɛle ɛbɔ, bɛlɛnwu amaneɛ ɔlua ezukoa afoa nu ngyegyelɛ mɔɔ anu yɛ se anzɛɛ bɛlɛtondo ewule bie mɔɔ anu yɛ se mɔɔ bɛtɛnyianle ɔ nloa ayile la ɛ? Ɛbahola wɔava ɛ ‘nloa anu edwɛkɛ wɔamaa ɛ mediema anwosesebɛ.’—Dwobu 16:5.
Fa nwolɛ adenle mɔɔ ɛlɛ kɛ tendɛvolɛ la boa ɛ mediema maa bɛlua nvasoɛ mɔɔ wɔ Baebolo ne, Keleseɛne ayia, asɔneyɛlɛ nee ɛkpɔnedeɛ ne mɔɔ Gyihova ɛva ɛmaa yɛ la azo bɛnyia anyelazo nee anwosesebɛ.—Wulo. 15:13; Ɛfɛ. 6:10.
Maa Bɛhakye Mɔɔ Gyihova Ɛyɛ La. Saa ɛboa menli ɛmaa bɛnwu kɛzi Gyihova boale ye menli wɔ ngyegyelɛ mekɛ nu wɔ tete ne a, bɛbanyia akɛnrazilɛ.—Wulo. 15:4.
Kolaa na Yizilayɛma ahɔ Ɛwɔkɛ Azɛlɛ ne mɔɔ ɛnee bɛ kpɔvolɛma a wɔ zo azo la, Gyihova zele Mosisi kɛ ɔzi Dwɔhyua “ahonle” na ɔmaa ye “anwosesebɛ.” Kɛzi Mosisi yɛle ye ɛ? Mosisi hakyele maanle ne amuala ninyɛne mɔɔ Gyihova ɛyɛ ɛmaa bɛ wɔ mekɛ mɔɔ bɛvile Yigyibiti la wɔ Dwɔhyua anyunlu. (Mɛla 3:28; 7:18) Eza Mosisi hanle konim mɔɔ Gyihova ɛmaa bɛli wɔ Amɔnoma anwo zo la. Akee Mosisi zele Dwɔhyua kɛ: “Mmasulo yɛɛ mmamaa ɛ rɛle bɔ.” (Mɛla 31:1-8) Ɛkpondɛ kɛ ɛsi ɛ mediema adua a, asoo ɛboa bɛ ɛmaa bɛnyia anwosesebɛ ɔlua mɔɔ Gyihova ɛyɛ ɛmaa bɛ dɛba mɔɔ ɛboa bɛ wɔamaa bɛahakye la azo ɔ?
Ɔyɛ a menli ngyegyelɛ mɔɔ ɛbu bɛ nwo zo la maa bɛ adwenle yɛ bɛ kesee kɛ saa amgba bɛbanyia Belemgbunlililɛ nyilalɛ ne mɔ bie a. Kakye bɛ kɛ Gyihova ɛwɔkɛ ne mɔ le nɔhalɛ.—Dwɔh. 23:14.
Maanle bie mɔ mɔɔ yɛ mediema ne mɔ de nu la anu arane ɛva ɔ sa ɛdo edwɛkpa ne nolobɔlɛ zo. Wɔ tɛnlabelɛ ɛhye mɔ anu, mgbanyima mɔɔ lɛ ɛhulolɛ la kola boa bɛ mediema diedima bɛmaa bɛnyia anwosesebɛ bɛfi Gyisɛse Kelaese ɛzoanvolɛ ne mɔ anwubielɛ ne anu. (Gyi. 4:1–5:42) Saa bɛsi kɛzi Nyamenle lile edwɛkɛ nwo gyima wɔ Ɛseta buluku ne anu la azo a ɔbamaa mediema ne mɔ anyia akɛnrazilɛ.
Ɔyɛ a menli bie mɔ kɔ debiezukoalɛ noko bɛnnyia anyuhɔlɛ. Bie a bɛbade nganeɛ kɛ ɔluakɛ bɛ alumua nyɛleɛ ne ɛnle kpalɛ fee la ati Nyamenle ɛnrɛva ɛnrɛhyɛ bɛ ɛlɛ. Bie a ɛbahola wɔaha kɛzi Gyihova nee Belemgbunli Manasɛ lile la anwo edwɛkɛ. (2 Edk. 33:1-16) Anzɛɛ ɛbahola wɔaha menli mɔɔ ɛnee wɔ tete Kɔlente mɔɔ bɛhakyile bɛ subane, bɛrayɛle Keleseɛnema na bɛzɔle Nyamenle anye la anwo edwɛkɛ.—1 Kɔl. 6:9-11.
Asoo bie mɔ te nganeɛ kɛ ngyegyelɛ mɔɔ bɛlɛyia la kile kɛ bɛnlɛ Nyamenle anyunlu ɛlolɛ ɔ? Ɛbahola wɔahakye bɛ Dwobu anwubielɛ ne nee kɛzi Gyihova yilale ye kpole wɔ ye munli nu ɛgyinlanlɛ nwo la. (Dwobu 1:1-22; 10:1; 42:12, 13; Edw. 34:19) Dwobu arɛlekyekyevolɛma adalɛma ne hanle kɛ ɔbayɛ kɛ Dwobu ɛyɛ ɛtane bie. (Dwobu 4:7, 8; 8:5, 6) Noko Pɔɔlo nee Baanabase ɛdeɛ ne ɛnle zɔ, mɔɔ bɛmaa diedima ne mɔ anwosesebɛ la, bɛhanle kɛ: “Bɛzɔ diedi ne anu kpundii. Ɔwɔ kɛ yɛnwu amaneɛ dɔɔnwo na yɛanwu Nyamenle Belemgbunlililɛ ne.” (Gyi. 14:21, 22) Ɛnɛ noko, ɛbahola wɔamaa menli mɔɔ ɛlɛyia sɔnea la anwosesebɛ wɔamaa bɛanwu ye kɛ ɔhyia kɛ Keleseɛnema gyinla amaneɛnwunlɛ nloa na ɛhye sonle bolɛ wɔ Nyamenle anye zo.—Mrɛ. 27:11; Mat. 24:13; Wulo. 5:3, 4; 2 Tem. 3:12.
Boa wɔ tievolɛma maa bɛdwenle ndenle mɔɔ Gyihova ɛlua zo ɛli ye ɛwɔkɛ zo wɔ bɛ asetɛnla nu la anwo. Ɔlua ngakyelɛ zo bɛbanwu kɛzi Gyihova nee bɛ ɛli la kɛmɔ ɔbɔle nwolɛ ɛwɔkɛ la. Yɛkenga ye wɔ Edwɛndolɛ 32:8 kɛ: “Mebadu wɔ folɛ, mebahilehile wɔ adenle mɔɔ ɔwɔ kɛ ɛfa nu la; mebamaa me nye ara ɛ nwo zo na meadu wɔ folɛ.” Saa ɛboa wɔ tievolɛma ɛmaa bɛkakye kɛzi Gyihova anye wɔ bɛ nwo zo na yemaa bɛ anwosesebɛ la a, ɛbaboa bɛ wɔamaa bɛanwu ye kɛ amgba Gyihova dwenle bɛ nwo na ɔbaboa bɛ wɔ sɔnea biala mɔɔ bɛbayia ye la anu.—Aye. 41:10, 13; 1 Pita 5:7.
Kile Mɔɔ Nyamenle Ɛlɛyɛ Ye Kɛkala La Anwo Anyelielɛ. Saa ɛkpondɛ kɛ ɛmaa ɛ mediema anwosesebɛ a, twe adwenle kɔ mɔɔ Gyihova ɛlɛyɛ ye kɛkala la azo. Ninyɛne ɛhye mɔ mɔɔ ɛbaha nwolɛ edwɛkɛ wɔ adenle mɔɔ kile kɛ bɛmaa ɛ nye die azo la bamaa wɔ tievolɛma noko ade nganeɛ zɛhae bie wɔ bɛ ahonle nu.
Suzu kɛzi Gyihova boa yɛ maa yɛgyinla asetɛnla nu ngyegyelɛ nloa na yɛdi nwolɛ gyima la anwo. Ɔkile yɛ kɛzi ɔwɔ kɛ yɛbɔ yɛ ɛbɛla la. (Aye. 30:21) Yehilehile deɛmɔti ɛtanelilɛ, ninyɛndane, ehyia, anwondolɛ nee ewule kɔ zo la anu, na ɔse ɔ muala abo bapɛ. Yemaa yɛnyia mediema mɔɔ bɛlɛ ɛhulolɛ. Yemaa yɛ asɔneyɛlɛ nwo adenle mɔɔ sonle bolɛ. Yemaa yɛ nwolɛ adenle kɛ yɛyɛ ye Alasevolɛ. Yemaa yɛnwu ye kɛ Kelaese ɛlɛdi tumi wɔ anwuma na ɛtane ewiade ne awieleɛ mekɛ ne ɛlɛba ndɛndɛ.—Yek. 12:1-12.
Mɔɔ boka ninyɛne mgbalɛ zɔhane mɔ anwo la a le yɛ debiezukoalɛ, maangyebakyi nee maanzinli nyianu. Saa ɛka ngyehyɛleɛ ɛhye mɔ anwo edwɛkɛ wɔ adenle mɔɔ kile kɛ ɛ nye die nwo kpalɛ la azo a, ɔbamaa awie mɔ anwosesebɛ na bɛabɔ kpɔkɛ kɛ bɛnrɛgyakyi kɛ bɛ nee bɛ mediema bɛabɔ nu ayia.—Hib. 10:23-25.
Amaneɛbɔlɛ mɔɔ kile kɛ Gyihova ɛlɛyila mɔdenle mɔɔ yɛbɔ ye wɔ edwɛkɛhanlɛ gyima ne anu azo la noko maa anwosesebɛ. Mɔɔ Pɔɔlo nee Baanabase tu adenle ahɔ Gyɛlusalɛm wɔ ɛvoya mɔɔ lumua anu la, bɛmanle “diedima ne lile fɛlɛko somaa” ɔlua kɛzi bɛhanle maanle maanle ne anu amra mɔɔ bɛhakyile anwo edwɛkɛ la azo. (Gyi. 15:3) Ɛdawɔ noko ɛbahola wɔaha anwubielɛ mɔɔ maa anwosesebɛ la wɔahile ɛ mediema wɔamaa bɛ nye alie.
Saa ɛboa menli ɛmaa bɛnwu nvasoɛ mɔɔ wɔ mɔɔ bɛlɛyɛ la azo a, bɛbanyia anwosesebɛ bieko. Kanvo bɛ wɔ mɔdenle mɔɔ bɛlɛbɔ wɔ Keleseɛne ɛzonlenlɛ gyima ne anu la anwo. Kanvo bɛdabɛ mɔɔ ɔlua kpanyinli ɛyɛlɛ nee anwodolɛ ti bɛngola dɔɔnwo yɛ noko bɛlɛfa diedi bɛagyinla kpundii la. Kakye bɛ kɛ Gyihova arɛle ɛnvi ɛhulolɛ mɔɔ bɛhile bɛmaa ye duma ne la. (Hib. 6:10) Diedi mɔɔ bɛzɔ bɛnlea la le agyadeɛ mɔɔ sonle bolɛ. (1 Pita 1:6, 7) Ɔwɔ kɛ yɛmaa yɛ mediema ne mɔ kakye ɛhye.
Fa Anyelielɛ Ka Kenlebie Anyelazo Ne Anwo Edwɛkɛ. Ɛwɔkɛ ngakyile mɔɔ fane ninyɛne mɔɔ bara anwo mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la maa awie biala mɔɔ kulo Nyamenle la anwosesebɛ. Bie a wɔ tievolɛma bie mɔ ɛde edwɛkɛ ɛhye mɔ fane dɔɔnwo. Saa ɛlɛka ɛwɔkɛ ɛhye mɔ anwo edwɛkɛ na ɛmaa ɔda ali kɛ ɛ nye die nwolɛ a, ɛbahola wɔamaa yeayɛ kɛ asɛɛ bɛra nuhua, bɛanyia bɛ ɛralɛ nu anwodozo na nwolɛ anyezɔlɛ ayi bɛ ahonle nu tɛkɛɛ. Saa ɛfa mɔɔ wɔzukoa ye wɔ Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu ne anu la ɛyɛ gyima a ɔbaboa wɔ yeamaa wɔayɛ ye zɔ.
Gyihova a le Arɛlekyekyevolɛ Kpole ne mɔɔ maa ye menli anwosesebɛ a. Noko akee, ɛbahola ɛ nee ye ayɛ ko na bɛamaa awie mɔ anwosesebɛ ɛhye. Saa ɛlɛtendɛ wɔahile asafo ne a, fa nwolɛ adenle ne maa bɛ anwosesebɛ.