Ɛzinzalɛ Arane YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Ɛzinzalɛ Arane
YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Nzema
@
  • ɛ
  • ɔ
  • Ɛ
  • Ɔ
  • BAEBOLO
  • MBULUKU
  • DEBIEZUKOALƐ
  • be ɛzukoalɛdeɛ 40 m. 223-m. 225 ɛden. 3
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Ɔle Nɔhalɛ

Vidio biala ɛnle foa ɛhye

Mmafa ɛya vidio ne angola ambuke

  • Edwɛkɛ Mɔɔ Ɔle Nɔhalɛ
  • Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Nee Ye Le Ko
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Le Pɛpɛɛpɛ Yɛɛ Nɔhalɛ
    Maa Ɛ Nye Ɛbolo Ɛgengalɛ Nee Ngilehilelɛ Nwo
  • Kɛzi Bɛyɛ Neɛnleanu La
    Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
  • Maa Baebolo Ɛgengalɛ Ɛboa Wɔ Kpalɛ
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo—2013
  • Nvasoɛ Wɔ Ɛzukoalɛ Zo
    Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
Nea Dɔɔnwo
Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
be ɛzukoalɛdeɛ 40 m. 223-m. 225 ɛden. 3

ƐZUKOALƐDEƐ 40

Edwɛkɛ Mɔɔ Ɔle Nɔhalɛ

Duzu a ɔhyia kɛ ɛyɛ a?

Ka edwɛkɛ mɔɔ le nɔhalɛ la.

Duzu ati a ɔhyia a?

Nɔhalɛ mɔɔ ɛka la maa bɛnyia ɛdawɔ, ahyehyɛdeɛ ne mɔɔ ɛlɛsonle wɔ nu, nee Nyamenle ne mɔɔ ɛsonle ye la anwo adwenle kpalɛ.

DUZU ati a Keleseɛnenli bahola aha edwɛkɛ mɔɔ ɔnle nɔhalɛ a? Bie a ɔbaha edwɛkɛ mɔɔ yede la fane dɔɔnwo mɔɔ ɔnrɛnyia mekɛ ɔnrɛkpondɛ nɔhalɛ mɔɔ wɔ nu la. Anzɛɛ bie a yeangenga edwɛkɛ ne kpalɛ la ati, ɔbaha yeawudu nu. Saa yɛdwenle nɔhalɛ edwɛkɛ mɔɔ yɛbaha la anwo kpalɛ bɔbɔ wɔ edwɛkɛ ngyikyi nu a, yɛ tievolɛma banwu kɛ bɛbahola bɛanyia anwodozo wɔ yɛ edwɛkɛ ne foa mɔɔ hyia na ɔle nɔhalɛ la anu.

Wɔ Daselɛlilɛ Nu. Menli dɔɔnwo sulo kɛ bɛbabɔ adawubɔlɛ bo wɔ daselɛlilɛ nu ɔluakɛ bɛsuzu kɛ bɛtɛsukoale ninyɛne dɔɔnwo. Noko, menli ɛhye mɔ ɛngyɛ na bɛanwu kɛ bɛkola bɛdi daselɛ kpalɛ, ɔnva nwo kɛ bɛnze nɔhalɛ ne anwo edwɛkɛ dɔɔnwo la. Kɛzi bɛkola bɛyɛ ɛhye ɛ? Anwoziezielɛ a boa bɛ a.

Te edwɛkɛtile ne mɔɔ ɛkulo kɛ bɛzuzu nwolɛ la abo kpalɛ kolaa na wɔahɔ daselɛlilɛ. Bɔ mɔdenle kɛ ɛbanwu kpuyia mɔɔ wɔ tievolɛma bahola abiza la. Kpondɛ nwolɛ mualɛ mɔɔ fɛta mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la. Ɛhye baziezie wɔ yeamaa wɔamaa mualɛ mɔɔ le nɔhalɛ mɔɔ ɛnrɛvɛ. Ɛkayɛ Baebolo ɛzukoalɛ ɔ? Neɛnlea edwɛkɛ mɔɔ bɛkazukoa la anu kpalɛ. Bɔ mɔdenle kɛ ɛbade Ngɛlɛlera ne mɔ mɔɔ kpuyia ne mɔ mualɛ ne gyi zolɛ la abo.

Na saa suamenle anzɛɛ ɛ gɔnwo gyimayɛvolɛ bie biza wɔ kpuyia mɔɔ ɛtɛsieziele ɛ nwo wɔ nwolɛ la ɛ? Saa ɛnze nɔhalɛ ne a, mmabɔ ɛ ti anu ɛka. “Tenlenenli dwenle na yeabua edwɛkɛ.” (Mrɛ. 15:28) Saa bɛlɛ Reasoning From the Scriptures buluku ne anzɛɛ “Bible Topics for Discussion” (Baebolo Nu Edwɛkɛtile Maa Adawubɔlɛ) wɔ bɛ aneɛ nu a, ɛbahola wɔanyia moalɛ mɔɔ ɛkpondɛ la wɔ nu. Saa ɛnlɛ ɛhye mɔ anu bie a, kɔyɛ nwolɛ neɛnleanu na wɔara. Saa ahenle mɔɔ bizale kpuyia ne la lɛ adwenle kpalɛ a, ɔbahendɛ yeadie mualɛ mɔɔ le nɔhalɛ la. Nɔhalɛ nu, bie a wɔ mɛlɛbɛnwoaze ne baha ye ahonle.

Saa ɛ nee nolobɔlɛma mɔɔ lɛ anwubielɛ la kɔ daselɛlilɛ a, ɔboa wɔ ɔmaa ɛnwu kɛzi bɛfa Nyamenle Edwɛkɛ ne bɛdi gyima kpalɛ la. Nea ngɛlɛlera mɔɔ bɛfa bɛdi gyima nee kɛzi bɛkilehile nuhua la. Die nzuzulɛ nee ɛdenrɛdenrɛlɛ biala mɔɔ bɛbava bɛamaa wɔ la to nu. Ɛdoavolɛ Apɔlɔso mɔɔ ɛnee bɔ mɔdenle la manle awie boale ye na ɔnyianle zolɛ nvasoɛ. Luku hanle Apɔlɔso anwo edwɛkɛ kɛ, “ɔ nloa ɛde,” ‘ɔze debie kpalɛ,’ na sunsum ne wɔ ɔ nwo zo, awie mɔɔ ‘kola kilehile Gyisɛse anwo edwɛkɛ ne fɔɔnwo kpalɛ la.’ Noko ɛnee ɔnde ninyɛne bie mɔ abo kpalɛ. Mɔɔ Pelesela nee Akoyela nwunle ɛhye la, “bɛvɛlɛle ye bɛ sua nu na bɛhilehilele ye Awulae Adenle ne anwo edwɛkɛ fɔɔnwo” ne.​—Gyi. 18:24-28.

‘Sɔ Nɔhalɛ Edwɛkɛ Ne Anu Kyengye.’ Ɔwɔ kɛ ɛdendɛlɛ mɔɔ yɛmaa wɔ ayia bo la maa bɛkile ɛbulɛ kpole bɛmaa gyima mɔɔ asafo ne di kɛ “nɔhalɛ ne sika nee ye bodane la.” (1 Tem. 3:15) Amaa yɛazɔ nɔhalɛ ne anu la, ɔwɔ kɛ yɛte ngɛlɛlera mɔɔ yɛkulo kɛ yɛfa yɛdi gyima wɔ yɛ ɛdendɛlɛ nu la abo kpalɛ. Suzu edwɛkɛ mɔɔ boka nwo nee adwenle mɔɔ wɔ nu la anwo.

Ɛbahola wɔadi mɔɔ ɛka wɔ asafo ayia bo la anu. Nɔhalɛ nu, “yɛ muala yɛfo wɔ ninyɛne dɔɔnwo anu.” (Gye. 3:2) Noko saa ɛnyia subane mɔɔ maa ɛkola ɛka nɔhalɛ edwɛkɛ a, ɔbaboa wɔ. Mediema mrenya mɔɔ bɛva bɛ nwo bɛwula Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu ne anu la bahola arayɛ asafo nu mgbanyima. Bɛkpondɛ “ninyɛne dɔɔnwo” bɛavi menli mɔɔ bɛva gyima ɛhye mɔ bɛwula bɛ sa la ɛkɛ. (Luku 12:48) Saa asafo nu kpanyinli bie annea boɛ na ɔka edwɛkɛ ɔmaa asafo ne anu amra yia ngyegyelɛ a, Nyamenle anye ɛnrɛlie kpanyinli zɔhane anwo. (Mat. 12:36, 37) Ɛhye ati, ɔwɔ kɛ adiema nrenya mɔɔ fɛta kɛ kpanyinli la sɔ nɔhalɛ edwɛkɛ mɔɔ “nee yɛ ngilehilelɛ ne kɔ zolɛ la anu kyengye.”​—Tae. 1:9.

Nwu ye kɛ wɔ ngilehilenu ne nee ‘nɔhalɛ edwɛkɛ’ mɔɔ bɛla ye ali wɔ Ngɛlɛlera ne anu la yia. (2 Tem. 1:13) Ɔnle kɛ ɛhye ka wɔ ɛzulolɛ. Bie a ɛtɛwiele Baebolo ne amuala kenga. Kɔ zo di nwolɛ gyima. Noko yɛ kɛzi nzuzulɛ ɛhye mɔ mɔɔ doɔdoa zo la bahola aboa wɔ yeamaa wɔazuzu edwɛkɛ mɔɔ ɛkulo kɛ ɛfa ɛdi gyima wɔ wɔ ngilehilelɛ nu la anwo la nzonlɛ.

Mɔɔ lumua la, biza ɛ nwo kɛ: ‘Asoo edwɛkɛ ɛhye nee mɔɔ mezukoa mevi Baebolo ne anu dɛba la yia? Asoo ɔbamaa me tievolɛma abikye Gyihova, anzɛɛ ɔkanvo ewiade nrɛlɛbɛ na ɔmaa menli anwosesebɛ kɛ yemɔ a baboa bɛ ɔ?’ Gyisɛse hanle kɛ: “Wɔ edwɛkɛ ne a le nɔhalɛ ne.” (Dwɔn 17:17; Mɛla 13:1-5; 1 Kɔl. 1:19-21) Bieko, fa debiezukoalɛ ninyɛne mɔɔ akɛlɛ nɔhavo nee nrɛlɛbɛvolɛ ne ɛyɛ la di gyima kpalɛ. Ɛhye baboa wɔ yeamaa wɔade ngɛlɛlera ne mɔ abo kpalɛ na eza wɔanwu kɛzi ɛbava bɛ wɔali gyima wɔ adenle kpalɛ zo na ndelebɛbo ne ala ali la. Saa ɛmaa wɔ ɛdendɛlɛ ne gyinla ‘nɔhalɛ edwɛkɛ’ ne azo na ɛdua Gyihova adenle zo ɛkilehile ngɛlɛlera ne nee kɛzi bɛbava bɛali gyima la anu a, wɔ edwɛkɛ ne bayɛ nɔhalɛ.

Kpondɛ Edwɛkɛ Mɔɔ Le Nɔhalɛ. Saa ɛlɛyɛ ndonwo na wɔahilehile edwɛkɛ bie anu a, ninyɛne mɔɔ ɛlɛsisi, awie edwɛkɛ mɔɔ bɛfa bɛka, nee anwubielɛ ngakyile bahola aboa kpalɛ. Kɛzi ɛbanwu kɛ bɛle nɔhalɛ ɛ? Adenle ko a le kɛ ɛbakpondɛ ninyɛne ɛhye mɔ wɔavi ɛleka mɔɔ di munli la. Nea kɛ edwɛkɛ ne le ye mekɛ nu ɛdeɛ. Mgbondabulɛ ta kpa nwo; ninyɛne mɔɔ abɔdeɛ nwo nrɛlɛbɛvoma nwu bɛ la kakyi ndɛndɛ; na kɛmɔ yɛnyia anyuhɔlɛ wɔ tetedwɛkɛ nwo ndelebɛbo nee tete aneɛ nu la ati, ɔwɔ kɛ yɛyɛ nzenzaleɛ wɔ ngilehilenu dɛba ne mɔ anu. Nea boɛ kpalɛ wɔ adwelie ngɛlata, tɛlevihyɛne, riledio, Intanɛte, anzɛɛ ɛlɛtɔlɔneke zo edwɛkɛ mɔɔ bɛfa bɛdi gyima la anwo. Mrɛlɛbulɛ 14:15 tu folɛ kɛ: “Sonla mɔɔ ye adwenle ɛtɛtinle la die debie biala di, na badwemafo nea ɛleka mɔɔ ɔlɛtu ɔ gyakɛ yeahɔ la.” Biza ɛ nwo kɛ: ‘Asoo ɛleka ɛhye ka edwɛkɛ mɔɔ le nɔhalɛ ɔ? Asoo bɛbahola bɛalua adenle fofolɛ zo bɛanleɛnlea kɛzi edwɛkɛ ne le nɔhalɛ la anu?’ Saa ɛnlie ɛnli kɛ edwɛkɛ ne le nɔhalɛ a, mmafa.

Saa ɛye ɛleka mɔɔ di munli mɔɔ ɛkpondɛ edwɛkɛ wɔavi la ɛsie ahane a, suzu kɛzi ɛkulo kɛ ɛfa edwɛkɛ ne ɛdi gyima la anwo kpalɛ. Nea kɛ awie edwɛkɛ mɔɔ ɛfa wɔaha nee mgbondabulɛ mɔɔ ɛfa wɔali gyima la nee edwɛkɛ mɔɔ ɛnyianle bɛ wɔ nu la yia. Mekɛ mɔɔ ɛlɛbɔ mɔdenle kɛ ɛbahilehile wɔ edwɛkɛ ne anu la, nea boɛ na wɔanva “menli ekyi ne” wɔangakyi “menli dɔɔnwo ne,” eza mmafa “menli dɔɔnwo ne” ɛkakyi “awie biala,” yɛɛ mmafa “ɔdwu mekɛ ne bie a” ɛkakyi “mekɛ biala.” Saa ɛwudu edwɛkɛ mɔɔ fane mgbondabulɛ, kɛzi debie de anzɛɛ kɛzi debie nwo hyia la anu a, ɔmmaa bɛnlie nɔhalɛ edwɛkɛ mɔɔ ɛlɛka la bɛnli.

Saa ɛka nɔhalɛ edwɛkɛ dahuu a, bɛbanwu wɔ kɛ ɛle awie mɔɔ ɛkulo nɔhalɛ. Ɛhye maa bɛka Gyihova Alasevolɛ anwo edwɛkɛ kpalɛ kɛ ekpunli. Mɔɔ tɛla ɔ muala la, ɔwula “[Gyihova], nɔhavo Nyamenle” ne anyunlunyia.​—Edw. 31:5.

KƐZI ƐBAYƐ YE LA

  • Kpo kɛ ɛbamaa mualɛ wɔ mekɛ mɔɔ ɛngola ɛnnwu kɛ ɔle nɔhalɛ la.

  • Maa wɔ mualɛ ne ɛgyinla ‘nɔhalɛ edwɛkɛ’ mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la azo.

  • Yɛ wɔ edwɛkɛ ne anwo neɛnleanu.

  • Nea kɛ wɔ mgbondabulɛ, awie edwɛkɛ mɔɔ ɛfa wɔaha, nee anwubielɛ ne mɔ le nɔhalɛ, yɛɛ mmawudu nuhua. Kpo kɛ ɛbabɔ ɛ ti anu wɔaha edwɛkɛ mɔɔ ɛngakye ye kpalɛ la.

GYIMAYƐLƐ: Fa wɔ edwɛkɛ kilehile edwɛkɛ mɔɔ doɔdoa zo la anu na maa Dasevolɛ mɔɔ lɛ anwubielɛ la ɛdie saa ɔle nɔhalɛ a: (1) Kɛzi Gyihova de ɛ, na kɛzi ɛyɛle ɛnwunle ye ɛ? (2) Duzu ati a Gyisɛse vale ye ngoane bɔle afɔle ɛ, na nvasoɛ boni a yɛnyia ye wɔ zo a? (3) Ɔvi mekɛ mɔɔ bɛziele Gyisɛse Kelaese Belemgbunli la, duzu a ɔlɛyɛ a?

    Nzema Mbuluku Ngakyile (1982-2026)
    Fi Nu
    Kɔ Nu
    • Nzema
    • Fa Nwa Awie
    • Mɔɔ ɛkulo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nwolɛ Mɛla
    • Fealeranu Edwɛkɛ
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Kɔ Nu
    Fa Nwa Awie