ƐZUKOALƐDEƐ 1
Ɛgengalɛ Mɔɔ Nuhua La Ɛkɛ
NGƐLƐLERA ne ka kɛ Nyamenle kulo kɛ menli kɔsɔɔti “nwu nɔhalɛ ne.” (1 Tem. 2:4) Ɛhye ati, saa yɛlɛkenga Baebolo ne yɛamaa yeavinde yɛ nloa a, ɔwɔ kɛ ɛhulolɛ mɔɔ yɛlɛ kɛ yɛda nɔhalɛ edwɛkɛ ne ali la ka kɛzi yɛkenga ye la.
Ɔhyia kɛ mgbavolɛ nee mbɛlɛra yɛɛ mgbanyinli amuala kola kenga Baebolo ne nee mbuluku mɔɔ kilehile Baebolo ne anu la. Kɛ Gyihova Alasevolɛ la, yɛlɛ ɛzonlelilɛ kɛ yɛbaha Gyihova anwo ndelebɛbo mɔɔ yɛnyia nee ye ndenle ne mɔ anwo edwɛkɛ yɛahile awie mɔ. Ɛhye bahile kɛ ɔwɔ kɛ yɛkenga debie yɛkile sonla ko anzɛɛ menli ekpunli ekyi. Eza yɛkenga debie wɔ abusua ne anu. Wɔ Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu ne anu, bɛtu mediema mrenya nee mraalɛ, ngakula nee mgbanyinli folɛ wɔ kɛzi bɛbanyia anyuhɔlɛ wɔ ɛgengalɛ nu la anwo.
Baebolo ne mɔɔ yɛkenga ye bagua nu yɛahile sonla ko anzɛɛ asafo ne la le debie mɔɔ ɔwɔ kɛ yɛfa ye anyebolo zo. Nyamenle sunsum a bɛvale bɛhɛle Baebolo ne a. Bieko, “ngoane wɔ Nyamenle edwɛkɛ ne anu, yɛɛ tumi wɔ nu . . . yɛɛ ɔkola ɔnwu ahonle ne adwenle nee ye nzuzulɛ.” (Hib. 4:12, NW) Ndelebɛbo mɔɔ tɛla biala mɔɔ yɛnrɛnyia ye wɔ ɛleka biala la wɔ Nyamenle Edwɛkɛ ne anu. Ɔkola ɔboa awie ɔmaa ɔnwu nɔhalɛ Nyamenle kokye ne, ɔ nee ye nyia agɔnwolɛvalɛ kpalɛ na eza ɔkola ɔgyinla ɛbɛlabɔlɛ nu ngyegyelɛ nloa kpalɛ. Ɔkilehile adenle mɔɔ yɛdua zo a yɛbanyia dahuu ngoane wɔ Nyamenle ewiade fofolɛ ne anu la anu. Ɛhye ati ɔwɔ kɛ yɛfa yɛyɛ yɛ bodane kɛ yɛbabɔ mɔdenle yɛagenga Baebolo ne.—Edw. 119:140; Gyɛ. 26:2.
Kɛzi Ɛbagenga Wɔamaa Nuhua Ala Ɛkɛ La. Ninyɛne dɔɔnwo a boka ɛgengalɛ kpalɛ nwo a, noko mɔɔ lumua la a le kɛ ɛbamaa nuhua ala ɛkɛ. Ɛhye kile kɛ ɔwɔ kɛ ɛbɔ mɔdenle ɛkenga edwɛkɛ mɔɔ wɔ mukelɛ ne anu la pɛpɛɛpɛ. Nea boɛ na wɔanwuluwulu edwɛkɛ agbɔkɛ ne mɔ azo, wɔampepɛ bie mɔ azo anzɛɛ wɔangenga bɛ ngakyile ɔluakɛ bɛzɔho edwɛkɛ agbɔkɛ bie mɔ la ati.
Amaa wɔahola wɔagenga wɔamaa nuhua ala ɛkɛ la, ɔwɔ kɛ ɛte edwɛkɛ mɔɔ boka nwo la abo. Ɛhye bahile kɛ ɔwɔ kɛ ɛsiezie ɛ nwo kpalɛ. Mekɛ ɛlɛkɔ la, saa ɛsukoa kɛ ɛbamaa ɛ nye ahɔ edwɛkɛ agbɔkɛ mɔɔ doɔdoa zo la azo na ɛnea kɛzi edwɛkɛ ne ɛlɛkɔ ye la a, ɛbanyia anyuhɔlɛ wɔ kɛzi ɛkenga ɛmaa nuhua da ɛkɛ la anu.
Ɛhɛlɛlɛ sɛkɛlɛneɛ nwo hyia wɔ aneɛ nu. Bie a ɛhɛlɛlɛ sɛkɛlɛneɛ bamaa wɔanwu ɛleka mɔɔ ɔwɔ kɛ ɛgyinla ekyi, mekɛ tendenle mɔɔ ɔwɔ kɛ ɛgyinla, yɛɛ saa bie a ɔhyia kɛ ɛkakyi ɛ ne a. Wɔ aneɛ bie mɔ anu, saa ɛhɛlɛlɛ sɛkɛlɛneɛ ne mɔ kile kɛ ɔwɔ kɛ ɛkakyi ɛ ne na wɔanyɛ ye zɔ a ɔbahola yeamaa edwɛkɛ mɔɔ ɔle kpuyia la ahakyi ayɛ ɛdendɛmunli, anzɛɛ ɔbamaa ndelebɛbo ne ahakyi bɔkɔɔ. Noko ɔdwu mekɛ ne bie a, kɛzi aneɛ ne de la a bahile gyima mɔɔ ɛhɛlɛlɛ sɛkɛlɛneɛ ne di la. Bɔ mɔdenle nwu kɛzi bɛfa ɛhɛlɛlɛ sɛkɛlɛneɛ bɛdi gyima wɔ wɔ aneɛ ne anu la kpalɛ. Ɛhye bamaa ndelebɛbo ara wɔ ɛgengalɛ ne anu. Kakye kɛ wɔ bodane a le kɛ ɛmaa bɛanwu adwenle mɔɔ wɔ nu la, na tɛ kɛ ɛbobɔ edwɛkɛ agbɔkɛ ne mɔ ala.
Saa ɛbahola wɔagenga wɔamaa nuhua ala ɛkɛ a, ɔwɔ kɛ ɛta ɛkenga debie. Kenga ɛdendɛkpunli ko ala, na kenga ye fane dɔɔnwo kɔkpula kɛ ɛbahola wɔagenga mɔɔ nvonleɛ ɛmba nu. Akee kɔ ɛdendɛkpunli mɔɔ doa zo la azo. Awieleɛ bɔkɔɔ ne, bɔ mɔdenle kɛ ɛbagenga mukelɛ dɔɔnwo anu edwɛkɛ mɔɔ ɛnwuluwulu, ɛnzia ɛ nzi, anzɛɛ ɛnva edwɛkɛ agbɔkɛ bie mɔ ɛngakyi bie la. Saa ɛyɛ ɛhye mɔ ɛwie a, maa awie ɛdie wɔ ɛgengalɛ ne na ɔha ɛleka mɔɔ ɛbavo la ɔhile wɔ.
Wɔ ewiade ɛleka bie mɔ, menli mɔɔ bɛ nye gyegye bɛ nee ahɛnlaneɛ mɔɔ ɛnda kpalɛ la maa ɛgengalɛ yɛ se. Saa bɛkola bɛdi ninyɛne ɛhye mɔ anwo gyima kpalɛ a, ye biala anu bɛ ɛgengalɛ ne banyia anyuhɔlɛ.
Mekɛ ɛlɛkɔ zo la, bie a bɛbamaa mediema mɔɔ bɛze kenga kpalɛ la agenga bagua nu ninyɛne mɔɔ bɛsukoa ye wɔ Asafo Baebolo Ɛzukoalɛ nee Ɛzinzalɛ Arane Ɛzukoalɛ ne anu la bie. Noko amaa wɔali ɛhye anwo gyima kpalɛ la, ɔwɔ kɛ ɛyɛ dɔɔnwo ɛtɛla kɛ ɛbabobɔ edwɛkɛ agbɔkɛ ne mɔ kpalɛ ala. Saa ɛbayɛ bagua nu kengavolɛ kpalɛ wɔ asafo ne anu a, ɔwɔ kɛ ɛmaa ɔyɛ wɔ subane kɛ ɛbayɛ ɛ ti anwo ɛgengalɛ. Ɛhye kile kɛ ɛbamaa yeadɛnla wɔ adwenle nu kɛ edwɛkɛkpɔkɛ biala mɔɔ wɔ ɛdendɛmunli ne anu la di gyima titile bie. Ɛnrɛhola ɛnrɛye bie ɛnrɛvi nu na ɛnrɛde mɔɔ ɔlɛka la abo. Saa ɛlɛkenga wɔahile ɛ nwo bɔbɔ na wɔangenga ye kpalɛ a, edwɛkɛ ne ndelebɛbo ne baminli. Saa ɛbu ɛ nye ɛgua edwɛkɛ mɔɔ boka nwolɛ la azo a, ɛnrɛgenga ye kpalɛ. Bɔ mɔdenle kɛ ɛbanwu deɛmɔti bɛvale edwɛkɛ kpɔkɛ bie bɛwulale ɛleka bie ɔ nee mɔɔ ɔkile la abo. Eza suzu kɛzi ɛhɛlɛlɛ sɛkɛlɛneɛ ne ka ɛdendɛmunli ne ndelebɛbo la anwo. Kakye kɛ saa ɛfa edwɛkɛ agbɔkɛ ɛbɔ nu a, yɛɛ ɔmaa ndelebɛbo ne da ali a. Yɛ ɛhye mɔ nzonlɛ amaa saa ɛlɛkenga wɔamaa yeavinde ɛ nloa a wɔagenga edwɛkɛ ekpunli ekpunli—ɛdendɛsinli nee ɛdendɛfoa—na tɛ edwɛkɛ agbɔkɛ ala. Deɛ ne mɔɔ ɛlɛkenga mɔɔ ɛbade ɔ bo kpalɛ la hyia amaa wɔahola wɔalua bagua nu ɛgengalɛ zo wɔamaa menli anyia nɔhalɛ ndelebɛbo.
Asafo nu kpanyinli mɔɔ ɛnee lɛ anwubielɛ la a ɛzoanvolɛ Pɔɔlo hɛlɛle ye kɛ: “Maa ɛ nye ɛbolo Nyamenle Edwɛkɛ ne ɛgengalɛ wɔ bagua nu.” (1 Tem. 4:13) Ɔda ali kɛ ɛhye a ɔwɔ kɛ yɛ muala yɛnyia anyuhɔlɛ wɔ nuhua dahuu a.