Ɛzinzalɛ Arane YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Ɛzinzalɛ Arane
YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Nzema
@
  • ɛ
  • ɔ
  • Ɛ
  • Ɔ
  • BAEBOLO
  • MBULUKU
  • DEBIEZUKOALƐ
  • w15 1/15 m. 15-20
  • Maa Wɔ Agyalɛ Ɛzɔ Na Ɔyɛ Anyelielɛ

Vidio biala ɛnle foa ɛhye

Mmafa ɛya vidio ne angola ambuke

  • Maa Wɔ Agyalɛ Ɛzɔ Na Ɔyɛ Anyelielɛ
  • Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo—2015
  • Kenga ye wɔ Ɛzinzalɛ Arane
  • Edwɛkɛtile Ngyikyi
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Nee Ye Le Ko
  • MAA GYIHOVA ƐBOKA WƆ AGYALƐ NWO
  • KUNLIMA MƆƆ LƐ ƐLƆLƐ
  • YELƐMA MƆƆ BƐLƐ BƐ NWO AZE
  • BƐVA ƐTANE BƐHYƐ
  • BƐLI MƐLA KPALƐ NE AZO
  • ‘BƐNYIA ƐHULOLƐ’
  • Kɛ Ɔkɛyɛ Na Kilisienema Agyalɛ Ayɛ Kpalɛ La
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2016
  • Ninyɛne Nwiɔ Mɔɔ Maa Agyalɛ Kyɛ La
    Mɔɔ Fa Abusua Anyelielɛ Ba La
  • Baebolo Kpuyia Mɔɔ Bɛbua
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo—2013
  • Kɛ Ɔkɛyɛ Na Wɔ Abusua Ne Anye Alie Ɛ?​—Foa 1
    Nyia Anyelielɛ Dahuu!—Sukoa Baebolo Ne
Nea Dɔɔnwo
Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo—2015
w15 1/15 m. 15-20
1. Agyalɛma mɔɔ bɛ nye die la ɛlɛdi adwelie; 2. Agyalɛma ko ne ala ɛlɛdi ngyegyelɛ ɛhye mɔ anwo gyima, kakula ɛnleanlɛ, ezukoasɛm, yɛɛ busuanli mɔɔ ɛnde kpɔkɛ la

Maa Wɔ Agyalɛ Ɛzɔ Na Ɔyɛ Anyelielɛ

“Saa [Gyihova] ɔdaye yeanzi sua ne a, bɛdabɛ mɔɔ bɛsi la fɛ mgbane.”​—EDWƐNDOLƐ 127:1a.

ƐBAHOLA WƆAHILEHILE NU Ɔ?

  • Ngyegyelɛ boni mɔ a agyalɛma yia a?

  • Kɛzi agyalɛma bahola amaa Gyihova aboka bɛ agyalɛ ne anwo ɛ?

  • Kɛ ɔkɛyɛ na kunlima nee yelɛma ali Mɛla Kpalɛ ne azo ɛ?

1-3. Ngyegyelɛ boni mɔ a agyalɛma yia a? (Nea mɔlebɛbo nvoninli ne.)

KUNLI bie mɔɔ ɛgya ɛvolɛ 38 la fa anyelielɛ ka kɛ: “Saa ɛbɔ mɔdenle kpalɛ kɛ ɛmaa wɔ agyalɛ ne agyinla a, Gyihova bayila wɔ.” Nɔhalɛ nu, agyalɛma anye bahola alie na bɛaboa bɛ nwo wɔ ngyegyelɛ mekɛ nu.​—Mrɛlɛbulɛ 18:22.

2 Ngyegyelɛ wɔ agyalɛ biala anu. Baebolo ne ka kɛ “nwuvolɛ nwo [bahyele] bɛ.” (1 Kɔlentema 7:28) Kɛmɔti ɛ? Alehyenlɛ biala anu ngyegyelɛ kola maa adwenledwenle ba agyalɛ nu. Kɛmɔ kunli nee yelɛ ɛnli munli la ati, ɔdwu mekɛ ne bie a bɛyɛ debie bɛmaa ɔgyegye bɛ bokavolɛ na ɔmmaa bɛnli adwelie kpalɛ. (Gyemise 3:2, 5, 8) Agyalɛma dɔɔnwo gyima die bɛ mekɛ yɛɛ bɛlɛtete ngakula. Adwenledwenle nee ɛvɛlɛ maa ɔyɛ se kɛ bɛbanyia mekɛ dɔɔnwo bamiemia bɛ agyalɛ ne anu. Ezukoasɛm, anwodolɛ, anzɛɛ ngyegyelɛ gyɛne kola maa ɛlɔlɛ nee ɛbulɛ mɔɔ bɛlɛ la ka aze. Yɛɛ “sonla su ne gyima” mɔɔ bie a le adwɔmane, ɛbɛla mgbane mgbane mɔɔ anwo ɛnde, ɛkpɔlɛ, konle, nungule, ɛya, ngyehyɛnu nee ngilehilenu kola sɛkye agyalɛ.​—Galeehyeama 5:19-21.

3 Mɔɔ sɛkye edwɛkɛ ne bɔbɔ la a le kɛ, menli mɔɔ wɔ “awieleɛ mekɛ” ɛhye anu la ta yɛ angomedi, bɛmbu Nyamenle, nyɛleɛ ɛhye mɔ noko kola sɛkye agyalɛ. (2 Temɔte 3:1-4) Bieko, kpɔvolɛ atisesebɛ bie ɛvua kɛ ɔsɛkye agyalɛ biala. Ɛzoanvolɛ Pita bɔ yɛ kɔkɔ kɛ: “Bɛ kpɔvolɛ ne, mɔɔ le Abɔnsam, lua nu ɛlɛkpo kɛ awenade, ɔlɛkpondɛ awie yeahye ye yeali.”​—1 Pita 5:8; Yekile 12:12.

4. Kɛ ɔkɛyɛ na yɛ agyalɛ azɔ na yeayɛ anyelielɛ ɛ?

4 Kunli bie mɔɔ wɔ Japan la ka kɛ: “Ɛnee melɛyia ezukoa nwo ngyegyelɛ. Na kɛmɔ meanga nwolɛ edwɛkɛ meangile me ye la ati, ɔgyegyele ye kpalɛ. Bieko, kenlensa ye ɔ nwo dole ye kpole bie. Ɔyɛ a, ngyegyelɛ ɛhye mɔ ɛmmaa yɛ nloa ɛnzɛ yɛ nwo.” Ngyegyelɛ bahola ara agyalɛ nu, noko yɛbahola yɛali zolɛ konim. Ɔlua Gyihova moalɛ zo, agyalɛ bahola azɔ na yeayɛ anyelielɛ. (Kenga Edwɛndolɛ 127:1.) Bɛmaa yɛzuzu ndenle nnu mɔɔ yɛdua zo a yɛ agyalɛ bazɔ na yeadɛnla ɛkɛ dahuu la anwo. Eza yɛbanwu kɛzi ɛlɔlɛ nwo hyia na agyalɛ azɔ la.

MAA GYIHOVA ƐBOKA WƆ AGYALƐ NWO

5, 6. Duzu a kunli nee yelɛ bahola ayɛ na Gyihova aboka bɛ agyalɛ ne anwo a?

5 Saa agyalɛma di nɔhalɛ na bɛbɛlɛ bɛ nwo aze bɛmaa Gyihova a, bɛ agyalɛ ne bagyinla bodane kpalɛ zo. (Kenga Nolobɔvo ne 4:12.) Nyamenle boka agyalɛ mɔɔ kunlima nee yelɛma fa ye adehilelɛ mɔɔ ɛlɔlɛ wɔ nu di gyima la anwo. Baebolo ne ka kɛ: “Bɛbade edwɛkɛ wɔ bɛ nzi kɛ ɔlɛka yeahile bɛ kɛ, ‘Adenle ne ɛne, bɛlua nuhua’ wɔ mekɛ mɔɔ bɛkɛminli bɛkɛva bɛne anzɛɛ fema zo la.” (Ayezaya 30:20, 21) Ɛnɛ, agyalɛma ‘te’ Gyihova ane wɔ mekɛ mɔɔ bɛkɛbɔ nu bɛkɛgenga Baebolo ne la. (Edwɛndolɛ 1:1-3) Saa bɛyɛ abusua ɛzonlenlɛ mɔɔ yɛ anyelielɛ na ɔmaa anwosesebɛ la a, ɔmaa bɛ agyalɛ ne anu mia kpalɛ. Yɛɛ saa agyalɛma ne bɔ nu yɛ asɔne alehyenlɛ biala a, bɛ agyalɛ ne bahola agyinla ngyegyelɛ biala mɔɔ wɔ Seetan ewiade ne anu la anloa.

Kunli nee yelɛ ɛlɛyɛ asɔne kolaa na bɛayɛ abusua ɛzonlenlɛ

Saa kunli nee yelɛ bɔ nu sonle Gyihova a, bɛbikye Nyamenle yɛɛ bɛbikye bɛ nwo na bɛ agyalɛ ne yɛ anyelielɛ (Nea ɛdendɛkpunli 5, 6)

6 Gerhard mɔɔ vi Germany la ka kɛ: “Mekɛ biala mɔɔ ngyegyelɛ nee akɛsakɛsa kɛzɛkye yɛ anyelielɛ la, Nyamenle Edwɛkɛ ne anu folɛdulɛ maa yɛsi abotane na yɛfa ɛtane yɛkyɛ.” Ɔfa ɔsɔ zo kɛ subane ɛhye mɔ anwo hyia na agyalɛ agyinla. Saa kunli nee yelɛ bɔ nu sonle Nyamenle na bɛmaa Nyamenle boka bɛ agyalɛ ne anwo a, bɛbikye Gyihova na bɛ agyalɛ ne anu mia.

KUNLIMA MƆƆ LƐ ƐLƆLƐ

7. Kɛzi ɔwɔ kɛ kunli yɛ ɔ ye ɛ?

7 Kɛzi kunli di bɛ nyunlu maa bɛyɛ ninyɛne wɔ abusua ne anu la kola boa maa agyalɛ ne anu mia na ɔyɛ anyelielɛ. Baebolo ne ka kɛ: “Nrenya biala amenle a le Kelaese, raalɛ biala amenle a le ɔ hu.” (1 Kɔlentema 11:3) Duzu a ɛhye kile a? Ɔwɔ kɛ kunlima yɛ bɛ ye mɔ kɛmɔ Gyisɛse yɛle ye ɛdoavolɛma ne la. Ɛnee ɔ ti ɛnyɛ se yɛɛ ɔnle kyengye. Ɛnee Gyisɛse lɛ ɛlɔlɛ, ɔ ti akunlu le kɛnlɛma, ɔte edwɛkɛ bo, ɔle bɛtɛɛ, yɛɛ ɔmmemaa ɔ nwo zo.​—Mateyu 11:28-30.

8. Duzu a bamaa yelɛ ahulo ɔ hu na yeabu ye a?

8 Ɔngyia kɛ kunlima mɔɔ bɛle Keleseɛnema la ka kɛ bɛ ye mɔ ɛbu bɛ. Emomu, saa bɛ nee bɛ de a “bɛnwu ye kɛ bɛle mraalɛ na bɛnlɛ anwosesebɛ,” yemɔti ‘bɛdi bɛ eni.’ (1 Pita 3:7) Saa kunlima nee bɛ ye mɔ ɛlɛtendɛ wɔ bagua nu nee sua nu a ɔwɔ kɛ bɛbu bɛ na bɛse bɛ anwunvɔne. Kunlima dua kɛzi bɛyɛ bɛ ye mɔ nee adenle mɔɔ bɛdua zo bɛ nee bɛ tendɛ la azo bɛkile kɛ bɛ ye mɔ anwo hyia bɛ. (Mrɛlɛbulɛ 31:28) Saa kunli da ɛlɔlɛ ali kile ɔ ye a, ɔ ye bahulo ye na yeabu ye na Gyihova bayila bɛ agyalɛ ne azo.

YELƐMA MƆƆ BƐLƐ BƐ NWO AZE

9. Kɛzi yelɛ da ye ali kɛ ɔbɛlɛ ɔ nwo aze ɛ?

9 Yɛnyia Gyihova anwo ɛlɔlɛ kpalɛ a ɔbamaa yɛabɛlɛ yɛ nwo aze “wɔ Nyamenle tumi kpole ne abo.” (1 Pita 5:6) Adenle titile mɔɔ raalɛ dua zo da ye ali kɛ ɔbu Gyihova tumililɛ la a le kɛ ɔ nee ɔ hu bayɛ ko. Baebolo ne ka kɛ: “Yelɛma, bɛha bɛ nwo aze bɛmaa bɛ hu mɔ, na mɔɔ Kelaese ɛdoavolɛ biala ɔwɔ kɛ yɛ la ɛne.” (Kɔlɔsaema 3:18) Ɔle nɔhalɛ kɛ tɛ mekɛ ne amuala a yelɛ anye balie kpɔkɛ bie mɔɔ ɔ hu bazi la anwo a. Noko suzuamgba ala mɔɔ ye kpɔkɛzilɛ ne ɛntia Nyamenle mɛla la, yelɛ mɔɔ bɛlɛ ɔ nwo aze la nee ɔ hu bayɛ adwenle.​—1 Pita 3:1.

10. Duzu ati a ɛlɔlɛ nu mɔɔ bɛfi bɛbɛlɛ bɛ nwo aze la anwo hyia ɛ?

10 Gyihova ɛva gyima mɔɔ enililɛ wɔ nu la ɛmaa yelɛma wɔ abusua ne anu. Yelɛ le ɔ hu bokavolɛ. (Malakae 2:14) Saa abusua ne ɛlɛsi kpɔkɛ a, yelɛ kola fi ɛbulɛ nu kile ye adwenle na ɔka kɛzi ɔte nganeɛ la, noko ɔbɛlɛ ɔ nwo aze. Kunli mɔɔ ze nrɛlɛbɛ la tie ɔ ye. (Mrɛlɛbulɛ 31:10-31) Ɛlɔlɛ nu mɔɔ bɛfi bɛbɛlɛ bɛ nwo aze la kola maa anyelielɛ, anzondwolɛ nee koyɛlɛ ba abusua nu. Ɛhye maa kunli nee yelɛ akunlu dwo bɛ nwo ɔluakɛ bɛze kɛ bɛlɛyɛ mɔɔ sɔ Nyamenle anye la.​—Ɛfɛsɛsema 5:22.

BƐVA ƐTANE BƐHYƐ

11. Kɛmɔti a ɛtanefakyɛ nwo hyia ɛ?

11 Agyalɛ bahyɛ a, ɔwɔ kɛ kunli nee yelɛ sukoa kɛ bɛbava ɛtane bɛahyɛ. Saa agyalɛma kɔ zo ‘sosɔ bɛ nwo ngoko ngoko, na bie lɛ ɔ gɔnwo anwo ɛya na ɔfa ɔkyɛ ye a,’ bɛ agyalɛ ne anu bamia. (Kɔlɔsaema 3:13) Noko, saa agyalɛma anva ɛtane angyɛ na bɛka edwɛkɛ ɛtane bɛtia bɛ nwo a, agyalɛ ne bazɛkye. Kɛmɔ sua gyigya a ɔkola ɔbu la, zɔhane ala a nyanelilɛ nee ɛya maa ɔyɛ se kpalɛ kɛ agyalɛma bava ɛtane ahyɛ na bɛabɔ nu bɛayɛ gyima a. Noko, saa kunli nee yelɛ fa ɛtane kyɛ kɛmɔ Gyihova fa bɛ ɛtane kyɛ bɛ la a, bɛ agyalɛ ne bɛazɔ kpalɛ.​—Maeka 7:18, 19.

12. Kɛzi “ɛhulolɛ maa bɛfa ɛtane dɔɔnwo bɛkyɛ” ɛ?

12 Nɔhalɛ ɛhulolɛ ɛmbu “ɛtane nwo mgbonda.” Emomu, “ɛhulolɛ maa bɛfa ɛtane dɔɔnwo bɛkyɛ.” (1 Kɔlentema 13:4, 5, kenga 1 Pita 4:8.) Yemɔti saa yɛkulo awie mɔ a ɔnle kɛ yɛtia ɛtane dodo mɔɔ bɛyɛ yɛ a yɛbava yɛahyɛ bɛ la. Mekɛ mɔɔ Pita bizale Gyisɛse fane dodo mɔɔ awie fo ye a ɔva ɔhyɛ ye la, Gyisɛse buale kɛ: “Abulasuu fane nsuu.” (Mateyu 18:21, 22) Duzu a ɛnee Gyisɛse ɛlɛkile a? Ɛnee Gyisɛse ɛlɛkile kɛ yɛnlɛ ɛtane dodo mɔɔ ɔwɔ kɛ Keleseɛnenli fa kyɛ a.​—Mrɛlɛbulɛ 10:12.a

13. Duzu a bamaa yɛava ɛtane yɛahyɛ a?

13 Annette mɔɔ ɔvi Germany la ka kɛ: “Saa agyalɛma ɛnze fakyɛ a, ɔmaa bɛfa ɛya yɛɛ bɛnlie bɛ nwo bɛnli, na ɛhye sɛkye agyalɛ. Saa bɛfa ɛtane bɛkyɛ a ɔmaa bɛ agyalɛ ne anu mia na bɛbikye bɛ nwo.” Ye ayɛlɛ na kile anyezɔlɛ. Nea ninyɛne mɔɔ wɔ bokavolɛ yɛ la na kanvo ye. Saa ɛyɛ zɔ a, ɔbamaa wɔava ɛtane wɔahyɛ. (Kɔlɔsaema 3:15) Saa ɔba ye zɔ a, bɛbanyia anzondwolɛ, koyɛlɛ, nee Nyamenle anyunlu ɛlolɛ.​—Wulomuma 14:19.

BƐLI MƐLA KPALƐ NE AZO

14, 15. Mɛla Kpalɛ ne kile duzu, na kɛzi yɛfa yɛdi gyima a ɔmaa agyalɛ nu mia ɛ?

14 Ɔda ali kɛ ɛkulo kɛ bɛdi wɔ eni na bɛbu wɔ. Saa menli tie wɔ na bɛdwenle kɛzi ɛte nganeɛ la anwo a, ɛ nye die nwolɛ. Noko wɔde kɛ awie ɛha ye ɛlɛ kɛ, “Mebayɛ ye bie meazie ɔ bo zo ɔ”? Ɔdwu mekɛ ne bie a ndelebɛbo wɔ nu. Noko akee, Baebolo ne ka kɛ: “Mmaka kɛ, ‘Mɔɔ yeyɛ me la, medame meyɛ ye bie.’” (Mrɛlɛbulɛ 24:29) Gyisɛse hilele menli adenle kpalɛ mɔɔ bɛdua zo bɛsiezie edwɛkɛ la. Bɛta bɛfɛlɛ mɔɔ Gyisɛse hanle la Mɛla Kpalɛ ne: “Mɔɔ ɛkpondɛ kɛ awie mɔ yɛ maa wɔ la, yɛ zɔhane ala maa bɛdabɛ noko.” (Luku 6:31) Ɛnee Gyisɛse ɛlɛkile kɛ ɔwɔ kɛ yɛyɛ menli kɛzi yɛkulo kɛ bɛyɛ yɛ la, na ɔnle kɛ yɛfa mɔɔ bɛyɛle yɛ la bie yɛyɛ bɛ. Ɛhye kile kɛ ɔwɔ kɛ yɛyɛ mɔɔ yɛkulo kɛ bɛyɛ bɛmaa yɛ la wɔ yɛ agyalɛ ne anu.

Ɔwɔ kɛ yɛyɛ mɔɔ yɛkulo kɛ bɛyɛ bɛmaa yɛ la wɔ yɛ agyalɛ ne anu

15 Saa agyalɛma dwenle bɛ nuhua ko biala nganeɛdelɛ nwo kpalɛ a, bɛ agyalɛ ne anu bamia. Kunli bie mɔɔ wɔ South Africa la ka kɛ: “Yɛbɔ mɔdenle kɛ yɛbava Mɛla Kpalɛ ne yɛali gyima. Nɔhalɛ nu, ɔyɛ a yɛfa ɛya, noko yɛ nuhua ko biala bɔ mɔdenle kɛ ɔbayɛ ɔ gɔnwo kɛzi ɔkulo kɛ bɛyɛ ye la, wɔ ɛbulɛ nee enililɛ nu.”

16. Duzu a ɔnle kɛ kunli nee yelɛ fa yɛ bɛ nwo a?

16 Mmaka wɔ bokavolɛ ne sinlidɔlɛ ɛkile awie mɔ, mmatendɛ ɛ nzo abo wɔ ninyɛne mɔɔ ka wɔ ɛya la anwo, mmafa ɛyɛ ngoayɛ bɔbɔ. Kakye kɛ agyalɛma ɛnzu kɛ bɛkile mɔɔ anwo yɛ se, mɔɔ kola tea, anzɛɛ mɔɔ kola ka edwɛkɛ mɔɔ yɛ nyane kpalɛ la. Nɔhalɛ nu, yɛ muala yɛnli munli yɛɛ ɔyɛ a yɛka awie mɔ ɛya. Noko ɔnle kpalɛ kɛ agyalɛma kɛbɔ bɛ nwo anyiemgba, anzɛɛ kɛyɛ bɛ nwo aholoba wɔ mekɛ mɔɔ bɛlɛtendɛ bɛahile bɛ nwo la, anzɛɛ kɛzuhu bɛ nwo anzɛɛ bie kɛbɔ ɔ gɔnwo.​—Kenga Mrɛlɛbulɛ 17:27; 31:26.

17. Kɛ ɔkɛyɛ na kunlima ali Mɛla Kpalɛ ne azo ɛ?

17 Wɔ maanle bie mɔ anu, mrenya yɛ bɛ ye mɔ amumuyɛ anzɛɛ bɛbo bɛ bɛfa bɛkile kɛ bɛ nwo yɛ se. Noko Baebolo ne ka kɛ: “Sonla mɔɔ ɛnva ɛya mgbane mgbane la le kpalɛ tɛla katakyie, yɛɛ mɔɔ kola ɔ nwo zo komo la le kpalɛ tɛla sonla mɔɔ ko fa suakpole la.” (Mrɛlɛbulɛ 16:32) Ɔhyia akɛnrasesebɛ na awie ahola ahomo ɔ nwo zo kɛmɔ Gyisɛse Kelaese, sonla kpole mɔɔ tɛla dasanli biala yɛle la. Nrenya mɔɔ bo ɔ ye la le bobonyia na ɔnrɛhola ɔnrɛyɛ Gyihova agɔnwo. Edwɛndolɛnli Devidi mɔɔ ɛnee lɛ anwosesebɛ nee akɛnrasesebɛ la hanle kɛ: “Bɛva ɛya, na bɛmmayɛ ɛtane; bɛyɛ koonwu na bɛdwenle nwo kpalɛ wɔ bɛ ɛkpa ne mɔ azo.”​—Edwɛndolɛ 4:4.

‘BƐNYIA ƐHULOLƐ’

18. Duzu ati a ɔhyia kɛ yɛnyia ɛlɔlɛ a?

18 Kenga 1 Kɔlentema 13:4-7. Ɛlɔlɛ a le subane mɔɔ hyia kpalɛ wɔ agyalɛ nu a. Baebolo ne ka kɛ: ‘Bɛze anwunvɔne, bɛyɛ atiakunlukɛnlɛma, bɛbɛlɛ bɛ nwo aze, bɛyɛ bɛtɛɛ na bɛzi abotane wɔ debie biala anu. Na bɛnyia ɛhulolɛ, ɔluakɛ ɔle koyɛlɛ nyɛma mɔɔ di munli.’ (Kɔlɔsaema 3:12, 14) Ɔwɔ kɛ kunlima nee yelɛma nyia ɛlɔlɛ kpalɛ na bɛsukoa Gyisɛse Kelaese mɔɔ ɛnee ɔkulo kɛ ɔfa ɔ nwo ɔbɔ afɔle ɔmaa awie mɔ la. Saa ɛlɔlɛ zɛhae wɔ agyalɛ nu a, ɔbazɔ kpalɛ ɔnva nwo kɛ ɛya, anwodolɛ mɔɔ anu yɛ se, ezukoa nee ase mɔ edwɛkɛ bahola ayɛ ngyegyelɛ la.

19, 20. (a) Kɛ ɔkɛyɛ na agyalɛ azɔ na yeayɛ anyelielɛ ɛ? (b) Duzu a yɛbazuzu nwo wɔ edwɛkɛ mɔɔ doa zo la anu a?

19 Ɔhyia ɛlɔlɛ, nɔhalɛlilɛ nee mɔdenlebɔlɛ kpalɛ na agyalɛ agyinla. Saa ngyegyelɛ ba a, ɔnle kɛ bɛbɔ ewole. Ɔwɔ kɛ bɛbɔ mɔdenle bɛbikye bɛ nwo kpalɛ. Ɔwɔ kɛ agyalɛma mɔɔ bɛkulo Gyihova nee bɛ nwo la bɔ mɔdenle biala siezie ngyegyelɛ mɔɔ wɔ bɛ avinli la ɔluakɛ “ɛhulolɛ ɛmbɔ aze ɛlɛ.”​—1 Kɔlentema 13:8; Mateyu 19:5, 6; Hibuluma 13:4.

20 Ɔnla aze kɛ agyalɛ bayɛ anyelielɛ na nuhua amia wɔ ewiade ɛhye mɔɔ “anwongyelelɛ dɔɔnwo” wɔ nu la anu. (2 Temɔte 3:1) Noko, ɔlua Gyihova moalɛ zo ɔbahola yeayɛ boɛ. Noko akee, eza ɔwɔ kɛ agyalɛma ko tia nla nwo edwɛkɛ mɔɔ ɛli ewiade amra ati la. Wɔ edwɛkɛ mɔɔ doa zo la anu, yɛbanwu kɛzi kunlima nee yelɛma bahola amaa bɛ agyalɛ nu amia la.

a Agyalɛma kola fa ɛtane kyɛ na bɛsiezie bɛ avinli ɛdeɛ, noko Baebolo ne ka kɛ bokavolɛ mɔɔ anwo ɛnlɛ edwɛkɛ la a kola si kpɔkɛ kɛ ɔbabɔ ɔ ye anzɛɛ ɔ hu mɔɔ ɛzɛkye agyalɛ la ewole anzɛɛ ɔbava yeahyɛ ye a. (Mateyu 19:9) Nea mokanwo edwɛkɛ “Kɛzi Baebolo ne Bu Ewolebɔlɛ nee Agyalɛ nu Ɛtetelɛ La” mɔɔ wɔ “Nyamenle Ɛhulolɛ” buluku ne mukelɛ 219-221 la.

EDWƐKƐ MƆƆ BƐHILEHILE NU

  • Kunli mɔɔ lɛ ɛlɔlɛ la sukoa Gyisɛse Kelaese subane. Ɔ ti ɛnyɛ se, ɔte edwɛkɛ bo, anzɛɛ ɔnle kyengye. Ɔfi ɛbulɛ, atiakunlukɛnlɛma nee anwunvɔnezelɛ nu ɔ nee ɔ ye di ye kɛnlɛma dahuu

  • Yelɛ mɔɔ bɛlɛ ɔ nwo aze la bu Nyamenle tumililɛ ɔlua ɔ hu mɔɔ ɔ nee ye yɛ ko la azo. Ɔkile ye adwenle yɛɛ ɔka kɛzi ɔte nganeɛ la ɔkile ye, noko ɔbu nwolɛ adenle mɔɔ Gyihova ɛva ɛmaa ɔ hu la. Saa ɔ nye ɛnlie kpɔkɛ bie mɔɔ ɔ hu ɛzi la anwo bɔbɔ a, suzuamgba ala mɔɔ ye kpɔkɛzilɛ ne ɛntia Nyamenle mɛla la, ɔbɛlɛ ɔ nwo aze ɔ nee ɔ hu yɛ adwenle

  • Abusua tile: Gyihova ɛmaa kunli ne gyima kɛ ɔnlea ye abusua ne. Kɛ neazo la, ɔmaa bɛnyia ninyɛne le kɛ aleɛ, adɛladeɛ, nee dabelɛ. Eza ɔdi bɛ nyunlu ɔmaa bɛsonle

    Nzema Mbuluku Ngakyile (1982-2026)
    Fi Nu
    Kɔ Nu
    • Nzema
    • Fa Nwa Awie
    • Mɔɔ ɛkulo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nwolɛ Mɛla
    • Fealeranu Edwɛkɛ
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Kɔ Nu
    Fa Nwa Awie