Ɛzinzalɛ Arane YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Ɛzinzalɛ Arane
YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Nzema
@
  • ɛ
  • ɔ
  • Ɛ
  • Ɔ
  • BAEBOLO
  • MBULUKU
  • DEBIEZUKOALƐ
  • w13 10/1 m. 14-15
  • Kɛzi Kɔla Ka Wɔ Ɛ?

Vidio biala ɛnle foa ɛhye

Mmafa ɛya vidio ne angola ambuke

  • Kɛzi Kɔla Ka Wɔ Ɛ?
  • Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo—2013
  • Edwɛkɛtile Ngyikyi
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Nee Ye Le Ko
  • KƐZI KƆLA KA NGANEƐDELƐ LA
  • KƆLA MAA BƐKAKYE DEBIE
  • Ɛnwu Nyamenle Subane Ne Mɔ Mɔɔ Ɛnyelɛ Ɛnnwu Bɛ La Ɔ?
    Yɛ Kilisiene Ɛbɛlabɔlɛ Nee Yɛ Ɛzonlenlɛ—Nyianu Buluku—2019
Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo—2013
w13 10/1 m. 14-15

Kɛzi Kɔla Ka Wɔ Ɛ?

Saa ɛlɛnea debie a, ɛ nye nee wɔ adwenle bɔ nu yɛ gyima maa ɛnwu nwolɛ edwɛkɛ. Ɛnwu bakama bie mɔɔ bikye wɔ la a ɛsi kpɔkɛ kɛ saa ɔwɔ kɛ ɛdi a. Ɛnea anwomanyunlu na ɛnwu kɛ ezule ɛnrɛdɔ ɛnɛ. Ɛnwu edwɛkɛ agbɔkɛ mɔɔ ɛlɛkenga ye kɛkala la, na ɛnea kɛ ɛbade ɔ bo a. Nɔhalɛ nu, kɔla ɛlɛkile mɔɔ ɔwɔ kɛ ɛyɛ la. Ɔle zɔ amgba ɔ?

Bakama ne mɔɔ ɛnwunle ye la kɔla maa ɛnwu kɛ yebolo na bɛdi a ɔyɛ boɛ. Anwomanyunlu nee amungu ne kɔla maa ɛnwu kɛzi maanle nu de la. Ɛkola ɛkenga edwɛkɛ ɛhye ɔluakɛ kɔla ne mɔɔ bɛva bɛhɛlɛ edwɛkɛ agbɔkɛ ne mɔ nee kɔla ne mɔɔ wɔ kɛlata ne azo la ɛngyegye ɛ nye. Bie a ɛtɛyɛle ye nzonlɛ ɛdeɛ, noko kɔla boa wɔ fane dɔɔnwo ne ala ɔmaa ɛkola ɛnyia ninyɛne mɔɔ ɛnwu bɛ la anwo edwɛkɛ. Noko eza kɔla ka kɛzi ɛte nganeɛ la.

KƐZI KƆLA KA NGANEƐDELƐ LA

Saa ɛlua sotɔɔ bie anu a, ɛbanwu kɛ bɛva kɔla ngakyile bɛyɛ ninyɛne ne anwo mɔɔ bamaa ɛ nye alie nwolɛ a. Saa ɛze o, ɛnze o, ninyɛne nwo nolobɔlɛma kpondɛ kɔla ngakyile mɔɔ bamaa nrenya anzɛɛ raalɛ yɛɛ ye ɛvolɛ mɔɔ yeli la anye alie debie fɔɔnwo bie anwo a. Menli mɔɔ siezie sua nu, menli mɔɔ yɛ ndanlɛ yɛɛ menli mɔɔ dolɔdolɔ ninyɛne la ze kɛ kɔla maa menli te nganeɛ wɔ adenle ngakyile zo.

Menli dua amaamuo nee nyɛleɛ mɔɔ wɔ bɛ ɛkɛ la azo kile kɔla bo wɔ ndenle ngakyile zo. Kɛ neazo la, menli bie mɔɔ wɔ Asia la bu kɔla kɔkɔlɛ kɛ ɔfa kpalɛyɛlɛ nee ɛvoyialilɛ ɔba, noko wɔ Africa ɛleka bie mɔ, kɔla kɔkɔlɛ kile kɛ bɛlɛdi nyane. Noko akee, ɔnva nwo ɛleka biala mɔɔ bɛwɔ la, alesama te nganeɛ ko ne ala wɔ kɔla bie mɔ anwo. Maa yɛzuzu kɔla nsa nee kɛzi ɔkola ɔka wɔ la anwo.

KƆKƆLƐ le kɔla mɔɔ ɔ nye ta kpalɛ. Bɛta bɛfa kɔkɔlɛ bɛka anwosesebɛ, konle yɛɛ ɛzulolɛ nwo edwɛkɛ. Ɔle kɔla mɔɔ maa awie kola te nganeɛ mɔɔ anu yɛ se na ɔmaa sonla keha ɔ nwo ndɛndɛ, ɔmaa bɛdie ɛnwomenle ndɛndɛ na ɔmaa bɛnyia ahonlewule.

Wɔ Baebolo ne anu, Hibulu edwɛkɛkpɔkɛ mɔɔ gyi ɛkɛ maa “kɔkɔlɛ” la vi edwɛkɛkpɔkɛ mɔɔ kile “mogya” la anu. Baebolo ne fa kɔkɔlɛ mɔɔ ta anzɛɛ buluwu nee akɔlɛ ɛnlome afonla ka tuutuunli bie mɔɔ le kɔdiawu na ɔheda ɛdanlɛ kɔkɔlɛ nee buluwu nee akɔlɛ ɛnlome na ɔde ‘nane kɔkɔlɛ bie mɔɔ bɛhɛlɛ aluma ɛtane ɛtane mɔɔ tia Nyamenle wɔ ɔ nwo’ azo la anwo edwɛkɛ.—Yekile 17:1-6.

AMUNLI maa yɛte nganeɛ ngakyile mɔɔ nee kɔkɔlɛ ɛnle ko la, ɔluakɛ ɔmaa sonla sie ɔ nwo nane diinyi. Amunli le kɔla mɔɔ maa yɛdie yɛ menle na bɛta bɛfa bɛka anzondwolɛ nwo edwɛkɛ. Saa yɛnwu tola nee awoka mɔɔ ninyɛne mɔɔ le amunli wɔ nu la a yɛ nzo nu dwo yɛ. Mɔlebɛbo edwɛkɛ ne mɔɔ fane abɔdeɛ nwo la ka kɛ Nyamenle vale ndile nee mbaka ngakyile kɔsɔɔti manle alesama.—Mɔlebɛbo 1:11, 12, 30.

FUFULE ta fane wienyi, banebɔlɛ nee bɔkɔbɔkɔyɛlɛ nwo. Eza bɛta bɛfa bɛka subane le kɛ kpalɛyɛlɛ, benlelilɛ nee anwodelɛ nwo edwɛkɛ. Fufule a le kɔla mɔɔ bɛha nwolɛ edwɛkɛ dɔɔnwo wɔ Baebolo ne anu a. Wɔ ɛnyelɛzodeɛnwunlɛ nu, bɛnwunle alesama nee anwumabɔvolɛma kɛ bɛwula adɛladeɛ fufule mɔɔ kile tenleneyɛlɛ nee sunsum nu anwodelɛ la. (Dwɔn 20:12; Yekile 3:4; 7:9, 13, 14) Menli mɔɔ bɛdede mgbɔnwɔ fufule zo na bɛwulowula adɛladeɛ fufule nwohyee la le tenlene konle nwo sɛkɛlɛneɛ. (Yekile 19:14) Nyamenle fa kɔla fufule di gyima fa si zolɛ kɛ ɔlɛ ɛhulolɛ kɛ ɔbava ɛtane yeahyɛ: “Bɛ ɛtane ne mɔ ɛla zo kɛ ɛbenle bɔbɔ ɛdeɛ, noko bɛbayɛ fufule kɛ ezukɔtweaba.”—Ayezaya 1:18.

KƆLA MAA BƐKAKYE DEBIE

Kɔla mɔɔ Baebolo ne fa di gyima la kile kɛzi Nyamenle te ɔ bo kɛ alesama te nganeɛ wɔ kɔla nwo la. Kɛ neazo la, Yekile buluku ne mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la ka ninyɛne mɔɔ ɛlɛkɔ zo, mɔɔ le kɛ konle, ɛhɔne, yɛɛ ewule mɔɔ ninyɛne le kɛ aleɛ mɔɔ nwolɛ yɛ se nee ewule ngakyile fa ba la anwo edwɛkɛ. Amaa yɛahakye ɛhye la, ɛnyelɛzodeɛnwunlɛ bie ka menli mɔɔ dede mgbɔnwɔ zo la anwo edwɛkɛ—tɛ mgbɔnwɔ biala ɔ, na asolo biala nee ye kɔla.

Mɔɔ lumua la le ɛkpɔnwɔ fufule mɔɔ kile tenlene konle mɔɔ Gyisɛse Kelaese baho la. Bieko, yɛnwu ɛkpɔnwɔ kɔkɔlɛ mɔɔ bolo kpalɛ la, na ɛhye gyi ɛkɛ maa maanle maanle avinli konle. Mɔɔ li ɛkpɔnwɔ ɛhye anzi la a le ɛkpɔnwɔ bile mɔɔ gyi ɛkɛ maa ɛhɔne la. Akee yɛnwu ‘sonla bie mɔɔ bɛfɛlɛ ye Ewule la kɛ ɔde ɛkpɔnwɔ nzonle bie azo.’ (Yekile 6:1-8) Ɛkpɔnwɔ ko biala anwo kɔla ne maa yɛte nganeɛ mɔɔ nee ɛkpɔnwɔ ne anwo sɛkɛlɛneɛ ne le ko la. Yɛkola yɛkakye mgbɔnwɔ ɛhye mɔ kɔla ne nee mɔɔ bɛmaa yɛnwu ye wɔ yɛ mekɛ ye anwo la ndɛndɛ.

Kɔla mɔɔ bɛfa bɛka ninyɛne bie mɔ anwo edwɛkɛ la anwo neazo dɔɔnwo wɔ Baebolo ne anu. Ɔle zɔ kɛ Bɔvolɛ ne mɔɔ bɔle wienyi, kɔla nee dasanli ɛnyelɛ la fa kɔla kile debie wɔ adenle kɛnlɛma zo ɔmaa kengavolɛma te edwɛkɛ ne abo na bɛkakye ye kpalɛ. Kɔla boa yɛ maa yɛboɔboa edwɛkɛ nloa na yɛfa yɛdi gyima. Kɔla ka yɛ nganeɛdelɛ. Kɔla kola boa yɛ maa yɛkakye ninyɛne bie mɔɔ hyia la wɔ yɛ adwenle nu. Kɔla le ahyɛlɛdeɛ mɔɔ yɛ Bɔvolɛ ne vi ɛlɔlɛ nu ɛva ɛmaa yɛ a amaa yɛ nye alie wɔ ɛbɛlabɔlɛ nu.

Nowa nee ye abusua ne vi ɛlɛne ne anu vindele la, Nyamenle manle bɛnwunle nyangondonle kɛnlɛma bie mɔɔ le Ye ɛwɔkɛ mɔɔ yebɔ kɛ ɔnrɛva azuyilɛ ɔnrɛzɛkye alesama bieko anwo sɛkɛlɛneɛ la. Ɔbayɛ kɛ bɛbule zɔhane sɛkɛlɛneɛ kɛnlɛma ne kɛ debie nwanwane kpalɛ.—Mɔlebɛbo 9:12-17.

Ngakyihakyililɛma ɛnnwu deɛmɔti alesama kola nwu kɔla ngakyile la, ɔluakɛ ɔngyia kɛ bɛnwu kɔla ngakyile na bɛahola bɛadɛnla aze. Noko akee, saa yɛdie yɛto nu kɛ Bɔvolɛ bie bɔle yɛ wɔ adenle mɔɔ bamaa yɛanwu kɔla dɔɔnwo la azo a, ɔmaa yɛnwu ahyɛlɛdeɛ ɛhye kɛ bɛvi ɛlɔlɛ nu bɛyɛle amaa yɛ nye alie wɔ ɛbɛlabɔlɛ nu.

    Nzema Mbuluku Ngakyile (1982-2026)
    Fi Nu
    Kɔ Nu
    • Nzema
    • Fa Nwa Awie
    • Mɔɔ ɛkulo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nwolɛ Mɛla
    • Fealeranu Edwɛkɛ
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Kɔ Nu
    Fa Nwa Awie