EISHOMO 5
Obukuru Bw’okuhaburwa Abakuru
OBUHABUZI BW’ABAKURU NIBUTWARIRAMU KI?
Abaana nibaba nibenda abantu bakuru ab’okubahabura n’okuboorekyerera. Abazaire niimwe murikubaasa kuhikiiriza gye ekyo, nangwa n’obujunaanizibwa bwanyu. Kwonka, abakuru abandi nabo nibabaasa kuba eky’okureeberaho kirungi eky’abaana baanyu.
AHABW’ENKI OBUHABUZI BW’ABAKURU NI BUKURU?
Omu mahanga maingi, abaana tibarikukira kwehitsya abakuru. Teekateeka ahari eki:
Abaana nibamara obwire bwingi aha ishomero buri izooba, ahu abaana barikukira abashomesa n’abandi abakuru obwingi.
Ku barikuruga aha ishomero, eminyeeto abaingi nibagaruka omuka abazaire batariyo ahabw’okugira ngu abazaire bombi nibakora.
Okucondooza kumwe omuri United States, kukooreka ngu abaana abaine emyeka eri aha gati ya 8 na 12 nibamara n’abazaire baabo shaaha nka mukaaga omu by’okweshemeza eby’aha mukura buri izooba.a
Ekitabo Hold On to Your Kids nikigira kiti: “Eminyeeto tibarikusherura obuhabuzi ahari baishebo, baanyinabo, abashomesa, n’abandi abakuru, beitu aha . . . b’orwingano rwabo.
OKU OBUHABUZI BWINE KUHEEBWA
Mara obwire n’abaana baawe.
OMUSINGYE GWA BAIBULI: ‘Manyiiza omwana omuhanda ogu ashemereire kutoora, n’obu araakure, tarikwija kugurugamu.’—Enfumu 22:6.
N’ekya butoosha abaana kushaba abazaire baabo obuhabuzi. Nangwa, abahangu nibagira ngu n’abaana emishogoyo nibakira kukunda obuhabuzi bw’abazaire baabo okukira obw’abarwingano rwabo. “Abazaire nibo bakirikukirayo kukwata aha miteekateekyere y’abaana baabo n’emitwarize yaabo kuruga omu bushogoyo kuhitsya omu myaka ya bukuru,” Dr. Laurence Steinberg nikwo yaahandiikire omu kitabo You and Your Adolescent. Naayongyeraho ati: “Emishogoyo nibafayo aha ki orikuteekateeka kandi nibahurikiza eki orikugamba, n’obu ekyo butoosha baraabe batarikukigamba nari kwikirizana naiwe omu buri nshonga.”
Koresa omugisha gw’obuhangwa bw’omwana waawe obw’okwenda kukwegyeraho. Mmara obwire n’abaana baawe obagambire ebi orikuteekateeka, emitindo, n’ebi orabiremu.
Basherurire abu baraatooreze.
OMUSINGYE GWA BAIBULI: ’Orikugyenda n’abanyabwengye, nawe naahinduka omunyabwengye.’—Enfumu 13:20.
Noobaasa kuteekateeka aha bantu bakuru abarikubaasa kubeera emishogoyo yaawe eky’okureeberaho kirungi? Ahabw’enki otarikutebeekanisa kugira ngu abantu abo bamare obwire n’abaana baawe? Kwonka, toine kukoresa kubi obushoboorozi bwawe nk’omuzaire. Kwonka obuhabuzi kuruga aha muntu mukuru ou orikwesiga ngu tarikwija kukora kubi omwana waawe nibwija kwongyera aha kutendeka kwawe. Omu Baibuli, Timoseo n’obu yaabaire yaakuzire akagasirwa munonga omu kukoragana kwe n’entumwa Paulo, kandi Paulo nawe akagasirwa omu mukago gwe na Timoseo.—Abafilipi 2:20, 22.
Omu kyasha eky’enyima, amaka geebaganiisemu, beishenkuru na banyinenkuru, beishento na banyinarumi, beishenkazi na baanyinento obundi barikutuura n’omu mahanga agandi. Ku kiraabe nikwo kiri omu ka yaawe, teeraho abaana baawe omugisha gw’okwegyera aha bantu bakuru abaine emitwarize ei orikwenda abaana baawe bagire.
a Okucondooza kukoreka ngu eminyeeto nibamara haihi eshaaha nka mwenda buri izooba omu by’okweshemeza aha mikura. Obwire obu tiburikutwariramu obu abaana barikumara aha mikura aha ishomero nari baaba nibakora ebi bahairwe kukorera omuka.