Omwana Wangye Ashemereire Kushoma Arikuraara aha Ishomero?
1. (a) Ni buremeezi ki obu abazaire abamwe barikutunga omu kushomesa abaana baabo? (b) Ahabw’enki abazaire abamwe nibatwara abaana baabo omu mashomero agarikuraaza abaana?
1 Abazaire boona abarikufayo nibaba nibenda kuha abaana baabo obutandikiro burungi. Ekyo kubaho, nikyetengyesa ngu omwana atungye obwegyese burungi buringaniire. Butoosha obwegyese nibubaasisa omuntu kutunga emirimo kandi nibuhwera abaana kuba abantu abakuzire abarikubaasa kwereeberera kandi bakareeberera n’amaka agu barigira omu biro by’omumaisho. Omu mahanga ga burugwa izooba bwa Afrika, abazaire Abajurizi ba Yehova nibatunga oburemeezi omu kushomesa abaana baabo. Abantu abatari Bajurizi ba Yehova, hati nibakunda munonga kutwara abaana baabo omu mashomero agarikuraaza abaana, agarikwegyesa gye okukira amashomero agandi agatari ha mutindo ei abaana barikushoma nibataaha. Abazaire abamwe, nibatwara abaana baabo omu mashomero agarikuraaza abaana n’obu haakuba hariho ago amarungi ei barikushoma nibataaha.
2. (a) Ni musingye ki omukuru oguri omuri Mako 8:36 ogu abazaire baine kuteekateekaho? (b) Ekyahandiikirwe ekyo nikikwata kita aha bikwatiraine n’abaana kushoma barikuraara aha ishomero?
2 Omwe naabaasa kugira ati: ‘Eishomero eririkuraaza abaana ryaba niriha obwegyese burungi, ahabw’enki ntarikutwarayo omwana wangye?’ Omu kugarukamu ekibuuzo ekyo, abazaire Abakristaayo n’okushaba bashemereire kuteekateeka aha bujunaanizibwa bw’amaani obu baine—obwo obw’okureeberera abaana baabo omu by’omwoyo. Yesu Kristo akabuuza ati: “Mbwenu omuntu kiryamugasira ki okutunga ensi yoona, haza akafeerwa amagara ge?” (Mak. 8:36) Buzima tihaine eki kirikumugasira na kakye. Mbwenu omuzaire Omukristaayo atakacwiremu aha nshonga egyo, niki eki ashemereire kubanza yaateekateekaho? Okutwara abaana baitu omu mashomero nk’ago nikibakwataho kita omu by’omwoyo?
3. (a) Ni mitwarize ki erikushangwa omu mashomero agarikuraaza abaana? (b) Abaana Abajurizi ba Yehova nibagyemeserezibwa kukora ki?
3 Oku Barikukwatwaho Emicwe y’Abeegi Abandi: Amashomero agamwe agarikuraaza abaana nigabaasa kuba gari aha mutindo, kwonka shi emicwe y’abeegi n’abashomesa omu mashomero ago ni mirungi? Abeegi baingi nibagira ngu okuteerana otakataahire mu bushwere ti kibi. Okwiba n’okubeiha nibireebwa nk’ebitaine nshonga. Okuteerana kw’abashaija n’abashaija, abakazi n’abakazi, okureeba ebishushani by’obushambani, n’eby’obufumu bikanyire omu mashomero agamwe agarikuraaza abaana. Ahabw’okugira ngu abaana Abajurizi ba Yehova tibarikwejumba omu bikorwa ebyo, nibakira kuhiiganisibwa, bajumwa kandi bagyemeserezibwa kwejumba omu mitwarize mibi y’ensi.—1 Pet. 4:4.
4. (a) Amashomero agarikuraaza abaana n’amatendekyero agamwe nigataana gata n’agandi? (b) Ekyo nikibaasa kukwata kita aha baana baitu?
4 Buzima nikibaasa kugambwa ngu emitwarize egyo eri omu mashomero goona. Kwonka, amashomero agarikuraaza abaana n’amatendekyero agamwe n’ag’omutaano. Amashomero aga nigataanisa abaana aha bazaire baabo. Abaana nibagyemeserezibwa kurya, kuraara, n’okugaaniira n’abaana abatari baramya ba Yehova kandi abatarikufayo aha misingye ye ehikire. Kandi ekyo nibakikora nyekiro na nyomushana. Mporampora, abanywani babi nk’abo nibabaasa kureetera abaana baitu kutahamira omu kwikiriza kwabo kandi ekyo nikibashiisha omu by’omwoyo. (1 Kor. 15:33) Ahabw’okugira ngu butoosha abazaire baabo nibaba batarikubareeberera omu by’omwoyo, abaana nibabaasa kutwaza gye baaba bari n’abazaire baabo kwonka aha ishomero batwaze kubi.—Zab. 12:2.
5. Gamba ekyabaireho ekirikworeka akabi akari omu kwega orikuraara aha ishomero.
5 Teekateeka aha buremeezi obu omunyeeto omwe obatiziibwe owaabaire naaraara aha ishomero yaatungire. Omu mwaka gw’okubanza, omwegi mugyenzi we ow’omwishiki akenda ngu bagire omukago nk’ogw’abashweraine. Kwonka omwojo ogwo akanga kandi enshonga egyo yaagigambira abazaire be. Abazaire be bakamwijutsya akabi akarimu kandi baamuhiga kwegyendesereza. Kwonka bwanyima, ahabw’okugira ngu omwishiki hamwe n’abeegi bagyenzi be bakaguma nibamubeihabeiha, akaikiriza yaashambana nawe. Kandi akagumizamu naakora ekikorwa ekyo ekibi kumara nk’omwaka n’ekicweka okuhitsya obu kyamanywa. Ekyo buzima kikashaasha abazaire be kandi akabingwa n’omu kibiina Ekikristaayo.
6. (a) Ni miteekateekyere ki ei abazaire abamwe baine? (b) Ahabw’enki emiteekateekyere nk’egyo etari mirungi? (c) Ni kibuuzo ki eki abazaire baine kwebuuza kandi n’ahabw’enki?
6 Abazaire abamwe nibabaasa kugira ngu abaana baabo ku barikworeka omu bigambo n’omu bikorwa byabo ngu n’Abajurizi ba Yehova, ngu ekyo nikiija kubarinda emitwarize mibi eri omu mashomero nk’ago. Nibateekateeka ngu abarikwebembera amashomero ago tibarikwija kugyema abaana baabo kwejumba omu mikoro y’ediini z’ebishuba nari ey’ensi. Abazaire abo nibateekateeka ngu abeegi tibarikwija kugyema abaana baabo kwejumba omu micwe mibi n’omu bigaaniiro bibi. Kwonka ebibaireho nibyoreka ngu butoosha ebintu tikwo birikuba. Tikirikworobera abaana Abajurizi ba Yehova kuguma bari ab’omutaano kandi barikukora ebihikire omu nsi egi eijwire eminyeeto abatarikutiina Ruhanga. Butoosha okuguma nibareeba emitwarize mibi n’okweyendeza okw’eminyeeto abatari mu kwikiriza nk’okwabo nikibakwataho munonga. Yebuuze eki: ‘Okutwara omwana wangye omu ishomero eririkuraaza abaana nikiija kumworobera nari kumugumira kwetantara obushambani hamwe n’emirimo y’obuzaarwa bw’omubiri?’ (1 Kor. 6:18; Gal. 5:19-21) Abazaire abarikutiina Ruhanga nibashaba baaza kucwamu aha nshonga ezo.
7. (a) Emitwarize y’abashomesa neekwata eta aha baana baitu? (b) Abashomesa nibagambira ki abaana baitu ebitarikwikirizana na Yohaana 17:16?
7 Oku Barikukwatwaho Emicwe y’Abashomesa: Omuri buri ishomero, nihabaasa kubamu abashomesa abaine emitwarize mibi abarikukoresa kubi obushoboorozi bwabo kandi bakashiisha abaana barikushambana nabo. Omu mashomero agarikuraaza abaana, ebikorwa by’abashomesa nk’abo nibibaasa kutamanyisibwa ab’obushoboorozi. Ekindi, abashomesa baingi nibeegyesa abeegi baabo ‘kukunda empiiha’ hamwe ‘n’okwetenga kuba abatungi.’ (1 Tim. 6:9, 10) Abashomesa abandi nibateeraho kutendeka abaana kuba ab’omugasho omu kicweka kyabo n’okuhikaana n’ebirikukorwa omu nsi. Kwonka hariho oburemeezi obundi. Emitindo ey’abantu b’ensi n’ey’omutaano aha y’Abakristaayo. N’obu abashomesa barikuhiga abeegi kukora ebirikukorwa omu nsi egi, Yesu akagira ngu abakuratsi be bakaba bataine ‘kuba b’ensi.’—Yoh. 17:16.
8. Abaana baaba baine oburemeezi, niki eki barikubaasa kuremwa kukora baaba nibaraara aha ishomero?
8 Kandi shi abaana ku baakutunga oburemeezi aha ishomero omu kuteeraho kukuratira emisingye ya Baibuli? Abaana baaba nibashoma barikuraara omuka, nibabaasa kugaaniira n’abazaire baabo aha nshonga nk’ezo. Kandi n’abazaire nibabaasa kuha abaana baabo obuhabuzi nari obumwe bazigaaniireho n’abashomesa. Ekirikurugamu, oburemeezi n’obutetegyerezana niburahuka kushoboororwa. Kwonka abaana baaba nibaraara aha ishomero ekyo nikiguma. Abaana baitu butoosha nibaba bari ahansi y’obushoboorozi bw’abashomesa baabo, abatari baramya ba Yehova. Abaana baateeraho kuhamira aha misingye y’Ekikristaayo, baine kukikora ahabwabo, baitu hatari ahabw’abazaire baabo kubahwera buri izooba.
9. (a) Ni biragiro ki ebindi ebi amashomero agarikuraaza abaana garikuragiira abaana baitu kukuratira? (b) Amashomero agamwe gagyemire gata abaana baitu kwejumba omu kuramya okw’ebishuba? (c) Ahabw’enki kitahikire abazaire Abakristaayo okutwara abaana omu mashomero nk’ago?
9 Okuzibirwa Kuza Aheeru y’Eishomero: Omu mashomero agarikuraaza abaana n’omu matendekyero agamwe, abeegi tibarikwikirizibwa kuza aheeru y’eishomero. Ahabw’okugira ngu baingi abarikwebembera amashomero tibarikukunda ebi turikwikiriza, tibarikwikiriza baana Abajurizi ba Yehova kuza omu nteerane z’Ekikristaayo nari kuza kubuurira n’ekibiina. Amashomero agamwe agaatandikirweho ebibiina by’ediini, nigakira kugyema abaana baitu kuza omu makanisa gaago kandi agamwe gagyemire bamwe kwejumba omu mikoro y’ediini z’ebishuba. Ahabw’okugira ngu nibaba batakiza mu nteerane z’ekibiina, abaana nibeefaho bekorera entebeekanisa ezaabo ahabwabo okubaasa kweyegyesa eby’omwoyo. Omu mashomero gamwe agarikuraaza abaana, abaana abajurizi ba Yehova nibabaasa kutaho entebeekanisa y’okuguma nibashoma hamwe Baibuli n’ebitabo by’ekibiina. Kwonka omuzaire Omukristaayo tashemereire kuteekateeka ngu entebeekanisa z’abaana nk’ezo nizibaasa kuhwera abaana omu by’omwoyo nk’oku bo baakubahwereire. Ka nikiba kitari ky’obwengye okutwara abaana baitu omu mashomero agatarikubaikiriza kwejumba omu mirimo y’Ekikristaayo, obumwe agarikubagyema kukora ebi batarikwenda, nk’okuza omu mikoro y’ediini omu makanisa ga Babulooni Orurembo Orukuru!—Kush. 18:4.
10. (a) Abamwe nibabaasa kugamba ki omu kuteeraho kushagika eky’okutwara abaana omu ishomero eririkuraaza abaana? (b) Ni kurabura ki oku akatabo The Watchtower karikuha omu nshonga egyo?
10 “Mutabeihwabeihwa”: Abamwe nibabaasa kuteekateeka nk’oku abazaire baingi abatari Bakristaayo barikuteekateeka, ngu omwana kuruga omuka akaza kuraara aha ishomero nikimuhwera. Nibateekateeka ngu ekyo nikihwera omwana okwega kwecweramu ahabwe. Abandi nibabaasa n’okuha eby’okureeberaho by’eminyeeto Abakristaayo abaagiire omu mashomero nk’ago hati abari abareeberezi omu kibiina nari baapayoniya, obwo barikuteeraho kworeka ngu ‘amashomero agarikuraaza abaana ti mabi munonga.’ The Watchtower eya Maaci 15, 1997, akacweka 26, orupapura 3, ekagira eti: “Paulo akahandiika ati: ‘Mutabeihwabeihwa; ekigombe kibi kishiisha emicwe mirungi.’ (1 Abakorinso 15:33) Abazaire Abakristaayo tibashemereire kubeihwabeihwa ngu abaana baabo tibarikwija kuhikwaho kabi omu by’omwoyo baaba nibakira kuba bari n’abantu abatarikuheereza Yehova. Haahinguraho obwire, abaana abarikutiina Ruhanga nibabaasa kutandika kwehuzya emitindo y’Ekikristaayo n’okureeba eby’omwoyo nk’ebitari by’omugasho. Obumwe abazaire nibabaasa kutareeba ekyo okuhitsya omwana yaareka kuraara aha ishomero. Kwonka obwo nikiba kitoorobi okumuhwera omu mbeera nk’ezo.”
11. (a) Nitubaasa kugyendera tuta aha buhabuzi oburi omu Abaefeso 6:4 omu nshonga erikukwata aha kutwara abaana omu mashomero agarikuraaza abaana? (b) Abazaire ku barikutwara abaana baabo omu mashomero nk’ago, nibaba nibabareetera kuteekateeka ki?
11 Obujunaanizibwa bw’Abazaire: Abazaire abamwe nibeesiga abanyabuzaare nari Abajurizi ba Yehova abandi ngu nibaija kubareebererera abaana baabo abarikuraara aha ishomero. Nibateekateeka ngu abantu abakuzire nk’abo nibabaasa kufayo kuhabura abaana kandi bafeyo n’aha mitwarize y’abaana abo. Kwonka, Paulo akahandiikira abazaire ati: “Naimwe baishebo, murekye kugwisa kubi abaana baanyu, kureka mubarere, nimubategyeka gye, kandi nimubeegyeseza omuri Mukama.” (Efe. 6:4) Mbwenu abazaire bakaagyendera bata aha buhabuzi obwo abaana baabo baaba nibatuura n’omuntu ondiijo nari bari omu ishomero rya hare ei barikwikiriza omuzaire kutaayaaya omurundi gumwe nari ebiri omu kwezi nari ei omwana atarikubaasa kuza omu nteerane obutoosha? Abazaire Abakristaayo baatwara abaana baabo omu mashomero nk’ago, niki eki barikuba nibeegyesa abaana baabo? Nibaba bari nk’abarikubagira ngu okutunga obwegyese burungi nikukira okuteeranira hamwe kuramya nari okwejumba omu murimo gw’okuhindura abantu abeegi. Ekyo nikibaasa kushiisha okwikiriza kw’omwana n’ebiro bye eby’omumaisho.—2 Tim. 1:5.
12. (a) Abazaire boona baine bujunaanizibwa ki aha baana baabo? (b) Ahabw’enki twine kuba turi n’abaana baitu obutoosha? (c) Kandi obukuru bw’enshonga egyo nibuhamirizibwa buta omuri 1 Timoseo 5:8?
12 Abazaire Abakristaayo abakuzire omu by’omwoyo nibamanya ngu tihariho mushomesa, ishomero nari omunyabuzaare orikubaasa kutwara obujunaanizibwa bwabo obw’okutendeka abaana baabo bakahika aha kwehayo kuheereza Ruhanga. Okutendeka abaana n’obujunaanizibwa obu Ruhanga yaahaire abazaire. (Bir. 6:6, 7; Gal. 6:5) Abaana baitu nibeetenga kuguma nibahwerwa, okubaasa kuguma omu muhanda ogurikuhitsya omu magara agatahwaho. Nibeetenga kwega Baibuli obutoosha, okwejumba omu kubuurira, n’okuza omu nteerane zoona. Abazaire butoosha baine kugaaniira n’abaana okubaasa kumanya emitwarize mibi y’ensi ei baakuba baine erikubaasa kubagarura enyima omu by’omwoyo. (Enf. 20:11) Abazaire buzima nibamanya ngu ekyo tikyorobi. Ku kiraabe kitoorobi okubahwera n’okushaba nabo buri izooba, kandi shi baaba bari hare omu ishomero bataine buhwezi bw’abazaire baabo? Obukuru bw’eki nibugambwaho omu bigambo ebi: “Kwonka omuntu weena, otarikuhwera banyabuzaare, n’okukira munonga ab’omu ka ye, biri ayehakaine okwikiriza, kandi naaba ari mubi okukira otarikwikiriza.”—1 Tim. 5:8.
13. (a) Abazaire nibabaasa kukora ki ekicweka eki barikutuuramu kyaba kitarimu amashomero ga siniya? (b) Okurugiirira aha Abaefeso 6:4 na 1 Timoseo 5:8, niki eki omuzaire atarikubaasa kukora yaareka abaana be kuza kutuura n’abandi? (c) Omwambari orikwesigwa naaha buhabuzi ki aha nshonga y’okwegyesa abaana baitu?
13 Hariho Emiringo Endiijo? Haaba hariho ishomero eririkuraaza abaana n’eri barikushoma nibataaha omuka kwonka ritari rirungi, abazaire nibabaasa kucwamu kukora ki? Bamwe abeeshangire omu mbeera nk’egyo babaasize kutaho entebeekanisa y’okwongyera kwegyesa abaana baabo oyihireho ebi barikushoma aha ishomero. Abazaire abandi nibagira obwire bw’okweshomeseza abaana baabo nari nibabatwara omu ishomero eririkubaasa kubatendeka emyoga. Abazaire abamwe nibaza omu myanya erimu amashomero maingi ga siniya ei abaana barikushoma nibataaha. Ekyo kyaba kitarikubaasika, kandi abazaire bakacwamu kwikiriza omwana kutuura n’abanyabuzaare nari banywani baabo abari omu mazima, bashemereire kumanya ngu bo nk’abazaire nibaija kujunaanizibwa aha biraarugyemu. (Efe. 6:4) Abo abarikutuura omu myanya etarimu mashomero ga siniya, batakacwiremu ni kirungi okuteekateeka aha buhabuzi burungi oburikuheebwa ‘omwambari ow’okwesigwa kandi ow’obwengye’ oburikukwata aha nshonga egyo.—Mat. 24:45; 1 Tim. 3:2; w88 9/1 28-30; w82 8/15 30-31; w70 12/1 732-735.
14. Abazaire nibabaasa kukora ki abaana baabo baaba nibashomera omu mashomero agatari marungi ei barikushoma nibataaha?
14 Ebibaireho nibyoreka ngu abaana Abajurizi ba Yehova butoosha nibakora gye, nangwa n’abo abari omu mashomero agatari marungi, baaba bataire omutima aha kwega. Abazaire baafayo munonga aha kwega kw’abaana baabo nikihwera abaana. Nibabaasa kukora ekyo barikufayo kumanya abashomesa b’abaana, n’okusherura obuhabuzi aha ku abaana baabo barikubaasa kwongyera kushoma gye. Abashomesa n’obu baakuba nibashomesa omu mashomero gatari marungi, ekyo nikibaasa kubahiga kufayo kushomesa gye abaana b’Abajurizi ba Yehova.
15. Abakristaayo abakuzire omu by’omwoyo nibatwara bata obwegyese?
15 Abazaire abarikutiina Ruhanga nibenda ngu abaana baabo batungye obwegyese kugira ngu babaase kwereeberera n’okuhikiiriza obujunaanizibwa bwabo nk’abaheereza ba Ruhanga. Nibenda abaana baabo babaase kuteekateeka gye, kugamba gye, okuhandiika n’okushoma gye. Nibenda ngu abaana babaase kukoresa gye Ebyahandiikirwe n’ebitabo ebirikushoboorora Baibuli, okubaasa kweyongyera omumaisho omu by’omwoyo n’okuba ababuurizi barungi. (1 Tim. 4:15; 2 Tim. 2:15) Abaana baitu baingi babaasize kukora ebyo batagiire omu mashomero agarikuraaza abaana nari amatendekyero agarikubaasa kubashiisha omu by’omwoyo.
16. (a) Nikiba nikyoreka ki aha muzaire yaacwamu kutwara abaana be omu mashomero agarikuraaza abaana kandi arikumanya akabi akarimu? (b) Niki ekitari kikuru omu nshonga egyo? (c) Niki ekikuru munonga okukira obujunaanizibwa bwona obu omuntu arikubaasa kwihwaho ahabw’okutwara abaana omu mashomero nk’ago?
16 Ahabw’akabi akarimu, abazaire Abakristaayo abarikutwara abaana baabo omu mashomero agarikuraaza abaana nari omu matendekyero ei batarikubaasa kuza omu nteerane z’ekibiina buri saabiiti nari kuza kubuurira nibaba batarikutaho ky’okureeberaho kirungi. Obu ekyo kitari kikorwa ky’obwengye kandi kitarikworeka okuhama mu by’omwoyo, orikucwamu kukora atyo tarikuheereza nk’omureeberezi omu kibiina, nk’omuheereza nari payoniya. (1 Tim. 3:1-5, 12, 13; Tit. 1:5-9) Ekyo shi nikimanyisa ngu tikiine nshonga otaine bujunaanizibwa omu kibiina yaatwara abaana be omu mashomero nk’ago? Ngaaha! Abazaire Abakristaayo abakuzire omu by’omwoyo kandi abarikwetegyereza emisingye y’omu Byahandiikirwe erikukwata aha nshonga egi nibamanya ngu okwihwaho obujunaanizibwa ahabw’okutwara abaana omu mashomero ago tikyo kikuru. Okurinda abaana omu by’omwoyo nikikirira kimwe obujunaanizibwa bw’obuheereza obu omuntu arikubaasa kuheebwa nari kwihwaho omu kibiina. Abazaire Abakristaayo abaine “okuteekateeka kwa Kristo” okukira munonga nibata omutima aha kuhwera abaana baabo kutunga amagara agatahwaho okukira obujunaanizibwa bwona obu baakuba baine omu kibiina nari obutungi bwona obu baakuba baine amatsiko kutunga ahabw’okutwara abaana baabo omu mashomero nk’ago.—1 Kor. 2:16; Fil. 1:10.
17. Okutafayo aha by’omwoyo eby’omwana ahabw’okwenda ngu atungye obwegyese burungi nikushushanisibwa n’okukora ki?
17 Noija Kukora Ki? Obu amagara agatahwaho ag’abaana baitu garikutwarirwamu, abazaire n’okushaba baine kureeba yaaba okutwara abaana omu mashomero agarikuraaza abaana kirikwingana n’akabi akarimu. Okutwara abaana omu mashomero nk’ago kiri nk’oku omuntu yakwiruka akaza omu nju erikutsya arikuza kushahura ekintu eky’omuhendo munonga—kwonka akokibwa omuriro. Ka nikiba kitari ky’obwengye okwehuzya kuhwera omwana omu by’omwoyo, orikuteekateeka ngu okumutwara omu mashomero nk’ago nikiija kumuhwera kutunga emirimo!—Mat. 16:26.
18. (a) Ni buhabuzi ki oburi omu Enfumu 22:3? (b) Kandi ekyahandiikirwe eki nikibaasa kugyenderwaho kita?
18 Ekigambo kya Ruhanga nikigira kiti: “Omwerinzi ku areeba akabi kaija, ayeshereka; kwonka otaine bwengye akeegyema, kamwita.” (Enf. 22:3) Abazaire abakristaayo twena ka tuteereho kugyendera aha obuhabuzi obu oburikuruga ahari Ruhanga kandi ‘tureebe akabi’ kituhwere kurinda abaana baitu omu by’omwoyo. Obu “emperu ya byona eri haihi,” abazaire Abakristaayo baine kushaba kandi bakateekateeka munonga aha kibuuzo eki, Omwana wangye ashemereire kushoma arikuraara aha ishomero?—1 Pet. 4:7.