SAMWELI W’AKABIRI
1 Sauli abere abihola, Daudi abya iniabirilua okw’isinga* Abaamaleki. Abya iniamabibugha e Ziklagi y’ebiro bibiri. 2 Ekiro ky’akasatu, omulume mwalua omo kambi ya Sauli iniambite esyongyimba esitulangikire n’olututu ilune oko mutwe wiwe. Mwabya abihika embere sya Daudi, mwakukama n’erihira obusu bwiwe b’oko kitaka.
3 Daudi mwamubulya ati: “Ukaluahi?” Omulume oyo mwamusubirya ati: “Niryatswa omo kambi y’Abaisraeli.” 4 Kandi Daudi mwamubulya ati: “Emyatsi muyikaghenda yiti? Nibwire.” Omulume oyo mwamusubirya ati: “Amalwa mwakakala, neryo abasuda bamatibita, abangyi ba mubo babirihola. Sauli n’omughala wiwe Yonatani, nabo babirihola.” 5 Neryo Daudi mwabulya omulume oyo wasyamubwira omwatsi oyo ati: “Ulyaminya uti ngoko Sauli n’omughala wiwe Yonatani babirihola?” 6 Omulwana oyo mwamusubirya ati: “Mungasisira inamabihika oko Kitwa kye Gilboa, neryo mungalangira Sauli inianaghemere oko ritumo riwe, abakaghendaya emitoka n’esyosabayiri* balue bakasonda erimuhikako. 7 Mwakabya abibinduka, amanilangira, neryo amanibirikira. Neryo mungabugha niti, ‘Ingye y’oyo!’ 8 Mwakanibulaya ati, ‘Ulindi?’ Mungamusubiraya niti, ‘Niri Muamaleki.’ 9 Enyuma sy’aho, mwakanibwira ati, ‘Kisi seghera hakuhi naghe, unite, kundi nikineho,* aliwe ninemwaghalwa kutsibu.’ 10 Neryo mungaseghera hakuhi naye, namamwita. Mungalangira ngoko syendisyabyaho, kundi alw’iniabiriwa ahisi kandi iniabirihutala kutsibu. Enyuma sy’aho, mungimaya embita eyilue oko mutwe wiwe n’ekikomo ekilue oko byala biwe, neryo namakuleterabyo, mukama waghe.”
11 Neryo Daudi mwatula esyongyimba siwe, n’abalume bosi ababya haghuma naye mubatula esyongyimba syabo. 12 Neryo mubalira, bamabya omo bulighe, n’erikola amafungo erihika omw’igholo, kundi Sauli n’omughala wiwe Yonatani, abandu ba Yehova, n’Abaisraeli bangyi babya ibabiritibwa omo muyali.
13 Daudi mwabwira omulwana oyo wasyamubwira omwatsi ati: “Uli wa hayi?” Omulwana oyo mwamusubirya ati: “Baba waghe si Mwisraeli, ni Muamaleki.” 14 Neryo Daudi mwamubulya ati: “Siwetasagha eriita omundu oyo Yehova abirihirako amaghuta?” 15 Neryo Daudi mwabirikira omughuma w’oko basuda biwe, amamubwira ati: “Asa wite omulume oyu.” Neryo mwamwita, amahola. 16 Daudi mwabwira omulume oyo ati: “Omusasi waghu abye oko mutwe waghu, kundi ighuwene-wene mukayitsongera omw’ibugha uti, ‘Ingye ngabiita omundu oyo Yehova abirihirako amaghuta.’”
17 Neryo Daudi mwimba olwimbo lw’ekiriro busana na Sauli n’omughala wiwe Yonatani. 18 Kandi mwabugha ati bighisaye olwimbo olo lw’abandu be Yuda. Omutwe w’olwimbo olo abya “Obuta.”* Lunahandikire omo kitabu kya Yashari.
19 “Obubuya bwaghu, Israeli, bwabiriholera omo myanya yaghu y’endata.
Abalume b’amaka babiriwa ahisi!
20 Isimwakaniraya omwatsi oyo omo kiharo kye Gati;
Isimwatulagho omo syonzira sye Ashkeloni;
Kundi abambesa Bafilistini ibakenditsema,
Kundi abambesa b’abandu abatabanibwe ibakendiyitsangura.
21 Inywe bitwa bye Gilboa,
Isimwasako ekimi kutse eriwako embula,
N’amalima wenyu isyeraya ebyalya ebikahererawa oMungu,
Kundi n’inywe balyatsandirayako esyongabo sy’abandu b’amaka,
Engabo ya Sauli siyikiriko amaghuta.
22 Obuta* bwa Yonatani isibulisagha eryuta omusasi w’esyonzighu,
Kandi isibulisagha eritobola ebisabu by’abandu b’amaka,
N’omuyali wa Sauli isyalisubula isyetasinga.
23 Sauli na Yonatani babya banzirwe n’erisimwa ibakineho,
N’oluholo mulutaghababo.
Babya banguhire kulenga amasamba,
Ibali n’akaghala kulenga esyosimba.
24 Inywe bambesa be Israeli, mulire Sauli,
Oyo wabya akabambalya esyongyimba sy’erangyi y’omusasi eyihenirye,* esipambire ndeke,
Oyo wabya akahira oko syongyimba syenyu kw’amapambo w’ehoro.
25 Iyooo! Abandu b’amaka babiriholera omo malwa!
Yonatani abiriholera omo myanya y’endata!
26 Mughala wetu Yonatani, nabiribya omo bulighe busana naghu;
Nabya inikwanzire kutsibu.
Olwanzo olo wabya ukanikangania lwabya lulengire olwanzo lw’abakali.
27 Iyooo! Abandu b’amaka babiriwa ahisi
N’ebindu by’amalwa byabiritsandibwa!”
2 Enyuma sy’aho, Daudi mwabulya Yehova ati: “Nanganayikala omo mughuma y’oko miyi ye Yuda?” Yehova mwamusubirya ati: “Uyayo.” Neryo Daudi mwamubulya ati: “Ngayikale omo wahi?” OMungu mwamusubirya ati: “Uye e Hebroni.” 2 Neryo Daudi mwaya e Hebroni n’abakali biwe babiri, ye Ahinoamu we Yezreeli na Abigaeli omukwa-kali, oyo wabya mukali na Nabali Omunya Karmeli. 3 Daudi mwaghenda n’abasuda ababya haghuma naye, obuli musuda abya n’ekihanda kiwe. Mubikala omo miyi eyitimbire oko Hebroni. 4 Neryo abalume be Yuda mubasa e Hebroni, bamahira oko Daudi kw’amaghuta atoke eribya mwami w’ekihanda kya Yuda.
Omundu mwabwira Daudi ati: “Abandu be Yabeshi-gileadi bo bata Sauli.” 5 Neryo Daudi mwatuma abandu ati bayabwire abandu be Yabeshi-gileadi bati: “Yehova abatsumule, kundi mumwakangania omukama wenyu Sauli y’olwanzo oluteleghula omw’imuta. 6 Yehova abakolere omo lwanzo* n’omo butaleghula, naghe ngendibakangania olukogho busana n’ekyo mulyakola. 7 Neryo musike, simusaghe. Omukama wenyu Sauli abirihola, aliwe ekihanda kya Yuda kyabirinihirako amaghuta nitoke eribya mwami wakyo.”
8 Abneri mughala wa Neri, kandi omukulu w’abasuda ba Sauli, abya iniabiritwala Ish-bosheti mughala wa Sauli e Mahanaimu, oko ghundi musirya w’olusi. 9 Kandi abya iniabirimuyira mo mwami we Gileadi, w’Abaashuri, we Yezreeli, we Efraimu, we Benyamini, n’owe Israeli yosi. 10 Ish-bosheti mughala wa Sauli abya n’emyaka 40 omughulu abya mwami we Israeli. Mwatabala oko myaka ibiri, aliwe ekihanda kya Yuda mukyabya oko luhande lwa Daudi. 11 Daudi mwatabala ekihanda kya Yuda iniane e Hebroni omo myaka 7 n’emisi 6.
12 Enyuma sy’aho, Abneri mughala wa Neri n’abasuda ba Ish-bosheti mughala wa Sauli mubalua e Mahanaimu, bamaya e Gibeoni. 13 Yoabu mughala wa Zeruya n’abasuda ba Daudi nabo mubaghenda, abosi mubayeghania hakuhi n’ekiriba* ky’amaghetse kye Gibeoni. Ekikuto kighuma mukimana oko luhande luno lw’ekiriba, n’ekindi kyamimana oko lundi luhande lw’ekiriba. 14 Oko nduli, Abneri mwabwira Yoabu ati: “Abalwana bahangane, balwire embere syetu.” Yoabu mwamusubirya ati: “Sawa, bayalwe.” 15 Neryo mubahangana. Mubaghanzabo, habya abasuda Babenyamini 12 ababya b’omo balume ba Ish-bosheti, mughala wa Sauli, n’ab’asuda b’omo balume ba Daudi babya 12. 16 Neryo obuli mundu mwahamba oko mutwe w’oghundi n’eritsimba omuhamba omo lukanga lw’enzighu yiwe, neryo abosi mubahola. Kyo kyaleka omwanya oyo owali e Gibeoni iniahulwa mo Helkati-Hazurimu.
17 Ekiro ekyo, amalwa ogho balwa enyuma sy’aho mwakala kutsibu. Oko mwiso, abasuda ba Daudi mubasinga Abneri n’abasuda be Israeli. 18 Aliwe abaghala basatu ba Zeruya, ye Yoabu, Abishai, na Asaheli babya ibaneho. Asaheli abya iniakatibita kutsibu ng’engabi eyiri emoli. 19 Mwatibita oko Abneri, amamukwamirira butsir’ikitira oko luhande lw’amali kutse olw’amalembe. 20 Oko mwiso, Abneri mwakebera enyuma, amamubulya ati: “Asaheli, nina we?” Asaheli mwamusubirya ati: “Inga n’ingye.” 21 Neryo Abneri mwamubwira ati: “Labira oko luhande lw’amali kutse olw’amalembe, uhambe omughuma w’oko balwana aba, upure ebyosi ebyo awiteko.” Aliwe Asaheli mwataleka erikwamirira Abneri. 22 Neryo Abneri mwatasyasubamo ati: “Leka erinikwamirira, ingakwita. Namabikwita, ininemwendisyatoka erihika ahali mughala wenyu Yoabu?” 23 Aliwe Asaheli mwataleka erimukwamirira, neryo Abneri mwamutsimita omo nda omo mutwe-mutwe w’omuti w’eritumo riwe, n’omuti w’eritumo riwe mwahulukira omo mughongo. Asaheli mwawa ahisi aho, amahola. Abosi ababya bakahika aho Asaheli alyaholera babya bakimana.
24 Neryo Yoabu na Abishai mubakwamirira Abneri. Omughulu eryuba ryabya rikasonda erilenga, mubahika oko katwa ke Ama, akahererenie ne Gia, omo nzira eyikalolera omo mbwarara ye Gibeoni. 25 Ababenyamini mubatimba oko Abneri batoke eribya kikuto kighuma, kandi mubimana oko singyi y’akatwa. 26 Neryo Abneri mwabirikira Yoabu n’erimubwira ati: “Simwendisyaleka erilwa n’abandi omo miyali? Siwasi ngoko ekyo sikyangaluamo kahabuko? Neryo ukinalindaki eribwira abasuda baghu uti baleke erikwamirira abaghala babo?” 27 Yoabu mwamusubirya ati: “Oko kwenene-kwenene ngoko oMungu w’ekwenene aliho, nga utalyabugha utya, abasuda sibalyendileka erikwamirira abaghala babo erihika omo tututu.” 28 Enyuma sy’aho, Yoabu mwabuha omo rihembe, neryo abasuda biwe mubaleka erikwamirira Abaisraeli, n’amalwa mwahweraho.
29 Abneri n’abasuda biwe mubalaba omo Araba omo kiro kyosi. Enyuma sy’aho, mubasoka e Yordani, bamalaba omo bwandaghala* bosi, n’oko mwiso bamayahika e Mahanaimu. 30 Yoabu mwabya abileka erikwamirira Abneri, mwahindania abasuda bosi ba Daudi. Muhabula abasuda 19 butsir’ihirako Asaheli. 31 Aliwe abasuda ba Daudi mubasinga Ababenyamini n’abasuda ba Abneri, mubitamo abasuda 360. 32 Mubaheka ekinda kya Asaheli, bamayatakyo omo yisinda ya baba wiwe eyiri e Betlehemu. Enyuma sy’aho, Yoabu n’abasuda biwe mubaghenda omo kiro kyosi, bamahika e Hebroni bukasonda erikya.
3 Amalwa mwatahwa omo kati-kati k’abandu b’ekihanda kya Sauli n’ab’omo kihanda kya Daudi; ab’omo kihanda kya Daudi mubaendelea eribya n’akaghala, aliwe akaghala k’ab’omo kihanda kya Sauli mukakeha.
2 Omughulu Daudi abya e Hebroni, mwabutirayo abana b’obulume. Akambere kiwe kabya Amnoni, akabuta oko Ahinoamu we Yezreeli. 3 Omwana wiwe w’akabiri abya Kileabu, amubuta oko Abigaeli omukwa-kali, oyo wabya mukali wa Nabali Omunya Karmeli. Ow’akasatu abya Absalomu, amubuta oko Maaka, mwali wa Talmai, omwami we Geshuri. 4 Ow’akani abya Adonia, amubuta oko Hagiti. Ow’akatano abya Shefatia, amubuta oko Abitali. 5 Owe 6 abya Itreamu, amubuta oko Egla, oghundi mukali wa Daudi. Abo bo bana abo Daudi abutira e Hebroni.
6 Omughulu amalwa omo kati-kati k’abandu b’ekihanda kya Sauli n’ab’omo kihanda kya Daudi abya akalola embere, Abneri mwalola embere eribya n’akaghala omo kihanda kya Sauli. 7 Sauli abya n’oghundi mukali, oyo wabya akahulwa mo Rizpa. Abya mwali wa Aiya. Habere habilaba mughulu mulebe, Ish-bosheti mwabulya Abneri ati: “Busanaki mukaghotsera n’oghundi mukali wa baba waghe?” 8 Abneri mwahitana kutsibu busana n’ebinywa bya Ish-bosheti, neryo mwabugha ati: “Ukanilangira mo mutwe w’embwa w’omo kihugho kye Yuda kwe? Biro byosi ngabya inine mutaleghula oko kihanda kya baba waghu Sauli, n’oko baghala babo n’abira biwe. Sindinatakuhira omo byala bya Daudi, aliwe munabwire uti nabirikola ekosa n’omukali. 9 OMungu ambe amalipizi awakalire namatendikolera Daudi ekyo Yehova abirilapa erimukolera. 10 Abirimulagha erilusya obwami omo kihanda kya Sauli n’eriyira Daudi mo mwami we Israeli ne Yuda, eritsuka e Dani eriyahika e Beeri-sheba.” 11 Neryo Ish-bosheti mwabula eky’eribwira Abneri, kundi mwamusagha.
12 Abneri mwalw’iniatuma abandu ati bayabwire Daudi bati: “Unasi ekihugho kino nga ni kyandi?” Mwatasyabugha ati: “Ukole endaghane haghuma naghe, naghe ngendikola ekyosi-kyosi ekyo nangatoka nitoke erihira Abaisraeli bosi b’oko luhande lwaghu.” 13 Daudi mwamusubirya ati: “Kyuwene! Ngendikola endaghane haghuma naghu, aliwe ekyo ngakusaba kisa kya kino: Omughulu ukendisyanibana, iwaniletera Mikali, mwali wa Sauli. Wamatendikola utya, isiwanatapima erihika eyo niri.” 14 Enyuma sy’aho, Daudi mwatuma abandu ati bayabwire Ish-bosheti, mughala wa Sauli, ati: “Umbe omukali waghe, ye Mikali, oyo natahaya oko syongobi 100 esyabya siswikire obusoni bw’Abafilistini.” 15 Neryo Ish-bosheti mwatuma abandu bayende Mikali alue eyiri omulume wiwe ye Paltieli, mughala wa Laishi. 16 Aliwe omulume wiwe mwamukwamanisya inianemulira, mwayahika e Bahurimu inianemumukwamanisya. Babere babihika e Bahurimu, Abneri mwamubwira ati: “Suba ewaghu!” Neryo mwasuba ewiwe.
17 Oko mughulu oyo, Abneri mwatuma omulaghe ono oko basyakulu be Israeli: “Muhanabya omughulu mumwanza eriyira Daudi mo mwami wenyu. 18 Neryo mukole ekyo kyo lino kundi Yehova mwabwira Daudi ati, ‘Ngendisyasabula abandu baghe be Israeli omo byala by’Abafilistini n’eby’esyonzighu syabo syosi erilabira iwe mughombe waghe Daudi.’” 19 Neryo Abneri mwakania n’Ababenyamini. Enyuma sy’aho, mwayakania na Daudi iniane iyuwene e Hebroni, mwamubwira ebyo babirilighirana iye ne Israeli n’ekihanda kya Benyamini.
20 Omughulu Abneri n’abalume biwe 20 bahika e Hebroni, Daudi mwabakolera efete. 21 Neryo Abneri mwabwira Daudi ati: “Mukama waghe kandi mwami waghe, leka nighende niyahindanaye Abaisraeli bosi batoke eribya oko luhande lwaghu, kusudi bakole endaghane haghuma naghu. Ukenditabala ekyosi-kyosi ekyo wanzire.” Neryo Daudi mwaleka Abneri aghende buholo.
22 Oko ndambi eyo nyisa-nyisa, Yoabu n’abasuda ba Daudi mubalua omo malwa. Mubaleta ebindu binene ebyo balyanyegha. Abneri abya isyakiri haghuma na Daudi e Hebroni, kundi Daudi abya iniabirimuleka aghende buholo. 23 Omughulu Yoabu n’abasuda bosi bahika, omundu mwabwira Yoabu ati Abneri mughala wa Neri mwakasyabana omwami, kandi mwamubwira ati omwami abirimuleka aghende buholo. 24 Neryo Yoabu mwingira omuli omwami n’erimubwira ati: “Kwe lero mughukakolaki? Abneri mwakahika hano, neryo naghu mukamuleka asubule buholo! Busanaki mukayira utya? 25 Unasi Abneri mughala wa Neri yo ndeke, alyasyakuteba. Alyasyalebaya ebyosi ebyo ukakola.”
26 Neryo Yoabu mwalua ahali Daudi, amatuma abandu bayende Abneri, neryo abandu abo mubeya Abneri hakuhi n’ekyuna ky’amaghetse kye Sira, bamamusubulya; aliwe Daudi abya isyasi oko mwatsi oyo. 27 Abneri mwabya abisuba e Hebroni, Yoabu mwamuhengeka omo mulango w’omuyi batoke erikania ibo babiri. Aliwe ibane aho, mwamutsimita omo nda omo muyali, neryo Abneri amahola. Yoabu kwita atya Abneri, kundi Abneri naye mwita* Asaheli mughala wabo Yoabu. 28 Daudi mwabya abyowa ebyo Yoabu alyakola, mwabugha ati: “Yehova isyahira omusasi wa Abneri mughala wa Neri oko mutwe waghe n’obwami bwaghe kera na kera. 29 Olubanza olo lubye oko mutwe wa Yoabu n’oko bosi b’omo nyumba ya baba wiwe. Mughulu wosi, omo kihanda kya Yoabu mukendisyabya mukabya abalume abakaluamo omutsafu omo bitsuko byabo by’olubuto, abahagha, abalume abakakolesaya akati k’erilingirako esyouzi,* abalume abakahola omo muyali, n’abalume abakabula akalyo.” 30 Neryo Yoabu na Abishai, omughala wabo, mubita Abneri, kundi mwita Asaheli mughala wabo omo malwa we Gibeoni.
31 Enyuma sy’aho, Daudi mwabwira Yoabu n’abandu bosi ababya haghuma naye ati: “Mutule esyongyimba syenyu, mwambale esyongyimba sy’esaki, mulire Abneri.” Omwami Daudi iyuwene-wene abya iniane enyuma sy’abahekire akakingo akaliko ekinda kya Abneri. 32 Mubata Abneri e Hebroni. Omwami mwalirira ahali eyisinda ya Abneri ho kutsibu, n’abandu bosi mubalira. 33 Enyuma sy’aho, omwami mwimba olwimbo luno lw’ekiriro busana na Abneri, mwimba ati:
“Abneri anganahola atya ng’ekikiru kwe?
34 Ebyala byaghu mubitabohwa,
N’ebisando byaghu sibyabya omo minyororo.*
Aliwe mukahola ng’omundu oyulitawa n’ababandi.”*
Abandu bosi mubabya babyowa ebinywa ebyo, bamatasyalira kutsibu.
35 Habere habilaba mughulu mulebe isibwebwira, abandu bosi mubaletera Daudi y’emikati batoke erimukirania,* aliwe Daudi mwalapa ati: “OMungu ambe amalipizi awakalire namabirya omukati kutse ekindi kindu kyosi-kyosi embere eryuba rilenge.” 36 Abosi mubalangira ekyo omwami alyakola, mubatsemera ekyo ngoko babya bakatsemera ebyosi ebyo mwami abya akakola. 37 Neryo ekiro ekyo, abasuda bosi ba Daudi n’abandi Baisraeli bosi mubaminya ngoko Daudi y’utalyita Abneri, mughala wa Neri. 38 Neryo omwami mwabwira abasuda biwe ati: “Simwasi ngoko oyulyahola omo Israeli mo munabwire alue mukulu kandi seghu-seghu? 39 Nabirihirwako amaghuta nitoke eribya mwami, aliwe munabwire bwahweremo. Abalume aba, abaghala ba Zeruya, sibaniuwenie. Yehova ahe omubi y’amalipizi erikwamana n’ebibi ebyo alyakola.”
4 Ish-bosheti mughala wa Sauli mwabya abyowa ngoko Abneri abiriholera e Hebroni, mwabunika mutima,* n’Abaisraeli bosi mubahangya-hangya. 2 Omo basuda ba Ish-bosheti mughala wa Sauli, mwabya ebikuto by’ababandi ababya bakasondolwa n’abalume babiri. Omughuma iniakahulawa mo Baana, n’oghundi iniakahulawa mo Rekabu. Babya baghala ba Rimoni Omubeeroti, w’omo kihanda kya Benyamini. (Kundi abandu ibakalangira omuyi we Beeroti nagho nga ni w’oko kiharo kya Benyamini. 3 Ababeeroti mubatibitira e Gitaimu. Bakinikereyo ng’abagheni erihika na munabwire.)
4 Yonatani mughala wa Sauli abya n’omwana w’obulume oyo wabya kirema. Omwana oyo abya n’emyaka itano omughulu omundu alua e Yezreeli akasyabugha ati Sauli na Yonatani babirihola. Neryo omulemberi wiwe mwamwimya, amatibita naye. Aliwe omulemberi oyo mwatibita iniabirihandabuka, neryo omwana mwawa ahisi, amabya kirema. Abya iniakahulawa mo Mefibosheti.
5 Ye Rekabu na Baana, abaghala ba Rimoni Omubeeroti, mubaya ewa Ish-bosheti omwisi iniabirikola kutsibu. Abya inianemuluhuka oko medi. 6 Rekabu na Baana mubingira omo nyumba, bamabya nga bakasyenda engano. Mubatsimita Ish-bosheti y’omo nda n’erilw’ibatibita. 7 Mubabya babingira omo nyumba, mubeya Ish-bosheti inianaghotsere oko ngyingo yiwe, omo kyumba kiwe. Mubamutsimita, amahola, neryo bamatwa omutwe wiwe. Mubaheka omutwe wiwe, bamaghenda omo kiro kyosi, bamalaba omo nzira ye Araba. 8 Mubaletera omutwe wa Ish-bosheti w’omwami Daudi e Hebroni. Mubamubwira bati: “Omutwe wa Ish-bosheti mughala wa Sauli enzighu yaghu eyabya ikasonda erikwita w’ono. Mukama wetu kandi mwami wetu, munabwire Yehova akakutuhuliraya ebyo Sauli n’abana biwe bakukolera.”
9 Aliwe Daudi mwabwira Rekabu n’omughala wabo ye Baana, abaghala ba Rimoni Omubeeroti ati: “Oko kwenene-kwenene ngoko Yehova aliho, oyo wanilusaya omo maligho waghe wosi, 10 omughulu omundu asyanibwira ati Sauli abirihola, akalengekania ati akaniletera engulu mbuya, munamuhamba, namamwitira e Ziklagi. Ekyo kyo kihembo ekyo oyo waniletera omulaghe oyo abana. 11 Neryo ibwa bikendibya biti oko bandu babi abalitira omundu oyute n’ekosa oko ngyingo yiwe k’omwiwe? Aho rero nisingene eribalihisya omusasi wiwe n’eribabughaho!” 12 Neryo Daudi mwabwira abasuda biwe balwana ati bite abandu abo. Mubabatwako ebyala n’ebisando, bamahanikabo hakuhi n’ekiriba* ky’amaghetse e Hebroni. Aliwe omutwe wa Ish-bosheti, mubahekagho, bamayatagho oho bata Abneri, e Hebroni.
5 Enyuma sy’aho, abandu b’omo bihanda byosi bye Israeli mubayasungana na Daudi, e Hebroni. Mubamubwira bati: “Tuli musasi mughuma.”* 2 Kera omughulu Sauli abya akatutabala, n’iwe wabya ukasondola abasuda be Israeli bakaya oko malwa, kandi Yehova mwakubwira ati: ‘N’iwe ukendisyateya abandu baghe be Israeli, kandi ukendisyabya mukulu w’Abaisraeli.’” 3 Neryo abasyakulu bosi be Israeli mubayasungana n’omwami Daudi, e Hebroni. Omwami Daudi mwakola nabo endaghane e Hebroni embere sya Yehova. Neryo mubahira oko Daudi kw’amaghuta atoke eribya mwami we Israeli.
4 Omughulu Daudi abya mwami, abya n’emyaka 30. Mwatabala omo myaka 40. 5 Mwatabala e Yuda inianikere e Hebroni oko myaka 7 n’emisi 6, kandi mwatabala Abaisraeli bosi ne Yuda iniane e Yerusalema omo myaka 33. 6 Kiro kighuma, Daudi n’abasuda biwe mubaya e Yerusalema bakayalwa n’Abayebusi ababya bikere omo kiharo ekyo. Abayebusi mubasekererya Daudi omw’imubwira bati: “Siwendisyingira omo muyi ono, nibya esyondime-time n’ebirema byanganakutibitako.” Babya bakayibwira bati, ‘Daudi syangatoka erihamba omuyi ono.’ 7 Aliwe Daudi mwahamba omwanya ogho omundu ateangahikamo bweghu-bweghu owe Sioni. Munabwire omwanya oyo akahulawa mo Omuyi wa Daudi. 8 Ekiro ekyo, Daudi mwabugha ati: “Abasuda abakendiyalwa n’Abayebusi balabe omo mughende owakatwala amaghetse w’omo muyi, bayite esyondime-time n’ebirema ebyo niponire.”* Aho ho haluira omusyo owakabugha ati: “Esyondime-time n’ebirema sibyendisyingira omo nyumba.” 9 Neryo Daudi mwayikala omo mwanya ogho mundu ateangahikamo bweghu-bweghu. Omwanya oyo mwahulwa mo Omuyi wa Daudi, kandi Daudi mwahimba esyombimbo n’awandi manyumba oko Katwa* n’omo yindi myanya y’omo muyi oyo. 10 Daudi kw’abya atya mundu w’amaka kutsibu, na Yehova oMungu w’emilondo abya haghuma naye.
11 Hiramu, omwami we Tiro mwatuma abandu eyiri Daudi. Mwatumayo n’esyombagho sy’emiti y’emierezi, abaseremala, n’abandu abakatula amabwe w’erihimbamo esyombimbo. Mubatsuka erihimbira Daudi y’enyumba. 12 Neryo Daudi mwalangira ngoko Yehova abirimuyira mo mwami we Israeli, kandi ngoko abirileka obwami bwiwe ibwasika. OMungu mwakola atya busana n’eriwatikya abandu biwe Abaisraeli.
13 Daudi mwabya abihika e Yerusalema akalua e Hebroni, mwatasyayira oko bandi bakali, kandi amatomekako abandi. Daudi mwatasyabuta n’abandi bana b’obulume n’abobukali. 14 Ano w’amena w’abana b’obulume abo abutira e Yerusalema: Shamua, Shobabu, Natani, Solomona, 15 Ibhari, Elishua, Nefegi, Yafia, 16 Elishama, Eliada, na Elifeleti.
17 Abafilistini babere babyowa ngoko Daudi abirihirwako amaghuta atoke eribya mwami we Israeli, abosi mubasyarondya Daudi. Daudi abere abyowa ngoko banemumuronda, mwatibitira omo mwanya ogho mundu ateangahikamo bweghu-bweghu. 18 Abafilistini babere babihika, mubayitsatsanga omo Musya* wosi we Refaimu. 19 Neryo Daudi mwabulya Yehova ati: “Nanganayalwa n’Abafilistini? Unemwendiniwatikya erisingabo?” Yehova mwasubirya Daudi ati: “Uyalwe nabo, kundi ngendikuwatikya erisingabo.” 20 Neryo Daudi mwaya e Baali-perazimu, eyo y’asingira Abafilistini. Neryo mwabugha ati: “Yehova mwakatula enzira embere syaghe omo kati-kati k’esyonzighu syaghe, ngoko amaghetse akayitulira enzira.” Kyo kyaleka iniahula omwanya oyo mo Baal-perazimu.* 21 Abafilistini mubasigha esyosanamu syabo sy’eyo. Daudi n’abasuda biwe mubahekasyo.
22 Habere habilaba mughulu mulebe, kandi Abafilistini mubasa, bamasyayitsatsanga omo Musya* we Refaimu, 23 Neryo Daudi mwabulya Yehova ati ng’anganayalwa nabo, aliwe rero oMungu mwamusubirya ati: “Isiwabasirako embere, aliwe iwe utimbe, neryo ukendibasirako enyuma, hakuhi n’omusitu w’emiti y’ebaka. 24 Omughulu ukendyowa emilenge eyiri ng’ey’abasuda ibanemulaba omo miti y’ebaka, litolere iwalw’iwayalwa nabo, kundi Yehova akendibya iniabirikubera embere akayita Abafilistini.” 25 Neryo Daudi mwakola ngoko Yehova amubwira, mwita Abafilistini erilua e Geba eriyahika e Gezeri.
6 Kandi Daudi mwahindania abasuda bosi be Israeli abasi erilwa, abosi babya 30 000. 2 Enyuma sy’aho, Daudi n’abalume biwe bosi mubaya e Baali-yuda bakayenda Erisanduku ry’oMungu w’ekwenene. Embere sy’Erisanduku eryo ho bandu bakasabira Yehova w’emilondo, oyo wikere oko kitumbi kiwe ky’obwami endata oko* makerubi. 3 Mubaya ewa Abinadabu, oyo wabya ikere oko katwa. Aliwe mubaheka Erisanduku ry’oMungu w’ekwenene oko ngurubani* nyihya-nyihya. Uza na Ahio, abaghala ba Abinadabu, bo babya bakasondolayo.
4 Neryo mubalusya Erisanduku ry’oMungu w’ekwenene omo nyumba ya Abinadabu, eyabya oko katwa, bamahekaryo omo mutoka owakakurawa, Ahio yo wabya embere sy’Erisanduku eryo. 5 Daudi n’abandu bosi be Israeli babya bakatsemera omwatsi oyo embere sya Yehova. Babya bakawata ebyombo by’omuziki by’omo muti w’ekilaghu, babya bakawata n’esyonanga, ebindi byombo by’esyosinga, ehighoma, ebiyamba, n’esyosembale. 6 Babere babihika ahali ekihumbiro kya Nakoni, esyonde musyasonda eritoya Erisanduku ry’oMungu w’ekwenene. Neryo Uza mwakakya ebyala biwe, amahambaryo. 7 Yehova mwahitana oko Uza ko kutsibu, neryo oMungu w’ekwenene mwamwitiraho busana n’obutakenga bwiwe. Uza mwaholera aho hakuhi n’Erisanduku ry’oMungu w’ekwenene. 8 Aliwe Daudi mwahitana* kundi Yehova mwahitana oko Uza n’erimwita. Omwanya oyo akinahulawa mo Perezi-uza* erihika na munabwire. 9 Ekiro ekyo, Daudi mwasagha Yehova yo kutsibu. Mwayibwira ati: “Erisanduku rya Yehova rikendyasa ewaghe yo riti?” 10 Daudi mwatanza eritwala Erisanduku rya Yehova omo Muyi wa Daudi, eyo abya ikere. Aliwe mwatwalaryo ewa Obedi-edomu Omugiti.
11 Erisanduku rya Yehova muryasighala omwa Obedi-edomu Omugiti. Muryabughayo emisi isatu. Yehova mwatsumula Obedi-edomu n’ekihanda kiwe kyosi. 12 Mubayabwira omwami Daudi ambu: “Yehova abiritsumula ekihanda kya Obedi-edomu n’ebindu biwe byosi kundi Erisanduku ry’oMungu w’ekwenene riri omwiwe.” Neryo Daudi mwayalusya Erisanduku ry’oMungu w’ekwenene omo nyumba ya Obedi-edomu, amatwalaryo omo Muyi wa Daudi inianemuyisyandira. 13 Ababya bakaheka Erisanduku rya Yehova babere babitwa ebika 6, Daudi mwaherera aho h’enume nguma y’ende n’eyindi nyama eyirimo ebisabu.
14 Daudi abya akasata n’eriyitimba-timbako n’akaghala kiwe kosi embere sya Yehova. Abya iniambite e efodi* y’ekitani. 15 Daudi n’Abaisraeli bosi babya bakakwamanisya Erisanduku rya Yehova. Abandu babya bakayitsangura n’eribuha omo rihembe. 16 Aliwe omughulu Erisanduku rya Yehova ryahika omo Muyi wa Daudi, ye Mikali mwali wa Sauli, mwalebererya omo ridirisa, neryo amalangira omwami Daudi inianemuyisumbanga akasata, n’eriyitimba-timbako embere sya Yehova. Neryo Mikali mwamupokya omo mutima wiwe. 17 Neryo mubingirya Erisanduku rya Yehova, bamahiraryo omo mwanya waryo omo hema eyo Daudi abya iniabirihimbiraryo. Neryo Daudi mwaherera amahere w’eryokererya n’amahere w’obuholo embere sya Yehova. 18 Daudi abere abibugha eriherera amahere w’eryokererya n’amahere w’obuholo, mwatsumula abandu omo rina rya Yehova w’emilondo. 19 Kandi mwaha obuli mundu, Abaisraeli bosi, abalume n’abakali omukati mughuma w’omuviringo, egato y’etende, egato y’emizabibu eyumire. N’enyuma sy’aho, obuli mundu amasuba ewiwe.
20 Daudi mwabya abisuba ewiwe akayatsumula ekihanda kiwe, mwali wa Sauli ye Mikali mwayahindana naye. Mwamubwira ati: “Omwami we Israeli mwakatayihemula munabwire omw’ighendera abaghombe b’abakulu b’omo bwami bwiwe bo ndumbu,* ngoko omundu oyutawite obwenge anganayiwata!” 21 Daudi mwabwira Mikali ati: “Mungayitsangura embere sya Yehova oyo wanisombola omo mwanya wa baba waghu n’ekihanda kiwe kyosi, kandi oyo waniyira mo mukulu w’abandu ba Yehova Abaisraeli. Neryo ngendiyitsangura embere sya Yehova. 22 Ngendiyikehya nibya kulenga n’aho, kandi ngendikangania ngoko ngayilangira mo mundu w’ahisi. Aliwe abaghombe bakali abo ulyahula, bo bakendimba olukengerwa.” 23 Neryo Mikali mwali wa Sauli mwatabuta abana erihika oko luholo lwiwe.
7 Omwami mwikala omo nyumba yiwe, na Yehova mwamuwatikya eribya omo buholo, mwamulusya omo byala by’esyonzighu siwe syosi esyabya simutimbireko. 2 Kiro kighuma, omwami Daudi mwabwira omuminyereri Natani ati: “Ingye nikere omo nyumba eyihimbire omo miti y’emierezi, aliwe Erisanduku ry’oMungu w’ekwenene riri omo hema.” 3 Natani mwasubirya omwami Daudi ati: “Ghenda uyakole ekyosi-kyosi ekyo wanzire erikola, kundi Yehova ane haghuma naghu.”
4 Omo kiro ky’ekiro ekyo kisa-kisa, Yehova mwabwira Natani ati: 5 “Ghenda uyabwire omughombe waghe Daudi uti, ‘Yehova akabugha ati: “Ekikaleka iwabugha uti ukanihimbira enyumba niki? 6 Kundi eritsuka ekiro nalusaya abandu baghe Abaisraeli be Misri, sindinatikala omo nyumba, ingikala omo hema eyikahuma-huma. 7 Omughulu wosi ogho nabya ngaghenda n’Abaisraeli, ninenatabwira omughuma w’oko bakulu b’ebihanda bye Israeli oyo nasombola niti asondole abandu baghe Abaisraeli* niti, ‘Busanaki siwewatanihimbira enyumba omo miti y’emierezi?’”’ 8 Neryo ukendibwira omughombe waghe Daudi uti, ‘Yehova w’emilondo ati: “Munakulusya emoli eyo wabya ukalisirya esyombuli nitoke erikuyira mo mukulu w’abandu baghe Abaisraeli. 9 Ahosi-hosi aho ukendisyabya ukaya, ngendisyabya inine haghuma naghu, kandi ngendisyalusya esyonzighu syaghu sy’embere syaghu, ngendisyayira n’erina ryaghu mo rikulu ng’erina ry’abandu abakumayire oko kihugho. 10 Ngendisyasombolera abandu baghe Abaisraeli b’omwanya ogho ngendisyabikalyamo. Bakendisyikalayo, sihendisyabya omundu wosi-wosi oyukabakenderaya; sihendisyabya abandu babi abakendisyabaghalya ngoko banabaghalaya kera, 11 eritsuka ekiro nahiriraho abandu baghe Abaisraeli abatsweri. Ngendisyakwikalya buholo omw’ikulusya omo byala by’esyonzighu syaghu.
“‘“Kandi Yehova mwakubwira ngoko Yehova akendisyayira ekihanda kyaghu mo kihanda ky’abami.* 12 Omughulu ukendisyabya ukasonda erihola n’omughulu ukendisyaghotsera buholo haghuma n’abotata-kulu baghu, omwana waghu oyo wabuta yo ngendisyayira mo mwami, ngendisyaleka obwami bwiwe ibwasika. 13 Iye yukendisyahimba enyumba eyikendisyaletera erina ryaghe ry’olukengerwa, ngendisyaleka ekitumbi kiwe ky’obwami ikyasika kera na kera. 14 Ngendisyabya baba wiwe, naye akendisyabya mughala waghe. Omughulu akendisyabya akakola ekibi, ngendisyabya ngamukunga omo fimbo eyo bandu bakakolesaya, n’erimuha ebikundi ngoko abaghala b’abandu* bakakola. 15 Iye sinendisyaleka erimukangania olwanzo oluteleghula, ngoko naleka erikanganialo Sauli, oyo nalusayaho embere syaghu. 16 Ekihanda kyaghu n’obwami bwaghu bikendisyabyaho kera na kera, n’ekitumbi kyaghu ky’obwami kikendisyabyaho kera na kera.”’”
17 Natani mwabwira Daudi y’ebinywa byosi ebi, n’erimubwira ebyosi ebyo alangira omo nzoli.
18 Neryo omwami Daudi mwayikala ahisi embere sya Yehova, amamubwira ati: “Yehova, iwe Omukama Mukulu oko Bosi, ingye n’ekihanda kyaghe tunatolere erikolerwa ebyosi ebyo wabiritukolera? 19 Yehova, iwe Mukama Mukulu oko Bosi, mukalangira ngoko ebyo sibitosire. Kandi Yehova, iwe Mukama Mukulu oko Bosi, muwatasyanibwira ingye mughombe waghu ngoko ekihanda ky’omughombe waghu kikendisyabyaho oko mughulu muli. 20 Yehova, iwe Mukama Mukulu oko Bosi, uniasi ndeke ingye mughombe waghu Daudi. Nangatasyabugha nitiki? 21 Mukakola emyatsi mikulu yosi eyi, kandi mukabisulirayo omughombe waghu utoke eriberererya ebyo wabirilagha, kandi kundi ryabya risonda ryaghu.* 22 Yehova, iwe Mwami Mukulu oko Bosi, ekyo kyo kikaleka iwabya mukulu. Sihali oyuli nga we, kandi sihali oMungu oyuli nga we. Ebyosi ebyo twabiryowa bikakanganaya ngoko ekyo ni kwenene. 23 Oko kihugho kune kindi kihanda ekiri ng’abandu baghu Abaisraeli? OMungu mwayakombolabo batoke eribya bandu biwe, muwabakolera emyatsi mikulu-mikulu kandi eyikaswekaya, erina ryaghu ritoke erihabwa olukengerwa. Muwatibita oko bihanda n’emiungu yabyo busana n’abandu baghu obo wayikombolera, wamalusyabo omo kihugho kye Misri. 24 Muwayira abandu be Israeli mo baghu kera na kera. Kandi iwe Yehova, muwabya Mungu wabo.
25 “Neryo Mungu waghe Yehova, ebyo ulyabugha uti ukendisyakolera omughombe waghu n’ekihanda kiwe bibererere kera na kera, kandi ukole ngoko wabirilagha. 26 Erina ryaghu rihalambawe kera na kera, abandu batoke eribugha bati, ‘Yehova w’emilondo ni Mungu w’Abaisraeli,’ kandi ekihanda ky’omughombe waghu Daudi kibyeho omo mughulu muli embere syaghu. 27 Kundi iwe Yehova w’emilondo, oMungu we Israeli, wabiribisulira omughombe waghu uti, ‘Ngendisyayira ekihanda kyaghu mo kihanda ky’abami.’* Kyo kyamaleka ingye mughombe waghu inatoka* erikusaba. 28 Yehova, iwe Mukama Mukulu oko Bosi, uli Mungu w’ekwenene, n’ebyo ukabugha ni by’ekwenene. Wabirinilagha ingye mughombe waghu uti ukendisyanikolera emyatsi eyi eyuwene. 29 Neryo kisi, utsumule ekihanda kyaghe ingye mughombe waghu ngoko wanabiribugha, kandi ekihanda kyaghe kibyeho kera na kera embere syaghu, kundi Yehova, iwe Mukama Mukulu oko Bosi, iwe ulyalagha omughombe waghu, kandi utsumule ekihanda kyaghe kera na kera.”
8 Mughulu muke enyuma sy’aho, Daudi mwalwa n’Abafilistini, neryo amabasinga. Mwabasaghula ekiharo kye Metegama.
2 Mwasinga n’Abamoabu, amaghotserya abasuda Bamoabu b’ahisi, amabapima omo kikoba ky’eripimamo, n’erighababo mo bikuto. Ebikuto bibiri byabya ibitolere erihola, n’ekighuma isikitolere eritibwa, neryo Abamoabu mubabya baghombe ba Daudi. Babya bakamuliha engemo.
3 Daudi mwasinga na Hadadezeri, mughala wa Rehobu, omwami we Zoba. Oko mughulu oyo, Hadadezeri abya iniane omo nzira. Abya akasonda eritasyayatabala ekiharo ky’eyiri Olusi lwe Efrati. 4 Daudi mwahamba abasuda 1 700 ababya bakaghenda oko syosabayiri,* n’abasuda 20 000 ababya bakaghenda omo bisando. Daudi mwatwa emiki y’oko maghulu w’esyosabayiri syosi esyabya sikakura emitoka, aliwe mwasigha esyosabayiri 100.
5 Abasiria be Damasko mubasyawatikya omwami Hadadezeri we Zoba, aliwe Daudi mwita Abasiria 22 000. 6 Neryo Daudi mwahira esyokambi sy’abasuda e Siria ye Damasko. Mubabya baghombe biwe, bamabya bakamuliha engemo. Ahosi-hosi aho Daudi abya akaya oko malwa, Yehova iniakamuwatikaya erisinga.* 7 Kandi Daudi mwimya oko baghombe ba Hadadezeri kw’esyongabo sy’ehoro esy’omuviringo, amatwalasyo e Yerusalema. 8 Daudi mwaheka n’ekwivre* nene, mwahekayo omo miyi ya Hadadezeri, eritsuka e Beta erihika e Berotai.
9 Neryo omwami Toi we Hamati mowa ngoko Daudi abirisinga abasuda bosi ba Hadadezeri. 10 Neryo Toi mwatuma mughala wiwe Yoramu eyiri omwami Daudi ayalebaye ng’anuwene n’erimusima busana n’erisinga Hadadezeri. (Kundi Hadadezeri abya iniakalwa na Toi kangyi-kangyi.) Neryo Yoramu mwaletera Daudi y’ebindu by’efeza,* by’ehoro n’eby’ekwivre.* 11 Neryo Daudi mwaherera Yehova y’ebindu ebyo, ngoko anaherera efeza n’ehoro ebyo alusaya omo bindi bihanda ebyo asinga, 12 ni bugha ambu Abasiria n’Abamoabu, Abaamoni, Abafilistini, Abaamaleki, n’ebindu byosi ebyo anyegha oko Hadadezeri mughala wa Rehobu, omwami we Zoba. 13 Engulu ya Daudi muyaghenda kutsibu omughulu alua omo Musya w’Omunyu iniamabiita Abaedomu 18 000. 14 Daudi mwahira esyokambi sy’abasuda e Edomu. Mwahirasyo omo kiharo kyosi kye Edomu, neryo Abaedomu bosi mubabya baghombe biwe. Ahosi-hosi aho Daudi abya akaya oko malwa, Yehova abya akamuwatikya erisinga.*
15 Daudi mwaendelea eritabala Abaisraeli bosi. Kandi Daudi abya akatswera abandu omo kwenene n’omo ritunganene. 16 Yoabu mughala wa Zeruya yo wabya mukulu w’abasuda, na Yehoshafati mughala wa Ahiludi yo wabya akahandika ebyabya bikalaba.* 17 Zadoki mughala wa Ahitubi na Ahimeleki mughala wa Abiatari bo babya bahereri, na Seraya yo wabya musekretere. 18 Benaya mughala wa Yehoyada yo wabya mukulu w’Abakereti n’Abapeleti. N’abaghala ba Daudi babya b’oko bakulu* b’omo bwami bwiwe.
9 Kiro kighuma, Daudi mwabulya ati: “Omo kihanda kya Sauli mukine omundu oyo nangakangania olwanzo oluteleghula ngoko nalagha Yonatani?” 2 Omo kihanda kya Sauli mwabya omughombe oyukahulawa mo Ziba. Neryo mubamuleta embere sya Daudi, amamubulya ati: “N’iwe Ziba?” Naye mwasubirya ati: “N’ingye, mukama waghe.” 3 Kandi omwami mwabugha ati: “Omo kihanda kya Sauli mukine omundu oyo nangakangania olwanzo oluteleghula ng’olw’oMungu?” Ziba mwamusubirya ati: “Hakine mughala mughuma wa Yonatani; amaghulu wiwe abiri wosi alehemire.” 4 Neryo omwami mwabulya Ziba ati: “Omwana oyo ali hayi?” Ziba mwasubirya omwami ati: “Ali e Lo-debari ewa Makiri, mughala wa Amieli.”
5 Aho n’aho Daudi mwatuma omundu ati ayamwende e Lo-debari ewa Makiri, mughala wa Amieli. 6 Mefibosheti mughala wa Yonatani, mughala wa Sauli, abere abihika ahali Daudi, mwalw’iniakukama n’erihira obusu bwiwe b’oko kitaka. Neryo Daudi mwabugha ati: “Mefibosheti.” Naye mwasubirya ati: “Ingye y’ono, mukama waghe.” 7 Neryo Daudi mwamubwira ati: “Sighusaghe, kundi ngendikukangania olwanzo oluteleghula ngoko nalagha baba waghu Yonatani. Ngendikusubulirya ebitaka byosi bya sokulu waghu Sauli, kandi ukendibya ukalira* oko mesa yaghe kw’ebiro byosi.”
8 Neryo Mefibosheti mwatasyakukama n’eribugha ati: “Ingye mughombe waghu niri ndi, ekyamaleka iwanitsomana* utya, ingye mbwa eyiholire?” 9 Neryo omwami mwatuma omundu ayende Ziba, omughombe wa Sauli. Mwabya abihika, omwami mwamubwira ati: “Ebindu byosi bya Sauli n’eby’ekihanda kiwe kyosi, namahabyo mwitsikulu wa Sauli, omukama waghu.” 10 Iwe, abaghala baghu, n’abaghombe baghu, mukendibya mukamulimira amalima wiwe n’eribya mukasoloma ebyalya ebyo kihanda ky’omwitsikulu w’omukama waghu kikendibya kikalya. Aliwe Mefibosheti omwitsikulu w’omukama waghu Sauli akendibya akalira oko mesa yaghe kw’ebiro byosi.”
Ziba abya n’abana b’obulume 15 n’abaghombe 20. 11 Ziba mwasubirya Daudi ati: “Mukama waghe kandi mwami waghe, ingye mughombe waghu ngendikola ekyosi-kyosi ekyo wamabugha.” Neryo Mefibosheti mwabya akalira oko mesa ya Daudi,* Mefibosheti naye mwabya nga ni mughala w’omwami Daudi. 12 Mefibosheti naye abya n’omulwana oyukahulawa mo Mika, n’abosi ababya bikere omo nyumba ya Ziba mubabya bakakolera Mefibosheti. 13 Mefibosheti mwikala e Yerusalema, kundi biro byosi iniakalira oko mesa y’omwami. Ebisando biwe bibiri byabya ibilehemire.
10 Habere habilaba mughulu mulebe, omwami w’Abaamoni mwahola, neryo Hanuni mughala wiwe mwabya mwami omo mwanya wiwe. 2 Neryo Daudi mwabugha ati: “Ngendikangania Hanuni mughala wa Nahashi olwanzo oluteleghula, kundi baba wiwe mwanikangania olwanzo oluteleghula.” Neryo Daudi mwatuma abaghombe biwe ati bayamukiranaye, kundi baba wiwe iniabirihola. Aliwe abaghombe ba Daudi babere babihika omo kihugho ky’Abaamoni, 3 abakulu b’Abaamoni mubabwira Hanuni omwami wabo bati: “Ukalengekanaya uti Daudi mwakatuma abaghombe biwe ati base bakukiranaye kundi asikirye baba waghu kwe? Siwasi ngoko mwakatumabo kundi anzire eriminya omuyi ono ng’alyati atoke eritsandyagho?” 4 Neryo Hanuni mwahamba abaghombe abo Daudi atuma, amatwa esyonderu syabo, aliwe amasighaho sike, kandi mwatwa n’esyongyimba syabo erihika oko matako. N’enyuma sy’aho, amababwira ati basubule. 5 Daudi mwabya abyowa omwatsi oyo, mwalw’iniatuma abandu ati bayahindane n’abaghombe abo atuma, kundi babya ibabirihemulwa kutsibu. Omwami mwabwira abandu abo atuma ati bayababwire bati: “Musighale e Yeriko erihika omughulu esyonderu syenyu sikendisyalasa. Sikendisyabya syabilasa, neryo imwasubula.”
6 Enyuma sy’aho, Abaamoni mubalangira ngoko Daudi abiribapona.* Neryo Abaamoni mubatuma abandu bayalihe Abasiria be Bete-rehobu n’Abasiria be Zoba batoke eribawatikya erilwa na Daudi, babya Basiria 20 000 abakaghenda omo bisando; mubaliha n’omwami we Maaka n’abalume 1 000, bamaliha n’abalume 12 000 be Ishtobu. 7 Daudi mwabya abyowa omwatsi oyo, mwatuma Yoabu, abasuda biwe abasi erilwa, n’abasuda biwe bosi ati bayalwe n’Abaamoni. 8 Neryo Abaamoni mubasa, bamayipanga busana n’amalwa oko mulango w’omuyi, n’Abasiria be Zoba ne Rehobu, n’abasuda be Ishtobu* ne Maaka babya omo kisuki.
9 Yoabu mwabya abilangira ngoko esyonzighu syamabibasirako embere n’enyuma, mwasombola abasuda balebe b’omo basuda be Israeli abasi erilwa, neryo amapangabo busana n’erilwa n’Abasiria. 10 Mwabugha ati Abishai mughala wabo asondole abandi basuda n’eripangabo busana n’erilwa n’Abaamoni. 11 Enyuma sy’aho, mwabwira Abishai ati: “Abasiria bamakala kunilenga, ighukendisyaniwatikya; aliwe Abaamoni bamakala kukulenga, naghe ingendisyakuwatikya. 12 Tusike, kandi isitwasagha. Tulwire oko bandu betu n’emiyi y’oMungu wetu, na Yehova yukendikola ebindi.”
13 Neryo Yoabu n’abasuda biwe mubaseghera embere batoke erilwa n’Abasiria, aliwe Abasiria mubatibita. 14 Abaamoni mubabya babilangira ngoko Abasiria babiritibita, mubasagha Abishai n’eriyabisama omo muyi. Enyuma sy’aho, Yoabu mwalua omo kiharo ky’Abaamoni, amasuba e Yerusalema.
15 Abasiria mubabya babilangira ngoko Abaisraeli babiribasinga, kandi mubahindana haghuma. 16 Neryo Hadadezeri mwabirikira abandi Basiria ababya omo kiharo ky’Olusi,* mubasa e Helamu. Shobaki, omukulu w’abasuda ba Hadadezeri, yo wabya akabasondola.
17 Daudi mwabya abyowa omwatsi oyo, mwalw’iniahindania abasuda bosi be Israeli, amasoka e Yordani n’eriya e Helamu. Neryo Abasiria mubayipanga busana n’amalwa, bamalwa na Daudi. 18 Aliwe Abasiria mubasagha Abaisraeli n’eritibita. Daudi mwita abalume 700 abakaghendaya emitoka y’amalwa, n’Abasiria 40 000 abakaghenda oko syosabayiri.* Mwita na Shobaki, omukulu w’abasuda Basiria. 19 Abami bosi ababya bakakolera Hadadezeri babere babilangira ngoko Abaisraeli babiribasinga, mubalw’ibakola obuholo haghuma n’Abaisraeli, bamaligha eribakolera. Eritsuka ekiro ekyo, Abasiria mubatsira eriwatikya Abaamoni.
11 Oko mwanzo w’omwaka,* omughulu abami babya bakayalwa, Daudi mwatuma Yoabu, abakulu b’abasuda biwe, n’abasuda bosi be Israeli bayatoghotaye Abaamoni. Neryo mubayatimba oko muyi we Rama batoke erilwa nagho. Daudi iye, mwasighala e Yerusalema.
2 Kiro kighuma, omw’igholo-gholo, Daudi mwalua omo ngyingo yiwe, amayalendera oko lutwe-lutwe lw’enyumba yiwe y’obwami. Iniane oko lutwe-lutwe, mwalangira omukali mughuma inianemunaba. Omukali oyo abya mubuya kutsibu. 3 Daudi mwatuma omundu ayabuliriraye omukali oyo nga nindi. Omundu oyo mwasyabwira Daudi ati: “Omukali oyo ni Batsheba, mwali wa Eliamu, kandi ni muka Uria Omuhiti.” 4 Enyuma sy’aho, mwatuma abandu ati bayende Batsheba. Neryo Batsheba mwingira omwa Daudi, na Daudi amaghotsera naye. (Byabya bitya omughulu Batsheba abya akayerya* ngoko emighambo ibughire.) Enyuma sy’aho, Batsheba mwasuba ewiwe.
5 Batsheba mwabya mukule, neryo mwatuma omundu ati ayabwire Daudi ati abiribya mukule. 6 Neryo Daudi mwatumira Yoabu y’omulaghe ono: “Unitumire Uria Omuhiti.” Neryo Yoabu mwatuma Uria eyiri Daudi. 7 Uria abere abihika, Daudi mwamubulya Yoabu ng’anuwene, abasuda nga banuwene, n’amalwa ng’anemughenda ati. 8 Enyuma sy’aho, Daudi mwabwira Uria ati: “Suba ewaghu, uyaluhuke.” Neryo Uria mwalua omo nyumba y’omwami. Abere abighenda, omwami amamutumira ekihembo.* 9 Aliwe Uria mwaghotsera oko mulango w’enyumba y’omwami, oho abandi basuda b’omwami bakagotsera. Mwataghenda ewiwe. 10 Omundu mwasyabwira Daudi ati: “Uria mwatitaghenda ewiwe.” Neryo Daudi mwabulya Uria ati: “Iwe mundu ulyalua oko lughendo, busanaki mutitaghenda ewaghu?” 11 Uria mwasubirya Daudi ati: “Erisanduku n’abalume be Israeli n’abe Yuda bali omo mahema, n’omukama waghe Yoabu n’abasuda biwe bali omo kisuki, neryo ibwa ingye nisube ewaghe niyalye, erinywa, n’erighotsera n’omukali waghe? Oko kwenene-kwenene ngoko uliho,* sinendikola ekyo.”
12 Neryo Daudi mwabwira Uria ati: “Tasyasighala eno ekiro kya munabwire, omungya ngendisyakuleka ughende.” Neryo Uria mwasighala e Yerusalema omo kiro ekyo n’omo kiro ekikwamire. 13 Neryo Daudi mwabirikira Uria asyalye n’erinywa haghuma naye, mwamutamirya. Aliwe omw’igholo, Uria mwayaghotsera oho abaghombe b’omwami bakaghotsera, mwataghenda ewiwe. 14 Omo tututu, Daudi mwahandikira Yoabu y’ebaruha, amahekyayo Uria. 15 Omo baruha eyo, mwahandika ati: “Uhire Uria omo mwanya w’embere-mbere, oho amalwa akalire kutsibu, neryo usube enyuma, umusighe aho batoke erimwita.”
16 Yoabu abya iniabiriminya omuyi oyo wo ndeke, neryo abya inianasi ahali abasuda abakalire. Aho ho ahira Uria. 17 Abalume b’omo muyi oyo mubasyalwa na Yoabu, bamita abasuda balebe ba Daudi, n’omo basuda abo mwabya Uria Omuhiti. 18 Neryo Yoabu mwatuma omundu ati ayabwire Daudi amalwa nga mwakaghenda ati. 19 Yoabu mwabwira omundu oyo ati: “Ukendibya wabibugha erikanirya omwami ebyosi ebiryalaba omo malwa, 20 anganahitana, n’eryo iniakubwira ati, ‘Busanaki mumukaseghera hakuhi n’omuyi oyo? Mulue imwabiribirirwa ngoko enzighu yanganabalasa iyine endata oko luhimbo? 21 Nindi yo wita Abimeleki mughala wa Yerubesheti? Omukali we Tebesi si yo wamughusako engasirya* iniane endata oko luhimbo. Busanaki mumukaseghera hakuhi n’oluhimbo?’ Omwami amabikubwira atya, naghu iwamubwira uti, ‘Ibwa n’omughombe waghu ye Uria Omuhiti naye abirihola.’”
22 Neryo omulume oyo Yoabu atuma mwayabwira Daudi ebyosi ebyo Yoabu alyamulayira. 23 Mwabwira Daudi ati: “Esyonzighu syetu musikabya n’akaghala kutulenga, musikasyalwa netu omo kisuki, aliwe mutukasubayasyo enyuma eriyahika oko mulango w’omuyi.” 24 Abakaghusa emisali mubakatughusa y’oko ibane endata oko luhimbo, n’abasuda baghu balebe babirihola mwami waghe; n’omughombe waghu ye Uria Omuhiti naye abirihola.” 25 Neryo Daudi mwabwira omulume oyo Yoabu atuma ati: “Uyabwire Yoabu uti, ‘Ekyo isikyaleka iwahangya-hangya, kundi omuyali syalisombola, iwe tu ukasane n’amalwa, ukinde omuyi oyo.’ Naghu omusikaye mutima.”
26 Omukali wa Uria abere abyowa ngoko omulume wiwe abirihola, mwakola ekiriro. 27 Ekiriro kyabere kyabihwa, Daudi mwabugha ati bayende Batsheba, neryo amabya mukali wiwe. Enyuma sy’aho, Batsheba mwamubutira omwana w’obulume. Aliwe Yehova mwapona kutsibu ebyo Daudi akola.*
12 Neryo Yehova mwatuma Natani ayasungane na Daudi. Natani mwahika ewa Daudi, amamubwira ati: “Omo muyi mughuma, mwabya abalume babiri. Omughuma abya muteke, n’oghundi abya mwera. 2 Omuteke abya n’esyombuli n’esyonde sinene kutsibu. 3 Aliwe omwera syabya awite oko kindu. Abya n’ekyana ky’embuli ky’obukali kighuma kisa ekyo aghula oko mundu, iniakatsunga ekyana ekyo. Neryo ekyana ekyo mukyakulira oho wiwe haghuma n’abaghala biwe, ikikalya oko kalyo kake ako amasunga, ikikanywira omo kikombe kiwe n’erighotsera omo kikuba kiwe, iniakalangirakyo nga mwali wiwe. 4 Aliwe kiro kighuma, omuteke oyo mwabya n’omugheni, mwamuteghekanirya akalyo. Aliwe omo mwanya w’erimya oko syombuli siwe kutse oko syonde siwe, mwayimya ekyana ky’embuli ky’obukali ky’omwera, neryo amahukirakyo omugheni wiwe.”
5 Daudi abere abyowa ebyo, mwahitana kutsibu oko muteke oyo. Mwabwira Natani ati: “Oko kwenene-kwenene ngoko Yehova aliho, omundu oyo atolere iniakwa! 6 Litolere omuteke oyo inialiha omwera oyo ekyana ky’embuli ekyo ky’obukali ngendo ini, kundi syalimo bulighe.”
7 Neryo Natani mwabwira Daudi ati: “Indi ibwa omundu oyo n’iwe! Yehova oMungu we Israeli ati: ‘N’ingye nakuhirako amaghuta utoke eribya mwami we Israeli, kandi n’ingye nakulusaya omo byala bya Sauli. 8 Munakuha ebindu byosi by’omwami Sauli. Munakuha abakali biwe, kandi namakuyira mo mwami we Israeli ne Yuda. Ebindu ebyo nga bilue bike, nangakuhere ebinene okw’aho. 9 Busanaki mukapokaya ekinywa kya Yehova omw’ikola ebituwene omo meso wiwe? Wabiriita Uria omuhiti omo muyali! Kandi mukabya wabimwitisya omo muyali w’Abaamoni, wamayira omukali wiwe mo mukali waghu. 10 Eritsuka lino, abandu bangyi omo kihanda kyaghu bakendibya bakahola omo muyali, kundi mukanipokaya omw’iyira muka Uria Omuhiti mo mukali waghu.’ 11 Kandi Yehova ati: ‘Ngendileka abandu b’omo kihanda kyaghu ibakuletera obuhanya, ngendimya abakali baghu n’eribaha oghundi mulume ighunalangire, n’omulume oyo akendighotsera nabo omo mwisi wa pe.* 12 Iwe mukakola ebyo omo bubiso-biso, aliwe ingye ngendikola ekyo omo mwisi wa pe,* Abaisraeli bosi ibanalangire.’”
13 Neryo Daudi mwabwira Natani ati: “Nabirikolera Yehova y’erilolo.” Natani mwamusubirya ati: “Yehova amabikughanyira. Siwendihola.” 14 Aliwe omwana oyo bamabikubutira akendihola, kundi mutetakenga Yehova.”
15 Enyuma sy’aho, Natani mwasuba ewiwe.
Neryo Yehova mwalwalya omwana oyo mukali wa Uria abutira Daudi. 16 Daudi mwalemba-lemba oMungu w’ekwenene ati alamaye omulwana. Daudi mwakola amafungo awakalire. Iniakabya abisuba ewiwe, iniakaghotsera ahisi omo kiro kyosi. 17 Neryo abasyakulu ababya oko bwikalo bw’omwami mubayasungana naye. Mubasonda erimuhangania, aliwe mwaghana, nibya mwaghana erirya haghuma nabo. 18 Ekiro kye 7, omwana mwahola. Abaghombe ba Daudi mubasagha erimubwira ngoko omwana abirihola. Babya bakayibwira bati: “Omughulu omwana alue iniakineho, mutwakania naye, aliwe mwatatuhulikirira. Neryo lino twamabimubwira tuti omwana abirihola, sitwasi ng’akendibya ati.”
19 Omughulu Daudi alangira abaghombe biwe bakakania omo hihwe-hwe, mwaminya ngoko omwana abirihola. Neryo mwababulya ati: “Omwana abirihola?” Mubamusubirya bati: “Inga, abirihola.” 20 Neryo Daudi mwahangana, amayanaba, amahakaba amaghuta, n’eryambala esindi ngyimba. Enyuma sy’aho, mwaya eyiri enyumba ya Yehova n’erihira obusu bwiwe b’oko kitaka. Abere abikola atya, amasuba ewiwe. Abere abihika ewiwe, amasaba akalyo, neryo amalya. 21 Abaghombe biwe mubamubulya bati: “Busanaki mukayira utya? Omughulu omwana alue iniakineho, mukakola amafungo n’erilira kutsibu. Aliwe amabya abinahola, wamahangana, n’erirya.” 22 Daudi mwasubiryabo ati: “Omughulu omwana alue iniakineho, mungakola amafungo n’erilira kutsibu, kundi nilue ngayibwira niti, ‘Kwa muhwa Yehova angananikangania olukogho n’erilamya omwana.’ 23 Neryo kundi lino abirihola, ngenditasyakola amafungo wo busanaki? Ngendimusubyaho kwe? Ingye ngendisyaya eyo ali, aliwe iye syendisyasuba eyo niri.”
24 Enyuma sy’aho, Daudi mwakirania omukali wiwe Batsheba. Mwaya ey’ali, amaghotsera naye. Enyuma sy’aho, Batsheba mwabuta omwana w’obulume. Omwana oyo, mwahulwa mo Solomona.* Yehova abya anzire Solomona. 25 Neryo Daudi mwatuma omuminyereri Natani ati ayabughe ati omwana akendihulwa mo Yedidia,* kundi Yehova abya inianzire omwana oyo.
26 Yoabu mwaendelea erilwa n’omuyi w’Abaamoni we Raba, mwahamba omuyi ogho omwami ikeremo.* 27 Neryo Yoabu mwatuma abandu ati bayabwire Daudi bati: “Mungalwa ne Raba n’erihamba omuyi w’amaghetse.* 28 Neryo uhindanaye abandi basuda, wase utimbe oko muyi oyo n’erihambagho. Bite bitya, in’ingye ngendihamba omuyi oyo, neryo in’ingye bakendipipa busana n’erisingagho.”
29 Neryo Daudi mwahindania abasuda biwe bosi, amaya e Raba. Mwalwa n’omuyi oyo, amahambagho. 30 Mwimya embita eyabya oko mutwe wa Malkamu. Embita eyo yabya ikaluamo etalanta* nguma ey’ehoro, kandi iyipambirwe omo mabwe w’obughuli. Embita eyo muyahirwa oko mutwe wa Daudi. Daudi mwanyegha ebindu binene by’omo muyi oyo. 31 Mwaheka n’abakalani b’omo muyi oyo, amayabaha emibiiri y’eritwa amabwe, ey’erikola omo byombo ebitwire eby’ekyuma n’omo syombasa esy’ekyuma, n’eribumba esyombiriki. Daudi kw’akolera atya emiyi yosi y’Abaamoni. Oko mwiso, Daudi n’abasuda biwe bosi mubasuba e Yerusalema.
13 Absalomu mughala wa Daudi abya na mwali wabo oyo wabya mubuya kutsibu. Abya iniakahulawa mo Tamari. Amnoni, oghundi mughala wa Daudi, mwanza Tamari. 2 Amnoni mwahangya-hangya kutsibu erihika oko kika amalwala. Kundi Tamari mwali wabo abya ini mubikira, Amnoni mwalangira ngoko syangatoka erikania naye. 3 Nikwa Amnoni abya n’omwira oyukahulawa mo Yehonadabu. Yehonadabu abya mughala wa Shimea, mughala wabo Daudi. Omulume oyo abya n’amayele manene. 4 Neryo Yehonadabu mwabwira Amnoni ati: “Omo buli tututu wabiribya ukabya omo bulighe mo busanaki? Si uli mughala w’omwami! Nibwire.” Amnoni mwamusubirya ati: “Nanzire Tamari mwali wabo mughala wetu Absalomu.” 5 Yehonadabu mwamusubirya ati: “Iwe uyilambike omo ngyingo yaghu, ukendibya nga ulwere. Baba waghu akendibya abisyakubana, ukendimubwira uti, ‘Kisi ubwire mwali wetu Tamari uti asyambe akalyo, anihukire akalyo ako bakahukira abakoni* ininalangire, neryo ngendiryako.’”
6 Neryo Amnoni mwaya omo ngyingo yiwe, amabya ng’alwere, n’omwami mwasyamubana. Neryo Amnoni mwabwira omwami ati: “Kisi ubwire mwali wetu Tamari uti asyanihukire esyogato ibiri esiri ng’omutima nitoke eriryasyo.” 7 Neryo Daudi mwatuma omundu ayabwire Tamari oyo wabya eka ati: “Kisi ghenda ew’omughala wenyu Amnoni, uyamuhukire akalyo.”* 8 Neryo Tamari mwaya omo nyumba ya mughala wabo, ye Amnoni, omo abya inianaghotsere. Tamari mwimya efarine, amakokotyamo esyogato ibiri Amnoni inianalangire, neryo amahukasyo. 9 Enyuma sy’aho, Tamari mwimya epano, amalusyamo esyogato, amahasyo Amnoni. Aliwe Amnoni mwaghana eriryasyo, neryo mwabugha ati: “Abandu bosi balue muno!” Neryo abandu bosi mubaluamo.
10 Neryo Amnoni mwabwira Tamari ati: “Kisi uniletere akalyo* omo kyumba kyaghe nitoke eriryako.” Neryo Tamari mwimya esyogato esiri ng’omutima esyo alyahuka, amatwalirasyo mughala wabo Amnoni omo kyumba kiwe. 11 Tamari abere abimuletera esyogato esyo, Amnoni mwamuhamba, neryo amamubwira ati: “Mwali wetu, asa ughotsere naghe.” 12 Aliwe Tamari mwamubwira ati: “Koko mughala wetu! Isiwanihemula kundi ekiri ng’ekyo sikirikolawa omo Israeli. Isiwakola omwatsi oyo owakit’isoni. 13 Abandu bakendibya bakanilangira bati? Naghu abandu bakendibya bakakulangira mo kiwere-were omo Israeli. Kisi tsuka wakania n’omwami, syanganighanira iwe.” 14 Aliwe mwatamuhulikirira. Mwabya n’akaghala kanene kulenga Tamari, neryo amamuhemula omw’ighotsera naye kinyanganga. 15 Neryo Amnoni mwamupona kutsibu erihika oko kika amamupona kutsibu kulenga ngoko abya amwanzire. Amnoni mwabwira Tamari ati: “Hangana, ughende!” 16 Tamari mwamusubirya ati: “Iyehe, mughala wetu, wamabinihigha lino, ukendibya iwamabikola ekitsibu kulenga ebyo ulyanikolera.” Aliwe Amnoni mwatamuhulikirira.
17 Neryo Amnoni mwabirikira omughombe wiwe oyukine mulwana n’erimubwira ati: “Asa ulusaye omundu ono omo meso waghe, ukinge n’omulango.” 18 (Tamari abya iniambite eropo eyuwene nga.* Abambesa b’omwami ababya ibakine babikira ko babya bakambala batya.) Neryo omughombe wa Amnoni mwatwala Tamari y’ehihya n’erikinga omulango. 19 Neryo Tamari mwahira omo mutwe wiwe mw’eribu, amatula eropo eyuwene ey’abya ambite. Abya akaghenda iniabirihira ebyala by’oko mutwe, inianemulira.
20 Mughala wabo ye Absalomu mwamubwira ati: “Mughala wenyu ye Amnoni yulyakukolera atya? Mwali wetu, iwe uhune, ni mughala wenyu. Omwatsi oyo isyakukenderaya omo mutima.” Eritsuka ekiro ekyo, Tamari mwayikala ewa mughala wabo ye Absalomu. Mwatasyabya akasungana n’abandi bandu. 21 Omwami Daudi abere abyowa oko mwatsi oyo, mwahitana kutsibu. Aliwe mwatanza erihutalya mughala wiwe Amnoni, kundi abya amwanzire, kusangwa yo wabya kambere kiwe. 22 Absolomu mwatabwira Amnoni yo kindu, kibye kibi kutse kibuya. Absalomu mwapona Amnoni kundi mwahemula mwali wabo ye Tamari.
23 Habere habihwa emyaka ibiri, Absalomu mwabwira abandu ati batwe oko syombuli siwe k’obweya e Baali-hazori, hakuhi ne Efraimu. Neryo oko mughulu oyo, mwabirikira abaghala bosi b’omwami b’oko fete. 24 Absalomu mwayasungana n’omwami, amamubwira ati: “Ingye mughombe waghu ninemutwisya oko syombuli syaghe k’obweya, kisi nanzire iwe mwami n’abaghombe baghu imwasa oko fete.” 25 Aliwe omwami mwabwira Absalomu ati: “Iyehe mughala waghe. Itwe bosi twamabighenda naghu, itukendibya muzigo okw’iwe.” Nomo anahatikana, omwami mwataligha, aliwe mwamutsumula. 26 Neryo Abasolomu mwabugha ati: “Iwe wamatendyasa, mughala wetu Amnoni iniasa.” Omwami mwamusubirya ati: “Wanzire Amnoni iniasa busanaki?” 27 Aliwe Absalomu mwamuhatikana, neryo mwabugha ati Amnoni aghende haghuma n’abandi baghala biwe bosi.
28 Enyuma sy’aho, Absalomu mwabwira abaghombe biwe ati: “Mubye imunemulebya. Mukendibya mwabilangira Amnoni iniabiritsanga-tsanga busana n’edivai, ngendibabwira niti, ‘Mumwite!’ neryo imwamwita. Isimwasagha, n’ingye ngendibabwira niti mukole mutya. Musike, isimwasagha.” 29 Neryo abaghombe ba Absalomu mubakolera Amnoni ngoko Absalomu anababwira. Enyuma sy’aho, abandi baghala bosi b’omwami mubahangana, obuli mundu amasambira oko nyumbu yiwe n’eritibita. 30 Ibakine omo nzira, omundu mwayabwira Daudi ngoko Absalomu abiriita abandi baghala bosi b’omwami kandi ngoko sihali n’omughuma oyulyasaka. 31 Neryo omwami mwahangana amatulanga esyongyimba siwe n’erighotsera ahisi. N’abaghombe biwe bosi mubimana hakuhi naye, nabo ibabiritula esyongyimba syabo.
32 Aliwe Yonadabu mughala wa Shimea, mughala wabo Daudi, mwamubwira ati: “Mukama waghe, isiwalengekanaya uti babiriita abalwana baghu bosi. Amnoni musa y’ulyahola, Absalomu y’ulyabugha ati bamwite. Mwabugha ati akendisyita Amnoni eritsuka ekiro ekyo Amnoni ahemula mwali wabo ye Tamari. 33 Mukama waghe kandi mwami waghe, isiwaligha* ebyo balyakubwira. Sibugha ambu abaghala baghu bosi babirihola, Amnoni musa y’ulyahola.”
34 Oko mughulu oyo, Absalomu abya iniabiritibita. Habere habilaba mughulu mulebe, omuteya w’omuyi mwalangira abandu banene bakasira omo nzira eyiri enyuma siwe hakuhi n’ekitwa. 35 Neryo Yehonadabu mwabwira omwami ati: “Abaghala b’omwami b’abo, banemwasa, ngoko omughombe waghu analyabugha.” 36 Abere abinabugha eribugha, abaghala b’omwami mubahika ibanemulira kutsibu, omwami n’abaghombe biwe bosi nabo mubalira kutsibu. 37 Aliwe Absalomu abya iniabiritibitira ewa Talmai mughala wa Amihudi, omwami we Geshuru. Daudi mwabugha ebiro binene inianemulira mughala wiwe. 38 Absalomu mwabya abitibitira e Geshuru, mwabughayo emyaka isatu.
39 Oko nduli, omwami Daudi mwakwa Absalomu y’olukando, kundi abya iniabirisala aligha* ngoko Amnoni abirihola.
14 Yoabu mughala wa Zeruya mowa ngoko omwami abirikwa Absalomu y’olukando. 2 Neryo Yoabu mwatuma omundu ati ayende omukali w’amenge oyo abya ikere e Tekoa. Yoabu mwabwira omukali oyo ati: “Ukendibya ng’uli omo kiriro. Wambale esyongyimba sy’ekiriro kandi isiwahakaba amaghuta. Ubye ng’omukali oyukalira omundu oyo wabirihola hamabilaba ebiro binenene. 3 Neryo uyasungane n’omwami n’erimubwira uti...” Neryo Yoabu mwabwira omukali oyo ebyo akendibugha.
4 Omukali we Tekoa mwayasungana n’omwami, amakukama n’erihira obusu bwiwe b’oko kitaka. Mwabwira omwami ati: “Mwami waghe, niwatikaye!” 5 Omwami mwamusubirya ati: “Nikuwatikaye okuki?” Naye mwamusubirya ati: “Niri mukwa-kali, omulume waghe abirihola. 6 Kandi, ingye mughombe waghu nabya n’abana babiri. Kiro kighuma, mubalwa ibane omoli, sihabya omundu oyo wangalekyabo, neryo omughuma mwamangura oghundi, amamwita. 7 Neryo lino ekihanda kyosi kyabirinikenderya. Ko kine munibwira kiti, ‘Leta oyo wita mughala wabo, tukendimwita, kundi mwakita mughala wabo. Tukendimwita, nomo ekyo kikendileka iwatabya n’oyukendisyalya omwandu!’ Bamabimwita ibamabilimya erikala* righuma risa eryo nikiwiteko, n’omwira waghe isyendisyabya n’oyukendisyahulwa omo rina riwe* oko kihugho.”
8 Neryo omwami mwabwira omukali oyo ati: “Suba ewaghu, ngendisoha omwatsi oyo.” 9 Omukali oyo we Tekoa mwasubirya omwami ati: “Mukama waghe kandi mwami waghe, ekosa y’omughala waghe ibye okw’ingye n’oko kihanda kya baba waghe. Siyibye oko mwami n’oko kitumbi kiwe ky’obwami.” 10 Neryo omwami mwabugha ati: “Hamabibya omundu oyukatasyakukenderaya iwamuleta oho niri, neryo isyendisyasyakukenderya.” 11 Aliwe omukali oyo mwabugha ati: “Kisi mwami waghe, usabe* Yehova oMungu waghu, kusudi oyukatuhulaya omusasi isyahutalaya n’eriita mughala waghe.” Neryo omwami mwamubwira ati: “Oko kwenene-kwenene ngoko Yehova aliho, sihali n’oluywiri n’olughuma lw’omughala waghu olukenditoghera ahisi.” 12 Neryo omukali mwabugha ati: “Kisi leka omughombe waghu atasyabwira omwami waghe kandi omukama waghe y’omwatsi mulebe.” Neryo omwami mwamubwira ati: “Bugha!”
13 Omukali oyo mwabugha ati: “Wahikamoki ukatakolera abandu b’oMungu bo utya? Omughulu iwe mwami ukabugha utya, ukabya iwamayitswera ighuwene-wene, kundi wabiritibita oko mughala waghu, kandi siwewatamusubulya.” 14 Itwe bosi tukendisyahola neryo itwabywa ng’amaghetse awakutawa oko kitaka ogho omundu ateangatola. OMungu syangabughaho engebe,* aliwe akasondaya ebyangaleka iniasubya omundu oyo wabiritibitwako. 15 Mukama waghe kandi mwami waghe, ngabisyakubwira omwatsi oyo kundi abandu mubakanisaghisaya, neryo ingye mughombe waghu mungayibwira niti, ‘Ngendiyakanirya omwami, kwa muhwa akendinihulikirira ingye mughombe wiwe. 16 Omwami angananihulikirira, neryo inianisabula ingye mukobe wiwe omo byala by’omulume oyukasonda eritubughaho ingye n’omughala waghe oyo nikiwiteko n’eritusaghula omwandu ogho Mungu abirituha.’ 17 Kandi mungayibwira niti, ‘Ebinywa ebyo mukama waghe kandi mwami waghe akendimbwira bikendinitulerya, kundi mukama waghe kandi mwami waghe ali ng’omumalaika w’oMungu w’ekwenene oyukaminya ati eki ni kibuya na kirya ni kibi. Yehova oMungu waghu abye haghuma naghu.”
18 Omwami mwasubirya omukali oyo ati: “Kisi isiwanibisa omwatsi wosi-wosi oko byosi ebyo ngendikubulya.” Omukali mwasubirya ati: “Mukama waghe kandi mwami waghe, namakuhulikirira.” 19 Neryo omwami mwamubulya ati: “Yoabu y’ulyakutuma ati wase unibwire ebyosi ebi?” Omukali mwamusubirya ati: “Oko kwenene-kwenene ngoko uliho mukama waghe kandi mwami waghe bine ngoko wamabibugha, kundi omughombe waghu ye Yoabu y’ulyanituma n’erimbwira ebyosi ebyo namabikubwira. 20 Omughombe waghu Yoabu mwakakola atya utoke erilangira emyatsi omo yindi nzira. Aliwe mwami waghe, uli n’amenge ng’omumalaika w’oMungu w’ekwenene kandi wasi ebyosi ebinemulaba omo kihugho.”
21 Enyuma sy’aho, omwami mwabwira Yoabu ati: “Usingene, ngendikola ebyo wamanisaba erikola. Ghenda uyende Absalomu.” 22 Neryo Yoabu mwakukama, amahira obusu bwiwe b’oko kitaka n’eripipa omwami. Yoabu mwabugha ati: “Munabwire ingye mughombe waghu namalangira ngoko wabirinitsemera, iwe mukama waghe kandi mwami waghe, kundi mukowa ebyo ingye mughombe waghu niryakubwira.” 23 Neryo Yoabu mwahangana, amaya e Geshuri, neryo amasubya Absalomu ye Yerusalema. 24 Aliwe omwami mwabugha ati: “Absalomu asube ewiwe, aliwe isyahika embere syaghe.” Neryo Absalomu mwasuba ewiwe. Mwatalola oko mwami.
25 Omo Israeli yosi simwabya omulume mubuya nga Absalomu, abandu babya bakamupipa kutsibu busana n’obubuya bwiwe. Eritsuka oko bisando, erihika oko kaghuli-ghuli k’omutwe, syabyako kahinira. 26 Oko mwiso w’obuli mwaka, iniakasisawa kundi esyonzwiri siwe isilitohire kutsibu. Esyonzwiri siwe isikaluamo esyoshekeli* 200 erikwamana n’ekipimo ky’omwami.* 27 Absalomu mwabuta abana basatu b’obulume, n’omwana mughuma w’obukali oyo wabya iniakahulawa mo Tamari. Abya mukali mubuya kutsibu.
28 Absalomu mwabugha emyaka ibiri e Yerusalema isyalyatalola oko mwami. 29 Kiro kighuma, mwabirikira Yoabu y’ewiwe. Abya anzire Yoabu iniayamubughira n’omwami. Aliwe Yoabu mwatasa. Mwatasyatuma omundu engendo y’akabiri ati ayamubwire ati ase, aliwe tu mwatasa. 30 Absalomu mwasala abwira abaghombe biwe ati: “Yoabu anawite eririma ryo hakuhi n’eryaghe. Anaheriremo ekisusu, mughende muyatimayeryo.” Neryo abaghombe ba Absalomu mubayatimya eririma rya Yoabu. 31 Neryo Yoabu mwaghenda ewa Absalomu, amayamubwira ati: “Abaghombe baghu balyatimaya eririma ryaghe ryo busanaki?” 32 Absalomu mwasubirya Yoabu ati: “Mungakutumako omundu niti wase, nilue nanzire erikutuma ew’omwami uyamubulaye uti: ‘Niryalua e Geshuru yo busanaki? Kyanguwanire okw’ingye erisighalayo. Neryo lino nilighire niase nikuloleko. Namabya inabirikola ekosa, iwalw’iwaniita.”’”
33 Neryo Yoabu mwayasungana n’omwami, amamubwira ebyo Absalomu alyamulaghira. Enyuma sy’aho, omwami mwabirikira Absalomu. Absalomu mwasa, amakukama n’erihira obusu bwiwe b’oko kitaka embere sy’omwami. Neryo omwami mwaha Absalomu y’ebizu.
15 Enyuma sy’emyatsi yosi eyo, Absalomu mwayikokoterya omutoka, amayironderya esyosabayiri* n’abalume 50 abakendibya bakamubera embere ibanemutibita. 2 Absalomu iniakabuka omo tututu n’erimana oko musike w’enzira eyikatwala oko mulango w’omuyi. Ihakabya habibya omundu oyuli n’olubanza lw’eriletera omwami atoke erisohalo, Absalomu iniakabirikira omundu oyo n’erimubulya ati: “Uli w’omo muyi wahi?” Omundu oyo iniakamubwira nga ni w’omo kihanda kyahi kye Israeli. 3 Absalomu iniakabwira omundu oyo ati: “Usingene, aliwe omwami syetateghekania omundu oyo wangahulikirira olubanza lwaghu.” 4 Absalomu iniakabwira omundu oyo ati: “Banganiyirire mo mutsweri omo kihugho basi! Obuli mundu oyuli n’olubanza angabere akasa eyo niri, nangabere ngakola ekyosi-kyosi olubanza lwiwe lutoke erisohwa omo ritunganene.”
5 Omundu iniakabya abihika ahali Absalomu n’erisonda eryunama embere siwe, Absalomu iniakakakaya ebyala atoke erimukakirya, kandi iniakamuha ebizu. 6 Absalomu kw’abya akakolera atya Abaisraeli bosi ababya bakasyasungana n’omwami atoke erisoha esyombanza syabo. Absalomu kw’iba atya emitima y’abandu be Israeli.
7 Muhabya habilaba emyaka ini,* Absalomu mwabwira omwami ati: “Kisi unilighire niye e Hebroni niyaberereraye ebyo nalagha Yehova. 8 Kundi omughulu ingye mughombe waghu nabya e Geshuru eyiri e Siria, munalagha erikolera oMungu y’emyatsi milebe. Munabugha niti: ‘Yehova amabinilighira erisuba e Yerusalema, ingendiherera Yehova y’obuhere.’”* 9 Neryo omwami mwabwira Absalomu ati: “Ughende buholo.” Neryo Absalomu mwaya e Hebroni.
10 Neryo Absalomu mwatuma abapelelezi omo bihanda byosi bye Israeli. Mwababwira ati: “Mukendibya mwabinowa omulenge w’erihembe, litolere imwabugha muti, ‘Absalomu abiribya mwami e Hebroni!’” 11 Absalomu mwaghenda n’abalume 200 be Yerusalema abo abwira ati baghende naye, aliwe abalume abo mubaghenda isibasi ekyo bakayakola, isibasi emipango ya Absalomu. 12 Omughulu Absalomu abya akaherera amahere, mwatuma omundu ye Gilo ayende Ahitofeli Omugilo, omuhani wa Daudi. Abayighunga na Absalomu omo mbita yiwe y’erihotera omwami mubalola embere erikanya.
13 Enyuma sy’aho, omutula-ngulu mughuma mwasyabwira Daudi ati: “Emitima y’abandu be Israeli yabiribindukira oko Absalomu.” 14 Daudi mwalw’iniabwira abaghombe biwe bosi ababya naye e Yerusalema ati: “Tutibite. Tutitakola tutya, isihali omundu n’omughuma oyo Absalomu akendibalya. Tuyire-yire, obuhanya bukasyatuhikira. Absalomu anganasyalwa netu oko ndambi eyo tutayilindirireko n’eriita abandu b’omo muyi omo muyali!” 15 Abaghombe b’omwami mubamubwira bati: “Mukama wetu kandi mwami wetu, tune tayari erikola ekyosi-kyosi ekyo ukendibugha.” 16 Neryo omwami mwaghenda n’ekihanda kiwe kyosi, aliwe mwasigha abandi bakali biwe 10 batoke eritsunga enyumba.* 17 Omwami n’ababya haghuma naye mubalua omo muyi, bamayaluhukira e Bete-meraki.
18 Abaghombe bosi ba Daudi abaghenda haghuma naye, Abakereti bosi, Abapeleti bosi, n’Abagiti 600 abaghenda haghuma na Itai omughulu alua e Gati, mubabya bakalaba embere sya Daudi inianemubalebya ndeke. 19 Neryo omwami mwabwira Itai Omugiti ati: “Naghu wamalangira ikyanamatolera erighenda haghuma netu? Subula usighale haghuma n’omwami muhya-muhya, kundi uli w’omo kindi kihugho, kandi babirikutibitako omo kihugho kyaghu. 20 Si wasa lino-lino. Sinendikusaba niti ughange-ghange haghuma netu, kundi sinasi nibya nga tukendiyahi. Subula, ughende haghuma n’abaghala benyu. Yehova akukanganaye olwanzo oluteleghula kandi isyaleghula okw’iwe!” 21 Aliwe Itai mwabwira omwami ati: “Oko kwenene-kwenene ngoko Yehova aliho, kandi oko kwenene-kwenene ngoko iwe mukama kandi mwami waghe uliho, ngendikukwama ehosi-hosi eyo ukendiya, wangabya ighukendibyaho kutse ighukendihola!” 22 Neryo Daudi mwabwira Itai ati, “Sawa, wanganasoka haghuma netu.” Neryo Itai Omugiti mwasoka, haghuma n’abalume biwe bosi n’abana babo.
23 Omughulu abandu ba Daudi babya bakasoka omusya we Kidroni bakaya omo nzira eyikaya omo mbwarara, abandu bosi b’omo kiharo ekyo mubalira kutsibu, omwami aby’imene hakuhi n’omusya we Kidroni. 24 Na Zadoki abya iniane aho haghuma n’Abalawi bosi ababya bahekire Erisanduku ry’endaghane y’oMungu w’ekwenene. Mubikirya Erisanduku ry’oMungu w’ekwenene. Na Abiatari naye mwahika abandu bosi bakasonda eribugha erisoka omusya. 25 Aliwe omwami mwabwira Zadoki ati: “Subaya Erisanduku ry’oMungu w’ekwenene omo muyi kundi Yehova amabya iniabirinisima, naghe iniakendisyanisubya omo muyi inatasyalola kuryo, n’oho rikabya. 26 Aliwe oMungu amabimbwira ati, ‘Sighukinitsemesaya,’ neryo iniakendinikolera ngoko anzire.” 27 Omwami mwabwira omuhereri Zadoki ati: “S’uli mulangiri. Iwe na Abiatari musube omo muyi. Mughende n’abaghala benyu babiri, mughala waghu Ahimaazi, na Yonatani mughala wa Abiatari. Mughende buholo. 28 Ingye sinendilua omo mbwarara mo luba. Ngendisighala hakuhi n’ebisokero bye Yordani erihika omughulu mukendinitumako omulaghe.” 29 Neryo Zadoki na Abiatari mubasubulya Erisanduku ry’oMungu w’ekwenene rye Yerusalema, mubasighalayo.
30 Daudi abya akeruka Ekitwa* kye Mizeituni inianemulira. Abya iniabiriswika omutwe wiwe, kandi abya akeruka isyambite ebiryato, n’abandu bosi ababya bakaghenda naye mubaswika emitwe yabo, nabo babya bakeruka ibanemulira. 31 Omundu mwasyabwira Daudi ati: “Ahitofeli abiriyighunga n’abandu ba Absalomu abakakuhotera.” Neryo Daudi mwabugha ati: “Kisi Yehova, yira erihano rya Ahitofeli mo bukiru!”
32 Daudi mwabya abihika oko singyi y’ekitwa oho bandu babya babeghere eryunamira oMungu, Hushai Omuarki abya iniabirisyamulinda aho. Abya ambite ekanzu eyitulikire n’olututu lwabya oko mutwe wiwe. 33 Aliwe, Daudi mwabwira Hushai ati: “Wamabisoka haghuma naye, isihali ekyo wanganiwatikyako. 34 Aliwe wamabisuba omo muyi, aho ighukendiniwatikya. Uyabwire Absalomu uti, ‘Mwami waghe, niri mughombe waghu. Nabya mughombe wa baba waghu kera, aliwe lino niri mughombe waghu,’ neryo aho ighukendimania omupango wa Ahitofeli. 35 Omuhereri Zadoki n’omuhereri Abiatari bane eyo. Ukendibya ukababwira ebyosi ebyo ukendibya ukowa omo nyumba y’omwami. 36 N’abana babo babiri ye Ahimaazi mughala wa Zadoki na Yonatani mughala wa Abiatari nabo baneyo. Ukendibya ukabatuma eyo niri uti basyanibwire ebyo ulyowa.” 37 Neryo Hushai omwira wa Daudi mwasuba e Yerusalema. Mwingira omo muyi we Yerusalema, Absalomu naye inianemwingiramo.
16 Daudi mwabya abilaba oko singyi ko hake, mwahindana na Ziba, omughombe wa Mefibosheti. Abya iniabirisyamulinda. Mwasa n’esyopunda ibiri esyabya sihekire emikati 200, esyogato 100 esy’emizabibu eyumire, esyogato 100 sy’amatunda awakera oko mughulu w’eryuba rinene,* n’erilegha rinene ry’edivai. 2 Neryo omwami Daudi mwabulya Ziba ati: “Ukabileta ebyosi ebi byo busanaki?” Ziba mwamusubirya ati: “Mwami waghe, ngabileta esyopunda ab’omo kihanda kyaghu batoke eribya bakaghenda kusyo. Emikati n’esyogato sy’amatunda awakera oko mughulu w’eryuba rinene, mungaleterasyo abalwana baghu, n’edivai mungaleterayo abakendibya ibabiriluhira omo mbwarara.” 3 Neryo omwami mwabulya Ziba ati: “Mughala* w’omukama waghu ali hayi?” Ziba mwamusubirya ati: “Mwakasighala e Yerusalema, kundi mwakayibwira ati, ‘Munabwire Abaisraeli bakendinisubulirya obwami bwa baba waghe.’” 4 Neryo omwami mwabwira Ziba ati: “Ebindu byosi bya Mefibosheti byamabya byaghu.” Ziba mwamusubirya ati: “Namunama embere syaghu mukama waghe kandi mwami waghe, wasingya erinikangania olukogho.”
5 Omwami Daudi mwabya abihika e Bahurimu, omulume mughuma w’omo kihanda kya Sauli mwasa eyiri Daudi inianemumutsuma. Omulume oyo abya iniakahulawa mo Shimei. Abya mughala wa Gera. 6 Abya akaghusa oko Daudi n’oko baghombe biwe bosi kw’amabwe, abya akaghusagho n’oko bandu bosi n’abasuda ababya oko luhande lwa Daudi lw’amali n’olw’amalembe. 7 Shimei abya akatsuma Daudi omw’ibugha ati: “Ulwaho! Ulwaho! Uli mwiti! Uli mundu bule! 8 Yehova abirikuha amalipizi busana n’eriita abandu b’omo kihanda kya Sauli, kandi kundi muwamupurako obwami. Aliwe Yehova akendiha obwami obo bo Absalomu mughala waghu. Lino obuhanya bukakuhikira kundi uli mwiti!”
9 Neryo Abishai mughala wa Zeruya mwabwira omwami ati: “Busanaki embwa eyiholire eyi ikatsuma omukama kandi omwami waghe? Leka ngaya eyo yiri, n’eritwa kuyo k’omutwe.” 10 Aliwe omwami mwabwira Abishai ati: “Iwe mughala wa Zeruya, ebyo binakulebirye? Muleke anitsume. Yehova amabya iyulyamubwira ati anitsume, leka anitsume.” 11 Neryo Daudi mwabwira Abishai n’abaghombe biwe bosi ati: “Mughala waghe-waghe oyo nabuta amabya iniakasonda eriniita,* sinangalengekania niti Omubenyamini iye syanganiita. Mumuleke anitsume, Yehova amabya iyulyamubwira ati akole atya. 12 Kwa muhwa Yehova akendilangira ngoko ngaghalawa. Munabwire anemunitsuma, aliwe Yehova angananitsumula omo mwanya w’ebitsumi ebyo.” 13 Neryo Daudi n’abalume biwe mubaendelea n’olughendo lwabo. Shimei abya akalaba oko ndambi-ndambi y’ekitwa hakuhi na Daudi, abya akatsuma Daudi n’erimughusako amabwe n’olututu lunene.
14 Oko mwiso, omwami n’abandu bosi ababya haghuma naye mubahika eyo babya bakaya ibabiriluha, neryo mubaluhuka.
15 Oko mughulu oyo, Absalomu n’abalume biwe bosi be Israeli mubahika e Yerusalema. Ahitofeli abya iniane haghuma naye. 16 Hushai Omuarki, omwira wa Daudi, mwahika ahali Absalomu n’eribugha ati: “Omwami akote! Omwami akote!” 17 Absalomu mwabwira Hushai ati: “Olo lw’olwanzo oluteleghula olo ukakanganaya omwira waghu. Siwetaghenda naye busanaki?” 18 Neryo Hushai mwabwira Absalomu ati: “Ingye niri oko oyo Yehova, abandu aba, n’abandu bosi be Israeli babirisombola. Oyo yo ngendisighala naye. 19 Kandi, s’uli mughala w’omwira waghe. Naghu litolere inakukolera. Ngendikukolera, ngoko nakolera baba waghu.”
20 Neryo Absalomu mwabwira Ahitofeli ati: “Naghu ngoko wamalangira, litolere itwakolaki? Umbe erihano.” 21 Neryo Ahitofeli mwabwira Absalomu ati: “Ghotsera n’abandi bakali ba baba waghu abo asigha ati batsunge enyumba.* Neryo Abaisraeli bosi bakendyowa ngoko wabiribya kindu ekikakumbira baba waghu yo muhanda, n’abali oko luhande lwaghu bakendibana akaghala.” 22 Neryo mubahimbira Absalomu y’ehema oko lutwe lw’enyumba. Absalomu mwaghotsera n’abandi bakali ba baba wiwe Abaisraeli bosi ibanalolire.
23 Oko mughulu oyo, erihano eryo Ahitofeli akateka irikalangirika oMungu w’ekwenene nga yulyatekaryo.* Daudi na Absalomu ko babya bakalangira batya erihano eryo Ahitofeli alyateka.
17 Neryo Ahitofeli mwabwira Absalomu ati: “Kisi nilighire nisombole abalume 12 000, neryo nikwamirire Daudi munabwire omo kiro. 2 Ngendimuhikako iniabiriluha kandi isyakiwite akaghala.* Ngendileka iniahangya-hangya, n’abandu bosi abali haghuma naye bakenditibita, neryo omwami Daudi musa yo ngendiita. 3 N’enyuma sy’aho, ngendisubya abalume bosi b’oko luhande lwaghu. Ebikendihikira omulume oyo byo bikendileka ibasuba oko luhande lwaghu, neryo abandu bosi bakendibya omo buholo.” 4 Absalomu n’abasyakulu bosi be Israeli mubatsemera amalengekania wa Ahitofeli.
5 Aliwe Absalomu mwabugha ati: “Tubirikire na Abishai Omuarki, tumubulaye ng’akalengekanayaki oko mwatsi oyo.” 6 Neryo Hushai mwasa ahali Absalomu. Neryo Absalomu mwamubwira ebyo Ahitofeli alyamuhana ati akole. Enyuma sy’aho, mwamubulya ati: “Ukalengekanaya uti twanganakwama erihano eryo? Wamalangira uti siryuwene, iwatubwira nga tuyire tuti.” 7 Neryo Hushai mwabwira Absalomu ati: “Rero erihano rya Ahitofeli ryamaghana!”
8 Hushai mwatasyabugha ati: “Unasi ndeke-ndeke ngoko baba waghu n’abalume biwe bawite akaghala, kandi ngoko babirihangya-hangya ng’edubu eyabiriherya abyana byayo by’omo kisuki. Kandi baba waghu ni musuda oyukalire, syendighotsera omo mwanya mughumerera n’abasuda biwe. 9 N’oko ndambi eno anabisamire omo mwangalu kutse omo ghundi mwanya. Amabya w’erimbere erilwa nabo, abakendyowa omwatsi oyu ibakendibugha bati, ‘Abalume ba Absalomu babirisingwa.’ 10 Neryo nibya n’omundu oyutesagha oyuli n’omutima owali ng’ow’esimba iniakendisagha, neryo iniahwamo akaghala, kundi Abaisraeli bosi banasi ngoko baba waghu ni mulume w’akaghala kandi ngoko abalume biwe sibalisagha. 11 Ekyo ngakuhana kya kino: Uhindanaye Abaisraeli bosi eritsuka e Dani erihika e Beeri-sheba. Babye banene ng’omutsanga w’oko musike w’engetse, neryo ubatwale oko malwa. 12 Tukendilwa na Daudi ehosi-hosi eyo tukendimweya. Tukendimutoghongerako ngoko ekimi kikatoghongera oko kitaka. Sihali n’omundu n’omughuma oko balume biwe oyukendibala, angaby’iye kutse oghundi mundu wosi-wosi w’oko balume biwe. 13 Amabitibita omo muyi, Abaisraeli bosi ibakendileta ebikoba, neryo itwakurira omuyi oyo omo musya erihika omughulu simwendisighala n’eribwe n’erighuma.”
14 Neryo Absalomu n’abalume bosi be Israeli ababya haghuma naye mubabugha bati: “Erihano rya Hushai Omuarki ryuwene kulenga erihano rya Ahitofeli.” Kundi Yehova abya iniabiriyisogha eribahiramo amalengekania w’eritendikwama erihano rya Ahitofeli, n’omo ryanabya ryuwene. Yehova abya anzire eriletera Absalomu y’obuhanya.
15 Enyuma sy’aho, Hushai mwabwira omuhereri Zadoki n’omuhereri Abiatari ebyo Ahitofeli ahana Absalomu n’abasyakulu be Israeli. Hushai mwababwira n’ebyo iye alyabahana. 16 Kandi mwabugha ati: “Muyire luba-luba, mutume omundu ayabwire Daudi ati, ‘Isiwasighala hakuhi n’ebisokero* by’omo mbwarara omo kiro kya munabwire. Ulue usoke olusi. Bite bitya, iwe mwami n’abandu baghu bosi imukenditibwa.’”*
17 Yonatani na Ahimaazi babya ibane e En-rogeli, neryo omughombe mukali mwayababwira ebiri, kusudi nabo bayabwire omwami Daudi. Byabya bitya, kundi Yonatani na Ahimaazi babya isibangayitswa eriyikangania omo muyi. 18 Aliwe omulwana mughuma mwabalangira, neryo amayabwira Absalomu. Neryo Yonatani na Ahimaazi mubalw’ibaluaho, mubayahika e Bahurimu ew’omulume mughuma oyo wabya n’eribulu omo kibugha kiwe. Mubayibisa omo ribulu eryo. 19 Omukali w’omulume oyo mwahira ekikuningo ky’oko buno bw’eribulu eryo, kandi mwanikako engano eyabiritwangwa. Muhatabya n’oyukaminya ngoko abandu babiribisama omo ribulu. 20 Abaghombe ba Absalomu babere babihika, mubabulya omukali oyo bati: “Ahimaazi na Yonatani bali hayi?” Omukali oyo mwasubrya ati: “Mubakalaba hakuhi na hano, bamalolera eyiri olusi.” Abaghombe ba Absalomu mubabarondya, aliwe mubatabasunga. Neryo mubasuba e Yerusalema.
21 Abaghombe ba Absalomu mubabya babighenda, Yonatani na Ahimaazi mubalua omo ribulu, bamayakanirya omwami Daudi y’ebiri. Mubamubwira bati: “Usoke olusi lo luba.” Kandi mubamubwira ebyo Ahitofeli abya akasonda erimukolera. 22 Aho n’aho, Daudi n’abandu biwe bosi mubayasoka e Yordani. Mubwasonda erikya abosi ibamabisoka e Yordani.
23 Ahitofeli mwabya abilangira ngoko sibetakwama erihano riwe, mwateghekania epunda, amasuba ewiwe omo muyi wiwe. Mwabya abikania n’ekihanda kiwe, amayihanika. Neryo mwahola, bamayamuta oho bata abotata-kulu biwe.
24 Oko mughulu oyo, Daudi mwaghenda e Mahanaimu, na Absalomu mwasoka e Yordani haghuma n’abasuda bosi be Israeli. 25 Absalomu mwayira Amasa mo mukulu w’abasuda omo mwanya wa Yoabu. Amasa abya mughala wa Abigaeli n’omulume Mwisraeli oyukahulawa mo Itra. Abigaeli abya mwali wa Naashi na mwali wa Zeruya mama wa Yoabu. 26 Absalomu n’abasuda be Israeli mubahira ekambi yabo omo kiharo kye Gileadi.
27 Daudi abere abinahika e Maanaimu, Shobu mughala wa Naashi owe Rama y’Abaamoni, Makiri mughala wa Amieli owe Lodebari, na Barzilai Omugileadi we Rogelimu 28 mubaleta esyongyingo, esyobase, ebindu by’eribumba, engano, ekisusu, efarine, engano eyisusire,* obuhoti, elantiye,* engano eyumire, 29 obuki, amateka, esyombuli, n’efromaje.* Mubaletera ebyosi ebyo byo Daudi n’abandu ababya haghuma naye batoke erirya kundi babya bakayibwira bati: “Butya abandu babirinogha, babirikwa enzala n’enyota omo mbwarara.”
18 Neryo Daudi mwaghanza abasuda ababya haghuma naye, mwahira oko basuda abo kw’abakulu b’amaelfu n’abakulu b’amamia. 2 Daudi mwaghaba abasuda mo bikuto bisatu. Mwabugha ati Yoabu imanire ekikuto kighuma, na Abishai mughala wabo Yoabu, mughala wa Zeruya imanire ekindi, na Itai Omugiti naye imanire eky’akasatu. Neryo Daudi mwabwira abasuda ati: “Naghe ngendighenda haghuma nenyu.” 3 Aliwe abasuda mubamubwira bati: “Isiwaghenda netu, kundi twamabitibita, abo tukendilwa nabo isibenditsomana, kandi nibya nomo enusu y’abasuda betu bangahola, sihali oyo wangatsomana kundi iwe uli w’omughaso kulenga abasuda 10 000. Kyanguwanire iwe iwasighala omo muyi, neryo iwabya ukatuwatikya ighune omo muyi.” 4 Omwami mwababwira ati: “Ngendikola ekyo mwamalangira mo kibuya.” Neryo omwami mwimana hakuhi n’omulango w’omuyi, n’abasuda bosi mubahuluka omo bikuto by’abandu 100 n’eby’abandu 1 000. 5 Enyuma sy’aho, omwami mwabwira Yoabu, Abishai, na Itai ati: “Kisi munikwire obulighe. Isimwahutalaya mughala waghe Absalomu.” Abasuda bosi mubowa omwami akabwira abakulu b’abasuda ati isibahutalaya Absalomu.
6 Abasuda mubaya omo kisuki bakayalwa na Israeli, mubalwira omo musitu we Efraimu. 7 Abasuda ba Daudi mubasinga abasuda be Israeli. Ekiro ekyo, mubita abasuda be Israeli 20 000. 8 Amalwa mwayahika omo kiharo kyosi ekyo. Abasuda abaholera omo musitu busana n’esyohatari sy’omo musitu mubabya banene kulenga abakwa omo muyali.
9 Absalomu mwayeya iniabirihika embere sy’abasuda ba Daudi. Mwabya abilangirabo, amatibita. Absalomu abya ikere oko nyumbu. Enyumbu eyo muyayamulabya omo ndina sy’ebitahi by’omuti munene, neryo esyonzwiri siwe musyaghoba omo bitahi ebyo, aliwe enyumbu muyitimana. Neryo Absalomu mwasighala inianalelembire omo kyanya.* 10 Neryo omundu mwamulangira, amayabwira Yoabu ati: “Mungalangira Absalomu iniabirilelemba oko muti munene.” 11 Yoabu mwasubirya omulume oyo ati: “Wamabya imughukamulangira, busanaki siwetamwita aho n’aho? Ngambe hano namakuha ebihande 10 by’efeza* n’omutima mughuma kandi niryendikuha n’omukaba.” 12 Aliwe omulume oyo mwasubirya Yoabu ati: “Nomo omundu angamba ebihande 1 000 by’efeza,* sinangahutalya omwana w’omwami kundi mutukowa omwami akakubwira iwe, Abishai, na Itai ati, ‘Nomo angabyandi, isyahutalaya mughala waghe Absalomu.’ 13 Nga niryendilaba oko kinywa ky’omwami n’eriita Absalomu, omwami alyendiminya, naghu sighulyendinilwirako.” 14 Neryo Yoabu mwamubwira ati: “Kwanza ngaheraya n’endambi yaghe yo bule ngakania naghu.” Neryo mwimya emisali* isatu, amayakundayo omo mutima wa Absalomu iniakineho, inianalelembire omo muti munene. 15 Neryo abaghombe 10 ababya bahekire ebindu by’amalwa bya Yoabu, mubasyabughiriraho Absalomu, neryo amahola. 16 Neryo Yoabu mwabuha omo rihembe, n’abasuda mubaleka erikwamirira Israeli. Yoabu mwababwira ati balekere aho. 17 Abasuda mubimya ekinda kya Absalomu, bamakighusa omo kyuna kiri, ekyabya omo musitu. Mubalunda mukyo mw’amabwe, aliwe abasuda be Israeli mubatibita, bamasuba ewabo.
18 Omughulu Absalomu abya iniakineho, mwayihimbira enduyi omo Musya* w’Omwami kundi abya akayibwira ati: “Singwite omwana oyukendisyaleka erina ryaghe iritibirirwana.” Neryo mwaha enduyi eyo y’erina riwe. Ikinahulawa mo monima wa Absalomu erihika na munabwire.
19 Ahimaazi mughala wa Zadoki mwabwira Yoabu ati: “Kisi leka nitibite, niyabwire omwami omwatsi oyu, kundi Yehova abirimukolera omo ritunganene, omw’imulusya omo byala by’esyonzighu siwe.” 20 Aliwe Yoabu mwamubwira ati: “Isiwayamubwira munabwire, wanganasyayamubwira kindi kiro. Aliwe munabwire s’iwe ukendiyabwira omwami, kundi mughala wiwe-wiwe yulyahola.” 21 Neryo Yoabu mwabwira Omukushi mughuma ati: “Ghenda uyabwire omwami ebyo ulyalangira.” Omukushi oyo munama embere sya Yoabu, amaghenda akatibita. 22 Ahimaazi mughala wa Zadoki mwatasyabwira Yoabu ati: “Ekikendibya ikyabya. Ingye tu uleke nikwamirire Omukushi.” Aliwe Yoabu mwabugha ati: “Mughala waghe, wabirihumayira busanaki? Ka sihali n’omwatsi ogho ukayatula.” 23 Aliwe tu Ahimaazi mwabugha ati: “Ekikendibya ikyabya, leka nighende.” Neryo Yoabu mwamubwira ati: “Ghenda tahi!” Neryo Ahimaazi mwaghenda akatibita. Mwalaba omo nzira eyikalolera omo kiharo kye Yordani, n’oko mwiso mwayalaba oko Mukushi.
24 Daudi abya ikere omo mwanya owali omo kati-kati k’omulango w’ehihya w’omuyi n’omulango w’emwisi w’omuyi. Oyukateghaya omuyi mwahetukira oko lutwe lw’omulango owahambene n’oluhimbo. Oyukateghaya omuyi mwalangira omulume oyo wabya akasa inianemutibita. 25 Neryo oyukateghaya omuyi mwabirikira omwami, amamubwira ngoko omundu anemwasa. Neryo omwami mwamusubirya ati: “Amabya iniali iyuwene, ni bugha ambu inianawite eky’eribugha.” Omulume oyo wabya akatibita mwahika hakuhi n’omuyi. 26 Oyukateghaya omuyi mwalangira oghundi mulume akasa inianemutibita. Oyukateghaya omuyi mwabirikira oyukateghaya omulango. Mwamubwira ati: “Oghundi mulume yolya, anemwasa akatibita. Naye ane iyuwene.” Omwami mwabugha ati: “Oyo naye akasyakanaya omwatsi.” 27 Oyukateghaya omuyi mwabugha ati: “Ngoko namalangira, ow’erimbere akatibita nga Ahimaazi mughala wa Zadoki.” Neryo omwami mwabugha ati: “Oyo ni mundu oyuwene, akasa n’engulu mbuya.” 28 Ahimaazi abere abihika, mwabwira omwami omo mulenge muli ati: “Emyatsi yosi inuwene!” Ahimaazi munama, amahira obusu bwiwe b’oko kitaka embere sy’omwami. Enyuma sy’aho, mwabugha ati: “Mukama waghe kandi mwami waghe, Yehova oMungu waghe apipawe, kundi abirikuwatikya erisinga abalume abaghana obutabali bwaghu.”*
29 Aliwe omwami mwamubulya ati: “Mughala waghe Absalomu anuwene?” Neryo Ahimaazi mwamusubirya ati: “Yoabu mwakatutuma ingye n’oghundi mughombe. Neryo mungowa efuyo nene, aliwe munitetaminya nga hamabyaki.” 30 Neryo omwami mwamubwira ati: “Imana halya.” Neryo Ahimaazi mwayihengeka hake, amimana aho.
31 Enyuma sy’aho, Omukushi naye mwahika. Omukushi oyo mwabugha ati: “Mukama waghe kandi mwami waghe, ninawite eky’erikubwira. Munabwire Yehova abirikukolera omo butunganene omw’ikulusya omo byala by’abosi abaghana obutabali bwaghu.” 32 Aliwe omwami mwabulya Omukushi ati: “Mughala waghe Absalomu anuwene?” Omukushi oyo mwamusubrya ati: “Mukama waghe kandi mwami waghe, esyonzighu syaghu syosi n’abosi abakaghana obutabali bwaghu kundi ibanzire erikuhutalya, babye ng’omulwana oyo!”
33 Neryo omwami mwabula omutima w’omo nda. Mwahetukira omo kyumba ekiri oko lutwe lw’omulango w’omuyi, neryo amalira. Abya akaghenda inianemubugha ati: “Absalomu mughala waghe, mughala waghe! Absalomu mughala waghe, mughala waghe! Nga niryatahola omo mwanya waghu basi!”
19 Habere habilaba mughulu mulebe, mubayabwira Yoabu ambu: “Omwami anemulira, anemulira Absalomu.” 2 Neryo ekiro ekyo, omo mwanya w’eritsema kundi mubakasinga, abasuda bosi mubalira kundi mubowa ngoko omwami anemulira mughala wiwe. 3 Abasuda mubasuba omo muyi omo bubiso-biso ng’abandu abalyahemuka babisingwa n’esyonzighu syabo. 4 Omwami mwaswika obusu bwiwe. Abya akalira omo mulenge muli ati: “Mughala waghe, Absalomu! Absalomu, mughala waghe, mughala waghe!”
5 Neryo Yoabu mwaya omo nyumba eyo mwami alimo, amamubwira ati: “Munabwire wamahemula abasuda baghu bosi abalyaleka ibatakwita, iwe,* abaghala* baghu, abali* baghu, abakali* baghu, n’abandi bakali* baghu. 6 Kwesi wanzire abakuponire n’eripona abakwanzire. Munabwire wamakangania ndeke-ndeke ngoko abakulu b’abasuda baghu n’abasuda baghu si kindu okw’iwe, kundi namalangira ngoko itwe bosi nga tulyahola neryo Absalomu iye musa iyowabyaho, ulyenditsema.” 7 Neryo uhangane, uyasikaye abasuda baghu b’omutima, kundi namalapa omo rina rya Yehova niti utetayayo, isihali n’omundu n’omughuma oyukendisighala naghu omo kiro kya munabwire. N’ekyo ikikendibya kibi ekikalire kulenga ebyosi ebyo wabirilolako eritsuka omo bulwana bwaghu.” 8 Neryo omwami mwahangana, amahika oko mulango w’omuyi. Mubayabwira abasuda bosi ambu: “Lino omwami anikere oko mulango w’omuyi.” Neryo abasuda bosi mubaya ahali omwami.
Aliwe abandi* Baisraeli babya ibabiritibita, obuli mundu iniabiriya ewiwe. 9 Abandu b’omo bihanda byosi bye Israeli babya bakakubanako obuhaka bati: “Omwami mwatulusya omo byala by’esyonzighu syetu kandi mwatulusya n’omo byala by’Abafilistini, aliwe Absalomu abirileka iniatibita. 10 Nikwa na Absalomu oyo twahirako amaghuta atoke eribya mwami wetu syabiriholera omo malwa. Neryo mukinalindaki eriyenda omwami?”
11 Omwami Daudi mwatumira omuhereri Zadoki n’omuhereri Abiatari y’omulaghe ono: “Mubwire abasyakulu be Yuda muti, ‘Si nabiryowa ngoko Abaisraeli banemubugha bati litolere omwami iniasuba ewiwe. Neryo n’inywe mukendibya b’omwiso eribugha muti omwami asube omo nyumba yiwe? 12 Muli baghala betu, muli b’oko kihanda kyaghe, neryo n’inywe mukendibya b’omwiso eribugha muti omwami asube ewiwe?’ 13 Mukendibwira na Amasa muti, ‘S’uli w’oko kihanda kyaghe? OMungu ambe amalipizi awakalire namatendikuyira mo omukulu w’abasuda baghe munabwire omo mwanya wa Yoabu.’”
14 Ebinywa by’omwami Daudi mubyatula oko mutima w’abalume bosi be Yuda. Neryo abosi mubalighirana eritumira omwami omulaghe ono: “Usube eno iwe n’abaghombe baghu bosi.”
15 Neryo omwami mwasubula, amayahika oko Yordani. Abandu be Yuda mubaya e Gilgali eriyahindana n’omwami batoke erimusokya e Yordani. 16 Neryo Shimei mughala wa Gera, Omubenyamini we Bahurimu, mwandaghala luba-luba erisyahindana n’omwami Daudi, abya haghuma n’abalume be Yuda. 17 Abya n’abalume 1 000 be Benyamini. Na Ziba naye, omughombe w’omo kihanda kya Sauli mwandaghalira oko Yordani ko luba-luba eriyalindirira omwami. Abya n’abaghala biwe 15, n’abaghombe biwe 20. 18 Mwasoka ahali ekisokero atoke eriyawatikya ekihanda ky’omwami erisoka n’erikola ekyosi-kyosi ekyo mwami akendimusaba erikola. Aliwe omughulu omwami abya akasonda erisoka e Yordani, Shimei mughala wa Gera mwakukama embere siwe. 19 Mwabwira omwami ati: “Mukama waghe kandi mwami waghe, isiwanihirako ekosa, kandi isiwibuka ekibi ekyo nakukolera omughulu wabya ukalua e Yerusalema. Isiwahirakyo omo mutima, 20 kundi ingye mughombe waghu ninasi ngoko munahalya; kyo kyamaleka munabwire inabya w’erimbere w’omo kihanda kya Yozefu erisyakukokya iwe mukama kandi mwami waghe.”
21 Aho n’aho Abishai mughala wa Zeruya mwabugha ati: “S’ulangire ngoko Shimei atolere iniakwa; mwatsuma omundu oyo Yehova ahirako amaghuta.” 22 Aliwe Daudi mwabugha ati: “Baghala ba Zeruya, ebyo binabalebirye? Busanaki mukanza erikola ebyo nitalyabatswa? Sihali oyukenditibwa munabwire omo Israeli. Mukalengekanaya muti sinasi ngoko nabiritasyabya mwami we Israeli munabwire?” 23 Neryo omwami mwabwira Shimei ati: “Siwendihola.” Omwami mwamulapira ngoko syendihola.
24 Mefibosheti omwitsikulu wa Sauli naye mwandaghala akayakokya omwami, abya isyalyatasugha ebisando biwe kutse eritwa esyonderu* n’erifula esyongyimba siwe eritsuka ekiro omwami alua e Yerusalema erihika omughulu asubayo buholo. 25 Mefibosheti abere abihika e Yerusalema akayakokya omwami, omwami mwamubulya ati: “Mefibosheti, mutaghenda naghe busanaki?” 26 Mefibosheti mwabugha ati: “Mukama waghe kandi mwami waghe, omughombe waghe si mwaniteba, neryo kundi niri kirema munabugha niti, ‘Muniteghekaniraye epunda yaghe nisambire kuyo nighende n’omwami.’ 27 Mukama waghe kandi mwami waghe, ebyo mughombe waghe alyanibughako ni mabehi. Aliwe kundi iwe mukama waghe kandi mwami waghe uli ng’omumalaika w’oMungu w’ekwenene, ukole ekyo ukendilangira mo kibuya. 28 Mukama waghe n’omwami waghe, wabya utolere eribughaho ekihanda kyosi kya baba waghe, aliwe muwanisombola ingye mughombe waghu nibye omo kati-kati k’abandu abakalira oko mesa yaghu. Hakine ekyo nangatasyasaba omwami?”
29 Aliwe omwami mwamubwira ati: “Sawa, namabyowa. Mungabugha niti iwe na Ziba mukendighaba amalima.” 30 Neryo Mefibosheti mwasubirya omwami ati: “Anganimya ebyosi, sinikitsomene ebindi, eky’omughaso okw’ingye ry’eribya iwe mwami waghe iwabirisuba omo nyumba yaghu mo buholo.”
31 Neryo Barzilai Omugileadi mwalua e Rogelimu atoke erikwamanisya omwami eriyahika oko Yordani. 32 Barzilai abya iniabiribya musyakulu bondu-bondu, abya n’emyaka 80, kandi abya muteke kutsibu. Omughulu omwami abya e Mahanaimu, mwamuletera akalyo. 33 Neryo omwami mwabulya Barzilai ati: “Soka haghuma naghe, ukendibya ukalira oko mesa yaghe e Yerusalema.” 34 Aliwe Barzilai mwasubirya omwami ati: “Kwe nikinawite ebiro bingahi, ekyangaleka inaya n’omwami e Yerusalema? 35 Yono namabiyira oko myaka 80. Nanganatasyaminya ekibuya n’ekibi? Kutse ingye mughombe waghu nanganatasyaminya obusi bw’akalyo kutse bw’obwabu? Kutse nanganatasyowa omulenge w’abalume abakimba kutse w’abakali abakimba? Mukama waghe kandi mwami waghe, ingye mughombe waghu sinanzire eribya muzigo okw’iwe. 36 Sinitolere ekihembo ekyo. Erikukwamanisya erihika oko Yordani, olo ni lusunzo lunene olunitosire. 37 Leka ingye mughombe waghu nisubule, niyaholere omo muyi waghe hakuhi n’aho bata baba waghe na mama waghe. Aliwe omughombe waghu Kimamu y’oyu. Mukama waghe kandi mwami waghe, umuleke asoke haghuma naghu, wanganamukolera ekyosi-kyosi ekyo wamalangira mo kibuya.”
38 Neryo omwami mwabwira Barzilai ati: “Ngasoka haghuma na Kimamu, ngendimukolera ekyo wamalangira mo kibuya. Ngendisyamukolera ekyo wamanisaba erimukolera.” 39 Neryo abandu bosi mubasoka e Yordani. Embere omwami asoke, mwaha Barzilai y’ebizu n’erimutsumula, Barzilai mwasuba ewiwe. 40 Omwami mwasoka, amayahika e Gilgali. Kimamu naye mwasoka haghuma naye. Abandu bosi be Yuda n’enusu y’abandu be Israeli mubaghenda n’omwami akasoka.
41 Neryo abandi balume be Israeli mubabulya omwami bati: “Busanaki abaghala betu, ni bugha ambu, abandu be Yuda mubakiba omwami wetu n’erimusokya e Yordani, iye, ekihanda kiwe, n’abandu biwe bosi?” 42 Abalume bosi be Yuda mubasubirya abalume be Israeli bati: “Ni kundi omwami ni w’okw’itwe. Mukahitana busanaki? Mumukowa ambu mwakanatuha akalyo kutse ambu mwakanatuha ekihembo?”
43 Nikwa abalume be Israeli mubasubirya abalume be Yuda bati: “Itwe tuli bihanda 10, neryo n’itwe twangakolera omwami y’emyatsi minene kulenga inywe. Mulyatupokaya busanaki? N’itwe tulyenditsuka eriyenda omwami.” Aliwe abalume be Yuda mubasinga abalume be Israeli omo buhaka obo.
20 Habya omulume mughuma oyo wanzire eridunga abandu oyukahulawa mo Sheba. Sheba abya mughala wa Bikri Omubenyamini. Mwabuha omo rihembe, neryo amabugha ati: “Situli b’oko kihanda kya Daudi, kandi sihali ekyo angatukolera. Mughala wa Yese syendisyatuha omwandu wosi-wosi. Neryo ngababwira, inywe Baisraeli, obuli mundu ayakolere emiungu yiwe.”* 2 Neryo abalume bosi be Israeli mubaleka erikwama Daudi, bamakwama Sheba mughala wa Bikri. Aliwe abalume be Yuda mubasighala n’omwami wabo, bamamukwamanisya erilua e Yordani erihika e Yerusalema.
3 Daudi abere abihika omo nyumba yiwe* e Yerusalema, abandi bakali biwe 10 abasighala bakatsunga enyumba, mwatwalabo omo nyumba eyikatsungawa. Mubatalua omo nyumba eyo erihika omughulu bahola. Abya iniakabaha akalyo, aliwe isyangaghotsera nabo. Babya ng’abakwirwa nomo omulume wabo abya iniakineho.
4 Omwami mwabwira Amasa ati: “Uhindanaye abalume be Yuda, bahike hano omo biro bisatu, naghu isiwabulaho.” 5 Neryo Amasa mwayahindania abalume be Yuda, aliwe mwatasubula omo biro ebyo bamubwira ambu abye iniabirisubula. 6 Neryo Daudi mwabwira Abishai ati: “Sheba mughala wa Bikri anganatukolera ekikalire kulenga ekyo Absalomu alyakola. Wimaye abasuda baghe, neryo umukwamirire akasyayabisama omo miyi eyiteyangahikwamo bweghu-bweghu, neryo iniabala.” 7 Neryo Abasuda ba Yoabu, Abakereti, Abapeleti, n’abasuda bosi b’amaka mubalua e Yerusalema, bamakwamirira Sheba mughala wa Bikri. 8 Babere babihika hakuhi n’eribwe rinene eriri e Gibeoni, Amasa mwasyahindana nabo. Yoabu abya iniabiryambala olukimba lwiwe olo akaghenda nalo oko malwa, kandi abya iniabirihira omuyali wiwe oko mukaba iniane omo lubo* lwagho. Abere abiseghera hakuhi na Amasa, omuyali wiwe amatogha.
9 Yoabu mwabwira Amasa ati: “Mughala wetu unuwene?” Neryo Yoabu mwahamba esyonderu sya Amasa omo byala biwe by’amali, amabya ng’akamuha ebizu. 10 Amasa abya isyasi ngoko Yoabu abya iniane n’omuyali omo byala biwe. Neryo Yoabu mwakunda omuyali omo nda ya Amasa, n’ebila bya Amasa mubyayitsatsanga ahisi. Yoabu mwamukunda m’omuyali kaghuma kasa, neryo amahola. Mwatamukunda w’omo ery’akabiri. Neryo Yoabu na mughala wabo Abishai mubakwamirira Sheba mughala wa Bikri.
11 Neryo omulwana mughuma w’abasuda ba Yoabu mwasighala hakuhi na Amasa. Abya akabugha ati: “Oyuli oko luhande lwa Yoabu n’oyuli oko luhande lwa Daudi bakwame Yoabu!” 12 Oko mughulu oyo, Amasa abya iniabiriyilambika omo musasi wiwe omo kati-kati k’endaki. Omughulu omulwana oyo alangira ngoko abandi basuda babiribya bakimana babihika hakuhi n’ekinda kya Amasa, mwalusyakyo omo ndaki, amakihira omo kisuki. Enyuma sy’aho, mwaghusa kukyo kw’olukimba. 13 Abere abilusya ekinda kya Amasa ky’omo ndaki, abasuda bosi mubakwama Yoabu batoke erikwamirira Sheba mughala wa Bikri.
14 Sheba mwalaba omo bihanda byosi bye Israeli, amayahika e Abeli ye Bete-maaka. Ababikri mubahindana haghuma nabo, bamamukwama.
15 Yoabu n’abasuda biwe mubabya babihika, mubatimba oko muyi we Abeli ye Bete-maaka ogho Sheba abyamo. Kandi mubatimbya kugho k’oluhimbo batoke erihambagho. Neryo kundi omuyi oyo abya atimbireko olulinga luhimbo, mubatsuka erihimbula oluhimbo olo lutoke eritera. 16 Omukali w’amenge mwabugha omo mulenge muli, iniane omo muyi, ati: “Balume, munihulikirire, munihulikirire! Kisi mubwire Yoabu muti, ‘Ase, ninawite eky’erimubwira.’” 17 Neryo mwaya hakuhi n’omukali oyo. Omukali oyo mwamubulya ati: “N’iwe Yoabu?” Yoabu mwamusubirya ati: “Inga n’ingye!” Neryo omukali oyo mwamubwira ati: “Hulikirira ebyo ingye omughombe waghu ngakubwira.” Yoabu mwamubwira ati: “Bugha!” 18 Omukali w’amenge oyo mwatasyabugha ati: “Kera ibabeghere eribugha bati, ‘Abandu bamabibya n’olubanza lw’erisoha, bayasondaye erihano omo muyi we Abeli.’ Neryo olubanza ilukabya ilwamabisohwa. 19 Ngabughira abandu b’obuholo n’abataleghula be Israeli. Ukasonda eritsandya omuyi owali nga mama omo Israeli. Busanaki ukasonda eribughaho* omwandu ogho Yehova atuha?” 20 Yoabu mwamusubirya ati: “Sinanzire n’ahake eritsandya n’eribughaho omwandu oyo. 21 Sinangakola ekyo n’ahake. Aliwe omo muyi wenyu mune omulume mughuma w’omo kiharo ky’ebitwa kye Efraimu, erina riwe yo Sheba, ni mughala wa Bikri. Abirighana erikwama obusondoli bw’omwami Daudi.* Mwamabileta oyo musa, itukalua omo muyi ono.” Neryo omukali oyo mwamubwira ati: “Hulikirira, tukendikughusira omutwe wiwe itune endata oko luhimbo.”
22 Aho n’aho omukali w’amenge oyo mwayakania n’abandu bosi b’omo muyi, neryo mubatwa omutwe wa Sheba mughala wa Bikri, bamaghusiragho Yoabu. Yoabu mwabuha omo rihembe, neryo abandu biwe mubalua omo muyi oyo, obuli mundu amasuba ewiwe; Yoabu naye mwasuba e Yerusalema eyiri omwami.
23 Oko mughulu oyo, Yoabu yo wabya akasondola abasuda bosi be Israeli; Benaya mughala wa Yehoyada yo wabya mukulu w’Abakereti n’Abapereti. 24 Adoramu yo wabya akimanira ababya bakakola emibiiri y’erikaswa; Yehoshafati mughala wa Ahiludi yo wabya akahandika emyatsi eyabya ikalaba.* 25 Sheva yo wabya musekretere; Zadoki na Abiatari bo babya bahereri. 26 Na Ira Omuyairi abya mukulu oyo wabya akakolera Daudi.
21 Omughulu Daudi abya akatabala, muhabya enzala, muyabugha emyaka isatu. Neryo Daudi mwabulya Yehova, na Yehova mwamusubirya ati: “Muhakabya enzala kundi Sauli n’ekihanda kiwe mubuta omusasi, kusangwa Sauli mwita Abagibeoni.” 2 Neryo omwami mwabirikira Abagibeoni atoke erikania nabo. (Eky’eriminya, Abagibeoni sibabya Baisraeli, babya Baamori abasaka. Abaisraeli mubalapirabo bati sibendisyitabo. Aliwe busana n’omuhwa wa Sauli owalabiryeho kateho ow’eriwatikya abandu be Israeli ne Yuda, Sauli mwasonda eribabughaho.) 3 Daudi mwabulya Abagibeoni ati: “Mwanzire inabakoleraki? Nibahanulire niti mutoke erisaba Yehova atsumule abandu biwe?” 4 Abagibeoni mubamusubirya bati: “Itwe sitwendikusaba efeza* kutse ehoro busana n’ekibi ekyo Sauli n’ekihanda kiwe batukolera. Nibya sitwendita omundu wosi-wosi omo Israeli.” Daudi mwababwira ati: “Munibwire, ngendikola ekyosi-kyosi ekyo mukendinisaba.” 5 Neryo mubamubwira bati: “Omulume oyo wasonda eritutoghotya n’eritubughaho omo kiharo kye Israeli, 6 utuhe abana biwe 7. Tukendihanika ebinda* byabo oko miti embere sya Yehova. Tukendikolera ekyo kye Gibea omuyi wa Sauli, omundu oyo Yehova abirisombola.” Neryo omwami mwababwira ati: “Ngendibaha abana abo.”
7 Aliwe omwami mwakwira Mefibosheti, mughala wa Yonatani, mwitsikulu wa Sauli yo obulighe, busana n’endaghane eyo Daudi na Yonatani mughala wa Sauli bakola embere sya Yehova. 8 Neryo omwami mwimya Armoni na Mefibosheti, baghala babiri ba Rizpa, mwali wa Aya, n’abo Rizpa abutira Sauli. Mwimya n’abana batano ba Mikali* mwali wa Sauli, abo abutira Adrieli mughala wa Barzilai Omumeholati. 9 Mwahabo Abagibeoni. Abagibeoni mubahanika ebinda byabo by’oko kitwa embere sya Yehova. Abaghala 7 bosi mubaholera haghuma, mubitibwa omo biro by’erimbere-mbere by’erighesa, abandu bakatsuka erighesa ekisusu. 10 Neryo Rizpa mwali wa Aya mwimya olukimba lw’esaki, amasanzalo oko lubwe.* Olukimba olo mulwabya aho, eritsuka oko mughulu w’erighesa erihika oko mughulu embula yawa oko binda ebyo. Omw’itungyi, mwabya akatibita oko syonyunyu sikasyikira oko binda ebyo. N’omo kiro, mwabya akatibita oko syonyama sy’omoli sikasyahika hakuhi n’ebinda ebyo.
11 Daudi mowa ebyo Rizpa mwali wa Aya oghundi mukali wa Sauli akola. 12 Neryo Daudi mwaya e Yabeshi-gileadi, amasaba abakulu be Yabeshi-gileadi ati bamuhe amakuha wa Sauli n’amakuha w’omughala wa Sauli ye Yonatani. Mwayayo kundi omughulu Abafilistini bitira Sauli e Gilboa, abakulu abo mubayiba ekinda kya Sauli n’ekya Yonatani omo mwanya w’abandu bosi we Bete-shani, eyo Abafilistini babya ibabirihanika ebinda ebyo. 13 Neryo Daudi mwalusyayo amakuha wa Sauli n’amakuha w’omughala wiwe Yonatani, kandi mubakuma-kuma n’amakuha w’abandu abitibawa. 14 Enyuma sy’aho, mubata amakuha wa Sauli n’ow’omughala wiwe Yonatani omo kiharo kya Benyamini e Zela, oho bata Kishi baba wa Sauli. Mubakola ebyosi ebyo Daudi abasaba. Enyuma sy’aho, oMungu mwahulikirira ebyo bamulemba-lemba bati akolere ekihugho kyabo.
15 Kandi muhabya amalwa omo kati-kati k’Abafilistini n’Abaisraeli. Daudi n’abasuda biwe mubayalua n’Abafilistini, aliwe Daudi mwaluha. 16 Neryo Omufilistini mughuma mwasonda eriita Daudi. Abya iniakahulawa mo Ishbi-benobu, abya w’omo Barefaimu. Abya n’eritumo ry’ekwivre* erikaluamo esyoshekeli* 300, kandi abya n’omuyali muhya-muhya. 17 Aho n’aho Abishai mughala wa Zeruya mwasyawatikya Daudi, amita Omufilistini oyo. Neryo oko mughulu oyo, abandu ba Daudi mubamubwira bati: “Isiwasyasyaghenda netu oko malwa. Isiwalimaya etala ye Israeli.”
18 Enyuma sy’aho, kandi Abaisraeli mubalwa n’Abafilistini e Gobu. Oko mughulu oyo, Sibekai Omuhushati mwita Safu, oyo wabya w’oko Barefaimu.
19 Kandi Abaisraeli mubalwa n’Abafilistini e Gobu, neryo Elhanani mughala wa Yaare-oregimu owe Betlehemu mwita Goliata Omugiti. Omuti w’eritumo rya Goliata abya munene ng’omuti w’erilukirako.
20 Awandi malwa mwabya e Gati. Omo muyi oyo mwabya mwikere omulume muli-muli, abya n’eminwe 6 oko buli byala, n’amanono 6 oko buli kisando. Eminwe n’amanono, ebyosi byabya 24, naye abya w’oko Barefaimu. 21 Iniakabera eripuma* Abaisraeli. Neryo Yonatani mughala wa Shimei, mughala wabo Daudi, mwamwita.
22 Abalume bani abo, ababya b’oko Barefaimu, babya bikere e Gati. Daudi n’abasuda biwe mubitabo.
22 Yehova mwabya abisabula Daudi omo byala by’esyonzighu siwe syosi n’omo byala bya Sauli, Daudi mwimbira Yehova y’olwimbo luno:
2 “Yehova ni lubwe* lwaghe, ni busaghiro bwaghe n’omusabuli waghe.
3 OMungu waghe yo ribwe ryaghe, y’obusaghiro bwaghe,
Yo ngabo yaghe n’erihembe ryaghe* erikanisabula
Ni busaghiro bwaghe* obutebwangahikamo enzighu
Kandi ni mwanya ogho nangatibitiramo, ni musabuli waghe, oyukanilusaya omo byala by’abatsururu.
4 Ngasaba Yehova, oyutolere eripipwa,
Akendinisabula oko syonzighu syaghe.
5 Ebisunda by’oluholo mubyanitimbako,
Ebiwere-were ebiri ng’olusi olwabiritura mubyanisaghisya.
6 Ebikoba by’Eyisinda* mubyanitimbako,
Ebitegho by’oluholo byabya embere syaghe.
7 Omughulu nabya ngaghalwa, munasaba Yehova,
Mondaleka erilakira oMungu waghe.
Neryo mwowa omulenge waghe iniane omo hekalu yiwe,
N’ebinywa byaghe by’erimusaba obuwatikya mubyahika omo matwi wiwe.
8 Ekihugho mukyatsuka erisuka-sukana n’erititimana;
Esyofondasyo sy’olubula musyatitimana,
Musyasuka-sukanibwa kundi babya ibabirimuhitania.
9 Omuki mwalua omo mihuli yiwe,
N’omuliro owakatimaya mwalua omo buno bwiwe,
N’amakala awakire mwamuluamo.
10 Mwabya abindaghala, mwalinga olubula,
Omwirimya munene abya eyikwa w’ebisando biwe.
11 Mwasa akaghuluka iniane oko mumakerubi.
Mubamulangira iniane oko bipupa by’ekirimu.*
12 Neryo mwayibisa omo mwirimya,
N’omo maghetse awalimo mwirimya n’ebitu binene.
13 Amakala awakire mwalua omo kyakakala ekyabya embere siwe.
14 Neryo Yehova mwatsuka eribugha ng’omulumo w’obutuku iniane elubula,
Ow’endata Kutsibu mwowisya abandu b’omulenge wiwe.
15 Mwaghusa emisali yiwe, yamapanza-panza esyonzighu syaghe;
Mwaghusa ehirabyo hiwe, hyamabulungania esyonzighu syaghe.
16 Ekitaka ky’emiswi sy’engetse mukyalangirika,
Erihaya rya Yehova n’omuka owakalua omo mihuli yiwe
Mubyaleka esyofondasyo sy’ekitaka isyalangirika.
17 Mwakakya ebyala biwe iniane endata;
Amanihamba n’erinilusya omo mutobero w’amaghetse.
18 Mwanisabula omo byala by’enzighu yaghe y’amaka,
Omo byala by’ababya baniponire, ababya n’akaghala kunilenga.
19 Mubalwa naghe omughulu nabya ngaghalwa.
Aliwe Yehova mwaniwatikya.
20 Mwanitwala ahali obuholo,*
Mwanisabula kundi abya inyanianzire.
21 Yehova akanihemba kundi ngakola ebitunganene,
Akanihemba kundi siniri na kosa.*
22 Kundi omughulu wosi ngakwama esyonzira sya Yehova,
Sindinatakola erilolo ry’erileka oMungu waghe.
23 Siniribirirawa ebyalayiro biwe byosi,
Sinendisyaleka erikwama emighambo yiwe.
24 Mughulu wosi ngendisyayighendya butsira kosa embere siwe,
Ngendisyayikasa eritendimukosera.
25 Neryo Yehova anihembe kundi ngakola ebitunganene;
Kandi kundi siniri n’ekosa embere siwe.
26 Sighulileghula oko mundu oyuteleghula;
N’omundu oyute n’ekosa, ukamukolera ndeke.
27 Ukakolera ndeke omundu oyo werire
Aliwe omubandi-bandi, naghu ukamuminyira amayele.*
28 Kundi ukasabula abakayikehaya,
Aliwe ameso waghu syalyanza abakayiheka,
Ukabakanganaya ko ni bana.
29 Kundi iwe Yehova, uli tala yaghe,
Yehova yukabindula omwirimya owanitimbireko mo kyakakala.
30 Busana n’obuwatikya bwaghu, nanganalwa n’ababandi abakaheka ebindu,
Busana n’akaghala ako Mungu akamba, nanganasamba oko luhimbo.
31 Obuli mwatsi ogho oMungu w’ekwenene akakola ahika-hikene,
Ekinywa kya Yehova kyerire.
Ni ngabo y’abosi abakatibitira ey’ali.
32 Hane oMungu ate ini Yehova?
Hane Olubwe* ate iyo Mungu wetu?
33 OMungu w’ekwenene ni busaghiro bwaghe obo nzighu iteyangahikamo bweghu-bweghu,
Akendisyalungula enzira yaghe.
34 Akanguhaya ebisando byaghe ng’eby’engabi,
Akanimanaya omo myanya y’endata.
35 Akakangiriraya ebyala byaghe by’erilwa;
Ebyala byaghe byasi erilinga obuta* bw’ekwivre,*
36 Ukaniha engabo yaghu itoke eriniteya,
N’eriyikehya ryaghu rikaniyira mo mukulu.
37 Ukayira enzira eyo ngendilabamo mo nene,
Ebisando* byaghe sibyenditendera.
38 Ngendikwamirira esyonzighu syaghe n’eribugha sy’oho,
Sinendisubula nitenabugha sy’oho.
39 Ngendibugha sy’oho n’eriponda-pondasyo, neryo sisyendisyasyahangana;
Sikendiwa ahisi, neryo inalyatangirasyo.
40 Ukendimba akaghala k’erilwa nako;
Ukenditoya esyonzighu syaghe, neryo inalyatangiryasyo.
42 Bakasaba obuwatikya, aliwe sihali oyo wangabasabula;
Nibya bakasaba Yehova bati abawatikaye, aliwe syalibasubiraya.
43 Ngendiponda-pondabo ibabya ng’olututu,
Ngendiponda-pondabo n’eribalyatangira ng’ebyondo by’omo syondaki.
44 Ukendinimira omughulu abandu bakanibugha-bughako muhanda,
Ukendiniteya nitoke eribya mukulu w’ebihanda,
N’abandu abo natabyanasi bakendinikolera.
45 Abandu b’omo bindi bihugho bakendisyunama embere syaghe ibanemusagha;
Ebyo bakowa okw’ingye bikendisyaleka ibanikenga.*
46 Abandu b’omo bindi bihugho bakendisagha,*
Bakendisyalua omo myanya yabo eyo omundu ateangahikamo bweghu-bweghu ibanemutitimana.
47 Yehova ni Mungu oyuliho! Olubwe* lwaghe lupipawe!
OMungu, Olubwe olukanisabula, lupipawe.
48 OMungu w’ekwenene y’ukanituhuliraya,
Akaleka abandu ibanikolera;
49 Akanisabula omo byala by’esyonzighu syaghe
Akanihira endata oko bosi abakalwa naghe;
Ukanisabula omo byala by’omutsururu,
50 Ekyo kyo kikaleka inakusima, iwe Yehova, omo kati-kati k’ebihanda,
Kandi ngendipipa erina ryaghu.*
51 Akakola emyatsi mikulu-mikulu busana n’erisabula omwami wiwe;
Akakanganaya omundu wiwe oyuhirirweko amaghuta olwanzo oluteleghula
Akakanganayalo Daudi n’abana biwe kera na kera.”
23 Bino by’ebinywa by’omwiso bya Daudi:
“Ebinywa bya Daudi mughala wa Yese,
Ebinywa by’omulume oyo wahirawa omo mwanya w’endata,
Oyo oMungu wa Yakobo ahirako amaghuta,
Omulume oyo bandu babya bakanza eryowa akimba esyonyimbo sye Israeli.
2 Ekirimu kya Yehova mukyabugha erilabira ingye,
Ebinywa biwe byabya oko lulimi lwaghe.
3 OMungu we Israeli mwabugha;
Olubwe* lwe Israeli mulwambwira luti:
‘Omughulu omutunganene akatabala abandu,
Neryo iniatabala inianemusagha oMungu,
4 Bikabya ng’omughulu ekyakakala ky’omo tututu kikahuluka, omughulu eryuba rikaka,
Bikabya ng’etututu eyitemo kitu.
Bikabya ng’omughulu bukakya embula yabikya,
Neryo ebiti ibyalasa.’
5 OMungu kw’akalangira atya ekihanda kyaghe,
Kundi abirikola endaghane ya kera na kera haghuma naghe,
Endaghane eyisikire kandi eyitendisyabula eribererera,
Endaghane eyo yo yikaleka inasabulwa omo byosi n’eritsema omo myatsi yosi,
Ebyo byo bikaleka endaghane eyo iyabogha.
6 Aliwe ebiwere-were byosi bikendisyaghuswa ngoko omundu akaghusa amahwa,
Amahwa ogho omundu ateangahamba omo byala.
7 Omundu amasonda eritula kugho,
Ritolere iniabya n’ekindu ky’ekyuma n’omuti w’eritumo,
Akendisyatimibwa aho ali.”
8 Aya w’amena w’abasuda basatu b’amaka ba Daudi: Ow’erimbere abya Bashebeti Omutakemoni, yo wabya mukulu w’abasatu. Kiro kighuma, mwita abandu 800 omo ritumo riwe. 9 Ow’akabiri abya Eleazari, mughala wa Dodo, mughala wa Ahohi. Abya mughuma w’oko basuda basatu b’amaka ba Daudi. Mubaghenda haghuma na Daudi, bamayapuma* Abafilistini ababya ibabirihindana busana n’erilwa n’Abaisraeli. Ekiro ekyo, abasuda be Israeli mubasuba enyuma, 10 aliwe Eleazari mwatasuba enyuma, mwita Abafilistini erihika oko kika okuboko kwiwe kwamaleghetsana, n’ebyala biwe byamabyamo kitingiri busana n’erihamba omuyali. Yehova kw’asinga atya Abafilistini ekiro ekyo. Enyuma sy’aho, abasuda mubakwama Eleazari bakayalusya ebindu by’oko binda by’Abafilistini.
11 Ow’akasatu abya Shama, mughala wa Age Omuharari. Abafilistini mubahindana e Lehi, eyabya eririma eriswiremo elantiye.* Abasuda be Israeli mubatibita bakasagha Abafilistini. 12 Aliwe Shama mwimana omo kati-kati k’eririma eryo, amalwira kuryo. Mwalwa n’Abafilistini, amita Abafilistini banene. Yehova kw’awatikaya atya Abaisraeli erisinga Abafilistini bo kutsibu.
13 Oko mughulu w’erighesa, abakulu basatu b’oko bakulu 30 babya ibabirindaghalira eyiri Daudi omo mwangalu we Adulamu, n’ekikuto* ky’abasuda Bafilistini kyabya ikinapangire omo Musya* we Refaimu. 14 Daudi abya iniane omo mwanya ogho omundu ateangahikamo bweghu-bweghu, n’ekambi y’abasuda Bafilistini yabya e Betlehemu. 15 Kiro kighuma, Daudi mwabugha ngoko analaghire oko kindu kilebe, mwabugha ati: “Alinga namatanywa amaghetse awalyatehawa omo kyuna ky’amaghetse ekiri hakuhi n’omulango we Betlehemu!” 16 Neryo abasuda biwe basatu b’amaka mubakola ekyosi-kyosi batoke eringira omo kambi y’Abafilistini. Mubateha amaghetse omo kyuna ky’amaghetse ekiri hakuhi n’omulango we Betlehemu. Enyuma sy’aho, mubaleteragho Daudi. Aliwe mwaghana erinywagho, amutagho embere sya Yehova. 17 Mwabugha ati: “Yehova, sinanganywa amaghetse aya! Kundi kikendibya nga namanywa omusasi w’abalume aba, abalyahira engebe* yabo y’omo hatari batoke erinileteragho!” Neryo Daudi mwaghana erinywagho. Eyo y’emyatsi eyo basuda basatu ba Daudi b’amaka bakola.
18 Abishai mughala wabo Yoabu kandi mughala wa Zeruya yo wabya mukulu w’abandi basuda basatu. Kiro kighuma, mwita abandu 300 omo ritumo riwe. Abya iniakumayire ng’abasuda basatu b’amaka ba Daudi. 19 Nomo anabya iyo wasibwe kulenga abandi b’omo kikuto kiwe ky’abasuda basatu, kandi nomo anabya mukulu wabo, mwatahika oko basuda basatu b’amaka ba Daudi.
20 Benaya mughala wa Yehoyada abya mulume oyutesagha. Mwakola emyatsi minene eyikaswekaya e Kabzeli. Iye yo wita abaghala babiri ba Arieli we Moabu, kandi iye yo wandaghalira omo kyuna ky’amaghetse atoke eriita esimba omughulu w’amatsuku. 21 Mwita n’Omumisri mughuma oyo wabya muli-muli. Nomo Omumisri oyo anabya n’eritumo, Benaya mwayalwa naye omo mutso. Mwamusaghula eritumo, amamwita omo ritumo eryo. 22 Eyo y’emyatsi eyo Benaya mughala wa Yehoyada akola. Abya akumayire ng’abasuda basatu b’amaka ba Daudi. 23 Nomo anabya asibwe kulenga abandi b’omo kikuto ky’abasuda 30, mwatahika oko basuda basatu b’amaka ba Daudi. Aliwe Daudi mwamuyira mo mukulu w’abasuda abakamuteghaya.
24 Asaheli mughala wabo Yoabu abya mughuma w’oko basuda 30, amena w’abasuda abo w’ano: Elianani mughala wa Dodo owe Betlehemu, 25 Shama Omuharodi, Elika Omuharodi, 26 Helezi Omupalti, Ira mughala wa Ikeshi Omutekoa, 27 Abiezeri Omuanatoti, Mebunai Omushati, 28 Zaalmoni Omuhahohi, Maharai Omunetofati, 29 Helebu mughala wa Baana Omunetofati, Itai mughala wa Ribai owe Gibea y’Ababenyamini, 30 Benaya Omupiratoni, Hidai oyo wikere eyiri ehyusi ehikuma* hye Gashi, 31 Abialboni Omuarbati, Azmaveti Omubarumi, 32 Eliaba Omushalboni, abaghala ba Yasheni, Yonatani, 33 Shama Omuharari, Ahiamu mughala wa Shara Omuharari, 34 Elifeleti mughala wa Ahasbai mughala w’Omumaakati, Eliamu mughala wa Ahitofeli Omugiloni, 35 Hezro Omukarmeli, Paarai Omuarbi, 36 Igali mughala wa Natani, owe Zoba, Bani Omugadi, 37 Zeleki Omuamaoni, Naharai Omubeeroti, oyo wabya akaheka ebindu by’amalwa bya Yoabu mughala wa Zeruya, 38 Ira omuitri, Garebu Omuitri, 39 na Uria Omuhiti, abosi babya 37.
24 Kandi Yehova mwahitana oko Baisraeli omughulu omundu mughuma akuna Daudi erikola omwatsi owakendiletera Abaisraeli b’obuhanya. Omundu oyo mwamubwira ati: “Uyaghanze abandu be Israeli n’abe Yuda.” 2 Neryo omwami mwabwira Yoabu, omukulu w’abasuda biwe, ati: “Ghenda uyalabe-labe omo bihanda byosi bye Israeli, eritsuka e Dani erihika e Beeri-sheba. Ughanze abandu nitoke eriminya nga ni bangahi.” 3 Aliwe Yoabu mwabwira omwami ati: “Mukama waghe kandi mwami waghe, Yehova oMungu waghu ayire abandu mo banene ngendo 100, kandi omwami ayilangirire ekyo. Aliwe busanaki wanzire erikola omwatsi owali ng’oyu?”
4 Aliwe omwami mwakasa Yoabu n’abakulu b’abasuda erikola ekyo, neryo Yoabu n’abakulu b’abasuda mubalua ew’omwami, bamayaghanza Abaisraeli. 5 Mubasoka Olusi lwe Yordani, bamayapanga hakuhi ne Aroeri, oko luhande lw’eyikwa* lw’omuyi owali omo kati-kati k’omusya.* Mubalolera omo biharo by’Abagadi, bamayahika n’ebwanga e Yazeri. 6 Enyuma sy’aho, mubaya omo kiharo kye Gileadi n’omo kihugho kya Tatimu-hodshi, mubayahika ne Dani-yaani, bamalolera ebwanga e Sidoni. 7 Mubaghenda n’omo mwanya ogho omundu ateangahikamo bweghu-bweghu owali e Tiro n’omo miyi yosi y’Abahivi n’ey’Abakanana. N’oko nduli, mubaya e Beeri-sheba omo kiharo kye Negebu ye Yuda. 8 Mubalaba omo kihugho kyosi, bamasuba e Yerusalema habilaba emisi 9 n’ebiro 20. 9 Neryo Yoabu mwabwira omwami abandu abalyaghanzawa nga ni bangahi. E Israeli muyabya abasuda 800 000 abakalwa omo muyali, ne Yuda muyabya abasuda 500 000.
10 Aliwe Daudi abere abibugha arighanza abandu, omutima wiwe mwatsuka erimukenderya, neryo mwabwira Yehova ati: “Nabirikola erilolo erikalire omw’ighanza abandu. Neryo kisi Yehova, unganyire ingye mughombe waghu, kundi ekyo niryakola ni bukiru.” 11 Omughulu Daudi abuka omo tututu, Yehova mwakania n’omuminyereri Gadi. Gadi abya mulangiri oyo wabya akahana Daudi. OMungu mwabwira Gadi ati: 12 “Ghenda uyabwire Daudi uti, ‘Yehova akabugha ati: “Usombole oko bindu bisatu bino ekyo ngendikukolera.”’” 13 Neryo Gadi mwingira omo nyumba ya Daudi, amamubwira ati: “Ukendisombola ekyahi? Wanzire omo kihugho kyaghu imwabya enzala oko myaka 7? Wanzire omo misi 3 iwabya ukatibita ukasagha esyonzighu syaghu? Kutse wanzire omo kihugho kyaghu imwabya ekihunzo omo biro bisatu? Ulengekanaye ndeke, neryo ukendinibwira ekyo ngendiyabwira oyulyanituma.” 14 Neryo Daudi mwabwira Gadi ati: “Byamanikenderya kutsibu. Omo mwanya w’omundu eriniha amalipizi, kwanya Yehova iyo watuhagho, kundi iye akaghanyira kutsibu.”
15 Neryo Yehova mwatuma oko Baisraeli kw’ekihunzo eritsuka omo tututu erihika omughulu abugha ati kikendihwa, abandu 70 000 mubahola eritsuka e Dani erihika e Beeri-sheba. 16 Omumalaika abere abilolerya ebyala biwe ebwanga e Yerusalema akasonda eriita abandu abali omo muyi oyo, Yehova mwayikubya b’omo busana n’obuhanya obo abya akasonda erileta oko muyi oyo, neryo mwabwira omumalaika oyo wabya akita abandu ati: “Lekeraho! Kimaya ebyala byaghu.” Omumalaika wa Yehova abya hakuhi n’ekihumbiro kya Arauna Omuyebusi.
17 Omughulu Daudi alangira omumalaika oyo wabya akita abandu, mwabwira Yehova ati: “N’ingye niryakola erilolo, kandi n’ingye niryakola ekosa, esyombuli esi sikatakwiraki? Kisi ingye n’ekihanda kya baba waghe, n’itwe uhe amalipizi.”
18 Neryo ekiro ekyo Gadi mwaya ewa Daudi, amayamubwira ati: “Hetukira eyiri ekihumbiro kya Arauna Omuyebusi, uyahimbireho Yehova ekiherero.” 19 Neryo Daudi mwahetukirayo, ngoko Yehova abwira Gadi ati amubwire. 20 Arauna mwabya abilangira omwami n’abaghombe biwe ibanemwasa, mwalw’iniayabakokya, amunama n’erihira obusu bwiwe b’oko kitaka embere sy’omwami. 21 Arauna mwabulya Daudi ati: “Mukama waghe kandi mwami waghe, ukasa ewaghe ingye mughombe waghu busanaki?” Daudi mwamusubirya ati: “Ngasyaghula ekihumbiro kyaghu nitoke erihimbiraho Yehova ekiherero, obuhanya obukahika oko bandu butoke erihwa.” 22 Aliwe Arauna mwabwira Daudi ati: “Mukama waghe kandi mwami waghe, imayakyo, uherereho obuhere ngoko wanzire. Ngakuha n’esyonde. Wanganahererasyo mo buhere bw’eryokererya. Wamalagha oko syongwe, iwimya n’emiti y’erihumbamo, n’omuketo ogho tukahira oko syonde. 23 Mwami waghe, ebyosi ebyo ngakuhabyo.” Kandi Arauna mwabwira omwami ati: “Yehova oMungu waghu akutsumule.”
24 Aliwe omwami mwabwira Arauna ati: “Iyehe, ngendikuliha. Sinendiherera Yehova oMungu waghe amahere w’eryokererya ogho nitalyaghula.” Neryo Daudi mwaghula ekihumbiro ekyo n’esyonde esyo oko syoshekeli* 50 sy’efeza.* 25 Enyuma sy’aho, Daudi mwahimbira Yehova y’ekiherero, amamuherera amahere w’eryokererya n’amahere w’obuholo. Yehova mwowa ekiriro kya Daudi ekyo alira busana n’ekihugho, n’obuhanya obwahikira Abaisraeli mubwahwa.
Kutse “okw’iita.”
Kutse “n’esyofarasi; n’esyoshevale.”
Kutse “enafsi yaghe yosi ikine omw’ingye.”
Ni kindu ky’erilasamo emisali.
Ni kindu ky’erilasamo emisali.
Kutse “y’olukula-kula; ye écarlate.”
Kutse “olwanzo oluteleghula.”
Kutse “n’ekitsinga; n’episine.”
Kutse alinga, “omo Bitroni yosi.”
Kinywa kwa kinywa, “busana n’omusasi wa.”
Alinga ebinywa ebyo bikamaanisaya ebirema ebikakola omubiiri w’abakali.
Kinywa kwa kinywa, “kwivre; mulinga.”
Kinywa kwa kinywa, “n’abaghala b’eritatunganene.”
Kutse “emikati y’ekiriro.”
Kinywa kwa kinywa, “ebyala biwe mubyaleghetsana.”
Kutse “n’episine, n’ekitsinga.”
Kinywa kwa kinywa, “Tuli rikuha ryaghu n’omunyoku waghu.”
Kutse “enafsi yaghe iponire.”
Kutse “Milo.” Ni kinywa ky’Ekiebrania ekikamaanisaya “eryusulya.”
Kutse “Ribanda.”
Ni bugha ambu “omukama w’ebitobo.”
Kutse “Ribanda.”
Kutse alinga, “omo kati-kati.”
Kutse “mutoka w’erikura; sharyo.”
Kutse “mwabya n’obulighe.”
Ni bugha ambu “ekitobo oko Uza.”
Kinywa kwa kinywa, “Abya iniabiriboha omo mbindi yiwe mwe efodi.”
Ni bughu ambu, Daudi syabya ambite esyongyimba siwe sy’obwami, abya ambite esyongyimba sy’ebule-bule.
Kinywa kwa kinywa, “abaghala ba Israeli.”
Kinywa kwa kinywa, “akendisyakuhimbira enyumba.”
Kutse alinga, “ba Adamu.”
Kutse “erikwamana n’ebyo wanzire.”
Kinywa kwa kinywa, “Ngendisyakuhimbira enyumba.”
Kinywa kwa kinywa, “abirisunga omutima wiwe.”
Kutse “syofarasi; syoshevale.”
Kutse “abya akamusabula.”
Kutse “n’omulinga.”
Ni kindu ky’obughuli ekikalua omo kitaka.
Kutse “n’eby’omulinga.”
Kutse “akamusabula.”
Kutse “yo wabya muntombe.”
Kinywa kwa kinywa, “babya bahereri.”
Kinywa kwa kikywa, “ukalira emikati.”
Kinywa kwa kinywa, “iwanikebera.”
Kutse alinga, “mesa yaghe.”
Kutse “babirikumbira Daudi yo muhanda.”
Kutse “n’abalume be Tobu.”
Ni bugha ambu, Olusi lwe Efrati.
Kutse “syofarasi; syoshevale.”
Ni bugha ambu, omughulu w’embula y’omwiso-mwiso.
Kitokekene abya akayerya kundi iniali oko mughenda.
Kutse “erighabo ry’omwami,” ni bughambu, akalyo ako omundu akatumira omugheni oyusikire.
Kutse “ngoko enafsi yaghu iriho.”
Ni ribwe eryo bakaswamo erikabya oko luso kw’endata.
Kinywa kwa kinywa, “ebyo Daudi akola byabya bibi omo meso wa Yehova.”
Kinywa kwa kinywa, “omo meso w’eryuba eri.”
Kinywa kwa kinywa, “embere sy’eryuba.”
Erina eri rikalua omo kinywa ky’Ekiebrania ekikamaanisaya “obuholo.”
Ni bugha ambu “mwanzwa wa Yah.”
Kutse “omuyi w’omwami.”
Alinga ebinywa ebi bikamaanisaya amaghetse w’omuyi oyo.
Etalanta nguma ini bilo 34,2. Ulebaye Endomeko B14.
Kutse “omukati w’erikirania.”
Kutse “omukati w’erikirania.”
Kutse “omukati w’erikirania.”
Kutse “eyipambire.”
Kutse “isiwahira omo mutima.”
Kutse “iniabiriyikirania.”
Ni bugha ambu, amaha w’omwiso w’omukali oyo w’eritasyabya n’abana.
Kinywa kwa kinywa, “n’oyukendisyasighalira.”
Kinywa kwa kinywa, “wibuke.”
Kutse “enafsi.”
Hakuhi ebilo 2,3. Ulebaye Endomeko B14.
Alinga ekipimo ekyabya kikabikwa omo nyumba y’omwami, kutse yabya eshekeli y’omwami eyatabya ng’eshekeli eyo bandi bandu babya bakakolesya.
Kutse “esyofarasi; esyoshevale.”
Kutse alinga, “emyaka 40.”
Kutse “ingendiramya Yehova.” Kinywa kwa kinywa, “ingendikolera Yehova.”
Kutse “enyumba y’omwami.”
Kutse “obweruka.”
Kutsibu-tsibu esyotini, alinga n’esyotende.
Kutse “Omwitsikulu.”
Kutse “eriita enafsi yaghe.”
Kutse “enyumba y’omwami.”
Kinywa kwa kinywa, “nga ni kinywa ky’oMungu w’ekwenene.”
Kutse “ebyala biwe bibiri bikendibya ibyabirileghetsana.”
Alinga amabanda awali ng’embwarara.
Kinywa kwa kinywa, “imukenditomerwa.”
Kutse “eyikalangire.”
Ni buli nga buhoti.
Kinywa kwa kinywa, “n’amaziwa w’ende awadaimene.”
Kinywa kwa kinywa, “omo kati-kati k’olubula n’ekihugho.”
Ni kindu ky’obughuli ekikalua omo kitaka.
Ni kindu ky’obughuli ekikalua omo kitaka.
Kutse alinga, “amatumo; ehitumo.” Kinywa kwa kinywa, “emyutso.”
Kutse “Ribanda.”
Kinywa kwa kinywa, “abakusumbira ebyala byabo.”
Kutse “moustache, masharubu.”
Kutse “esyonafsi sy’abaghala.”
Kutse “esyonafsi sy’abali.”
Kutse “esyonafsi sy’abakali.”
Kutse “n’esyonafsi sy’abandi bakali.”
Ni bugha mbu, “ababya oko luhande lwa Absalomu.”
Kutse “moustache, masulubu.”
Kutse alinga, “asube omo mahema wiwe.”
Kutse “nyumba y’obwami.”
Ni kindu ky’erihiramo omuyali.
Kinywa kwa kinywa, “eritomera.”
Kinywa kwa kinywa, “Mwasumbira omwami Daudi y’ebyala biwe.”
Kutse “yo wabya muntombe.”
Ni kindu ky’obughuli ekikalua omo kitaka.
Kinywa kwa kinywa, “Tukendikanganiabo,” ni bugha ambu twabibuna ebyala n’amaghulu wabo.
Kutse alinga, “Merabu.”
Kutse “lukuka.”
Kutse “ry’omulinga.”
Hakuhi bilo 3,42. Ulebaye Endomeko B14.
Kutse “erikara.”
Kutse “lukuka.”
Kutse “n’omusabuli waghe w’amaka.”
Kutse “mwanya waghe w’endata ogho nzighu yiteyangahikamo.”
Kutse “by’Esheoli,” ni bugha ambu eyisinda y’abandu bosi.” Ulebaye Amaana w’ebinywa.
Kutse “by’erihunga.”
Kutse “omo mwanya munene.”
Kutse “ebyala byaghe byerire.”
Kutse alinga, “ukamukolera ng’omukiru.”
Kutse “Olukuka.”
Ni kindu ky’erilasamo emisali.
Kutse “bw’omulinga.”
Kutse “Ehikongulo.”
Kutse “Ukendimba emighongo y’esyonzighu syaghe.”
kinywa kwa kinywa, “Ngendihunia.”
Kinywa kwa kinywa, “Bakendisyabya babyowa omo matwi wabo, ibaniowa.”
Kutse “bakendihonga.”
Kutse “Olukuka.”
Kutse “ngendiwatira erina ryaghu ry’omuziki.”
Kutse “Olukuka.”
Kutse “bamayakara.”
Ni buli nga buhoti.
Kutse “n’omulongo w’amahema.”
Kutse “Ribanda.”
Kutse “enafsi.”
Ulebaye Amaana w’ebinywa.
Kutse “oko luhande lw’amali.”
Kutse “k’omusya owakumamo amaghetse.”
Eshekeli nguma ini syograme 11,4. Ulebaye Endomeko B14.
Ni kindu ky’obughuli ekikalua omo kitaka.