Een christelijk kruis vóór Constantijn?

„HET teken van het kruis is al een zeer oud symbool, dat in vrijwel iedere bekende cultuur aanwezig is. Antropologen zijn er nog niet achter welke betekenis erin schuilt, al zou het gebruik ervan in de grafkunst heel goed kunnen wijzen in de richting van bescherming tegen kwaad. Anderzijds moet de beroemde crux ansata van Egypte, die wordt afgebeeld als uit de mond komend, betrekking hebben op leven of adem. Het universele gebruik van het kruisteken maakt het opvallende ontbreken van kruisen in overblijfselen uit vroeg-christelijke tijden, met name iedere specifieke zinspeling op de gebeurtenis op Golgotha, des te treffender. De meeste geleerden zijn het er thans over eens dat het kruis als artistieke aanduiding van de lijdensgeschiedenis niet te vinden is vóór de tijd van Constantijn.” — Ante Pacem — Archaeological Evidence of Church Life Before Constantine (1985), door prof. Graydon F. Snyder, blz. 27.