Vrees — Een teken van het einde?
LEVEN wij in de schemering van een tijdperk van onzekerheid en angst, waarin „de mensen mat worden van vrees en verwachting omtrent de dingen die over de bewoonde aarde komen”? Een kort overzicht van wereldgebeurtenissen en redenen voor vrees sinds 1914 zal ons geheugen opfrissen en ons helpen zien of wij het voorzegde „einde” naderen. — Luk. 21:9, 25, 26.
Vrees en oorlog
Monumenten voor de gevallenen van de Eerste Wereldoorlog in Frankrijk dragen de woorden „la Grande Guerre”. Ja, wat wij nu de eerste wereldoorlog noemen (1914-1918), heette oorspronkelijk de Grote Oorlog. Deze was zo groot en verschrikkelijk in dodental en vernietiging, dat de mensen hem hoopvol ’de oorlog die een eind maakt aan alle oorlogen’ noemden. Na een zo vreselijke les zou de beschaafde mens toch stellig „de oorlog niet meer leren” (Jes. 2:4). Het duurde slechts 18 jaar totdat die illusie werd vernietigd door het uitbreken van de verschrikkelijke Spaanse Burgeroorlog (1936-1939), waarbij meer dan een half miljoen Spanjaarden het leven lieten. Duitsers en Italianen namen deel aan dat conflict, dat een repetitie werd voor wat de tweede wereldoorlog (1939-1945) moest worden genoemd. Die wereldomvattende catastrofe eindigde met de massale vernietiging van Hirosjima en Nagasaki.
Met die atoombomexplosies boven Japan diende zich plotseling een nieuwe bron van vrees en angst aan op het wereldtoneel — de vrees voor een atoomoorlog. Hoe waar blijken de woorden te zijn van professor Albert Einstein in december 1945: „De wereld werd vrijheid van vrees beloofd, maar in feite is de vrees ontzaglijk toegenomen sedert de beëindiging van de oorlog”! Toen voegde hij eraan toe: „Het beeld van onze naoorlogse wereld is niet opwekkend.”
Die stijgende vrees wordt thans weerspiegeld door de miljoenen mensen in de hele wereld die demonstreren tegen kernwapens. Zelfs de geestelijkheid raakt betrokken bij dat strijdpunt. Ja, de kernwapens hebben de wereldpolitiek en militaire strategie ingrijpend gewijzigd. Zoals de historicus E. P. Thompson verklaarde in zijn onlangs verschenen boek Beyond the Cold War (Na de koude oorlog): „Deze wapens oefenen invloed uit op het gebied van de politiek, ideologie en strategie; ze worden beschouwd als dreigend en zo zijn ze ook bedoeld; ze roepen vrees op, ze versterken agressieve gevoelens en verhinderen tegelijkertijd daaraan gevolg te geven.” — Wij cursiveren.
Deze vrees voor een kernoorlog is universeel. Een onlangs in Rusland verschenen brochure verklaarde: „De Sovjet-Unie is van mening dat een kernoorlog een universele ramp zou zijn, en dat ze naar alle waarschijnlijkheid het einde van de beschaving zou betekenen. Ze zou kunnen leiden tot de vernietiging van de gehele mensheid.” Nu staan de twee voornaamste ideologische blokken tegenover elkaar in een hardnekkige impasse, gebaseerd op wat bekendstaat als „wederzijdse gegarandeerde vernietiging”. Geen wonder dat de mensheid mat is van „vrees en verwachting omtrent de dingen die over de aarde komen” — precies zoals Jezus heeft geprofeteerd.
Vrees en misdaad
Er is nog een ander soort vrees, die dichter bij huis toeslaat. Welke? De vrees voor misdaad in uw eigen omgeving. Er is een tijd geweest dat een inbreker of rover alleen waardevolle goederen meenam. Nu beroven zij hun slachtoffer ook van het leven. Er is weinig vrees voor de wet en voor velen loont de misdaad heel aardig. Zo slaat in de grote steden en rijke voorsteden werkelijke vrees hard toe. Het aantal mensen dat tegenwoordig van de Newyorkse ondergrondse gebruik maakt, is bijvoorbeeld het laagst sedert 1917. Waarom? Een van de voornaamste redenen is de vrees om beroofd of vermoord te worden. Een rapport uit Engeland verklaart: „De broodnodige gemeenschapszin wordt verwoest door de vrees voor de misdaad, die vele mensen binnenshuis houdt.” Zelfs in voorheen veilige grote steden als Barcelona in Spanje is de verkoop van verstevigde deuren gestegen en hebben vele huizen nu minstens twee of drie sloten en grendels op hun deuren. In de Verenigde Staten leren veel vrouwen met pistolen omgaan ter zelfverdediging. Uit een onderzoek blijkt dat 52 procent van de Amerikaanse gezinnen vuurwapens bezit. Hetzelfde rapport waarschuwt: „De vrees voor de misdaad is langzaam aan bezig de Amerikaanse samenleving te verlammen.”
Geïnspireerde bijbelschrijvers wisten dat in de tijd van het einde zulke extreme omstandigheden zouden optreden. De apostel Paulus waarschuwde dan ook: „Maar weet dit, dat er in de laatste dagen kritieke tijden zullen aanbreken, die moeilijk zijn door te komen. Want de mensen zullen zichzelf liefhebben, het geld liefhebben, zullen aanmatigend zijn, hoogmoedig, lasteraars, ongehoorzaam aan ouders, ondankbaar, deloyaal, geen natuurlijke genegenheid hebbend, niet ontvankelijk voor enige overeenkomst, kwaadsprekers, zonder zelfbeheersing, heftig, zonder liefde voor het goede” (2 Tim. 3:1-3). Hoeveel misdaden worden niet ingegeven door hetgeen de apostel hier opsomt! En hoeveel vrees wordt er niet verspreid door de voortdurend toenemende criminele bevolking!
Vrees en werkloosheid
Een andere factor die in de 20ste eeuw vrees en angst zaait, is de instabiliteit van de wereldeconomie, die leidt tot periodes van hoogconjunctuur waarin relatieve welvaart heerst, en depressies waardoor miljoenen mensen zonder werk zijn komen te zitten. Zelfs zij die wel een baan hebben, voelen zich dikwijls onzeker. ’Wie is de volgende die op straat wordt gezet?’ is de kwellende vraag. Doordat zo veel mensen op krediet leven, veroorzaakt deze reële dreiging dagelijks angst. Alleen al in de westerse naties zijn er meer dan 30 miljoen werklozen. Eén commentator gaf zelfs de sombere waarschuwing dat velen van de werklozen misschien nooit meer aan de slag komen!
Internationale bankiers houden de adem in, terwijl zij toezien hoe het ene land na het andere nagenoeg op een faillissement aankoerst. The Guardian berichtte: „In de laatste drie jaar hebben in totaal ongeveer 25 landen de banken en regeringen om uitstel van betaling van hun schulden moeten vragen, de meeste zelfs meer dan eens.” De economische situatie is derhalve nog een factor in de vervulling van de woorden van Jezus, dat ’de mensen mat zullen worden van vrees en verwachting omtrent de dingen die over de aarde komen’.
Vrees en de ruimte
De vrees en de angsten van de mens spruiten niet alleen uit zijn problemen met deze wereld voort. Sinds 1914 hebben zich in twee wereldoorlogen en vele andere grote conflicten bedreigende en vernietigende krachten vanuit de lucht doen gelden. Maar nu komt de dreiging van nog veel hoger — ze ligt in de ruimte op de loer. Het Spaanse dagblad El País voerde onlangs de kop: „De ruimte dreigt te worden veranderd in een gebied voor militaire operaties.” Het artikel vervolgde: „Aldus zetten zowel de Verenigde Staten als de Sovjet-Unie een nieuwe stap in de ruimterace, waarvan de militaire aspecten de afgelopen maanden op spectaculaire wijze onder de aandacht zijn gekomen. Gezegd kan worden dat het tijdperk van de offensieve militarisatie van de ruimte is begonnen.”
De dreiging vanuit de ruimte wordt bevestigd door een verklaring die werd afgelegd door luitenant-generaal Richard C. Henry, onderbevelhebber van het Amerikaanse „Space Command”, die zei: „Het gaat niet meer om geïsoleerde ruimtevluchten, de ruimte is een plaats, een terrein van operaties. En het wordt tijd dat we de ruimte als een terrein van operaties gaan behandelen.” En generaal Robert T. Marsh, bevelhebber van het „Systems Command” van de Amerikaanse luchtmacht, bevestigde: „Het ruimteveer zal verandering brengen in de manier waarop wij te werk gaan. Wij zullen er vrijwel al onze uitrusting voor nationale veiligheid [lees hier: militaire uitrusting] door omhoog laten brengen.” Deze opmerkingen tonen aan dat de ruimte niet meer kan worden beschouwd als een onschadelijk vacuüm. Het is zoals de secretaris-generaal van de VN waarschuwde: „Wij moeten ons krachtig verzetten tegen de toegenomen militarisatie van de ruimte. Wij hebben nog tijd — maar slechts heel weinig.” Slechts de toekomst zal leren welke tekenen er nog meer zullen verschijnen in het rijk van „zon en maan en sterren” om vrees en verwachting te veroorzaken. — Luk. 21:25.
Anders dan vorige generaties?
Sommigen zijn geneigd de bijbelse waarschuwing naast zich neer te leggen, met de bewering dat eerdere generaties soortgelijke crises hebben doorgemaakt en dat de huidige vrees en angst niet een teken van het einde zijn zoals door Jezus werd voorspeld. Het is zeker waar dat vorige generaties rampspoed hebben ondergaan. De 14de eeuw was de tijd van de Zwarte Pest, toen de mensen overal in Europa in angst leefden voor pestilentie, hongersnoden en oorlogen. Maar vergelijk de omvang der dingen in onze eeuw daar nu eens mee.
De geleerde René Dubos schreef onlangs: „Ik ben net zo verontrust als wie maar ook door de duizend duivels van de huidige crises in maatschappij, technologie en milieu. . . . Ik ben mij er eveneens van bewust dat verscheidene aspecten van de huidige wereldproblemen ze kwantitatief en kwalitatief doen verschillen van die uit het verleden. Bijvoorbeeld: . . . De problemen van thans zijn niet meer geïsoleerd en beperkt tot kleine bevolkingsgroepen.” (Wij cursiveren.) Ook somde hij de schadelijke effecten op wereldomvattende schaal op van bijvoorbeeld radioactiviteit, zure regen en verdelgingsmiddelen. Een andere factor is de grotere onderlinge afhankelijkheid van de naties, zodat ze alle de invloed ondergaan van een crisis zoals die welke in 1973 zo plotseling ontstond door de stijging van de olieprijs. In vroegere generaties was dat niet het geval.
Het is daarom gewoon niet waar dat vorige generaties in dezelfde mate en om dezelfde redenen die Jezus in Lukas 21 noemde, van vrees en bezorgdheid te lijden hebben gehad. Geen enkele generatie vóór die van 1914 heeft ooit een wereldoorlog, laat staan twee, meegemaakt. Geen enkele vorige generatie is ooit geconfronteerd met de waanzin van „wederzijdse gegarandeerde vernietiging” door middel van kernwapens. Geen enkele vorige generatie heeft ooit de aardbol verdorven door zo’n verregaande verontreiniging en vervuiling. — Openb. 11:18.
En dan nog één zeer essentiële factor — geen enkele vorige generatie heeft ooit een zo uitgebreide prediking beleefd van ’dit goede nieuws van het koninkrijk op de gehele bewoonde aarde tot een getuigenis’ (Matth. 24:14). Jehovah’s Getuigen doen dat thans doeltreffend in meer dan 200 landen, in iedere natie waar God dat mogelijk heeft gemaakt. Dat is één reden waarom u op dit ogenblik dit tijdschrift zit te lezen. Gods boodschap van hoop en oordeel wordt op de juiste tijd ervoor bekendgemaakt. Dat is een zeker teken dat het einde weldra moet komen. Wat blijft er dan over? Jezus antwoordt: „Wanneer gij deze dingen ziet geschieden, weet dan dat het koninkrijk Gods nabij is.” — Luk. 21:29-33.
Indien u meer informatie wenst over dit interessante onderwerp, voel u dan vrij om naar de uitgevers van dit tijdschrift te schrijven of contact op te nemen met de plaatselijke gemeente van Jehovah’s Getuigen in hun Koninkrijkszaal. Uw vragen zullen zonder enige verplichting voor u worden beantwoord.
[Illustratie op blz. 5]
Volgens één Amerikaans onderzoek zijn in 52 procent van de Amerikaanse gezinnen vuurwapens aanwezig
[Illustratie op blz. 7]
„De ruimte dreigt te worden veranderd in een gebied voor militaire operaties”