Vragen van lezers

● Jakobus 4:5 schijnt een aanhaling uit de bijbel te bevatten, maar welk vers haalde Jakobus aan, en wat wilde hij duidelijk maken?

Jakobus 4:5 luidt: „Of meent gij dat de schriftuurplaats voor niets zegt: ’Met een neiging tot afgunst blijft de geest die zich in ons heeft gevestigd, verlangen’?”

Er is in werkelijkheid geen afzonderlijk bijbelvers waarvan met stelligheid kan worden gezegd dat de discipel Jakobus dat nu aanhaalde. Misschien gaf hij eenvoudig als het ware een samenvatting van een grondgedachte die in een aantal verzen gevonden wordt.

Omdat geen enkel duidelijk aanwijsbaar vers in de Hebreeuwse Geschriften overeenkomt met Jakobus’ bewoordingen, hebben commentators wel de veronderstelling geuit dat hij een aanhaling deed uit bepaalde apocriefe of verloren gegane boeken. De geïnspireerde schrijvers van de christelijke Griekse Geschriften gebruikten de uitdrukking ’de schriftuurplaats zegt’ of „de Schrift zegt” echter consequent als aanhef voor aanhalingen uit of verwijzingen naar gedeelten van de geïnspireerde canon, hetzij uit de boeken in hun oorspronkelijke Hebreeuwse taal, of een Griekse vertaling ervan (Joh. 19:37; Rom. 4:3; 9:17; Gal. 4:30; 1 Tim. 5:18). Zij deden geen aanhalingen uit de niet tot de bijbelcanon behorende apocriefe boeken.

Een aantal bijbelplaatsen getuigt van het feit dat onvolmaakte mensen belast zijn met een neiging tot zonde. Wij lezen bijvoorbeeld: „Jehovah [zag] dat de slechtheid van de mens overvloedig was . . . en dat elke neiging van de gedachten van zijn hart te allen tijde alleen maar slecht was”, en: „Het is de ziel van de goddeloze die hevig heeft verlangd naar wat slecht is” (Gen. 6:5; 8:21; Ps. 51:3-5; Spr. 21:10; Jer. 17:9; Gal. 5:17). Ook richt Jehovah zich met zijn raad duidelijk tegen de afgunstige en begerige geest van wedijver die tot zoveel moeilijkheden aanleiding geeft (Ex. 20:17; Ps. 37:1; 73:3; Pred. 4:4). De discipel Jakobus zou dus heel goed bij zijn argumentatie deze grondgedachten hebben kunnen samenbrengen en ze hebben kunnen inleiden met de uitdrukking ’de schriftuurplaats zegt’ of „de Schrift zegt”. — Vergelijk Romeinen 3:9-18.

Jakobus had zijn christelijke broeders juist een vermanende waarschuwing tegen twist, onenigheid en strijd gegeven (Jak. 4:1, 2). Vervolgens wees hij erop dat wanneer iemand een vriend van de wereld is dit betekent dat hij een vijand van God is (Jak. 4:4). Deze gedachten worden prachtig samengevoegd in 4 vers vijf: „Of meent gij dat de schriftuurplaats voor niets zegt: ’Met een neiging tot afgunst blijft de geest die zich in ons heeft gevestigd, verlangen’?” Ja, iemand die bezwijkt voor een neiging tot slechtheid en afgunst, met wat dat teweegbrengt, verzet zich tegen God. De fundamentele strekking van Gods Woord bewijst dat. Jakobus rondt de bespreking dan af met een aanhaling uit Spreuken: „De onverdiende goedheid die hij geeft, is echter groter. Daarom zegt hij [in Spreuken 3:34]: ’God weerstaat de hoogmoedigen, maar hij geeft onverdiende goedheid aan de nederigen.’” — Jak. 4:6.