Een gelukkig leven in het lege nest

„VOOR velen van ons”, gaf een moeder toe, „is de definitieve scheiding een schok, hoe goed wij er ook op voorbereid zijn.” Ja, hoe onvermijdelijk het vertrek van een kind ook mag zijn, wanneer het zo ver is, kan het wel eens niet zo gemakkelijk vallen het te verwerken. Een vader vertelt hoe hij zelf reageerde na zijn zoon gedag gezegd te hebben: „Voor het eerst van mijn leven . . . deed ik niets dan huilen en huilen en huilen.”

Bij veel ouders laat het vertrek van hun kinderen een enorme leegte in hun leven achter — een gapende wond. Beroofd van het dagelijks contact met hun kinderen ervaren sommigen intense gevoelens van eenzaamheid, smart en verlies. En vaak zijn ouders niet de enigen die moeite hebben eraan te wennen. Edward en Avril, een echtpaar, wijzen ons erop dat „als er nog andere kinderen thuis zijn, ook zij het verlies zullen voelen”. De raad van dit echtpaar? „Schenk hun uw tijd en begrip. Dat zal hen helpen eraan te wennen.”

Ja, het leven gaat verder. Als u voor uw overgebleven kinderen moet zorgen — om nog maar niet te spreken van uw baan of uw huishouden — kunt u het u niet permitteren bij de pakken neer te zitten. Laten wij daarom wat manieren beschouwen om toch gelukkig te zijn als uw kinderen de deur uitgaan.

Concentreer u op het positieve

Indien u zich verdrietig of eenzaam voelt en er behoefte aan hebt te huilen of bij een meelevende vriend of vriendin over uw gevoelens te praten, dan moet u dat uiteraard zeker doen. De bijbel zegt: „Angstige bezorgdheid in het hart van een man zal het neerbuigen, maar het goede woord verheugt het” (Spreuken 12:25). Soms kunnen anderen een heel ander licht op dingen werpen. Het echtpaar Waldemar en Marianne geeft bijvoorbeeld de raad: „Bezie de zaak niet als een verlies maar als het bereikt hebben van een doel.” Wat een positieve manier om het te bezien! „Het stemt ons gelukkig dat wij onze jongens tot betrouwbare volwassenen hebben kunnen opvoeden”, zegt het echtpaar Rudolf en Hilde.

Hebt u ernaar gestreefd uw kind „in het strenge onderricht en de ernstige vermaning van Jehovah” groot te brengen? (Efeziërs 6:4) Ook al is dat zo, dan nog zult u zich misschien zorgen maken over zijn of haar vertrek. Maar aan degenen die hun kind op die manier grootbrengen, geeft de bijbel de verzekering dat ’ook als hij oud wordt, hij er niet van af zal wijken’ (Spreuken 22:6). Is het niet uiterst voldoening schenkend te zien dat uw kind goed op uw opvoeding heeft gereageerd? De apostel Johannes zei over zijn geestelijke gezin: „Ik heb geen grotere reden tot dankbaarheid dan deze dingen, dat ik hoor dat mijn kinderen voortgaan in de waarheid te wandelen” (3 Johannes 4). Misschien kunt u zich met betrekking tot uw eigen kind net zo voelen.

Het is waar dat niet alle kinderen gunstig op een christelijke opvoeding reageren. Indien dit voor uw volwassen kind blijkt te gelden, wil dat niet zeggen dat u een mislukking bent als ouder. Verwijt het uzelf niet onnodig als u uw uiterste best hebt gedaan om hem godvruchtig groot te brengen. Besef dat uw kind als volwassene zijn eigen lading verantwoordelijkheid tegenover God draagt (Galaten 6:5). Houd de hoop levend dat hij misschien mettertijd op zijn keuzes zal terugkomen en dat de ’pijl’ uiteindelijk het beoogde doel zal bereiken. — Psalm 127:4.

Nog steeds ouders!

Hoewel het vertrek van uw kind een grote verandering inluidt, betekent dat niet dat uw taak als ouder voorbij is. De psycholoog Howard Halpern zegt: „Tot op de dag dat u sterft, bent u de ouder, maar het geven en opvoeden moet geredefinieerd worden.”

De bijbel erkende lang geleden dat het ouders-zijn niet ophoudt louter omdat een kind volwassen is. Spreuken 23:22 luidt: „Luister naar uw vader, die uw geboorte veroorzaakt heeft, en veracht uw moeder niet enkel omdat zij oud geworden is.” Ja, zelfs wanneer ouders „oud geworden” zijn en hun kinderen volwassen zijn, kunnen ouders nog een niet-onbelangrijke invloed hebben op het leven van hun kinderen. Natuurlijk moeten er wat wijzigingen worden aangebracht. Maar alle relaties moeten van tijd tot tijd bijgesteld worden om ze fris en bevredigend te houden. Werk er, nu uw kinderen volwassen zijn, dus aan uw relatie met hen op een meer volwassen leest te schoeien. Interessant is dat uit onderzoeken blijkt dat de ouder-kindrelatie vaak verbetert wanneer de kinderen eenmaal de deur uit zijn! Wanneer kinderen geconfronteerd worden met de druk van de echte wereld, beginnen zij hun ouders vaak in een nieuw licht te zien. Een Duitse man die Hartmut heet, zegt: „Nu begrijp ik mijn ouders beter en besef ik waarom zij dingen zo deden.”

Laat u niet met hun zaken in

Er kan echter veel schade worden aangericht als u zich gaat bemoeien met het privé-leven van uw volwassen kind. (Vergelijk 1 Timotheüs 5:13.) Een getrouwde vrouw die de omgang met haar schoonouders als bijzonder moeilijk ervaart, verzucht: „Wij houden van hen, maar wij willen gewoon ons eigen leven leiden en onze eigen beslissingen nemen.” Natuurlijk zal niet één liefdevolle ouder werkeloos toezien terwijl een volwassen kind in een rampzalige toestand verzeild raakt. Maar meestal is het het beste geen ongevraagde ouderlijke raad te geven, hoe verstandig of goedbedoeld die ook is. Dat geldt vooral wanneer een kind getrouwd is.

Ontwaakt! gaf in 1983 de volgende raad: „Aanvaard uw veranderde rol. Toen uw baby kleuter werd, veranderde uw taak ook. Evenzo moet u nu uw langgekoesterde rol van verzorger/verzorgster inruilen voor die van raadgever/raadgeefster. In dit stadium van het leven beslissingen te nemen voor uw kind zou even ongerijmd zijn als hem nog borstvoeding te geven of ervoor te zorgen dat hij na elke voeding een boertje laat. Als adviseur bent u nu duidelijk beperkt in uw mogelijkheden. U kunt niet langer effectief een beroep doen op uw autoriteit als ouder. (’Doe het nou maar omdat ik het zeg.’) U dient de volwassen status van uw kind te respecteren.”a

Misschien bent u het niet eens met alle beslissingen die uw kind en zijn of haar partner nemen. Maar respect voor de heiligheid van het huwelijk kan u helpen uw bezorgdheid in te dammen en het te vermijden u onnodig op te dringen. Het is nu eenmaal een feit dat het meestal het beste is jonge echtparen hun problemen zelf te laten oplossen. Anders riskeert u een nodeloze confrontatie wanneer u ongewenste raad geeft aan een schoonzoon of schoondochter die, op een kritiek moment in het huwelijk, erg gevoelig voor kritiek kan zijn. Het bovengenoemde Ontwaakt!-artikel gaf verder de raad: „Geef niet toe aan de verleiding eindeloze en ongevraagde suggesties te geven die een schoonzoon of -dochter in een vijand kunnen veranderen.” Steun hen, maar manipuleer niet. Door de relatie goed te houden, maakt u het voor uw kind gemakkelijker zich tot u te wenden als raad werkelijk nodig is.

Versterk de huwelijksband

Voor veel echtparen kan het lege nest ook de mogelijkheid tot groter huwelijksgeluk openen. Succesvol ouderschap kan dermate veel tijd en moeite vergen, dat echtparen hun eigen relatie verwaarlozen. Een vrouw zegt: „Nu de kinderen het huis uit zijn, proberen Konrad en ik elkaar weer opnieuw te leren kennen.”

Bevrijd van de dagelijkse verantwoordelijkheden van het ouderschap hebt u nu misschien meer tijd voor elkaar. Een moeder merkte op: „Deze nieuwe vrije tijd . . . stelt ons in staat meer aandacht te besteden aan wie wij zijn, ons meer in de verschillende facetten van onze relatie te verdiepen en ons met activiteiten te gaan bezighouden die onze behoeften bevredigen.” Zij voegt eraan toe: „Het is een tijd van nieuwe dingen leren en van ongelofelijke groei, en hoewel zulke tijden verwarrend kunnen zijn, zijn ze ook opwindend.”

Sommige echtparen verheugen zich ook in meer financiële armslag. Hobby’s en bezigheden die op de lange baan waren geschoven, kunnen nu aan bod komen. Onder Jehovah’s Getuigen gebruiken veel echtparen hun nieuwe vrijheid om geestelijke belangen te bevorderen. Een vader die Hermann heet, vertelt dat nadat zijn kinderen de deur uit waren, hij en zijn vrouw onmiddellijk hun aandacht richtten op het hervatten van de volle-tijddienst.

Alleenstaande ouders

Vooral voor alleenstaande ouders kan het moeilijk zijn aan het lege nest te wennen. Rebecca, een alleenstaande moeder van twee jongens, legt uit: „Als onze kinderen de deur uitgaan, hebben wij geen echtgenoot die ons gezelschap houdt en ons liefde geeft.” Voor een alleenstaande ouder kunnen kinderen een bron van emotionele steun zijn geweest. En als zij iets bijdroegen in de gezinsfinanciën, kan hun vertrek ook financieel problematisch zijn.

Sommige alleenstaande moeders slagen erin hun financiële lot te verbeteren door zich in te laten schrijven voor een beroepsopleiding of voor een korte cursus. Maar hoe vul je de eenzame leegte? Een alleenstaande moeder zegt: „Ik heb er baat bij als ik bezig blijf. Dat kan zijn met bijbellezen, mijn huis schoonhouden of gewoon weggaan voor een stevige wandeling of een stuk joggen. Maar de bevredigendste manier om mijn eenzaamheid te verjagen, is praten met een geestelijke vriend of vriendin.” Ja, ’verruim u’ en kweek nieuwe en voldoening schenkende vriendschappen aan (2 Korinthiërs 6:13). ’Houd aan in smekingen en gebeden’ wanneer u het niet meer ziet zitten (1 Timotheüs 5:5). Wees ervan overtuigd dat Jehovah u in deze moeilijke gewenningsperiode zal sterken en steunen.

Laat hen blijmoedig los

Hoe uw situatie ook mag zijn, besef dat het leven niet voorbij is wanneer de kinderen de deur uitgaan. En gezinsbanden houden evenmin op te bestaan. De gezonde liefde die in de bijbel wordt beschreven, is sterk genoeg om mensen te binden, zelfs wanneer zij ver bij elkaar vandaan zijn. De apostel Paulus brengt ons in herinnering dat de liefde ’alle dingen verduurt. De liefde faalt nimmer’ (1 Korinthiërs 13:7, 8). De onzelfzuchtige liefde waaraan u in uw gezin hebt gebouwd, zal niet falen louter omdat uw kinderen de deur uitgaan.

Interessant is dat wanneer kinderen de scheiding als pijnlijk beginnen te ervaren en heimwee krijgen, of wanneer de economische druk gaat nijpen, zij vaak de eersten zijn om weer contact op te nemen. Hans en Ingrid geven de raad: „Laat de kinderen weten dat de deur altijd voor hen openstaat.” Geregelde bezoeken, brieven of een telefoontje af en toe zullen u helpen contact te houden. „Wees geïnteresseerd in wat zij doen zonder je met hun zaken te bemoeien”, zo verwoordden Jack en Nora het.

Wanneer de kinderen de deur uitgaan, verandert uw leven. Maar het leven in het lege nest kan druk, actief en bevredigend zijn. Uw relatie met uw kinderen verandert eveneens. Toch kan het nog steeds een gelukkige en bevredigende relatie zijn. „Dat kinderen zich onafhankelijk maken van hun ouders”, zeggen de hoogleraren Geoffrey Leigh en Gary Peterson, „impliceert niet dat zij geen liefde, loyaliteit of respect meer voor hun ouders voelen. . . . Heus, sterke gezinsbanden blijven vaak de hele levenscyclus door intact.” Ja, u zult altijd van uw kinderen blijven houden en u zult altijd hun ouder blijven. En omdat u zo veel van uw kinderen hebt gehouden dat u hen hebt losgelaten, bent u hen niet echt kwijtgeraakt.

[Voetnoten]

[Inzet op blz. 12]

„Voor het eerst van mijn leven . . . deed ik niets dan huilen en huilen en huilen”

[Kader/Illustraties op blz. 10]

Een woord tot volwassen kinderen — Help je ouders je los te laten

Vertrekken is normaal gesproken makkelijker te verwerken dan achterblijven. Toon dus, terwijl jij geniet van je onafhankelijkheid en volwassen leven, vriendelijkheid en begrip voor je ouders als het hun moeite kost aan de situatie te wennen. Verzeker hen van je voortdurende liefde en genegenheid. Een korte brief, een onverwacht cadeautje of een vriendelijk telefoontje kunnen een sombere ouder flink opmonteren! Houd hen op de hoogte van belangrijke gebeurtenissen in je leven. Dan weten zij dat de gezinsbanden nog steeds sterk zijn.

Nu je zelf de druk van het leven als volwassene ondervindt, zul je waarschijnlijk meer dan ooit beseffen wat er voor je ouders bij het zorgen voor jou is komen kijken. Misschien zal dat je ertoe bewegen tegen je ouders te zeggen: „Dank u voor alles wat u voor me hebt gedaan!”