Kopers, pas op! Namaak kan levens kosten
ONERVAREN, nietsvermoedende slachtoffers zijn te bedotten. Het duur uitziende horloge dat u tegen een fractie van de normale prijs door de straatventer wordt aangeboden — is het echt of namaak? Koopt u het? De luxueuze bontmantel die u in een zijstraat vanuit het portier van een auto wordt aangeboden — de verkoper verzekert u dat het nerts is. Koopt u hem tegen beter weten in omdat hij zo mooi is en spotgoedkoop? De diamanten ring aan de vinger van de pasgescheiden vrouw, nu aan de grond en dakloos, wachtend op een trein in een station van de Newyorkse ondergrondse — u kunt hem krijgen voor een schijntje. Zou u het koopje te aantrekkelijk vinden om te laten schieten? Omdat deze vragen worden gesteld in dit artikel over namaak en gezien de afgeschilderde omstandigheden, zult u waarschijnlijk antwoorden „NOOIT!”
Maar laten wij nu de plaats en de omstandigheden eens veranderen en kijken wat u dan zou antwoorden. Wat te denken van de dure, maar nu aantrekkelijk afgeprijsde, populaire handtas van een chic merk die te koop is in een legale koopjeshal? Het beroemde whiskymerk verkocht bij de slijterij op de hoek? Daar zal beslist niets mee aan de hand zijn. Denk ook eens aan de film met het herkenbare label die te koop is bij een drogist of fotohandel. Deze keer wordt het dure horloge dat duizenden dollars kost u niet aangeboden door een straatventer maar door een goed bekendstaande zaak. De prijs is drastisch verlaagd. Als u geïnteresseerd was in zo’n duur klokje, zou u het dan kopen? Dan zijn er de bekende merken schoeisel met flinke kortingen in een bepaalde winkel waar vrienden u naar verwijzen. Weet u zeker dat het niet gewoon goedkope imitaties zijn?
In de kunstwereld, in chique galeries, worden heel wat veilingen gehouden voor verzamelaars van dure kunst. „Wees op je hoede”, waarschuwde een kunstexpert. „Kenners met jarenlange ervaring laten zich bedotten. Ook de kunsthandelaar. Ook de museumdirecteur.” Bent u zo onderlegd dat u het zou durven opnemen tegen mogelijke vervalsers? Pas op! Alle beschreven artikelen zouden vervalsingen kunnen zijn. Vaak is dat zo. Bedenk dat als een voorwerp zeldzaam is en waarde heeft, ergens iemand zal proberen het na te maken.
De handel in namaak is een business waarin wereldwijd $200 miljard omgaat en hij „groeit sneller dan veel van de bedrijfstakken waarop hij het voorzien heeft”, schreef het blad Forbes. Valse auto-onderdelen kosten Amerikaanse autofabrikanten en leveranciers mondiaal $12 miljard per jaar aan gederfde inkomsten. „De Amerikaanse auto-industrie zegt dat ze 210.000 mensen meer in dienst zou nemen als ze erin zou slagen de leveranciers van neponderdelen van de markt te krijgen”, aldus het blad. Naar verluidt staat ongeveer de helft van de fabrieken die de vervalsingen produceren buiten de Verenigde Staten — vrijwel overal.
Namaak die dodelijk kan zijn
Sommige soorten namaakprodukten zijn geenszins ongevaarlijk. Geïmporteerde moeren, bouten en schroeven vertegenwoordigen 87 procent van de $6 miljard van de Amerikaanse markt. Er zijn echter recente gegevens waaruit blijkt dat op 62 procent van al deze bevestigingselementen vervalste merknamen of illegale kwaliteitsstempels staan. In een uit 1990 daterend rapport van de Amerikaanse Algemene Rekenkamer (GAO) werd vastgesteld dat bij minstens 72 Amerikaanse „kernreactoren bevestigingselementen van inferieure kwaliteit waren aangebracht, sommige in systemen om de reactor stil te leggen in geval van een nucleair ongeval. Het probleem wordt erger, zegt de GAO. . . . De omvang van het probleem, de kosten voor de belastingbetaler of de potentiële gevaren als gevolg van het gebruik van zulke [inferieure] produkten zijn onbekend”, berichtte Forbes.
Nagemaakte stalen bouten, waarvan de sterkte niet toereikend is voor het doel waarvoor ze gebruikt worden, zijn door gewetenloze handelaars in bouwmaterialen de Verenigde Staten binnengesmokkeld. „Ze zouden een bedreiging kunnen vormen voor de veiligheid van kantoorpanden, elektriciteitscentrales, bruggen en militaire apparatuur”, schrijft American Way.
Aan valse remvoeringen werd enkele jaren geleden een busongeluk in Canada geweten dat vijftien mensen het leven kostte. Volgens berichten zijn er neponderdelen aangetroffen op de meest onwaarschijnlijke plaatsen, zoals in militaire helikopters en een Amerikaans ruimteveer. „De houding van de gemiddelde consument is lauw als je praat over een imitatie-Cartier- of -Rolex-horloge,” zei een vooraanstaand onderzoeker op dit gebied, „maar wanneer je gezondheid en veiligheid gevaar lopen, verandert dat de zaak.”
De lijst van potentieel gevaarlijke vervalsingen omvat pacemakers die aan 266 Amerikaanse ziekenhuizen zijn verkocht; imitatie-anticonceptiepillen die in 1984 de Amerikaanse markt bereikten; en fungiciden, voornamelijk uit krijt bestaand, die in 1979 de koffieoogst van Kenia ruïneerden. Er zijn alom verkochte nepfarmaceutica die het leven van de consument in gevaar kunnen brengen. Het mondiale aantal sterfgevallen als gevolg van namaakmedicijnen zou wel eens verbijsterend kunnen zijn.
Er rijst steeds meer bezorgdheid over geïmiteerde, kleine huishoudelijke elektrische apparaten. „Op sommige van deze apparaten staan valse merknamen of keurmerken [van officiële instellingen]”, berichtte American Way. „Maar ze voldoen niet aan dezelfde veiligheidseisen, dus exploderen ze, veroorzaken ze brand in woningen en maken ze de hele installatie onveilig”, zei een veiligheidsingenieur.
Zowel in de Verenigde Staten als in Europa maken luchtvaartbedrijven zich zorgen. In Duitsland bijvoorbeeld hebben luchtvaartmaatschappijen imitatie-motor- en -remonderdelen in hun inventaris aangetroffen. Er wordt onderzoek „gedaan in Europa, Canada en het Verenigd Koninkrijk, waar inferieure onderdelen (moeren in de drijfas van de staartrotor) in verband zijn gebracht met een recent dodelijk helikopterongeluk”, zeiden transportfunctionarissen. „Agenten hebben tientallen namaakonderdelen van straalmotoren, nepremsystemen, bouten en bevestigingselementen van slechte kwaliteit, ondeugdelijke onderdelen van brandstofsystemen en stuur- en bedieningsmechanismen, inferieure cockpitinstrumenten en onderdelen van de vluchtcomputer in beslag genomen die cruciaal zijn voor de vliegveiligheid”, berichtte Flight Safety Digest.
In 1989 dook een chartervliegtuig dat op weg was van Noorwegen naar Duitsland plotseling steil naar beneden vanaf zijn kruishoogte van 6600 meter. Het staartstuk werd afgerukt, waardoor het toestel in een zo heftige duik raakte dat beide vleugels afbraken. Alle 55 inzittenden kwamen om. Na een onderzoek dat drie jaar in beslag nam, ontdekten Noorse luchtvaartdeskundigen dat het ongeluk was veroorzaakt door ondeugdelijke bouten, borgpennen genoemd, waarmee het staartstuk aan de vliegtuigromp vastzat. Bij spanningsanalyse bleek dat de bouten gemaakt waren van metaal dat veel te zwak was om bestand te zijn tegen de heftige trillingen die tijdens de vlucht kunnen optreden. De ondeugdelijke borgpennen waren namaak — een woord dat vliegveiligheidsexperts overal maar al te bekend in de oren klinkt, want namaak is een groeiend probleem dat het leven van bemanning en passagiers in gevaar brengt.
Toen de inspecteur-generaal van het Ministerie van Vervoer in de Verenigde Staten op de nationale televisie werd geïnterviewd, zei ze: „Alle luchtvaartmaatschappijen hebben neponderdelen ontvangen. Ze hebben ze allemaal. Ze hebben allemaal een probleem.” De maatschappijen geven toe, zei ze ook, „dat ze waarschijnlijk onbruikbare inventaris ter waarde van naar schatting twee of drie miljard dollar hebben”.
In hetzelfde interview waarschuwde een vliegveiligheidsadviseur, die de FBI heeft geadviseerd bij verscheidene undercoveroperaties in verband met neponderdelen, dat namaakonderdelen een reëel gevaar vertegenwoordigen. „Ik denk dat wij beslist als gevolg daarvan ergens in de nabije toekomst een grote luchtvaartramp kunnen verwachten”, zei hij.
De dag van de afrekening voor degenen die hun eigen zelfzuchtige wensen zwaarder laten wegen dan het leven van anderen, zal niet lang meer op zich laten wachten. Gods geïnspireerde Woord verklaart uitdrukkelijk dat hebzuchtigen Gods koninkrijk niet zullen beërven. — 1 Korinthiërs 6:9, 10.
[Illustraties op blz. 9]
Kleding, juwelen, schilderijen, medicijnen, vliegtuigonderdelen — alles wat waarde heeft, loont voor de vervalser
[Illustraties op blz. 10]
Neponderdelen van motoren, ondeugdelijke bouten, cockpitapparatuur en computercomponenten, en andere namaakonderdelen hebben ongelukken veroorzaakt en levens gekost