Wat is de oplossing?
„DE OVERTUIGING groeit dat het welzijn van de mensheid, en misschien zelfs onze overleving als soort, afhankelijk zal zijn van ons vermogen om te signaleren wanneer ziekten de kop opsteken. . . . Waar zouden wij thans zijn als HIV een via de lucht verspreide ziekteverwekker zou worden? En wie zegt ons dat dit in de toekomst niet met een vergelijkbare infectie zal gebeuren?”, zei D. A. Henderson — die een vooraanstaande rol heeft gespeeld bij de uitroeiing van pokken — tegen een groep wetenschappers in het Zwitserse Genève in 1993.
Hoe zouden ziekten die de kop opsteken waargenomen kunnen worden? Eén systeem dat vroegtijdig moet waarschuwen voor tropische epidemieën is een wereldomvattend netwerk van 35 laboratoria die rapporteren aan de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Toch bleek bij een onderzoek naar deze laboratoria dat nog niet de helft ervan toegerust was om Japanse B-encephalitis, hantavirussen en Rift Valley-koorts te identificeren — allemaal dodelijke ziekten. Slechts 56 procent kon gele koorts vaststellen, een door muskieten overgebracht virus dat braken, leverinsufficiëntie en inwendige bloedingen veroorzaakt. In 1992 waren in Kenia minstens 28 mensen aan gele koorts overleden voordat artsen de oorzaak ontdekten. Zes maanden lang dachten zij met malaria te doen te hebben.
Nog een zwak punt van surveillanceprogramma’s is dat ze het optreden van traag verlopende virale ziekten niet kunnen detecteren. HIV bijvoorbeeld kan zich in een mens verbergen, op anderen overgaan en zich vervolgens wel tien jaar later manifesteren als aids. De huidige aidspandemie stak bijna gelijktijdig op drie continenten de kop op en breidde zich snel tot twintig verschillende landen uit. Het is duidelijk dat daar geen tijdige waarschuwing voor bestond!
Ondanks de problemen zien veel wetenschappers de toekomst nog steeds vol vertrouwen tegemoet; zij spreken optimistisch over grote ontdekkingen en doorbraken die zich in de komende jaren stellig zullen voordoen. De International Herald Tribune bericht: „De beste vooruitzichten voor ware doorbraken, zeggen veel wetenschappers, biedt de biotechnologie, de manipulatie van erfelijk materiaal in levende cellen. Wetenschappers bij biotech-firma’s hopen cellen te ontwikkelen die kiemdodende stoffen produceren, ofte wel een nieuwe generatie via genetische manipulatie verkregen antibiotica.”
Dat heeft echter ook een ongunstige kant. Genetische manipulatie heeft het mogelijk gemaakt genen in een onschuldig virus te brengen zodat het virus de genen op mensen kan overdragen. Deze technologie kan tot nut van de mens gebruikt worden en misschien zelfs de produktie van zogenoemde genetisch gemanipuleerde antibiotica mogelijk maken. Maar deze technologie kan ook voor sinistere doeleinden aangewend worden.
Zo zouden genen afkomstig van Ebola misschien per ongeluk of opzettelijk in bijvoorbeeld een griep- of mazelenvirus gebracht kunnen worden. Dat dodelijke virus zou dan verspreid kunnen worden door hoesten of niezen. Dr. Karl Johnson, die zijn hele leven heeft besteed aan het bestuderen van virussen zoals het Machupo- en Ebola-virus, zei dat de tijd spoedig zou kunnen aanbreken dat „elke gek met apparatuur ter waarde van een paar duizend dollar en een academische biologieopleiding achter de rug, ziektekiemen zou kunnen vervaardigen in vergelijking waarmee Ebola niet meer dan een picknick zou zijn”. Andere biologen delen zijn bezorgdheid.
De oplossing
Het oplossen van de problemen van infectieziekten is niet zo maar een kwestie van het ontwikkelen van nieuwe medicijnen. Ook het oplossen van problemen als armoede, oorlog, het vluchtelingenvraagstuk, drugsgebruik, overvolle steden, ongezonde leefgewoonten, vervuiling en vernietiging van het milieu, allemaal problemen die mede debet zijn aan ziekte, komt erbij kijken. Wees eerlijk tegenover uzelf. Denkt u dat het waarschijnlijk is dat mensen deze complexe problemen zullen oplossen?
Gods Woord waarschuwt: „Stelt uw vertrouwen niet op edelen, noch op de zoon van de aardse mens, aan wie geen redding toebehoort.” Op wie moeten wij dan vertrouwen? De schriftplaats vervolgt: „Gelukkig is hij die de God van Jakob tot zijn hulp heeft, wiens hoop is op Jehovah, zijn God, de Maker van hemel en aarde.” Alleen Jehovah, de Schepper van de mensheid, kan de dilemma’s waarvoor de mensheid staat oplossen. — Psalm 146:3-6.
Jehovah’s geïnspireerde Woord, de bijbel, voorzei met het vastleggen van Jezus’ grote profetie over „het teken . . . van het besluit van het samenstel van dingen”, de medische ellende waarmee onze generatie te kampen heeft. Jezus zei: ’Er zullen in de ene plaats na de andere pestilenties zijn.’ — Mattheüs 24:3-8; Lukas 21:10, 11.
De bijbel wijst echter ook op een toekomstige tijd op aarde onder de heerschappij van Gods koninkrijk waarin „geen inwoner zal zeggen: ’Ik ben ziek’” (Jesaja 33:24; Mattheüs 6:9, 10). Zij die op Jehovah vertrouwen, hebben dan ook alle reden om te geloven dat de gehoorzame mensheid spoedig voor altijd bevrijd zal worden van niet alleen de dodelijke ziekten die mensen teisteren maar ook van de problemen die tot ziekte bijdragen. Ware christenen waarderen de inspanningen van de medische wereld in de moeilijke strijd tegen dodelijke microben. Toch weten zij dat de blijvende oplossing voor ziekte en dood bij God berust, hij „die al uw kwalen geneest”. — Psalm 103:1-3; Openbaring 21:1-5; 22:1, 2.
[Illustratie op blz. 10]
De bijbel belooft een tijd waarin niemand zal zeggen: „Ik ben ziek”