De Pont du Gard doorstaat de tand des tijds
„LANG na de val van het Romeinse Rijk bleven zijn aquaducten bestaan om gebruikt en bewonderd te worden en om als inspiratie te dienen voor bouwers in latere tijdperken”, legt The New Encyclopædia Britannica uit. De Pont du Gard is geen uitzondering op de regel en is waarschijnlijk het beroemdste Romeinse overblijfsel in Frankrijk.
Romeinse aquaducten werden meestal niet gebouwd om velden te irrigeren maar om water naar steden te transporteren. Deze steden hadden openbare drinkfonteinen, thermen (badinrichtingen), zwembaden en waterbassins; en enkele van de grotere steden hadden zelfs een rioolstelsel. Ja, Romeinse steden en kolonies hadden water nodig — veel water.
De Pont du Gard, die bijna 50 meter boven de rivier de Gard uitrijst, is een op een brug gelijkend bouwwerk en is het hoogste dat door de Romeinen is gebouwd ter ondersteuning van een watergoot. Hoewel de Pont du Gard 275 meter lang is, vormt ze toch maar een klein deel van het gehele aquaduct. De volledige lengte van de waterleiding was in feite 49 km. Ze werd gebruikt voor de toevoer van water naar de Romeinse stad Nîmes. Het aquaduct heeft, net als enkele andere Romeinse bouwwerken uit dezelfde periode, grotendeels de eeuwen doorstaan en is een bewijs van het kwaliteitswerk van de Romeinen en van de bekwaamheid van hun ingenieurs. Reusachtige blokken kalksteen, waarvan sommige wel vijf en een halve ton wegen, werden in een nabijgelegen steengroeve in Vers uitgehouwen en op maat gemaakt. Het is interessant dat er geen metselspecie werd gebruikt om de blokken aan elkaar te voegen.
Het bouwen van rijen bogen was om verschillende redenen noodzakelijk. Zo gauw een bouwwerk een bepaalde hoogte bereikt, moet het lichter gemaakt worden, en de vorm van de bogen is ontworpen om dit te bereiken. Maar de Pont du Gard moest ook een rivier overbruggen. Om sterke stromingen te weerstaan, ontwierpen de bouwers de brug met een flauwe bocht.
Hoewel het niet door alle bewonderaars van de brug op prijs werd gesteld, werden er later toch enkele veranderingen in de constructie aangebracht. De brede pijlers van de brug werden verder uitgehakt zodat door paarden getrokken wagens konden passeren, en in de 18de eeuw werd de constructie van de eerste verdieping verbreed. Een eeuw later nam keizer Napoleon III, iemand die zijn tijd ver vooruit was in het beschermen van monumenten en die geïnteresseerd was in het behoud van het bouwwerk, het noodzakelijke werk ter hand om de brug te restaureren.
Ieder jaar bezoeken meer dan twee miljoen mensen het aquaduct. Deze enorme belangstelling heeft de Pont du Gard in gevaar gebracht, en er zijn verscheidene projecten aan de gang om het bouwwerk te beschermen. Wat er ook met deze brug zal gebeuren, ze toont aan dat een goed uitgevoerd werk de tand des tijds kan doorstaan.