Stijgende prijzen — Wat het voor mensen betekent

Door Ontwaakt!-correspondent in Spanje

„Wij eten helemaal geen tomaten meer omdat ze zo duur zijn. En wat fruit betreft, ik kan me de tijd niet heugen dat ik het gekocht heb”, verzuchtte een huisvrouw in India.

„Wij kunnen geen schoenen of kleding kopen”, klaagt een Mexicaanse textielarbeider die probeert in het onderhoud van een gezin met vijf kinderen te voorzien. „Vier jaar geleden hadden wij minder geld, maar toen was alles goedkoper. Nu kun je met geld niets meer doen.” In zijn land daalde de koopkracht van de peso tussen 1982 en 1986 met 35,4 procent.

Muhammed el-Ghani is nachtwaker in Caïro (Egypte), waar de prijzen van sommige levensbehoeften in slechts twaalf maanden tijd zijn verdubbeld. „We leven van de ene dag in de andere,” vertelt hij, „en er zijn dagen dat we niet te eten hebben.”

In Brazilië moest een onfortuinlijk slachtoffer van een treinongeluk twintig jaar wachten voordat de rechtbank uitspraak deed over zijn eis tot schadevergoeding. Uiteindelijk werd hem een maandelijkse schadevergoeding toegekend gelijk aan de helft van het landelijke minimumloon ten tijde van het ongeluk. Door de inflatie was dit bedrag echter waarschijnlijk niet eens voldoende voor het buskaartje als hij het geld ging ophalen.

Bala uit Nigeria, reeds vader van drie kinderen, viel flauw toen hij het nieuws hoorde dat zijn vrouw net bevallen was van een drieling. Ondanks het feit dat hij twee banen had, was het gezinsinkomen nauwelijks toereikend voor de fundamentele behoeften, en de voedselprijzen zijn blijven stijgen. Hij wist dat het zelfs onmogelijk zou zijn de kinderen het hoogst noodzakelijke te verschaffen. Hij was bereid de baby’s af te staan voor adoptie.

De details kunnen verschillen, maar het verhaal is wereldwijd hetzelfde. De kosten van levensonderhoud stijgen onophoudelijk. Voor velen zijn brood en melk al een luxe en drie maaltijden per dag een zeldzaamheid. Een bericht uit Nigeria luidt: „Brood, tot dusver het hoofdvoedsel van de meeste Nigerianen, wordt alleen nog door de welgestelden gegeten. Rijst eet men slechts bij feestelijke gelegenheden.”

Sommigen verlichten het probleem door langer te werken, maar anderen komen moeilijk of met geen mogelijkheid aan werk. Zij zien zich gedwongen elke dag te besteden aan de eindeloze en vaak vruchteloze taak voedsel te zoeken. Voor hen is het niet alleen een kwestie van problemen met de kosten van levensonderhoud maar veeleer een worsteling om het pure levensbehoud.

In de meeste gevallen is inflatie de boosdoener, of de stijgende prijzen. De lonen gaan soms ook wel omhoog, maar ze houden zelden gelijke tred met de prijsstijgingen. Bijzonder hard getroffen zijn degenen die een vast inkomen hebben, zoals gepensioneerden of werklozen. In veel van de minder ontwikkelde landen van de wereld is er de afgelopen jaren een uitgesproken daling in de levensstandaard geweest. Er kan naar waarheid worden gezegd dat alhoewel wereldwijd gezien de rijken misschien rijker worden, de armen beslist armer worden. Is dat de situatie in uw land?

Onrust veroorzaakt door economische problemen

Het behoeft ons dan ook niet te verbazen dat velen hun stem laten horen om te protesteren. Zo sloegen verarmde onderwijzers uit de provincies Chiapas en Oaxaca op het grootste plein van Mexico-Stad tenten op, in de hoop dat hun wake economische gerechtigheid teweeg zou brengen. „De mensen worden uitgebuit”, beweert een van hen. In andere landen zijn rellen uitgebroken toen de prijzen flink stegen.

De misdaad, door sommigen beschreven als een stille maar gevaarlijke revolutie van de armen tegen de rijken, grijpt ook om zich heen. Op een congres van de politie werd de internationale golf van criminaliteit toegeschreven aan de benarde economische situatie waarin zo veel burgers verkeren. Economische frustraties kunnen soms op een verschrikkelijke manier tot een uitbarsting komen. In 1987 werden in twee Indiase dorpen ruim vijftig mensen uit de hoogste kasten vermoord door honderden hongerige boeren die van mening waren dat zij door feodale landeigenaars van hogere kasten uitgebuit werden.

Bij wie ligt de schuld?

In de twintigste eeuw is er meer welvaart geschapen dan ooit. Maar paradoxaal genoeg neemt nu deze eeuw ten einde loopt, het aantal miljoenen dat gebukt gaat onder aanhoudende armoede steeds meer toe. Beloften van een betere toekomst, een opleving van de economie, een behoorlijk loon voor allen, zijn maar al te vaak politieke luchtkastelen.

Bij wie of wat ligt de schuld? Velen geven hun regering de schuld. De regeringen op hun beurt wijten het vaak aan het economisch beleid van andere landen. Het internationale economische bestel wordt ook fel gekritiseerd. Kennelijk zijn de problemen gecompliceerd en blijven oplossingen uit. In het volgende artikel zullen wij enkele van de fundamentele oorzaken van de crisis in de kosten van levensonderhoud onder de loep nemen en zien waarom ze zo moeilijk te verhelpen zijn.