Een blik op de wereld
’Rookverslaafden’
De Amerikaanse directeur-generaal van de volksgezondheid, dr. C. Everett Koop, verklaarde in mei dat nicotine even verslavend is als heroïne en cocaïne. „Een zorgvuldige beschouwing van de gegevens maakt duidelijk dat sigaretten en andere vormen van tabak een verslavende werking hebben”, schreef hij in de inleiding tot zijn jaarlijkse rapport over de gevolgen van roken voor de gezondheid. „Uit een groot aantal onderzoeken is gebleken dat nicotine de drug in de tabak is die de verslaving veroorzaakt.” Het 618 bladzijden tellende rapport haalt 171 afzonderlijke wetenschappelijke studies aan en concludeert dat het tabakgebruik niet eenvoudig een gevaarlijke gewoonte maar een ernstige vorm van verslaving is. Dit onderzoek verklaart ten dele waarom mensen een produkt blijven gebruiken dat naar verluidt alleen al in de Verenigde Staten jaarlijks 320.000 mensen doodt.
Storend voor het geheugen
Om vast te stellen welke uitwerking achtergrondgeluiden op het geheugen hebben, werden Franse studenten door onderzoekers getest op hun vermogen getallen van negen cijfers te onthouden terwijl zij werden blootgesteld aan een verscheidenheid van geluiden. Uit het onderzoek bleek dat geluiden zoals die van een metrotrein weinig of geen effect hadden op het herinneringsvermogen van een student. Maar „gepraat op de achtergrond . . . werkt storend, zelfs als het in een onbekende taal is”, merkt het tijdschrift Hippocrates op. De onderzoeker Alan Baddeley van de Engelse Cambridge University legt uit dat het korte-duurgeheugen in verband staat met de gesproken taal, wat verklaart waarom het noodzakelijk is een nieuw telefoonnummer of een nieuwe cijferslotcombinatie hardop te herhalen. Maar volgens het rapport „stuurt het geluid van een andere menselijke stem dit proces in de war”, of het nu spraak is of vocale muziek.
Een tijd voor ongelukken
Mensen krijgen de meeste ongelukken „tussen 2 en 7 uur ’s morgens en tussen 2 en 5 uur ’s middags”, bericht The Province, een in British Columbia (Canada) verschijnende krant. Het bericht verklaart dat volgens een panel van geleerden „de hersenprocessen in de vroege ochtenduren een toegenomen neiging tot slapen en een vermindering van het vermogen tot functioneren teweegbrengen. Een tweede, minder geprononceerde periode van kwetsbaarheid doet zich halverwege de middag voor.” De ramp in de kerncentrale op Three Mile Island (Pennsylvania) wordt aangehaald als een voorbeeld van een menselijke beoordelingsfout die in deze „kwetsbare periodes” plaatsvond. De onderzoekers ontdekten „een opvallend verband tussen de twee dagelijkse periodes waarin mensen slaperig worden en medische ongevallen, verkeersongelukken en menselijke fouten bij industriële rampen”, aldus The Province.
„Geen eenvoudige oplossing”
„Afstandelijk”, zo beschrijft 50 procent van de inwoners van Rome hun relatie met de Rooms-Katholieke Kerk, aldus een rapport van de Kerk van Rome. Uit het rapport blijkt dat in de afgelopen twintig jaar het aantal regelmatige bezoekers van de mis van 41 tot 25 procent daalde. In sommige buitenwijken van Rome maken praktizerende katholieken nauwelijks 5 procent van de bevolking uit. De cijfers in verband met de priesters zijn niet minder zorgwekkend voor de kerk. Er is één priester per 10.000 inwoners. „Voor het probleem bestaat geen eenvoudige oplossing”, verklaart Il Corriere della Sera, een Milanees dagblad.
Sterft de ziel?
Bisschop Krister Stendahl van Stockholm heeft de Zweedse kerkgangers geschokt met zijn ideeën over de onsterfelijkheid van de ziel die hij in zijn recente boek Meningar (Meningen) gepubliceerd heeft. Stendahl zegt dat het traditionele geloof in de onsterfelijkheid van de ziel zijn einde nadert. Het parlementslid Filip Fridolfsson stelt dat het standpunt van de bisschop „de fundamenten van het christelijke geloof in twijfel trekt”. Maar Stendahl verklaart: „Veel krachtige ondersteuning voor de leer van de onsterfelijkheid van de ziel is er niet te vinden in de bijbel” — het werkelijke fundament van het christelijke geloof. Ja, het bijbelse standpunt is duidelijk. De ziel sterft, en de hoop op eeuwig leven voor de mensheid is gebaseerd op een opstanding, zoals blijkt uit teksten als Ezechiël 18:4 en Handelingen 24:15.
Bijbels „uitverkocht”
De „all-Australian Bible”, die onlangs werd vrijgegeven ter gelegenheid van het 200-jarig bestaan van Australië, heeft een verrassend goede eerste ontvangst gekregen. (Zie „Een blik op de wereld” van 8 mei 1988.) Binnen een week na de uitgifte was deze „geaustraliseerde” bijbel in de omgangstaal in enkele steden uitverkocht. De eerste oplage bedroeg echter slechts 40.000 exemplaren. Volgens The Canberra Times zei de algemeen secretaris van het Australisch Bijbelgenootschap: „Het is zeer droevig dat de grote meerderheid van onze mede-Australiërs op bijbelgebied analfabeet is. Dat komt op zo veel manieren tot uiting en het is een grote uitdaging.” Wie is verantwoordelijk voor het algemene gebrek aan bijbelkennis onder de 16 miljoen Australiërs? Ongetwijfeld ligt de schuld ten dele bij de geestelijken zelf omdat zij in gebreke zijn gebleven de mensen bijbelse waarheden te onderwijzen.
’Psychopaten kweken’?
„Amerika dreigt zo langzamerhand een bakermat voor psychopaten te worden”, bericht de in Vancouver (British Columbia, Canada) verschijnende Province. Volgens het artikel stelt de Amerikaanse psycholoog Ken Magid, een van de leiders van een wetenschappelijk programma voor gedragsonderzoek aan het Saint Joseph Hospital in Denver (Colorado, VS), dat er sprake is van „een heel ernstig probleem: kinderen bij wie de hechting tussen moeder en kind is uitgebleven in de eerste 16 maanden van hun leven”, de periode waarin „vertrouwen in mensen wordt geleerd”. Hij zegt dat het uitblijven van die hechting het gevolg kan zijn van „alles wat de vorming van een liefdevolle band tussen een moeder en haar kind verstoort”. Dr. Magid beweert: „Wij zouden binnen twee generaties een eind kunnen maken aan de helft van alle gewelddadige, zinloze misdaad in Noord-Amerika” als de regering moeders zou helpen ten minste het eerste jaar thuis te kunnen blijven bij hun baby.
Koffieconsumptie
De British Medical Journal bericht dat overmatig gebruik van koffie of andere stoffen met een hoog cafeïnegehalte de kans op een hartaanval verhoogt doordat cafeïne de cholesterolspiegel in het bloed doet stijgen. Bescheiden hoeveelheden cafeïne werken stimulerend en kunnen zowel iemands geestelijke als lichamelijke prestaties verhogen, maar in grotere hoeveelheden heeft cafeïne een soortgelijk effect als adrenaline, dat de bloedsomloop belast door het hart te stimuleren en de bloedvaten te verwijden. Hoofdpijn, slapeloosheid en angst kunnen het gevolg zijn van de consumptie van meer dan drie koppen koffie per dag. Gekookte koffie bevatte naar verluidt vijfmaal zo veel cafeïne als op andere manieren gezette koffie.
De langste onderzeese tunnel
De Seikan-tunnel, ’s werelds langste onderzeese tunnel, werd in maart voor het publiek geopend. Hij verbindt Hokkaido en Honsjoe, twee hoofdeilanden van Japan. De tunnel, die uitsluitend bestemd is voor treinverkeer, is 54 kilometer lang, waarvan 23 kilometer 100 meter onder de zeebodem van de Tsjoegaroestraat ligt. De snelste treinen doen er ongeveer 30 minuten over om de tunnel te passeren. De kosten van de tunnel? Vierendertig mensenlevens en een totale bouwsom van 1,1 biljoen yen (ƒ 17,6 miljard). In de 24 jaar sinds het begin van de tunnelbouw is veel van het personenvervoer per trein overgenomen door het luchtverkeer.
Dierenbegraafplaatsen
Steeds meer Japanners gaan ertoe over hun dode huisdieren te begraven op dierenbegraafplaatsen. Dat kost hun tussen de 10.000 (ƒ 150) en 1.300.000 yen (ƒ 20.000), afhankelijk van de soort crematie, begrafenis en grafsteen. Daarbij komen nog de kosten voor het onderhoud van het graf en een jaarlijks bezoek door een priester „om voor de vrede van de ziel van het dier te bidden”. Eerbetoon aan het graf van honden, katten, goudvissen en andere dieren is niet ongebruikelijk. Op één begraafplaats heerst in het weekend een topdrukte met ruim 300 wierook offerende aanbidders. Men denkt dat er in veel gevallen meer tijd en geld aan de dieren wordt besteed als ze zijn gestorven dan voor de aanschaf en hun verzorging als ze nog leven.