Een blik op de wereld
„Tabakloze dag”
De WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) heeft 7 april 1988 uitgeroepen tot ’s werelds eerste „tabakloze dag”. Dr. Halfdan Mahler, directeur-generaal van de WHO, beweert dat door tabakgebruik 2,5 miljoen mensen per jaar vroegtijdig sterven — ongeveer hetzelfde dodental als wanneer er een jaar lang elke dag 20 jumbo jets zouden neerstorten! Dr. Mahler hoopt dat als mensen een dag niet roken, dit hun eerste stap zal zijn tot vermindering van hun tabakgebruik of zelfs voorgoed ermee stoppen. De WHO brengt in praktijk wat ze predikt; op alle kantoren van de organisatie geldt een rookverbod. „De WHO is sinds 1987 een rookvrije organisatie”, vertelde mevrouw Kindermann, informatrice bij de WHO, aan Ontwaakt!
Tabakloze luchtvaartmaatschappijen
Dinsdag 1 december 1987 was de dag waarop alle binnenlandse luchtvaartmaatschappijen in Australië een in het gehele vliegtuig geldend rookverbod van kracht lieten worden. Luchtvaartmaatschappijen kunnen hoge boetes verwachten als ze in gebreke blijven de hand te houden aan het totale rookverbod, en overtreders kunnen rekenen op een fikse boete van maximaal 500 Australische dollars. Volgens The Canberra Times zei de minister voor transport en communicatie: „Wij nemen het op voor de niet-rokende reizigers, die ongetwijfeld enorm veel ellende en ongemak hebben doorstaan — waarvan ik persoonlijk kan getuigen, want ik ben er een van.”
Tv-vasten
Duitse gezinnen beginnen de voordelen te ontdekken van het zogenoemde tv-vasten. In een verslag over de ervaringen van 80 mannen, vrouwen en kinderen in Westfalen die besloten „vier weken tv-vrij” te nemen, zegt de Duitse Augsburger Allgemeine Zeitung: „Namiddagen en avonden zijn volkomen veranderd. Vrije tijd wordt nu produktiever gebruikt met meer persoonlijke initiatieven dan voorheen.” De tv-vrije tijd heeft blijvend nut afgeworpen. De meeste deelnemers verklaarden: „Onze kijkgewoonten zijn nu anders. Wij zijn selectiever; wij kijken minder en zetten het toestel vaker af.”
Hersenimplantaties
Vorig jaar september werd voor het eerst door artsen foetaal weefsel geïmplanteerd in de hersenen van twee volwassenen die aan de ziekte van Parkinson leden. Een recent artikel in The New England Journal of Medicine bericht dat zowel hersen- als bijnierweefsel van een door een spontane abortus beschikbaar gekomen 13 weken oude foetus werd gebruikt. De opzienbarende medische ingreep vond plaats in het medisch centrum La Raza in Mexico-Stad. Door deze experimenten zijn de ethische vragen rond het gebruik van foetaal weefsel als een vorm van medische behandeling, van het strijdperk van de theoretische debatten naar de praktijk verlegd.
Mammoetijsberg
Een ijsberg van 300 meter dik, 40 kilometer breed en 160 kilometer lang brak vorig jaar oktober af van Antarctica. De ijsberg — ongeveer twee en een half maal zo groot als het Groothertogdom Luxemburg — is de grootste ijsberg die sinds 1963 is waargenomen. Deskundigen schatten dat het wel tien jaar zal duren eer de ijsberg de open zee bereikt. Geleerden zijn ijsbergen aan het bestuderen om vast te stellen of vervuiling de aardatmosfeer warmer maakt en een broeikaseffect teweegbrengt. Een dergelijke warmte zou er de oorzaak van kunnen vormen dat het poolijs smelt, met het gevaar dat een stijging van de zeespiegel met slechts 60 centimeter de meeste grote havensteden in de wereld zou doen onderlopen.
Pubers in de problemen
Het gebruik van alcohol, tabak en drugs heeft een niet geringe invloed op Franse jongeren in de leeftijd van 16 tot 18 jaar. Dat blijkt uit een rapport van het Franse Instituut voor Gezondheid en Medisch Onderzoek. Volgens het rapport „rookt 40 procent van de jongens en 28 procent van de meisjes op zijn minst tien sigaretten per dag”, bericht het Franse dagblad Le Monde. „Tweeënvijftig procent van de jongens en 21 procent van de meisjes drinkt regelmatig alcohol. Een zelfde percentage wordt driemaal per jaar dronken.” Ook onthulde het rapport dat „26 procent van de jongens en 16 procent van de meisjes met drugs had geëxperimenteerd”. Onderzoekers aan het instituut legden verband tussen de afhankelijkheid van alcohol en het gebruik van drugs door jongeren. Zij verklaren dat een „zich op jonge leeftijd herhaaldelijk voordoend verlangen om zich te bedrinken, een belangrijke aanwijzing vormt voor later druggebruik”.
Artsentekort in Afrika
Volgens een rapport van de WHO is het aantal artsen in Afrika in de periode van 1980 tot 1986 tot slechts één arts per 10.000 inwoners gedaald. In contrast daarmee merkt het in Londen verschijnende tijdschrift Panoscope op dat „er in de geïndustrialiseerde wereld te veel medisch personeel wordt opgeleid en dat velen van hen werkloos zijn of te weinig werk hebben”. In Europa bijvoorbeeld zijn er nu 24 keer zoveel artsen, tandartsen en apothekers per 10.000 inwoners als in Afrika.
Vergeet-me-niet
Tijdens de viering van een of ander feest kan het een Japanner tot zijn ontsteltenis overkomen dat hij een brief van een overleden familielid ontvangt. De bestelling, bezorgd door de zogeheten Hemelse Posterijen, heeft echter niets met de geestenwereld te maken. Tegen betaling aanvaardt een bedrijf in Nagoja (Japan) opdrachten van oude mensen, die erop vertrouwen dat het bedrijf na hun dood op speciale dagen groeten, geschenken en boodschappen bezorgt. Een brief uit de „hemel” kost minimaal 10.000 yen (ƒ 150). Wanneer iets meer dan een jaar later bezorgd moet worden, komt er per jaar nog een samengestelde rente van 18 procent bovenop. Een brief die tien jaar later zou worden bezorgd, zou derhalve een fikse 55.442 yen (ƒ 828) kosten. Is dat het waard? De directeur van het bedrijf verklaart: „Steeds meer mensen willen er zeker van zijn dat zij hun herinneringen aan hun kinderen en kleinkinderen doorgeven en hun het bewijs leveren dat zij hebben geleefd, zelfs nadat zij zijn gestorven.”
Bruidverbrandingen
In verband met de dagelijks in Indiase kranten verschijnende berichten over jonge vrouwen die bij brand het leven hebben verloren, schrijft de Londense Economist: „Het is algemeen bekend dat het in vele, en mogelijk in de meeste, gevallen om bruidverbrandingen gaat.” Ze zijn het gevolg van ontevredenheid van de familie van de bruidegom over de betaalde bruidsschat. Soms kan de familie van de bruid het overeengekomen bedrag niet opbrengen, of wordt er na de bruiloft meer geld geëist. Dit legt een zware druk op de kersverse echtgenote en haar vader. Sommige vrouwen worden tot zelfmoord gedreven als het bedrag niet kan worden betaald of worden mogelijkerwijs gedood in de hoop dat de volgende vrouw meer geld in het laatje zal brengen. „Veel vaders zitten verschrikkelijk in de schulden”, meldt het artikel. „Geen wonder dat een man met vijf dochters en geen zoons het gevoel heeft dat er een vloek op hem rust.”
„Bruine dwerg”?
Geleerden hebben krachtige aanwijzingen ontdekt voor het bestaan van een op een planeet gelijkend object dat een baan rond een ster beschrijft op minder dan 50 lichtjaren van de aarde, bericht het Britse blad Nature. Als de ontdekking door verder onderzoek wordt bevestigd, zou dit de eerste „bruine dwerg” zijn, half planeet, half ster, waarover astronomen al tientallen jaren hebben getheoretiseerd maar die nog nooit is waargenomen. Volgens de beschrijving van de geleerden van de University of California in Los Angeles en de University of Hawaii is het gasvormige lichaam groter dan elk van de negen planeten in ons zonnestelsel. De bruine dwerg zou ook het eerste geïdentificeerde planeetachtige object buiten ons zonnestelsel zijn.
Goede wijn . . .
Een fles Duitse wijn daterend uit 1735 — waarschijnlijk „’s werelds oudste drinkbare witte wijn” — werd onlangs in het klooster van Eberbach (Duitsland) geveild. Enkele druppels waren voldoende om de kenners in vervoering te brengen. „Aroma, bouquet en volheid zijn onvergelijkelijk”, zei een lyrisch geworden deskundige, Robert Englert, aldus het Duitse Schweinfurter Tagblatt. Naar verluidt bleef een wijnglas nog uren nadat het geleegd was, zijn geur aan de omgeving meedelen, wat de uitstekende kwaliteit van de 18de-eeuwse wijn onderstreepte. Een Canadese zakenman kocht de fles met haar verrukkelijke inhoud voor DM 53.000.