Gebeden voor vrede — Wie luistert ernaar?

WAT deed een Amerikaanse Indiaan met zijn gevederde hoofdtooi samen met een Grieks-orthodoxe priester op hetzelfde podium? Waarom zat de boeddhistische dalai lama naast de aartsbisschop van Canterbury? Wat zou een joodse rabbi gemeen kunnen hebben met een metropoliet van de Russisch-Orthodoxe Kerk? En waarom trad paus Johannes Paulus II van de Katholieke Kerk op als voorzitter bij een dergelijke bijeenkomst?

Tot voor kort zou het ondenkbaar zijn geweest dat de paus een bidplatform zou hebben gedeeld met leiders van de andere belangrijke religies van de wereld. Maar in de Italiaanse stad Assisi kwam hij in het najaar van 1986 met vertegenwoordigers van al deze andere religies samen om de „Wereldbiddag voor de Vrede” te houden. De bijeenkomst vond plaats op initiatief van de paus, in harmonie met het door de Verenigde Naties uitgeroepen Internationale Jaar van de Vrede.

In Assisi werd op verschillende manieren gebeden voor de vrede. Maar wie luisterde naar die gebeden? De trinitarische God van de christenheid? Of de God van de joden? Allah van de moslims? De Grote Duim en de Rollende Donder van de animisten? Luisterde er eigenlijk wel een van deze goden naar deze gebeden? Nu er sinds Assisi al weer enige tijd is verstreken, zijn de antwoorden duidelijk.

Wat er plaatsvond

De gebeden van die religieuze leiders vormden het hoogtepunt van de internationale gebedsdag die op 27 oktober in Assisi in Midden-Italië werd gehouden. Er was een groot podium opgericht met op het achterscherm het woord „VREDE” in veertien talen. Opgesteld in een wijde halve cirkel, met de paus in het midden, baden de meer dan zestig leiders van de voornaamste religies om de beurt vanaf een spreekgestoelte. Televisiecamera’s registreerden de ceremonie die naar verluidt werd bekeken door 500 miljoen mensen over de hele wereld.

De eersten die baden waren de boeddhisten, die vroegen om „een oceaan van geluk en blijdschap”. Toen baden de hindoes om „vrede voor alle wezens”. De moslims baden: „Geloofd zij God, de Heer van het Universum.”

„Schenk ons vrede”, was de bede van de Afrikaanse animisten terwijl zij hun godheden aanriepen. „Wij bieden de Grote Geest, en Moeder Aarde de vredespijp aan”, zeiden de Amerikaanse Indianen terwijl zij hun vredespijp rookten. „Schenk de aarde vrede”, vroegen de joden.

„Laat ons in vrede en eenheid onze Heer God smeken”, luidde het gebed van de katholieke, anglicaanse, lutherse en Grieks-orthodoxe vertegenwoordigers. De Sikhs, aanhangers van het zoroastrisme, sjintoïsten en jaina’s baden ook voor universele vrede.

Meer aandacht voor de gebeurtenis zelf

Het was voor het eerst, zo gaf de pers als commentaar, dat zulke hooggeplaatste geestelijken van de wereldreligies op dezelfde plaats waren bijeengekomen om te bidden. Om deze reden werd de ontmoeting een „historische gebeurtenis” genoemd.

Sommigen geloofden dat hier een bijbelse profetie werd vervuld. Daar Assisi op een heuvel ligt, zagen zij daarin de symbolische berg van Micha hoofdstuk 4, vers 2. In één bericht stond dat de bijeenkomst in Assisi „een bijeenkomst [was] die de profeet Micha 2700 jaar geleden had voorzegd: ’In [de tijd van] het einde zal de berg waar de tempel van de Heer staat de hoogste zijn . . . Alle volken zullen zich aan de voet ervan vergaderen en zeggen: Laten wij naar de berg van de Heer opgaan. Hij zal ons leren wat wij moeten doen.’” — Voce delle Contrade.

De krant Il Sabato verklaarde enthousiast: „Het is de eerste keer dat iets van dien aard heeft plaatsgevonden sinds de Toren van Babel. Wegens hun verlangen de hemel te bereiken, raakten mensen toen verdeeld. Thans worden mensen in naam van religieuze gevoelens die hen openstellen voor het godsgeschenk van vrede, tot eenheid gebracht.”

Ernstige vragen opgeworpen

Het was zonder twijfel een opzienbarende gebeurtenis. Niettemin wierp ze vragen op die een antwoord verdienen. Het dagblad La Nazione vroeg: „Heeft die boodschap haar doel gediend? Zal ze de harten van de 500 miljoen kijkers hebben bereikt? Zal ze een bres hebben geslagen in de onwrikbare standpunten van degenen die direct of indirect de gebeurtenissen en het lot van de wereld bepalen en besturen?”

Nadenkende mensen stellen nog andere diepgaande vragen: Aanvaardt God alle gebeden, ongeacht de soort van aanbidding die wordt beoefend? Is het voldoende voor iets te bidden zonder zich ervan te vergewissen hoe God de kwestie beziet? Heeft deze bijeenkomst mensen ertoe gebracht zich in te zetten voor de vrede? Wat leert de geschiedenis ons? En bovenal, wat zegt de Schrift over de wijze waarop wereldvrede zal worden bereikt?

Wij moeten tevens de vraag stellen: Was de bijeenkomst van deze wereldreligies in Assisi in werkelijkheid misschien een hedendaagse Toren van Babel?