Een blik op de wereld
Terug naar de muur
● De Chinese muur, lange tijd bezien als een symbool van de Chinese natie en een nationale erfenis, is bouwvallig geworden. Inspectie vanuit de lucht van de Chinese muur ten noorden van Peking bracht aan het licht dat slechts een zesde ervan intact was en twee derde praktisch een ruïne. Men beijvert zich nu om de muur te herstellen. „Boeren buiten Peking wordt gevraagd stenen van de Grote Muur terug te geven die zij hebben meegenomen om huizen of varkensstallen van te bouwen”, bericht The New York Times. Als lokkertje hebben de autoriteiten aangeboden de boeren daarvoor in de plaats ander bouwmateriaal te leveren. Pogingen om de muur te herstellen zullen zich eerst concentreren op Badaling, een gedeelte 80 kilometer ten noorden van Peking. Men hoopt dat er genoeg geld bijeengebracht kan worden om ook andere stukken van het 2400 kilometer lange bouwwerk te restaureren. De Chinese muur, tegenwoordig een bezienswaardigheid voor toeristen, werd volgens deskundigen in de 16de eeuw door de Ming-dynastie gebouwd.
Reuzenbij gevonden
● De Indonesische reuzenbij, chalicodoma pluto, waarvan men lange tijd heeft gedacht dat ze uitgestorven was, is in blakende gezondheid teruggevonden. Verscheidene kolonies van de 4 centimeter lange bijen — 15 maal zo groot als gewone bijen — werden onlangs op drie Indonesische eilanden aangetroffen, wonend in termietennesten. Wat de bijen verder onderscheidt, zijn hun enorme kaken die aan kevers doen denken. Ze gebruiken die om gaten te prikken in de stevige termietennesten en materialen te vergaren om aan de binnenzijde beschermende nesten te bouwen. Sinds 1859, toen er exemplaren van werden gevonden, had men de reuzenbij niet meer gezien.
Vervuiling door batterijen
● Japanse fabrikanten „produceerden 2,85 miljard batterijen in 1983”, bericht The New York Times, en hoewel tussen de 30 en 40 procent wordt geëxporteerd, „gebruikt iedere Japanner ongeveer 15 batterijen per jaar”. In Japan is het een groot probleem geworden wat men met al die weggegooide batterijen moet doen. „Kwik, een giftig metaal dat in de meeste batterijen wordt gebruikt, begint in de bodem rond de afvalstortplaatsen door te dringen”, aldus de Times, zodat men begint te vrezen dat „Japan langzaam verontreinigd raakt door de batterijtjes die de stroom leveren voor zijn calculators, camera’s, draagbare stereoradio’s en horloges”. In een poging het probleem tegen te gaan worden gebruikte batterijen in veel steden van het gewone huisvuil gescheiden gehouden en apart opgehaald. Maar nu vragen de steden zich af wat ze met de duizenden kilo’s aan batterijen moeten doen die reeds verzameld en in vaten opgeslagen zijn, en ze hebben bij de regering aangeklopt voor een oplossing. Functionarissen dringen er bij de industrie op aan kwikvrije batterijen te ontwikkelen.
Een eind maken aan de honger in de wereld
● „Het is verschrikkelijk, volkomen stompzinnig”, zei George Ignatieff, de voormalige Canadese ambassadeur bij de Verenigde Naties en de NAVO. „Elke minuut sterven honderden kinderen. Maar in plaats van hen te voorzien van de noodzakelijke levensbehoeften, besteden wij iedere minuut meer dan een miljoen dollar aan wapens. En het enige wat wij daarvoor kopen is steeds meer onzekerheid, steeds meer onstabiliteit.” Volgens het Amerikaanse Bureau voor Wapenbeheersing en Ontwapening zal in 1985 over de hele wereld genomen naar schatting $1 biljoen ($1.000.000.000.000) aan militaire uitgaven besteed worden. Tien tot vijftien procent van die biljoen dollar zou een eind kunnen maken aan de honger in de wereld, aldus de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN.
Ruimterommel
● Zo’n 3800 stuks oud roest van menselijke makelij cirkelen om de aarde, aldus NORAD (het gemeenschappelijke luchtverdedigingsstelsel van de Verenigde Staten en Canada). Twee derde van dit afval uit het ruimtetijdperk — niet-functionerende ruimtesondes en satellieten, afgeworpen rakettrappen, zuurstofcylinders, afgebroken zonnepanelen, enzovoort — zullen tot onbepaalde tijd op 36.000 kilometer boven de aarde rondcirkelen. Het overige derde deel, op 200 tot 500 kilometer boven het aardoppervlak, zal blijven rondcirkelen totdat het door de zwaartekracht van de aarde wordt meegetrokken en in de atmosfeer verbrandt. Hoeveel er dan nog overblijft en op aarde zal inslaan is onbekend. Zo meldt het tijdschrift Time: „De waarschijnlijkheid dat een mens getroffen zal worden door puin uit de ruimte is zo klein dat de Londense verzekeringsmaatschappij Lloyds de kans daarop onmogelijk te berekenen acht.” Naar verluidt zijn niettemin vijf opvarenden van een Japans vrachtschip in 1969 getroffen en ernstig verwond door wrakstukken van een Russisch ruimtevaartuig. Geleerden overdenken nu methoden om de brokstukken te verzamelen en ze naar speciale vuilnisbelten in de ruimte te slepen, omdat men bang is dat ze functionerende satellieten en ruimtevaartuigen kunnen beschadigen.
Placenta benut
● „De menselijke placenta is nu een bestanddeel van ’eiwitrijke’ gezichtscrèmes, body-lotions en shampoos”, aldus Parade Magazine. „Ze wordt gebruikt bij de behandeling van rheumatische arthritis, huidirritaties, zelfs bij oogaandoeningen en gynaecologische problemen”, en ze wordt gebruikt in sommige medicijnen, zalfjes en vaccins. In ziekenhuizen werd de ongeveer een pond wegende placenta of nageboorte vroeger gewoonlijk weggegooid. Nu verkoopt men de placenta aan een verwerkingslaboratorium tegen een prijs van 50 tot 70 dollarcent per stuk zodat er enzymen (eiwitten) of hormonen uit gewonnen kunnen worden. „De placenta wordt in de medische wetenschap nu op ongeveer 135 manieren toegepast”, aldus Parade.
Dodelijke overblijfselen
● „Gemiddeld genomen weigert in een willekeurige oorlog ongeveer 10 procent van alle gebruikte munitie”, schrijft Arthur Westing van het Stockholmse Internationale Instituut voor Vredesonderzoek in het Zweedse dagblad Ambio. „Deze ’overblijfselen van de oorlog’ vormen lang nadat het conflict is afgelopen, een bedreiging van lijf en leden.” Als voorbeelden werden genoemd de ongeveer 13.000 stuks niet-ontplofte munitie uit de Tweede Wereldoorlog die in 1978 door eenheden van de Franse Mijnopruimingsdienst werden gevonden, en de naar schatting 23 miljoen granaten en 2 miljoen bommen die door de Verenigde Staten in Indo-China werden achtergelaten. Na het staken van de oorlogshandelingen zijn niet-militaire schepen ten slachtoffer gevallen aan de achtergebleven explosieven. Andere slachtoffers waren kinderen die op de velden speelden. Westing vraagt ontwerpers van wapens „te werken aan betrouwbaarder ontstekingen en het equivalent van biologisch afbreekbare bommen — bommen die zichzelf na verloop van tijd onschadelijk zouden maken”, aldus Science News.
’Break dancing’ gevaarlijk
● ’Break dancing’ zou wel eens een zeer passende benaming kunnen zijn, gezien het aantal kwetsuren die uit de huidige rage voortvloeien. Artsen waarschuwen dat die dansstijl het lichaam gemakkelijk over de grens van zijn kunnen kan duwen en kan leiden tot botbreuken, ontzette gewrichten of nog ernstiger letsel. Een 25-jarige man brak zijn nek bij een poging een moeilijke stunt uit te voeren en raakte aan beide armen en benen verlamd. Anderen hebben hun armen gebroken bij een poging om met één hand hun lichaamsgewicht te dragen. Chiropractors waarschuwen tevens dat ernstig ruggegraatsletsel kan ontstaan. Vooral degenen die een slechte lichamelijke conditie hebben of door hun leeftijd soepelheid missen, riskeren ernstig letsel, aldus de artsen.
Australische muizenplaag
● Goede oogsten, die volgden op een vijf jaar durende droogte, hebben een explosieve groei in de Australische muizenpopulatie tot gevolg gehad. „De muizen zwermen door de oogstgebieden van New South Wales, Zuid-Australië en Victoria, en dreigen in noordelijke richting Queensland te zullen teisteren”, bericht de Nieuwzeelandse Auckland Star. „In de meeste staten proberen de boeren al niet meer de muizen uit de weidegronden en omheinde akkers te houden . . . en concentreren zich in plaats daarvan op pogingen de muizen uit hun huizen, schuren, voertuigen en machines te weren.” Zelfs honden en katten op de boerderij hebben het opgegeven. De boeren hebben gebeden om een koude, natte en strenge winter om de plaag te stuiten en de oogst van volgende zomer te redden.
Toeristische roofbouw
● Tientallen jaren lang hebben toeristen de levendige schilderingen bewonderd in de kolossale, in rotsen uitgehakte, ondergrondse grafkamers van de farao’s in de buurt van Luxor in Egypte. „De muurschilderingen van de graven”, zo meldde een artikel in de Frankfurter Allgemeine, „hebben ruim 30 eeuwen verrassend goed doorstaan. Nu verdwijnen ze wellicht binnen enkele jaren — deskundigen geven ze tussen de tien en dertig jaar.” Waarom? Omdat de grafkamers, geconserveerd door het droge klimaat van de Egyptische woestijn, bedreigd worden door de toegenomen luchtvochtigheid als gevolg van de adem en transpiratie van duizenden toeristen. Ook hebben de zware toerbussen scheuren in de muren veroorzaakt. World Press Review haalt de krant aan en schrijft: „Luxor heeft geen industrie; bijna al haar 120.000 inwoners leven van het toerisme. Dat aantal is veel groter dan van degenen die de grafkamers willen behouden. Maar wie zal er over twintig jaar komen als de schilderingen verdwenen zijn?”
Aantal doden door rampen
● „Het aantal doden ten gevolge van natuurrampen — overstromingen, droogten, aardbevingen, orkanen en vulkanische uitbarstingen — is stijgende”, bericht The New York Times. Een door het Zweedse Rode Kruis gesponsord onderzoek onthulde dat natuurrampen in de jaren 1970 met 50 procent waren toegenomen in vergelijking met het voorgaande decennium, terwijl het geschatte dodental ten gevolge van de rampen tot het vijfvoudige was gestegen — tot 114.000 per jaar. Onoordeelkundig gebruik van land, waardoor „de veerkracht van het land onder extreme klimatologische omstandigheden” vermindert, en de armoede, die ’steeds meer mensen dwingt te gaan wonen in mogelijke rampgebieden’, zijn naar men zegt verantwoordelijk. Beide factoren worden versterkt door de snelle bevolkingsgroei.
„Gedurende een willekeurig jaar in het decennium 1970-1979”, verklaart de Times, „ontwrichtten rampen, vaak op kostbare en pijnlijke wijze, het leven van naar schatting 44 miljoen mensen.” Volgens deskundigen kunnen preventieve maatregelen de uitwerking van de rampen verminderen, maar men verleent er niet voldoende prioriteit aan. Overstromingen en droogten maakten 1983 tot „een uitgesproken rampjaar”, aldus één functionaris.