De grote vissen van Argungu
Door Ontwaakt!-correspondent in Nigeria
Argungu is vol bezoekers. Zij komen echter niet voor dit kleine Nigeriaanse stadje, maar voor het evenement dat de volgende dag zal starten: het grote visfestival van Argungu.
U vraagt wat dat is? Wel, het begon in 1934 als een viswedstrijd ter ere van het bezoek van de sultan van Sokoto. De wedstrijd sloeg zo aan dat het een jaarlijks terugkerend evenement werd! Later werden er nog andere attracties in het programma opgenomen en in 1970 werd er een jaarmarkt voor landbouw en veeteelt aan toegevoegd. Hoewel het festival gewoonlijk in de maand februari wordt gehouden, viel het dit keer [1983] in maart.
Een lang aanhoudende harmattan-periode had dit uitstel afgedwongen. De harmattan is een koele, droge en vaak met stof bezwangerde wind die van december tot en met februari vanuit de Sahara in zuidwestelijke richting waait. Als wij naar Argungu onderweg zijn, blazen nog steeds krachtige winden stof van het kale land op en jagen het voort als een dikke, door de wind voortgedreven bruine mist. De droge wind maakt onze lippen en neusvleugels schraal. Mannen in wapperende gewaden, hoog op hun dromedaris gezeten, trekken de om de hals geslagen delen van hun tulband omhoog om mond en neus te bedekken en turen via de smalle spleet die alleen hun ogen vrijlaat, door het rondwervelende stof. Zolang de wind nog niet is gaan liggen, kruipen motorvoertuigen langzaam voort. Al gauw echter beginnen de bezoekers toe te stromen, verlangend naar het begin van het festival.
Het begint met een tentoonstelling van de resultaten van de landbouw en veeteelt. Laten wij een kijkje nemen bij de wedstrijd in het geiten villen. Bij een startsignaal hakt elke deelnemer een achterpoot van zijn geslachte beest af en brengt tussen het vel en het vlees een smalle holle cilinder aan. Dan blaast hij door dit pijpje om het hele beest met lucht te vullen, wat de scheiding van het vel en het karkas vergemakkelijkt. De winnaar slaagt erin een onbeschadigd vel in krap drie minuten los te maken!
Aan de waterkant
Op vrijdag en zaterdag staan er wedstrijden aan de waterkant op het programma, te beginnen met de Kabanci-demonstratie — een aantal activiteiten in het water van de Matan Fada, een rivier in de buurt van de stad. De schuin aflopende rivieroevers zijn goed toegankelijk voor het publiek dat daar kan staan toekijken. Meisjes bekampen elkaar in wedstrijden waarin met de hand wordt gevist, en in een roeiwedstrijd met kano’s van uitgeholde palmbomen. Mannen wedijveren met elkaar in gelijksoortige en andere evenementen, met inbegrip van een wedstrijd wie onder water het langst zijn adem kan inhouden. De deelnemers duiken de een na de ander weer uit het water op, teleurgesteld als zij zien dat anderen het nog langer blijken uit te houden. De winnaar wordt geklokt op 4 1/2 minuut en zou het nog langer hebben kunnen volhouden als hij daar niet door angstige helpers van was weerhouden.
De grote vissen
Het programma van zaterdag vormt het hoogtepunt: de viswedstrijd van Argungu. De ritmische muziek van drummers en zangers brengt iedereen in een juiste stemming voor het schouwspel. Menigten vissers stellen zich aan weerszijden van de rivier op, toegerust met reusachtige kalebassen en driehoekige visnetten. Elke kalebas is aan één kant open en dient hetzij als boei waarop de visser kan drijven of als houder voor vis.
De spanning onder de zich uitrekkende toeschouwers neemt toe. Velen vragen zich af of de winnende vangst van dit jaar groter zal zijn dan de 98 kilo wegende vis die in 1979 werd gevangen. Sinds het feest van afgelopen jaar was het niet toegestaan in dit gedeelte van de rivier te vissen. Het water is gedurende dit droge seizoen behoorlijk ondiep geworden en wemelt nu ongetwijfeld van vis.
Op het geluid van een pistoolschot begint de stormloop van de vissers. Golf na golf stromen mannen met hun kalebassen en visnetten van de rivieroevers naar beneden. Binnen enkele minuten krioelt het ondiepe, grijswitte water van de mannen. Er wordt een kreet geslaakt: De eerste vangst is binnen!
Wanneer iemand een zware vis in zijn net krijgt, komen andere deelnemers hem te hulp. Mannen in een rondvarende boot nemen zijn vangst over om die te wegen en van zijn naam te voorzien. De snelheid waarmee de wegingen elkaar opvolgen neemt toe, maar weinig vangsten zijn zwaarder dan 30 kilo. Velen halen vissen boven die niet groter zijn dan sardientjes. Plotseling wordt er één gevangen die meer dan 40 kilo weegt. Aangezien de meeste deelnemers het water reeds hebben verlaten, denkt de visser dat dit de winnende vangst is en maakt het gebaar van de kampioen. Enkelen gaan echter door met vissen, in de hoop iets groters te vangen. Volharding werpt zijn vruchten af. Voordat het uur is verstreken weerklinkt er een triomfkreet! Het is een 1,3 meter lange Bukuiki, zoals de vis in het Hausa heet. Met 50 kilo weegt de vis veel minder dan de recordvangst van 1979, maar het is niettemin de grootste vangst van dit jaar.
Het driedaagse feest in Argungu loopt spoedig ten einde. Nu zullen de meiregens komen die het dorre land voor een korte tijd zullen bedekken met groen gras en de gevarieerde kleuren van bloeiende klimplanten en bloeiend struikgewas. De rivier zal weer met water gevuld raken — en met vis. De vissers zullen de rivier met rust laten, wachtend op een kans om volgend jaar een van de grote vissen van Argungu te vangen.