Een blik op de wereld
Twijfels over pauselijke reizen
● „Ik ben een pelgrim-boodschapper die de hele wereld wil afreizen om het mandaat te vervullen dat Christus de Apostelen gaf toen hij hen uitzond om tot alle mensen en alle naties het evangelie te prediken”, zo heeft paus Johannes Paulus II gezegd. Een toenemend aantal geestelijken begint echter aan de wijsheid van zijn buitenlandse reizen te twijfelen. „Persoonlijk denk ik dat het een onverstandige reis is”, zei één Vaticaanse geestelijke over de zeventiende reis van de paus in vier jaar tijd. Enkele van de door Vaticaanse functionarissen opgegeven redenen zijn: Veiligheid — er zijn reeds twee aanslagen op het leven van de paus gepleegd, waarvan er één bijna was geslaagd. Kosten — deze bedragen soms meer dan ƒ 27,5 miljoen per land, en het zijn de gastkerken die grotendeels voor de rekening opdraaien. Afrikaanse landen die meer dan een jaar geleden werden bezocht, betalen nog steeds voor hun gastvrijheid. Politieke repercussies — in het openbaar gedane uitspraken van de paus botsen vaak met de politiek en activiteiten van de bezochte regeringen. Deze problemen worden dan nog verergerd door opeenvolgende bezoeken aan landen die met elkaar in conflict zijn, zoals in het geval van zijn reis naar Groot-Brittannië en Argentinië. Eén priester zei dan ook: „Zelfs zijn beste vrienden zijn zich gaan afvragen: ’Maakt hij de reis omdat de wereld het nodig heeft of omdat hij het nodig heeft?’”
Duitse tegenprestatie
● Het bericht over de kritieke situatie van de door recessie getroffen Amerikaanse stad Detroit heeft een aantal dankbare Duitsers ertoe gebracht schenkingen en hulppakketten naar de daar wonende armen te sturen als tegenprestatie voor de hulp die zij na de Tweede Wereldoorlog hebben ontvangen. „Ik kan me nog de mooie jurkjes, de melkpoeder en de chocolade herinneren die wij als kind na de oorlog van de Amerikanen kregen”, zei een 39-jarige vrouw in West-Duitsland. „Wij waren allemaal nog kinderen in die jaren na de oorlog, en omdat wij de Amerikanen nog steeds dankbaar zijn, sturen wij hun nu soortgelijke hulppakketten terug als wij toen ontvingen.” De burgemeester van Detroit heeft onlangs verklaard dat de situatie die er op het gebied van voedsel en onderdak is ontstaan nadat de werkloosheid tot bijna tweemaal het nationaal gemiddelde was gestegen, bijzondere noodmaatregelen noodzakelijk maakt.
Geld spreekt mee
● „Buitenstaanders hebben geen schijntje kans om met de koningin van Engeland in de episcopale kerk van St. Paul in San Diego (VS) de dienst bij te wonen”, aldus The San Diego Union. Verwijzend naar het feit dat koningin Elizabeth II daar tijdens haar recente bezoek aan de Verenigde Staten een kerkdienst zou bijwonen, vervolgde de krant: „Verscheidene honderden leden van de parochie zullen trouwens evenmin worden toegelaten.” Daar er slechts 580 plaatsen beschikbaar waren, terwijl 800 parochieleden en ook vele personen die lid waren van Britse organisaties, te kennen hadden gegeven graag de dienst bij te wonen, werd besloten „in de eerste plaats diegenen voor een plaats in aanmerking te laten komen, die regelmatige kerkbezoekers waren en bovendien de belangrijkste geldelijke bijdragen leverden”. Volgens James Earle Carroll, de rector van de kerk, „was het de bedoeling die mensen aanwezig te doen zijn die de parochie gewoonlijk met hun persoonlijke aanwezigheid en met hun portemonnee ondersteunen”. Aan de genodigden werden toegangskaartjes gezonden met daarop de waarschuwing dat zij zich wellicht zouden moeten identificeren.
Aantal militaire regeringen neemt toe
● Zo’n „38 regeringen over de hele wereld worden nu formeel geleid door militairen, en ten minste een dozijn andere zijn door het leger aan de macht geholpen, of laten zich er feitelijk de wet door voorschrijven”, zegt een artikel in The Galveston Daily News. „Militaire regeringen, een traditie in Latijns-Amerika, maken thans in zwart Afrika de meerderheid uit en zijn in grote delen van het Midden-Oosten en Azië gewoon.” Wat voor personen zijn het die een greep naar de macht doen? „In Afrika worden twintig regeringen geleid door soldaten wier gemiddelde leeftijd 36 jaar bedroeg toen zij het bewind van hun oudere voorgangers ten val brachten”, aldus de krant. In de ontwikkelingslanden zijn sinds 1958 naar schatting 190 militaire staatsgrepen gepleegd — waarvan twee derde met succes. Er worden er meer voorspeld zolang de problemen in de wereldeconomie blijven voortduren.
VN-debat
● „Het debat begon toch zo onschuldig — toen 34 landen de Algemene Vergadering van de VN vroegen 1992 uit te roepen tot het ’Jaar van de vijfhonderdste herdenking van de ontdekking van Amerika’”, aldus het tijdschrift Newsweek. „Maar in de Verenigde Naties schijnt niets eenvoudig te zijn, en al spoedig was dat verheven lichaam opnieuw verwikkeld in een heftig internationaal dispuut.” De Ierse ambassadeur maakte er bezwaar tegen Columbus’ reis te herdenken omdat bepaalde Latijnse handschriften doen veronderstellen dat reeds vóór de zevende eeuw Ierse monniken de oversteek hebben gemaakt. De vertegenwoordiger van IJsland had bezwaar omdat de resolutie eraan voorbijging dat Amerika in het jaar 1000 door de IJslander Leif Ericson zou zijn ontdekt, en hij dreigde daarvoor een eigen, parallel voorstel in te dienen. „Voor verscheidene Afrikaanse afgevaardigden was het debat een louter academische aangelegenheid”, aldus Newsweek, „en persoonlijk verklaarden zij geen resolutie te kunnen ondersteunen die het kolonialisme in de beide Amerika’s verheerlijkt, ongeacht wie ermee begon.”
Red die tand!
● Wat moet u doen als een van de tanden of kiezen van het blijvende gebit van uw kind per ongeluk is uitgeslagen? Het beste kunt u de betreffende tand of kies onmiddellijk in zijn kas terugplaatsen, aldus Dr. Frank Courts van de Universiteit van Florida. De op een na beste handelwijze die u kunt volgen om tot de succesvolle implantatie van een losse tand of kies bij te dragen, zegt Courts, is deze in melk te bewaren totdat u de hulp van een tandarts kunt inroepen. Hoewel vroeger werd aangeraden de tand of kies af te spoelen en in water te bewaren, of hem, op weg naar de tandarts, in de mond te houden, waar hij wordt omgeven door speeksel, ontdekten de onderzoekers van de Universiteit dat melk ’75 procent beter was dan water en 50 procent beter dan speeksel’.
Reliefwerk werkt niet
● „De door het publiek betoonde bereidheid tot geven en de vrijgevigheid van overheidsinstanties” blijken keer op keer „uiteindelijk ten goede te komen aan afzonderlijke personen of een onproduktieve bureaucratie”, verzuchtten twee voormalige derde-wereldwerkers tegenover de Zwitserse krant Weltwoche. Commentaar gevend op het gebrek aan doeltreffende controle op de inzamelingsactiviteiten van relieforganisaties, vervolgden zij: „Zelfs met de beste bedoelingen voorkomt men niet dat de steeds groter wordende bureaucratie van de relieforganisaties de verhouding van kosten en baten nadelig beïnvloedt.” Zij berichtten bijvoorbeeld dat van een bedrag van 290.013,25 Zwitserse franc, ingezameld door de Zwitserse organisatie voor hulpverlening aan kinderen, „Enfants du Monde”, sfr 273.292,25 werd besteed aan organisatorische kosten. Slechts een schamele zes procent was over ter volvoering van het eigenlijke doel waarvoor het geld was ingezameld.
Beetje schuin, heel schuin — in puin?
● De ’scheve toren’ van Pisa heeft zijn beroemde schuine stand vorig jaar met 1,27 millimeter vergroot, en volgens bepaalde functionarissen is hij gedoemd te vallen als er niet iets gedaan kan worden om het voortschrijdende overhellen een halt toe te roepen. „Het kan nog honderd jaar duren”, aldus Giuseppe Toniolo, die het toezicht heeft over Pisa’s monumenten, „maar het kan ook veel sneller gebeuren.” Deskundigen vrezen dat de inspanningen van de overheid om de toren te stabiliseren, zullen falen. „De laatste belangrijke ingreep in 1934 veroorzaakte een zeer grote toename in de hellingshoek” zei de heer Toniolo. „Niemand kan zeggen wat er deze keer zal gebeuren.” Tot de reeds genomen maatregelen behoorden het pompen van meer dan negentig ton beton onder de lage zijde van de toren en het dichtstoppen van vijftien artesische bronnen in de buurt in een poging te voorkomen dat de waterspiegel daalt.
De toren, waarvan de bouw in de twaalfde eeuw is begonnen, staat momenteel meer dan 4,3 meter uit het lood, en begon reeds over te hellen nadat men met de bouw tot een hoogte van ongeveer tien meter was gevorderd. Toen in de veertiende eeuw de laatste drie verdiepingen en het klokkenhuis werden toegevoegd, waardoor de toren zijn huidige hoogte van 55 meter bereikte, stond hij al ruim drie meter uit het lood. De beroemde schuine stand van de toren trekt op sommige dagen wel 7000 toeristen, die dan langs de bijna 300 treden van de wenteltrap naar de top klimmen. „Wij willen hem niet rechtzetten”, aldus de heer Toniolo. „Wij willen alleen maar dat hij niet omvalt.”
Beheers uw hoestbuien
● Hoestbuien kunnen beangstigend zijn en in het openbaar zal men zich er bovendien door in verlegenheid gebracht voelen. Hoesten is echter nuttig wanneer het slijm naar boven brengt en de luchtwegen zuivert. Hoe kunt u het hoesten onder controle houden en het u ten nutte maken? Als u een hoestkriebel voelt opkomen, doet de Brooklyn Lung Association in de publikatie Fresh Air News de suggestie: „1. Adem diep in. 2. Houd uw adem enkele seconden in. 3. Hoest twee keer, eenmaal om het slijm los te maken, dan om het naar boven te brengen. 4. Adem rustig in door zachtjes te snuffen. 5. Zorg het slijm kwijt te raken. Gebruik sterke papieren zakdoekjes of handdoekjes. Slijm inslikken kan uw maag van streek brengen.”
Muziek die tot kopen verleidt
● Bij een negen weken durend experiment dat onlangs in een supermarkt werd verricht, ontdekten onderzoekers dat het tempo van de daar gespeelde muziek een belangrijke uitwerking heeft op de hoeveelheid artikelen die wordt gekocht. De onderzoekers draaiden prettig in het gehoor liggende muziek, en gebruikten hierbij op bepaalde dagen selecties met een langzaam tempo (ongeveer 60 maten per minuut) en op andere dagen selecties met een sneller tempo (108 maten per minuut). De resultaten? De verkoop nam met 38,2 procent toe op de dagen dat de langzamere muziek werd gespeeld! Dit werd toegeschreven aan het feit dat de klanten dan ook langzamer door de gangpaden liepen en naar men mag aannemen ook meer de tijd namen om in de schappen te grasduinen en artikelen uit te zoeken. Wanneer echter de klanten na het verlaten van de winkel werd gevraagd of er binnen muziek was gespeeld, was 33 procent hier niet zeker van, en antwoordde 29 procent met een definitief „nee”.
Reis in een ton
● Eric Peters, een 43-jarige Londenaar, maakt aanspraak op het record in het kleinste vaartuigje de Atlantische Oceaan te zijn overgezeild — een één meter tachtig lange ton. De ton, speciaal voor hem gemaakt en voorzien van een kiel, een roer en een zeil, maakte de 4000 kilometer lange reis in 46 dagen. Peters vertrok van de Canarische Eilanden en leefde op olijfolie, noten, zemelen en een halve liter water per dag, tot hij uiteindelijk aan kwam op het Caribische eiland Guadeloupe. „Ik had een kompas, maar ik heb geen specifieke koers gevolgd”, zei hij. „Ik wist dat ik, zolang ik maar naar het westen voer, ergens op land zou moeten stuiten.”
Argentinië’s schrikbarende inflatie
● De duizelingwekkende inflatie in Argentinië heeft de regering gedwongen vier nullen weg te strepen van haar door geldontwaarding aangetaste valuta. Op 30 juni devalueerden tienduizend pesos tot slechts één nieuwe Argentijnse peso. Dit is de tweede keer in veertien jaar dat de autoriteiten een dergelijke maatregel hebben moeten nemen. Maar in 1969 werden slechts 100 pesos één nieuwe peso. De inflatie bedroeg in 1982 in Argentinië 210 procent, het hoogste percentage ter wereld. Een arbeider die vóór 30 juni het minimumloon kreeg, kwam iedere week met het schijnbaar astronomische bedrag van zo’n miljoen pesos thuis, maar dat „enorme” bedrag kwam neer op slechts ongeveer ƒ 50.
„In naam van religie”
● De bekende Amerikaanse commentator Paul Harvey schreef onlangs over „wat professor Howard Didsbury van het Kean College beschrijft als ’de tirannie van de rechtvaardige’ waarin men ’moorden voor religie’ weet te rechtvaardigen”. In zijn column in het nieuwsblad Grit wees Harvey op de situatie in een aantal landen, zoals Ierland, waar „mensen medemensen vermoorden in de naam van religie”.
De priester Russell Becker sprak in New York in de katholieke kerk van St. Franciscus van Assisi over een soortgelijk thema. Volgens The New York Times zei hij tot de gelovigen dat „vroege christelijke theologen zoals Tertullianus en Clemens van Alexandrië gelovigen verboden in het leger te dienen” en dat „toen de kerk behalve een religieuze ook een wereldlijke macht begon te worden, ze haar steun gaf aan oorlogen die in de naam van het geloof werden gestreden”. „De betrokkenheid van de kerk bij oorlog is de zwarte bladzijde van onze geschiedenis”, verklaarde de priester, „toen de kerk deel ging uitmaken van de wereld en net zo werd als het kwaad dat wij moesten overwinnen.”