Wat zeggen de kerken en anderen?

Religie — een kracht voor vrede of voor oorlog?

WIJ leven in een wetenschappelijk, technologisch tijdperk. Toch is religie nog steeds een grote kracht in het leven van afzonderlijke personen en in de wereldaangelegenheden. De meeste mensen behoren nog steeds tot een of andere religie. En de algemene opinie is nog altijd dat alle religie een goede uitwerking op de mensheid heeft.

Bij bepaalde gelegenheden komen de verschillende religies bijeen om over vrede te praten. Zo waren in augustus 1979 338 afgevaardigden uit 47 landen in Princeton in de Amerikaanse staat New Jersey bijeen ter gelegenheid van de Derde Vergadering van de Wereldconferentie over Religie en Vrede. Met elkaar vertegenwoordigden zij alle grote religies: boeddhisten, christenen, confucianisten, hindoes, joden, moslems, sjintoïsten, zoroastriërs en nog andere.

Op dergelijke bijeenkomsten geven de religieuze leiders te kennen hoe zeer wereldvrede hun ter harte gaat. Bovendien wordt er heel wat gezegd over de bijdrage van iedere religie aan die vrede. Keer op keer roerden de sprekers echter een zelfde punt aan: niet allen brengen in praktijk wat zij prediken.

Sprekend over de rol van het hindoeïsme ten aanzien van wereldvrede zei Swami Ranganathananda uit Calcutta (India): „Een onderzoek naar de doelstellingen van religie onthult dat ze in essentie een leer voor vrede is. Toch leert reeds een oppervlakkige studie van de geschiedenis van religie dat alle religies in meerdere of mindere mate zowel tot oorlog als tot vrede hebben bijgedragen.”

Professor K. G. Saiyadain uit New Delhi (India) zei: „Er zijn in de geschiedenis van de mens zo veel conflicten en vervolgingen veroorzaakt en zo veel oorlogen begonnen in de naam van religie dat vele goedwillende mensen zich van religie hebben afgekeerd en niet bereid zijn religieuze medewerking te zoeken bij hun inspanningen ten behoeve van vrede.” Ten aanzien van de islamitische religie zei de hoogleraar, zelf een moslem, vervolgens: „Wanneer ik spreek over de islam en haar bijdrage tot vrede . . . wil ik niet goedpraten dat misleide of niet-religieuze moslem-regeerders of anderen van de weg zijn afgeweken en geen eerbied hebben voor de nadruk die de islam legt op vrede als de enige juiste levenswijze.”

Sprekend over de rol van de christenheid met betrekking tot wereldvrede kenschetste John H. Burt, een geestelijke uit Ohio (VS), het werkelijke bericht van christenen als „een bericht dat vol is van ongelukkige, van ongeloof getuigende hoofdstukken wanneer het op oorlog aankomt”.

Dit zijn inderdaad tot nadenken stemmende uitspraken. Maar nog meer tot nadenken stemt de vraag: Is religie een kracht voor vrede of voor oorlog? Wat laten de feiten zien?

[Inzet op blz. 3]

Religie heeft haar geloofwaardigheid verloren door de vele oorlogen die er in haar naam zijn gestreden