Wat is de charismatische vernieuwing?
DE BIJEENGEKOMEN aanbidders hebben het hoofd gebogen als in gebed. Alles is kalm. Dan wordt er een vaag geroezemoes hoorbaar — een gemompel van gebeden. Plotseling zijn er luide stemmen te horen. Armen, handen en gezichten worden opgeheven. Een voelbare opwinding maakt zich van de aanwezigen meester!
Op dit moment beginnen mensen „Prijs de Heer!” en „Hallelujah!” te roepen. Vervolgens begint iemand te spreken in een „taal” die niemand verstaat. Er vloeien tranen. De deelnemers schijnen in extase te zijn.
Was dit een bijeenkomst van ’Pentecostals’, van pinkstergelovigen? Nog slechts een paar jaar geleden zou men dit gedacht hebben. Maar de hier gegeven beschrijving kan net zo goed gelden voor een samenkomst in een episkopale kerk, een sportstadion van een katholieke universiteit of een op een willekeurige plaats bijeengekomen gemengde groep van katholieken en protestanten.
Ook in vroegere generaties waren er die beweerden ’gaven van goddelijke gunst’ (Grieks: charismata) te bezitten. Zo zegt men van de oudere pinksterbeweging met haar „gaven” van „tongentaal” en „genezingen” dat ze charismatisch is. Deze gaven zijn, zo gelooft men, van Gods heilige geest afkomstig.
De ’nieuwe charismatische christenen’
In de jaren ’60 schenen de kerken in het algemeen zich in een staat van geestelijke verlamming te bevinden. Het ledental daalde. Seminaries hadden te kampen met een verontrustend gebrek aan studenten. Maar toen kwamen plotseling de ’nieuwe charismatische christenen’. Hoe ging dit in zijn werk?
In 1959 begonnen in een episkopale kerk in Californië verscheidene leden in tongen te spreken. Later deed een episkopale priester in een andere kerk hetzelfde. Toen de priester naar de staat Washington werd overgeplaatst, vond daar spreken in tongen plaats. Het denkbeeld verbreidde zich naar protestantse seminaries, universiteiten en kerken door de hele Verenigde Staten. Toen begon in de tweede helft van de jaren ’60 een groep katholieken aan de Duquesne University in Pittsburgh in tongen te spreken. Dit kreeg bekendheid en deze gebeurtenissen herhaalden zich op andere katholieke universiteiten en in parochies. Spoedig begonnen groepen met verschillende religieuze achtergronden met elkaar samen te komen, en deze bijeenkomsten kenmerkten zich door tongentaal en gebedsgenezing.
De beweging verbreidde zich naar andere landen. De pers berichtte over tienduizenden aanwezigen op samenkomsten van charismatische gelovigen in de grote wereldsteden. In 1980 gaf een onderzoek te zien dat ongeveer 29 miljoen volwassen Amerikanen zich als charismatische christenen beschouwden.
Wat is de betekenis hiervan?
Veel oprechte personen beschouwen deze gebeurtenissen als een bewijs dat Gods heilige geest werkzaam is in een charismatische vernieuwing die de religie zal helpen haar invloed te herwinnen. Er kan niet ontkend worden dat er iets is gebeurd met deze mensen van al die verschillende religieuze achtergronden. En zij wensen kennelijk God te behagen.
Daarom dient er ook de bereidheid te bestaan om een zorgvuldige analyse te maken van wat de beweging nu tot stand heeft gebracht. Brengt ze bewijzen voort van Gods goedkeuring? Is dit de manier waarop God in onze tijd werkt?