Een blik op de wereld
Wereldschokkend jaar
◆ „Oorlog en vrede in de 20ste eeuw in de verslaggeving van de New York Times” is een nieuwe compilatie van beroemde voorpagina’s met nieuws over de oorlogen van onze generatie. Op de openingsbladzijde staat deze interessante achtergrondinformatie:
„Al bijna een eeuw — sinds het eind van de Napoleontische oorlogen in 1815 — was er geen belangrijk internationaal conflict meer geweest. Er had zich een verbazingwekkende vooruitgang voorgedaan in wetenschap en uitvindingen, gepaard aan een groei van enorme industrieën die een wonderbaarlijke overvloed van nuttige produkten uitstortten. De mens dacht misschien al het stadium te hebben bereikt dat vrede en voorspoed universeel zouden zijn.
Maar dat toekomstbeeld, dat het begin van deze eeuw bood, zou verbrijzeld worden door een explosie die de wereld tot nu toe in beroering en gisting heeft gehouden. . . . Op 28 juni 1914 werd de vonk in het kruit geworpen toen aartshertog Frans Ferdinand — de rechtmatige troonopvolger van Oostenrijk-Hongarije — in Sarajevo werd vermoord . . . De Eerste Wereldoorlog was begonnen.”
Bijbel in 1710 talen
◆ Volgens het Bijbelgenootschap in Londen is de bijbel geheel of gedeeltelijk in 1710 talen verkrijgbaar. Het Genootschap zegt dat gedeelten van de bijbel in 1980 in 27 nieuwe talen verschenen, en dat de gehele bijbel nu in 275 talen beschikbaar is. Het Guinness Book of World Records zegt dat er naar schatting 2,5 miljard exemplaren zijn gedrukt.
Geen ontkoming
◆ Onderzoekers hebben voor het eerst in de atmosfeer van het verafgelegen atol Enewetak in de Grote Oceaan hexachloorcyclohexaan (HCH) aangetroffen. „Waarschijnlijk kunt u nu nergens meer naar toe gaan zonder er HCH aan te treffen”, zei C. S. Giam, hoofd van de chemische faculteit van de Texas A&M University. „Dat de verbinding van plaats tot plaats in betrekkelijk constante concentratie voorkomt, doet vermoeden dat HCH bijzonder stabiel is en wellicht lange tijd in de atmosfeer aanwezig kan blijven.” Men heeft ontdekt dat deze chemische verbinding bij proefdieren kanker veroorzaakt. Het is een bijprodukt van meer dan een dozijn fabricageprocessen, zoals bijvoorbeeld van rubber.
De invloed van marihuana op de hersenen
◆ Dat marihuana schade toebrengt aan de werking van de hersenen, is fysiek aantoonbaar, zo heeft Dr. Robert Heath van de medische faculteit van de Tulane University in Louisiana (VS) waargenomen. Nadat voor het experiment gebruikte resusapen zes tot acht maanden matig tot zwaar marihuana hadden gerookt, werden er structurele veranderingen in hun hersenen gevonden. Microscopisch onderzoek wees uit dat de synaptische spleten waaroverheen de communicatie tussen de hersenzenuwen plaatsheeft, donkerder en 35 procent wijder werden. Volgens Heaths verslag in Biological Psychiatry ging zelfs een deel van de zenuwstructuur zelf te gronde en werd de elektrische activiteit van de hersenen verstoord.
In het juiste perspectief geplaatst
◆ Het feit dat Iran gedurende meer dan een jaar 52 Amerikaanse gijzelaars heeft vastgehouden, heeft al die tijd de aandacht van een goed deel van de wereld opgeëist. Ook de beschuldigingen van mishandeling, die na hun vrijlating in januari loskwamen, werden met veel publiciteit omgeven. In een redactioneel schrijven in de New York Times plaatste een gastschrijver de kwestie echter in een realistischer perspectief door op te merken: „Deze 52 mensen hebben inderdaad een heel beroerde tijd gehad. Maar er zouden gemakkelijk 52.000 mensen, ja 52.000.000 mensen gevonden kunnen worden die het hun hele leven al slechter is vergaan. En in tegenstelling tot de gijzelaars hebben deze menigten van duizenden en miljoenen geen vooruitzicht op bevrijding. . . . neem de ’bootvluchtelingen’, zowel die in de Chinese Zee als die aan de andere kant van de wereld, in de Caribische Zee. In de afgelopen veertien maanden was het een goede dag wanneer minder dan 52 van hen verdronken, omkwamen van honger of kou, werden doodgeslagen, of zo werden verkracht dat zij stierven.”
Politici in de kleding van geestelijken
◆ Recente internationale gebeurtenissen hebben aan het licht gebracht hoe nauw geestelijken eigenlijk betrokken zijn bij de dagelijkse politiek:
Nadat een staking van leden van de nieuwe Poolse vakbond Solidariteit was beëindigd, meldde de New York Times: „De betekenis van de gebeurtenis . . . lag in de rol van de Kerk.” Het artikel wees erop dat bisschop Bronislaw Dabrowski, die vaak als de spreekbuis van de onlangs overleden Poolse kardinaal Wyszynski werd beschouwd, „niet probeerde te verhullen in welke mate hij betrokken was” bij de onderhandelingen met de regering. „Als hoofd van een speciale, vijf man sterke bemiddelingsgroep van de katholieke Kerk”, meldde de Times, „liep hij voortdurend de achterkamer waar de besprekingen aan de gang waren, in en uit, en hij was ook degene die de uiteindelijke overeenkomst aan de stakers bekendmaakte, bij welke gelegenheid hij vlak naast zijn gouden kruis een speldje van Solidariteit droeg. . . . hij gaf tegenover verslaggevers toe dat de overeenkomst door zijn bemiddeling tot stand was gekomen.”
De National Catholic Reporter zegt dat „tien katholieke instellingen in El Salvador een verklaring hebben gepubliceerd waarin de huidige opstand tegen de regering van dat land wordt goedgekeurd als een ’situatie waarin de kerk een gerechtvaardigde opstand erkent’”. In de verklaring wordt beweerd dat de opstand het „laatste middel” is dat het volk ter beschikking staat „om gerechtigheid en vrede te verkrijgen”. Duizenden zijn in de revolutie omgekomen. De katholieke krant merkt op dat „het document in de VS was vertaald en gedistribueerd door de jezuïetenoverste Simon Smith, hoofd van de in Washington, D.C., zetelende Jezuïtische Missie”.
Volgens Associated Press zijn in 1980 in het aangrenzende Guatemala ten minste „vijf geestelijken vermoord en zijn verscheidene anderen, waaronder de bisschop van Quiche, ternauwernood aan moord ontsnapt”. „Aansprakelijk gesteld voor de onrust onder de Indianen, beschuldigd van het herbergen van guerrilla’s en bestempeld als ’communisten’, hebben vijftig priesters het land uit moeten vluchten, terwijl sommigen zijn ondergedoken en ten minste één naar verluidt de wapens heeft opgenomen om samen met de guerrilla’s te strijden, aldus kerkelijke bronnen.” De president van Guatemala, Fernando Romeo Lucas Garcia, heeft verklaard: „Als de priesters en geestelijken zich niet toeleggen op de taak om zielen te redden, gooien wij hen eruit.”
Kunstmest uit rioolslijk te koop
◆ De autoriteiten van Tokio brengen nu een kunstmest op de markt die is gemaakt in de door de staat beheerde Minami-Tama-rioolwaterzuiveringsinstallatie. Niet alleen beweert men op grond van groeitests dat het produkt werkzamer is dan chemische kunstmeststoffen, maar bovendien kost het slechts ongeveer de helft van commerciële kunstmeststoffen. Bij een „smaakproef” in Tokio „verklaarde zestig procent van de deelnemers dat de kool die met de afvalkunstmest was gekweekt, verrukkelijk was,” meldt het blad Jomioeri Sjimboen, „terwijl slechts 40 procent hetzelfde zei over kool die met chemische kunstmest was behandeld.”
Voorgekleurd katoen
◆ Niet alle katoen is wit, althans niet in Noord-Peru, waar een antropologisch student van de Universiteit van Texas de plaatselijke Indianen bestudeerde. Hij kwam terug met monsters van katoen in vijf natuurlijke kleuren — wit, beige, bruin, paars en grijs. De planten schijnen bovendien heel sterk te zijn. Geleerden zijn van plan naar Peru te gaan om een studie te maken van de ongewone katoen en de commerciële mogelijkheden ervan.
Overeten als kwaal
◆ „Wat wel eens de eetkwaal van de jaren ’80 zou kunnen worden”, zegt het tijdschrift Parade, is boulimie (ziekelijk verhoogde eetlust). Personen die met deze neiging behept zijn, proppen zich eerst vol met voedsel, om daarna te proberen het weer kwijt te raken door braken op te wekken, of door laxeermiddelen, diuretica of vermageringspillen te gebruiken. Volgens Vivian Meehan van het Nationaal Instituut voor Anorexia Nervosa en Aanverwante Ziekten in de Verenigde Staten, is het karakteristiek voor de lijders aan deze kwaal dat zij zich eens in de paar weken tot soms wel verscheidene keren per dag volproppen om zich er daarna weer van te ontdoen. De meerderheid van zulke personen bestaat uit vrouwen. Sommige kunnen in één keer wel 40.000 calorieën naar binnen werken voordat zij proberen hun spijsverteringsstelsel te ledigen. Deze verwoestende cyclus kan resulteren in hart-, nier- en spijsverteringskwalen en kan uiteindelijk tot de dood leiden.
’Oorverdovende stilte’
◆ In een bespreking van het boek The Terrible Secret (Het verschrikkelijke geheim) dat gebaseerd is op pas beschikbaar gekomen documenten over Hitlers moord op de joden, merkte The Wall Street Journal op: „Het Vaticaan, dat door haar priesters en gelovigen overal in Midden- en Oost-Europa beter op de hoogte was dan iemand anders, was zonder een zweem van twijfel in de zomer, zelfs al in de lente, van 1942 [over de holocaust] ingelicht. Waar was de vurige pauselijke encycliek die misschien een gewetenscrisis had kunnen veroorzaken bij de katholieken in de Duitse natie en het Duitse leger? Pius XII handhaafde een oorverdovende diplomatieke stilte terwijl de ovens op volle toeren bleven werken.”