Hij laat het toe, maar wie bedrijft het?
Waarin bestaat het kwaad dat God toelaat en waarover de mensen klagen? Het kwaad dat menselijk lijden tot gevolg heeft.
DE PRIJS VAN DE OORLOG
Naties verklaren elkaar de oorlog, slachten soldaten af, bombarderen steden, brengen vrouwen en kinderen om, bezaaien de aarde met dode lichamen. Pestilentiën vieren hoogtij. De tactiek van de verschroeide aarde wordt toegepast. Hongersnood is het gevolg. Deze generatie heeft twee wereldoorlogen ondergaan. De eerste doodde 10 miljoen mensen, de tweede eiste 55 miljoen levens op. Bommen regenden neer op uitgestrekte gebieden, en atoombommen legden twee grote steden in de as.
DE KOSTEN VAN HONGERSNOOD
In 1979 stierven in de derde wereld ongeveer 50 miljoen mensen de hongerdood. Elk jaar sterven daar ongeveer 25 miljoen kinderen onder de vijf, en een miljard mensen lijden chronisch honger. Dit kwaad kan voorkomen worden, en wel door de mens. De aarde is in staat veel meer voedsel voort te brengen dan haar bewoners nodig hebben. Ontginning van het stroomgebied van de Ganges zou bijvoorbeeld de mogelijkheden scheppen voor een voedselproduktie van 135 miljoen ton, maar het gebeurt niet vanwege de kosten. Toch zou het al te financieren zijn met een heel klein gedeelte van de $500 miljard die de wereld in 1980 uitgaf aan militaire budgets. Zegt dit niet iets over wat de mens het belangrijkst vindt?
VERDWIJNENDE WOUDEN
„In de tijd die nodig is om deze zin te lezen, verdwijnt er weer ruim 3,2 hectare bos.” Zo begon een artikel in „Newsweek” over verdwijnende wouden. Sedert 1950 is misschien wel de helft van de bossen in de wereld verloren gegaan. Op het ogenblik verdwijnt er jaarlijks wel 10 tot 20 miljoen hectare. In Afrika wordt elk jaar 2 miljoen hectare gekapt, waarvan 90 procent als brandstof gebruikt wordt. Het resultaat? Zich uitbreidende woestijnen en toenemende hongersnood. In een niets ontziende honger naar snel gewin teistert men de regenwouden van het Amazonegebied, met rampzalige gevolgen. Een ecoloog zegt: „Als zij in dit tempo doorgaan, konden zij er uiteindelijk wel eens een tweede Sahara van maken.”
Wanneer de mens de aarde van haar wouden ontdoet, wordt de bovengrond in zee gespoeld — en juist deze bovenlaag van de aarde laat de planten groeien waardoor de wereld gevoed wordt. Eén voorbeeld: In India wordt ieder jaar 5,4 miljard ton, 9 ton per inwoner van dit land, van deze kostbare grond weggespoeld. Het duurt duizenden jaren voordat steen tot aarde verpulvert, en dan nog eens eeuwen voordat die aarde voldoende verrijkt is om voedingsgewassen te kunnen onderhouden. Wat verloren gaat, is kostbaarder dan goud. Minder bovengrond, minder oogst, meer hongersnood — dit heeft de mens teweeggebracht, niet God.
DE PLAGEN DER VERVUILING
De wereldomvattende vervuiling van lucht, water en grond wordt door God toegelaten, maar door de mens bewerkstelligd. Dit is een kwaad, als men kwaad afmeet naar menselijk lijden. Miskramen, aangeboren afwijkingen, ziekte, dood — niemand weet hoeveel miljoenen slachtoffers er zijn. Eén overduidelijk voorbeeld: een plaats van 80.000 inwoners in Brazilië met petrochemische industrie. Deze plaats wordt een „vallei des doods” genoemd. Dagelijks wordt 900 ton giftige gassen, dampen en vloeistoffen in de lucht en het water van deze stad uitgebraakt. Op de rivieren ligt een dikke laag schuim, de vissen komen blind en mismaakt ter wereld, de lucht is zwaar van de fabrieksrook. In het gehele gebied is geen insekt, geen vogel en geen vlinder te vinden, en als het regent, branden de zuren in het regenwater op de huid. Duizenden mensen sterven er.
Terwijl deze gruwelen van menselijk lijden zich blijven afspelen, wordt er een andere soort van vervuiling duidelijk — de vervuiling van de geest en de moraal. Voordat mensen ertoe kunnen komen de aarde opzettelijk en op schaamteloze wijze te vervuilen en aldus schoonheid, bezit, gezondheid en leven te verwoesten, moeten zij eerst innerlijk vervuild raken — mentaal, moreel en geestelijk.
DE MENS TEGEN ZICHZELF
Maar het zijn niet alleen naties en industrieën en andere machtige groeperingen die miljoenen hulpeloze slachtoffers leed berokkenen, maar ook afzonderlijke personen maken andere personen tot slachtoffers. Misdaadcijfers stijgen tot nieuwe hoogten omdat mensen andere mensen vermoorden, verkrachten, beroven en aanranden.
En dan zijn er de miljoenen die zichzelf tot slachtoffer maken. Ze eten te veel, worden te dik en hun hart raakt overbelast; gaan fanatiek op dieet, worden te mager en verzwakken hun weerstand; weigeren lichaamsbeweging te nemen en worden pafferig; gaan zich te buiten aan overmatig alcoholgebruik en krijgen levercirrose; roken tabak en sterven aan longkanker; gebruiken marihuana en beschadigen hersenen, hart, longen, voortplantings- en immuniteitsstelsel; bedrijven overspel en sodomie en lopen een geslachtsziekte op; rijden roekeloos en verwonden of doden zichzelf en anderen; jagen begerig naar geld en macht, positie en bezit, en ontwikkelen daardoor stress die maagzweren en hartaanvallen veroorzaakt — iedere lezer kan nog meer kwaad opsommen dat te voorkomen is en dat mensen zichzelf aandoen.
VERKEERD GEBRUIKTE VRIJE WIL
God laat het kwaad niet toe in de zin dat hij er toestemming toe verleent; wel staat hij de mens toe zijn vrijheid van keuze verkeerd te gebruiken en aldus de oorzaak van het kwaad te worden. Prediker 7:29 geeft het volgende interessante commentaar: „God heeft het mensenras oprecht gemaakt, maar zij hebben menige listige streek bedacht.” — Moffatts vertaling.