Mijn kennismaking met acupunctuur
„ME MET naalden laten behandelen! Het doet al genoeg pijn als ik me bij het naaien in een vinger prik. Dat iemand opzettelijk naalden in mijn lichaam steekt, hoeft echt niet!” Dat was mijn eerste gedachte toen mij werd voorgesteld eens acupunctuur te proberen.
Ik kreeg de verzekering dat dit toch heel wat anders is. Acupunctuur, een geneeswijze die haar oorsprong vond in het oude China en zo’n 250 jaar voor Christus geïntroduceerd werd in Japan, is de oosterse kunst om met behulp van fijne naalden verscheidene punten van het lichaam te stimuleren of te kalmeren. Men gelooft dat deze techniek op drie verschillende terreinen effect kan hebben. Ten eerste: een pijnstillend effect bij operatieve ingrepen. Zo’n operatie kan het trekken van tanden of kiezen zijn, maar ook een keizersnede of een hersenoperatie. Men is van mening dat acupunctuur als pijnstillende methode pluspunten heeft omdat men dan bevrijd is van de onaangename bijwerkingen van narcose, zoals braken en duizeligheid. Acupunctuur is wel omschreven als ’de prik die niet pijn inruilt voor verslaving aan pijnstillers’. Ontspanning is het tweede effect. Het derde effect is functionele verandering, een uitwerking die het functioneren van het lichaam betreft. Ik was vooral geïnteresseerd in deze laatste twee effecten.
Ik was verbaasd toen ik de acupunctuurnaalden zag. Omdat ik mij een voorstelling had gemaakt van een soort naainaalden, was het een aangename verrassing om te ontdekken dat ze ondanks hun lengte van vijf tot zeven cm, toch erg dun zijn. Deze fijne naald, gewoonlijk met een dikte van 0,1 mm en in sommige gevallen 0,2 mm of meer, is een van de verbeteringen die de Japanners in de acupunctuur hebben ingevoerd. In vroeger tijden waren de naalden van steen en metalen vervaardigd. In Japan zijn de naalden tegenwoordig bijna altijd van zilver of roestvrij staal. De Japanners maken ook gebruik van een klein metalen ’geleidebuisje’.
De acupuncturist aan het werk
Als een hulp voor het stellen van zijn diagnose voelde de acupuncturist mijn pols. Zijn belangstelling voor de polsslag is gebaseerd op de Chinese theorie van energie, of wat westerlingen wellicht de ’levenskracht’ zouden noemen. Bovendien onderzoekt de acupuncturist door tasten de hardheid van de spieren. Hij vroeg mij naar mijn symptomen en lette op de kleur van mijn huid en mijn gelaatsuitdrukking. De acupuncturist vroeg mij of mij iets dwars zat. „Inderdaad”, antwoordde ik. Ik was bezorgd over een persoonlijke kwestie. Maar hoe kon hij dat weten? „Vandaag lacht u met uw mond, maar niet met de rest van uw gezicht”, legde hij uit.
Ja, de succesvolle acupuncturist is er bedreven in om iedere fysieke en mentale factor op te merken die de gezondheid van zijn patiënt zal beïnvloeden. Beslist een wenselijke eigenschap voor welk soort van arts dan ook!
Het gebruik van de naalden
Nadat de therapeut mijn buik had onderzocht en congestie in mijn dikke darm had vastgesteld, plaatste hij een naald ongeveer twee en een halve cm onder het midden van mijn ribbenkast. Na korte tijd begonnen de zenuwen op dit punt te trillen alsof de zenuw voor een ogenblik een elektrische schok had gekregen. Even daarna keek ik naar mijn buik en zag vier naalden als kleine bladloze boompjes zachtjes heen en weer zwaaien. Hoewel ik eruitzag als een speldenkussen, voelde ik het helemaal niet prikken. Nadat deze naalden waren ingebracht, bemerkte ik dat mijn buik bepaalde klokkende geluiden maakte.
De acupuncturist was nu met mijn voeten bezig. Hij zit op z’n Japans op de tatami, de stromat die de vloer bedekt, en kiest telkens een nieuwe positie naar gelang van de plekken die hij aan het bewerken is. Eén punt ongeveer drie vingerbreedten boven de binnenkant van mijn linkerenkel is van invloed op de darm en ook daar werd een naald geplant. Hoewel de naald er slechts tien seconden in zat, tintelde mijn been verscheidene dagen.
Vanaf het begin was ik ervan onder de indruk dat de acupuncturist niet naar het juiste punt hoefde te zoeken. Hij wist welk punt van invloed was op welk inwendig orgaan en was bekwaam en ’trefzeker’. Hij heeft een grondige scholing in anatomie gehad en heeft een gedegen kennis van de organen van het lichaam en hun functie. Hij weet welk deel van de huid en de spieren correspondeert met welk orgaan. Hij maakt namelijk gebruik van een door oefening sterk ontwikkelde tastzin. Ja, de acupuncturist in Japan leert de kunst gewoonlijk door op zichzelf te oefenen.
Het insteken van de naalden gebeurt op verscheidene manieren. De naalden in mijn buik bijvoorbeeld werden tot op een zekere diepte gestoken en vervolgens na ongeveer vijf minuten verwijderd. Bij de behandeling van mijn nek en schouders werden de naalden ingestoken en gemanipuleerd, met de hand bewogen. De naald wordt in een geleidebuisje in de linkerhand van de acupuncturist gehouden. Dit buisje is iets korter dan de naald zelf. Met een zacht tikje van de rechterwijsvinger wordt de naald in de huid gestoten, waarna het buisje wordt verwijderd. Hoewel de beweging nauwelijks waarneembaar is, houdt de acupuncturist de naald in zijn linkerhand en brengt hem met zijn rechterhand op de juiste diepte. Terzelfder tijd laat hij de vingers van zijn linkerhand bij het punt waar de naald wordt ingestoken, op de huid rusten. Door deze methode kan hij de hardheid voelen van de spier die hij aan het ’prikkelen’ is. Zijn rechterhand voelt wat de naald onder de huid tegenkomt. In mijn geval bemerkte ik twee reacties. Eén van de zenuwen op de plaats waar de naald zat, en de ander van het orgaan of lichaamsdeel waarop het acupunctuurpunt van invloed is.
Na de behandeling rustte ik nog ongeveer 30 minuten, waarna ik bij het opstaan verheugd bemerkte dat er een last van mijn schouders was afgenomen. De gebruikelijke spanning van mijn nek was verdwenen. Het was alsof iemand mij een goede massage had gegeven en ik was blij mij gedurende twee of drie dagen zo te voelen.
Op dit punt moet ik misschien even opmerken dat de doeltreffendheid van acupunctuur van patiënt tot patiënt verschilt. Bovendien is gewoonlijk meer dan één behandeling nodig om de gewenste verbetering te bereiken. Voor iemand die gunstig op de behandeling reageert, kunnen één tot zes behandelingen voldoende zijn. Als de pijn zeer ernstig is, zal dagelijkse behandeling worden aangeraden. De anesthesist die aan het Maimonides Medical Center in New York werkt, merkte op: „Geen twee patiënten kunnen gelijk behandeld worden. Het gaat niet zoals bij een recept uit een kookboek. De therapeut moet nauwgezet de reacties van de patiënt volgen.”
Wat is acupunctuur?
Er is een tendens geweest om zich van acupunctuur af te maken als was het mysterieuze hocus-pocus, een simpel placebo (een ’namaakmedicament’ zonder werkzame bestanddelen) of een psychologisch effect. Toen ik wat over dit onderwerp opzocht, moest ik eraan denken hoe onwetendheid vaak tot wantrouwen leidt. Toen Wilhelm Röntgen bijvoorbeeld röntgenstralen ontdekte, werd hij als een kwakzalver beschouwd.
Dat acupunctuur noch bijgeloof, noch een zuiver psychosomatische therapie is, blijkt duidelijk uit verslagen van een veearts in Mito (Japan) die met vier geëlektrificeerde naalden acupunctuur toepast op dieren. Volgens de veearts heft de behandeling de directe pijn op bij koeien die een maagoperatie hebben gehad, en versnelt ze naderhand de genezing. Ze is ook met succes toegepast op pasgeboren kinderen. Nog een indrukwekkend punt is dat klinische proeven hebben bewezen dat lichaamsdelen en functies reageren wanneer acupunctuur wordt toegepast. Proeven in Japan en Europa bewijzen bijvoorbeeld dat het prikken van een speciaal acupunctuurpunt de produktie van rode bloedcellen in 24 uur kan verhogen van minder dan normaal tot het normale peil.
De behandeling toelichtend, zei de acupuncturist die mij behandelde: „Acupunctuur is eenvoudig onze manier om ziekte te behandelen. De patiënt houdt van het persoonlijke contact dat bij een westerse medische behandeling helaas vaak ontbreekt. Met behulp van acupunctuur kunnen wij pijn verlichten en een ongezonde toestand verbeteren — met andere woorden, iemand die ziek is, helpen weer een redelijk goede gezondheid te krijgen.”
Ja, ik heb heel wat geleerd van mijn kennismaking met acupunctuur. — Ingezonden.