Vaststellen wat de dood is

REEDS lang beschouwen velen de dood eenvoudig als een verandering van de ene vorm van leven in een andere. Volgens dat standpunt wordt de ziel bij de dood van het lichaam bevrijd en leeft ergens anders verder. Maar is dit werkelijk wat er gebeurt?

Dat zullen wij later zien, maar laten wij eerst eens enkele dingen nagaan die men over de dood te weten is gekomen. Iemand is niet in één keer helemaal dood; het is een proces dat men in twee fasen heeft ingedeeld.

Klinische dood

„Een persoon wiens hart- en longwerking wegvallen, kan als klinisch dood worden beschouwd”, verklaart de World Book Encyclopedia. Toch is het zo dat duizenden personen die eens klinisch dood waren, nu levend en gezond zijn. Ten gevolge van een hartaanval, verdrinking, of elektrokutie hielden hun hart en longen op te functioneren. Maar personen die er op tijd bij waren, wisten hoe zij het stervensproces moesten keren. Hoe?

De persoon paste reanimatie toe en bracht het slachtoffer met succes tot leven terug.a Als iemands hartslag en ademhaling langer dan ongeveer vier à zes minuten hebben stilgestaan, is het in doorsnee te laat om hem terug te roepen tot een leven dat nog enige betekenis heeft. Tegen dat moment zijn de hersenen gewoonlijk beschadigd vanwege een te langdurig zuurstofgebrek. Misschien vraagt u zich echter af hoe het dan mogelijk is dat mensen die urenlang klinisch dood zijn geweest, soms weer volledig gezond worden.

Het snelle dalen van hun lichaamstemperatuur ten tijde van het „sterven” is daar verantwoordelijk voor. Dr. Brian Pickering, die Jean Jawbone weer tot leven terugbracht (zoals besproken in het voorgaande artikel), verklaart: „Deze vrouw had erg veel geluk. De extreme koude had tot gevolg dat haar hersenen sterk afkoelden, en voorkomen werd dat daar enige schade werd aangericht.” Personen die in erg koud water verdronken, zijn eveneens met succes weer tot leven teruggebracht nadat zij vrij lange tijd „dood” waren geweest.

Weten zij meer over de dood?

Letterlijk duizenden personen die eens klinisch dood waren, lopen tegenwoordig blakend van gezondheid rond. Heeft die ervaring hun laten zien wat de dood werkelijk is? Herinneren zij zich er iets over?

Velen zeggen van wel. Doktoren hebben heel wat van zulke personen geïnterviewd, en een aantal pas verschenen boeken bouwen voort op de verhalen die zij hebben verteld. Kranten hebben de bevindingen onder pakkende koppen beschreven. Op 6 januari 1979 luidde een kop in de Toronto Star bijvoorbeeld:

„Er is leven na de dood en misschien is het een hel, zegt arts

Boek vertelt ervaringen van mensen die ’gestorven’ zijn”

The National Observer droeg de kop:

„Terug uit de dood?

Enkelen die daar waren zeggen dat zij in het hiernamaals tekenen van leven vonden”

Insgelijks maakte de Atlanta Constitution bekend:

„Leven na dit leven

Mensen die ’klinisch dood’ waren, beschrijven hoe zij voelden dat de ziel het lichaam verliet”

Vele van de verhaalde geschiedenissen zijn boeiend en verbazingwekkend. Hartspecialist Dr. Maurice Rawlings van het Diagnostic Hospital in Chattanooga in de Amerikaanse staat Tennessee heeft honderden patiënten weer tot leven teruggebracht. Vaak, zo zegt hij, beschrijven patiënten levendige ervaringen nadat zij weer zijn bijgebracht. Bijna allen vertellen over heel aangename, gelukzalige genietingen. Maar niet allen. In één geval „stierf” een 48-jarige postbeambte, terwijl hij in zijn kantoor op een hometrainer aan het oefenen was. Rawlings bracht hem keer op keer bij, en vertelt daarover:

„Telkens wanneer zijn hart weer begon te kloppen en zijn ademhaling zich herstelde, gilde de patiënt ’Ik ben in de hel!’ Hij was doodsbang en smeekte me hem te helpen. . . .

Deze patiënt vertrok zijn gezicht tot een gruwelijke grimas die puur afgrijzen uitdrukte. Zijn pupillen waren opengesperd en hij transpireerde en beefde — hij zag eruit alsof zijn haren te berge rezen.

Hij zei: ’Begrijpt u het dan niet? Ik ben in de hel. Iedere keer dat u ermee ophoudt mijn borst te masseren, ga ik terug naar de hel. Laat me niet teruggaan naar de hel!’”

Ervaringen zoals deze hebben Dr. Rawlings ervan overtuigd dat er leven na de dood is. En tal van andere medici en onderzoekers zijn tot dezelfde conclusie gekomen als gevolg van de verhalen die „gestorven” personen hen hebben verteld. Derhalve droeg de New York Post de kop:

„Wetenschap begint te geloven dat er leven na dit leven is”

Waarom de verhalen worden geloofd

Het is een feit dat de verhalen die tot leven teruggebrachte personen vertellen, bij tijden zeer opmerkelijk en zelfs raadselachtig zijn. Dr. Elizabeth Kubler-Ross, die een belangrijk aandeel heeft aan het onderzoek van de zogenoemde ervaringen na de dood, vertelt over een 12-jarig meisje dat ’bij het overschrijden van de drempel naar het leven in het hiernamaals’ werd opgewacht door een oudere broer die zij tot in details beschreef. Maar, zoals de dokter verklaarde, die broer was drie maanden voordat het meisje werd geboren, al gestorven, en haar ouders hadden haar nooit over deze broer verteld.

Dr. Raymond A. Moody, die ook veel van zulke patiënten heeft geïnterviewd, zegt dat één meisje, terwijl zij „dood” was, haar lichaam verliet en een andere kamer in het ziekenhuis binnenging. Daar zag zij haar zuster, die huilde en zei: „O Kathy, ga alsjeblieft niet dood.” Later, toen Kathy haar zuster precies vertelde wat zij had gezegd, en waar zij was geweest toen zij het zei, was haar zuster verbijsterd.

’Bewijzen zulke ervaringen niet dat iets bij de dood het lichaam verlaat om elders verder te leven?’ zullen sommigen vragen. Dr. Moody beweert: „Deze mensen konden niet langs normale weg raden wat er in de kamer gebeurde terwijl zij ’dood’ waren.” Hij zegt: „Als meneer Jansen u vertelt dat zijn geest in de buurt van de zoldering rondzweefde, en verder beschrijft wie er toen in de kamer waren, en wat er verder gebeurde, dan lijkt er geen andere mogelijkheid over te blijven dan hem te geloven.”

Maar is er werkelijk geen andere verklaring? Is het juist om te zeggen dat deze weer bijgebrachte personen werkelijk dood waren? Betekent het ophouden van de ademhaling en de hartslag dat de feitelijke dood onmiddellijk volgt?

Biologische dood

Neen, dat betekent het niet. Zoals wij al eerder opmerkten, treedt de dood niet in één keer helemaal in. The World Book Encyclopedia verklaart: „De afzonderlijke cellen van het lichaam blijven nog verscheidene minuten [na het intreden van de klinische dood] leven. De persoon kan tot leven worden teruggebracht als het hart en de longen weer beginnen te werken en de cellen de benodigde zuurstof geven.” Maar wat gebeurt er als de noodzakelijke zuurstof niet snel genoeg wordt verschaft?

De encyclopedie vervolgt: „De hersencellen — die het gevoeligst zijn voor zuurstofgebrek — beginnen te sterven. De persoon is spoedig zover dood dat hij niet meer tot leven kan worden teruggebracht. Geleidelijk sterven ook andere cellen van het lichaam. De laatste die ten onder gaan, zijn de been-, haar- en huidcellen, die nog verscheidene uren kunnen blijven groeien.”

Dus de personen die naar verluidt tot leven werden teruggebracht, waren niet werkelijk dood. Zij hadden de volledige of biologische dood niet meegemaakt. Hun hartslag en ademhaling waren alleen tijdelijk tot stilstand gekomen.

Waarom vertellen zoveel personen die weer tot leven zijn gebracht dan zulke verbazingwekkende ervaringen? Is het niet mogelijk dat zij in hun toestand van klinische dood een voorproefje hebben gehad van wat hen in een toekomstig leven te wachten staat? Opent de dood de deur tot een leven in een andere wereld?

[Voetnoten]