Is zekerheid mogelijk te midden van economische dreiging?
EEN toenemende angst neemt in de huidige menselijke samenleving de overhand, en dit ondanks verbazingwekkende technologische prestaties. De economische problemen zijn daar een van de oorzaken van. Ze hebben zich snel vermenigvuldigd en schepen de mensen op met ongemak, spanning en sombere vooruitzichten.
De toon en inhoud van recente verklaringen uit de mond van economen, woordvoerders van consumentengroepen, alsmede politieke leiders, zakenleiders en vakbondsbestuurders, zijn alarmerend. Sommigen vrezen zelfs een totale economische ineenstorting van de Westerse landen.
Maar waardoor is het economische beeld zo somber geworden? Wat kunt u doen om te midden van deze economische dreiging zekerheid te vinden?
De tol der inflatie
Dat wat in de Westerse landen aan de economische dreiging ten grondslag ligt, is inflatie, waarmee wordt gedoeld op het verschijnsel van een algemene stijging van de prijzen wanneer de koopkracht van het publiek de hoeveelheid beschikbare goederen overtreft. Een tijdlang leidt dit wellicht tot grote economische voorspoed, doordat er meer werkgelegenheid ontstaat, maar na verloop van tijd ontwikkelen zich ernstige problemen. Hoe dat komt?
Daarbij zijn heel wat factoren betrokken. Maar een belangrijke oorzaak is toch wel dat veel van de koopkracht van het publiek in feite berust op geleend geld. Er komt een dag waarop de mensen gaan beseffen dat ze diep in de schulden zitten. Hoge rentetarieven en gedevalueerd geld maken verder lenen tot iets wat men niet meer overweegt. Men gaat minder kopen. Een verminderde vraag naar tal van gebruiksartikelen verplicht de industrie tot een verlaging van de produktie, hetgeen de kans schept op het ontstaan van massale werkloosheid.
Dat is de situatie waarin veel landen thans verkeren. Met betrekking tot de economische omstandigheden gebruiken nieuwsmedia in de Verenigde Staten, Canada, Duitsland en Zuid-Amerika uitdrukkingen als „inflatie-’catastrofe’” en „dreiging alom”.
In de Verenigde Staten is vooral de auto-industrie zwaar getroffen. Een aanhoudende malaise bij de verkoop leidde tot een massale produktiebeperking, waardoor honderdduizenden autobouwers zonder werk kwamen te staan. Het Amerikaanse werkloosheidscijfer stond toen op 7.500.000 personen — een volle 8,2 percent van de totale arbeidsbevolking. „Angstaanjagend” en „zonder weerga” is de wijze waarop sommigen de plotselinge en verrassend snelle omslag beschrijven.
Als een kwaadaardige ziekte woekert de inflatie door het gehele weefsel van de huidige samenleving voort. Ze bedreigt de internationale handel, de wisselkoersen, de stabiliteit van lonen en prijzen, spaargelden, investeringen, de betaalkracht van afzonderlijke personen, bedrijven en regeringen, de sociale zekerheid en allerlei sociale overheidsvoorzieningen voor de behoeftigen.
Hoe is dit alles van invloed geweest op de bevolking in het algemeen? In het tijdschrift U.S. News & World Report stond hierover: „Inflatie . . . rooft thans de gezinsspaargelden, brengt gezinsgenoegens buiten bereik en verbreidt de onzekerheid.” Tijdens een eind 1974 uitgevoerd onderzoek bleken „consumenten in een somberder stemming te verkeren dan op enig ander moment sinds . . . 1946.”
Waarom hebben de voorgestelde oplossingen van de deskundigen geen verdwijning van de inflatie gebracht? Dat is te wijten aan het feit dat de inflatie slechts het symptoom van een ernstiger economisch kwaad is. Waarop doelen we?
Waardoor ontstaat inflatie?
In een artikel getiteld „Inflatie en deflatie”, geschreven voor de World Book Encyclopedia, verklaart K. E. Boulding, hoogleraar in de economie, dat wanneer mensen geld hebben om uit te geven, „zij winkels en warenhuizen afgaan om dingen te kopen die zij altijd al wilden hebben”. Als de industrie niet genoeg van deze gewenste artikelen produceert (zoals in oorlogstijd), „zullen de prijzen niet anders dan kunnen stijgen wanneer mensen tegen elkaar op gaan bieden om nog iets van de beschikbare kleine voorraad te bemachtigen”. Inflatie spruit dus voort uit het verlangen van de mensen om een overmatige hoeveelheid materiële goederen bijeen te garen. En veel van deze goederen zijn luxeartikelen die weinig of geen praktische waarde hebben.
Maar al te vaak is dit verlangen naar materiële goederen zo overweldigend dat mensen zich diep in de schulden steken. Een ’leef nu en betaal later’-houding neigt hen ertoe op krediet te kopen en boven hun inkomen te leven. In een artikel met raadgevingen over krediet-aanvragen in de Herald-Examiner van Los Angeles werd bericht dat de nationale schuld van Amerikaanse gezinnen en individuele personen „een absoluut record van $820 miljard” had bereikt. Het artikel voegde hier nog aan toe dat inwoners van Los Angeles zich nog steeds „haasten om nieuw krediet te nemen, en velen zich aldus nog dieper in de schulden steken”.
Natuurlijk is het niet waarschijnlijk dat de meeste mensen hun verlangen naar materiële bezittingen zullen intomen. Maar u hoeft hun zelfzuchtige handelwijze niet na te volgen. Door een evenwichtige kijk op materiële goederen te verwerven, kunt u geholpen worden te midden van economische dreiging zekerheid te vinden.
Een evenwichtige kijk op materiële goederen
Mensen over de gehele wereld, of ze nu wel of niet belijden christenen te zijn, erkennen dat Jezus Christus een uitzonderlijke wijsheid en een bijzonder inzicht bezat. Jezus waarschuwde voor een onmatig verlangen naar materiële goederen: „Wacht u voor elke soort van hebzucht, want ook al heeft iemand overvloed, zijn leven spruit niet voort uit de dingen die hij bezit.” — Luk. 12:15.
Dit betekent niet dat bezittingen op zich slecht zijn, of dat er iets verkeerds aan is om comfortabel te leven. Dat wat vermeden dient te worden, is „hebzucht”, hetgeen betekent „buitensporig begerig” te zijn naar materiële goederen.
Het zal iemand evenwichtig maken wanneer hij erover nadenkt hoe lichtvaardig het eigenlijk is om vertrouwen in materiële bezittingen te stellen. Hebben niet tal van mensen in de loop der jaren „iets opzij gelegd” als een appeltje voor de dorst, om nu te ontdekken dat de omhoogschietende prijzen en de devaluatie van het geld het weinige dat ze hadden, sterk in waarde heeft doen dalen? Als u van een vast inkomen leeft, weet u maar al te goed wat de teleurstellingen zijn wanneer men zijn vertrouwen in de waarde van geld stelt.
Maar gesteld dat u een goede betrekking hebt en een inkomen dat voortdurend wordt opgetrokken om met de prijsstijgingen gelijke tred te houden. Ook dan is evenwichtigheid nodig. Hebt u bijvoorbeeld al eens overwogen hoe snel dingen kunnen veranderen? De Sunday Bulletin van Philadelphia zette bijvoorbeeld uiteen: „Overal beginnen mensen zich zorgen te maken over hun betrekking. En terecht. Zowel omdat de werkzekerheid verre van muurvast is, alsook omdat een weinig peinzen nu, later zijn rente dubbel en dwars kan opleveren. Het is al erg genoeg om in deze tijd aan de dijk te worden gezet. Nog erger is het om er volledig door verrast te worden.”
Dit is stellig een kritiek probleem. Verminderde verkoop en ernstige tekorten dwingen elk jaar duizenden bedrijven hun deuren te sluiten. Een directeur van een internationale firma voor bedrijfsadvies merkte op: „In tijden zoals nu steken te veel mensen hun hoofd in het zand, denkend dat het hun niet kan overkomen, en dit geldt vooral voor mensen die al jaren en jaren bij een zelfde firma werkzaam zijn.” Toen een van de fabrieken van Chrysler te Detroit met permanente sluiting werd bedreigd, riep een werknemer uit: „Hier raak ik toch wel van in paniek. Ik heb zes kleine kinderen en heb pas een nieuwe auto gekocht. Als ik mijn baan verlies, wat moet ik dan beginnen?” Ook huisbezit blijkt weinig zekerheid te bieden. Eigenaars gaan gebukt onder zware belastingheffingen, hoge onderhoudskosten, vandalisme en problemen met huurders die geen huur kunnen betalen.
Zekerheid zoeken in het bezit van materiële goederen staat gelijk aan het leunen op een gebroken rietstengel, die geen enkel houvast biedt. Er is echter een manier om werkelijke zekerheid te verwerven. Hoe?
De weg naar werkelijke zekerheid
De apostel Paulus maakte in 1 Timótheüs 6:7, 8 een praktische opmerking: „Want wij hebben niets in de wereld meegebracht en kunnen er ook niets uit mee nemen. Wanneer wij daarom voedsel en kleding hebben, zullen wij daarmee tevreden zijn.” Zou tevredenheid met wat u reeds bezit, al niet enorm veel economische bezorgdheid wegnemen? Waarschijnlijk bezit u een aantal dingen die u nooit gebruikt. Zou het werkelijk nadelig zijn om op nog meer onnodige aankopen te besnoeien?
Wat iemand over zichzelf denkt, hoe hij zichzelf beziet, is wellicht nog een economische factor die tot economische problemen bijdraagt. Is het niet zo dat een groot deel van de werkloosheid voortspruit uit de onwilligheid van velen om werk te verrichten dat ze met hun handen moeten doen of dat minder betaalt dan hun vorige betrekking? Hoe dwaas is zo’n houding als men werkelijk een baan nodig heeft! Zou het niet verstandiger zijn de eigen levensstandaard enigszins te verlagen dan koppig en onnodig werkloos te blijven? De apostel Paulus, een man die uit persoonlijke ervaring had geleerd wat het zeggen wil „verzadigd te zijn en honger te lijden, overvloed te hebben en gebrek te lijden”, gaf de volgende gezonde raad: „Want krachtens de onverdiende goedheid die mij is gegeven, zeg ik tot een ieder onder u, niet meer van zichzelf te denken dan nodig is.” — Rom. 12:3; Fil. 4:12.
Nog een verklaring die ons kan helpen in een economische noodsituatie zekerheid te verwerven, is afkomstig van Jezus en treffen we aan in Matthéüs 6:25, 32, 33: „Weest niet langer bezorgd voor uw ziel, met betrekking tot wat gij zult eten of wat gij zult drinken, of voor uw lichaam, met betrekking tot wat gij zult aantrekken. . . . Want uw hemelse Vader weet dat gij al deze dingen nodig hebt. Blijft dan eerst het koninkrijk en zijn rechtvaardigheid zoeken, en al deze andere dingen zullen u worden toegevoegd.” Honderdduizenden personen, zowel in oude als in moderne tijd, kunnen ervan getuigen dat God het vermogen en de bereidheid bezit om voor hen die zijn wil doen, in de noodzakelijke levensbehoeften te voorzien.
Eerst Gods koninkrijk en zijn rechtvaardigheid zoeken, kan zelfs op indirecte wijze tot zekerheid bijdragen. En wel vanwege het feit dat iemand die in zijn leven bijbelse beginselen gaat toepassen, ijveriger in zijn werk wordt. In plaats van zijn dag te verlummelen en op die wijze tijd van zijn werkgever te stelen, handelt hij overeenkomstig de raad die in Efeziërs 4:28 staat: „Wie steelt, stele niet meer, maar laat hij liever hard werken, door met zijn handen goed werk te doen.” Werkgevers zullen een dergelijke arbeider niet gauw wegsturen of ontslag geven.
De bijbel verschaft bovendien nog een verdere basis voor zekerheid, in die zin dat de huidige „kritieke tijden die moeilijk zijn door te komen” erin staan voorzegd, met inbegrip van de ernstige economische weeën, die een van de tekenen vormen van „de laatste dagen” van het huidige samenstel van dingen (2 Tim. 3:1; Matth. 24:7, 8; Openb. 6:5, 6). Weldra zal, zoals de geïnspireerde Schrift belooft, een nieuw samenstel over de aarde heersen waarin economische weeën voor eeuwig verdwenen zullen zijn. — 2 Petr. 3:13; Openb. 21:1-4.
Zou u graag de zekerheid van dat nieuwe samenstel zonder economische dreiging willen genieten? Jehovah’s getuigen zullen u gaarne helpen aan Gods vereisten hiervoor te voldoen door bij u thuis een gratis bijbelstudie te komen houden.
[Illustratie op blz. 3]
De Wall Street Journal, 12 december 1974
„Aantasting economie verbreidt zich over Europa; miljoenen werklozen wekken diepe bezorgdheid”
New York Times, 13 februari 1975
„Armen in de knel van inflatiegreep”
De Detroit News, 5 december 1974
„Wereldrecessie gevreesd voor ’75”
De Jerusalem Post, 12 december 1974
„Geen geneesmiddel in zicht voor zieke wereldeconomie”