Acne — de plaag van de tiener

BEN je een tiener die last heeft van acne, ofte wel vetpuistjes? Neem het niet al te serieus op. Jij vindt het zelf ongetwijfeld veel erger dan anderen het vinden. Jij bent wellicht bijzonder gevoelig op dit punt omdat je je erg bewust van je uiterlijk bent geworden, hetgeen heel waarschijnlijk te danken is aan je ontluikende belangstelling voor het andere geslacht.

Als je een jongen bent, zou het feit dat je acne hebt zelfs beschouwd kunnen worden als iets om dankbaar voor te zijn. Hoe dat zo? vraag je. Omdat het in de eerste plaats een bewijs is dat je geen eunuch bent. Eunuchen worden niet door acne geplaagd, want acne wordt door de manlijke hormonen veroorzaakt. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat eunuchen acne krijgen wanneer zij met manlijke hormonen worden behandeld. (Vrouwelijke hormonen hebben de tegenovergestelde uitwerking. Daarom zijn er dokters die vrouwelijke hormonen geven aan meisjes die last van acne hebben.) En aangezien acne bij beide seksen een gevolg is van een verhoogde werkzaamheid van wat men „manlijke hormonen” noemt, zou men acne als een aanwijzing kunnen beschouwen dat jij lichamelijke en hopelijk ook mentale en emotionele vorderingen maakt in de richting van volwassenheid.

Wat is echter precies de werking van dit hormoon waardoor acne wordt veroorzaakt?

Je huid bestaat uit verscheidene hoofdlagen. De bovenste laag, de epidermis of opperhuid geheten, kan in een aantal lagen worden onderverdeeld, waarvan de bovenste met dakspanen kan worden vergeleken. Onder de opperhuid ligt de lederhuid, waarin de bloedvaten, zenuwen, de zweet- en vetklieren en de haarwortels worden aangetroffen. Zweetklieren hebben hun eigen openingen of poriën die van de lederhuid naar de oppervlakte van de huid lopen. De haren zijn in fijne openingetjes gelegen waarlangs zich twee tot vijf vetklieren bevinden die de huid niet alleen smeren maar ook zacht en glad houden en haar moeten beschermen.

In de puberteit schijnt het „manlijke hormoon”, zowel bij jongens als meisjes, de vetafscheiding van deze klieren te bevorderen. Ook schijnt het dat de cellen van de bovenste huidlaag sneller groeien dan ze afsterven. Als gevolg hiervan hebben ongeveer 80 percent van zowel jongens als meisjes last van acne, jongens meer dan meisjes, maar de meisjes eerder dan de jongens. Een ernstig geval van acne gaat onveranderlijk samen met een zeer vette huid, iets dat vaak blijft bestaan zelfs nadat de acne verdwenen is. Een andere verklaring zou kunnen zijn dat de nadering van de puberteit veel van de nieren vergt, met als gevolg dat de huid niet opgewassen is tegen het probleem onzuiverheden uit het bloed te verwijderen. Het is een bekend feit dat zweten een weldadige uitwerking heeft op nierpatiënten.

Verergerende factoren

Betekent het feit dat de puberteit met verhoogde hormonale werkzaamheid gepaard gaat, dat er niets aan acne te doen is? Dat behoeft niet het geval te zijn, al is het ook heel waarschijnlijk dat de vatbaarheid voor acne in ernstige gevallen een erfelijke kwestie is. Dit blijkt uit het feit dat jongelui die erg veel last van acne hebben, vaak ouders hebben die er in hun jeugd eveneens door werden geplaagd.

Enkele dingen die acne kunnen verergeren, zijn: het niet schoonhouden van de huid, het gebruik van irriterende zeepsoorten en de gewoonte meeëters of puistjes uit te drukken.

Met het oog op het feit dat een vette huid vaak samengaat met acne, zou het gebruik van oliën of vetten de toestand alleen maar verergeren. Dus als iemand door zijn beroep veel met vetten of oliën of produkten ervan moet omgaan of ermee in aanraking komt, zou dit zijn acne kunnen verergeren. Een interessant verslag verscheen in Archives of Dermatology van mei 1970 over het onderwerp „pommade-acne”. Bewoners van Afrika die pommades gebruiken om hun haar in de goede vorm te houden, bleken hier last van te hebben. Interessant genoeg is gebleken dat door gewone vaseline of minerale-olieprodukten waarschijnlijk lang niet zo gauw acne wordt veroorzaakt als door de luxe, kostbare en wijd en zijd geadverteerde produkten.

Over het algemeen erkent men ook dat emotionele problemen acne kunnen verergeren of veroorzaken. Zo heeft Dr. M. Fishbein, een vooraanstaand schrijver en redacteur van medische artikelen, opgemerkt dat „zelfs onenigheid of tegenstellingen tussen de acnelijder en zijn ouders of goede vrienden” een hardnekkig geval van acne kunnen veroorzaken. Het wekt daarom geen verbazing dat vooraanstaande huidspecialisten, zoals Dr. G. Sauer, beweren dat nerveuze spanning, zoals wanneer jongelui zich al te veel zorgen maken over examens of school-sportwedstrijden, alsmede gebrek aan voldoende nachtrust, acne kunnen veroorzaken.

Vele jaren geleden geloofde men dat sex iets met acne te maken had, daar het samenviel met de puberteitsjaren, wanneer een jongen of een meisje seksebewust wordt. Hoewel hedendaagse medische autoriteiten merendeels krachtig verzekeren dat er helemaal geen verband tussen masturbatie en acne bestaat, zou er toch wel enig, namelijk indirect, verband kunnen bestaan. Hoe dan? Doordat, als er vanwege deze gewoonte een emotioneel probleem ontstaat en de jongen of het meisje zich er zorgen over maakt, dit verband zou kunnen houden met zijn of haar acne. Jongelui kunnen echter last van acne hebben zonder de masturbatiegewoonte erop na te houden, en aan de andere kant zou het heel goed mogelijk kunnen zijn dat zij zich er wel aan overgeven en toch geen acne hebben.

En ten slotte zijn er de eetgewoonten. Hoewel huidspecialisten heel wat jaren geneigd zijn geweest het standpunt in te nemen dat eetgewoonten een beslissende rol speelden bij acne, huldigt de medische stand nu over het algemeen niet langer de opvatting dat voedingsgewoonten er iets mee te maken hebben.

Wat kan eraan worden gedaan?

Er staan voor iemand die door acne wordt geplaagd twee wegen open om er iets aan te doen, en van beide wegen kan men gebruik maken. Zo kent men de uitwendige geneeswijze, die welke plaatselijk, op de huid, wordt toegepast. Men is het er algemeen over eens dat, aangezien acne in de winter erger is dan in de zomer, zonneschijn er een heilzame uitwerking op heeft. Men is het evenwel niet zo algemeen eens over het gebruik van de hoogtezon voor het behandelen van acne. Als men van de hoogtezon gebruik maakt, moet men oppassen niet de huid te verbranden. Het beste is zich in het begin gedurende zeer korte periodes aan de hoogtezon bloot te stellen en de duur ervan vervolgens geleidelijk op te voeren.

Dermatologen bevelen over het algemeen aan, extra voorzorgsmaatregelen te nemen om de huid schoon te houden. De laatste tijd wordt door schrijvers over dit onderwerp aanbevolen de huid met een zeep die een goede drogende werking heeft vaak en grondig te reinigen. Dit zou een ouderwetse waszeep of een moderne medicinale zeep kunnen zijn. Aangezien het gewoonlijk niet gemakkelijk is het gezicht meermalen per dag te wassen, bevelen deze huidspecialisten adstringerende lotions aan. Zwemmen wordt eveneens als heilzaam beschouwd. Volgens hedendaagse autoriteiten zoals Dr. M. Ross is het acneprobleem eigenlijk in hoofdzaak een kwestie van „een onsje zeep, een geneeskundige behandeling en gewetensvol en hard werken”. Dit is wellicht vaak, hoewel niet altijd, het geval.

De systematische aanpak

Bij de systematische aanpak gaat men uit van de gedachte dat acne min of meer een symptoom is en tracht men tot de gezamenlijke oorzaken door te dringen. Bij deze aanpak gaat men ervan uit dat spanning waarschijnlijk een voorname rol speelt bij acne. De toestand zou dus kunnen verbeteren wanneer jij als jongeman of als jong meisje leert je niet al te veel zorgen te maken over schoolexamens, sportwedstrijden of persoonlijke problemen. Probeer vooral met je ouders samen te werken en hun goede punten te waarderen en laat niet toe dat hun tekortkomingen in jouw geest een overdreven vorm aannemen. Hierdoor zullen de spanningen thuis heel wat verminderen. Houd in gedachten dat de bijbel zegt dat liefde opbouwt en zwakheden van anderen bedekt. Het kan heel goed zijn dat het van liefde in jouw gezinskring zal afhangen of jij een lichte of een ernstige vorm van acne hebt. — 1 Kor. 8:1; 1 Petr. 4:8.

Ook lichaamsbeweging wordt aanbevolen, want de dingen die je algemene gezondheidstoestand verbeteren, zullen ook tegen acne helpen. Daaruit volgt dat je voor voldoende nachtrust dient te zorgen. Leer zelfbeheersing te oefenen door de TV af te zetten wanneer het tijd is om naar bed te gaan.

Door sommigen worden vitaminen aanbevolen. Hoewel ze in bepaalde gevallen zonder uitwerking zijn gebleven, hebben ze in andere gevallen wel resultaat gehad. En hoewel vitamine A de vitamine is die acnelijders gewoonlijk voorgeschreven krijgen, worden ook de vitaminen B, C en D als heilzaam beschouwd.

En hoe staat het met de voeding? Gezien de moderne neiging om bij het behandelen van de kwaal de voeding vrijwel geheel buiten beschouwing te laten, zal de tiener die veel last van acne heeft, zich afvragen wat hij moet doen.

Wees niet als de jonge vrouw die een brief aan een vooraanstaande medische autoriteit schreef waarin zij de klacht uitte dat zij ondanks dokters en medische behandelingen nog steeds een hardnekkige acne had en die zei dat zij snoepgoed en gebakjes bleef eten omdat de dokters hadden gezegd dat acne geen verband hield met de voeding. Wees liever verstandig en neem proeven. Zoek zelf uit wat op het gebied van de voeding het beste is. Een evenwichtig dieet is voor ieders gezondheid van groot belang. De hoogleraar in de dermatologie Dr. Sauer beveelt het volgende aan: EET GEEN chocola, pindakaas, roomijs en dergelijke dingen. Ga je niet te buiten aan zoetigheid en vet, vooral niet aan patates frites en gekruid voedsel. Wees matig met oesters en dergelijk zeevoedsel. Probeer het zonder zenuw- en hoofdpijntabletten te stellen. Als een dergelijke zelfverloochening verlichting brengt, is het dat dan niet waard? Zorg er echter wel voor, voldoende groenten en fruit te eten.

Waarom zou je deze suggesties niet eens gedurende twee of drie weken opvolgen? Als je geen verbetering merkt, moet je genezing wellicht in een andere richting gezocht worden. Misschien heb je extra vitaminen nodig, of wellicht meer lichaamsbeweging of meer nachtrust om spanningen kwijt te raken. Of misschien wil je naar een huidspecialist gaan voor een medische behandeling.

Jullie tieners die door acne wordt geplaagd, doet er goed aan om, na alles wat gezegd en gedaan is, enkele grondbeginselen in gedachten te houden. Concentreer je op het ontwikkelen van een goede, vrolijke gezindheid en de voortreffelijke hoedanigheden die maken dat anderen graag met je omgaan. Leg je steeds toe op netheid en reinheid. Wees niet ongeduldig ten aanzien van dit probleem, want hoogst waarschijnlijk zul je bemerken dat het slechts een tijdelijke beproeving is. Houd in gedachten dat het zelfs een vermomde zegen kan zijn die jou minder ijdel maakt en meer medegevoel geeft met het lijden dat andere mensen te verduren hebben. Aangezien heel veel mensen in hun jeugd met hetzelfde probleem te kampen hadden, zullen de meesten het begrijpen. Waardeer de zegeningen die je hebt, vooral je jeugd en je kracht, en wees God er dankbaar voor. — Spr. 20:29.