Het wonder van de zonsverduistering

Door Ontwaakt!-correspondent in Mexico

DE DAG van 7 maart 1970 brak hier in Mexico helder en schitterend aan. Hij begon precies als elke andere normale dag in deze tijd van het jaar. Toch was er iets in de lucht dat erop wees dat die dag heel anders zou verlopen. Het verkeer in de steden was aanzienlijk minder. Veel mensen, vooral scholieren en onderwijzend personeel, hadden die dag vrij. Er heerste een ongewone rust en stilte.

Toen deze zaterdagmorgen vorderde, werd de schijnbare rust minder. Een nerveuze opgewondenheid, voortkomend uit de verwachting van iets ongewoons, werd merkbaar. Mensen haastten zich met het zoeken naar camera’s, lenzen, speciale filters, beroete glazen, laskappen, uit kartonnen dozen geïmproviseerde maskers, ontwikkelde films, bakken met water of wat hen ook maar kon helpen zonder gevaar een hoogst ongewone gebeurtenis te aanschouwen. Ja, zij wilden met behulp van dergelijke middelen naar de zon kijken, ten einde het gevaar van schade aan hun ogen te vermijden. Door verscheidene nieuwsmedia waren de mensen gewaarschuwd niet rechtstreeks in de zon te kijken, vandaar dat velen deze voorzorgsmaatregelen namen.

Kom, laten wij ons haasten naar de top van de Metate! Het is tien uur in de morgen. De minuten vóór de grote gebeurtenis schijnen voor sommigen o zo langzaam te verstrijken, terwijl ze voor anderen heel snel voorbijgaan. Spanning, ongeduld, nieuwsgierigheid en toenemende verwachting houden de mensen in hun greep. Ten slotte is het lang verwachte moment aangebroken!

Met volmaakte nauwkeurigheid beginnen de gebeurtenissen zich daar hoog boven ons te voltrekken. De lucht die enkele minuten geleden nog helder blauw was, wordt grauwer. Het groene landschap neemt een vreemde oranje kleur aan die aan het paars grenst. De temperatuur is gaan dalen. Zelfs de dieren zijn zich bewust van het vreemde verschijnsel aan de hemel. Ze worden onrustig. Honden blaffen en janken, stieren loeien, vogels fladderen naar hun nesten, hennen verzamelen hun kuikens om zich heen en hanen kraaien.

Tot voor enkele ogenblikken zag de zon eruit als een volmaakte cirkel. Maar kijk nu eens! Daar aan de oostkant ervan! Een klein plekje. Ja, de maan is begonnen voor de zon langs te gaan. Langzaam gaat de maan verder en nu ziet de zon eruit alsof er een stuk uitgebeten of afgeknepen is. Als de maan vóór de zon begint te komen, schijnt het „afgebeten stuk” al groter en groter te worden. En het resultaat is een toenemende duisternis op aarde.

Nu lijkt de zon op een halve maan. Meedogenloos gaat de maan verder tot er slechts een strookje lichtschijnsel te zien is. Het licht wordt steeds minder. Het lijkt wel laat in de namiddag, nu de langer wordende schaduwen het landschap bedekken. Windvlagen bewegen de bomen die zich in het donker wordende landschap als silhouetten aftekenen. De onrust onder de dieren neemt toe. De zon verdwijnt snel. Slechts een zeer smalle strook is nog zichtbaar nu de acteurs in dit kosmische drama het hoogtepunt van dit adembenemende schouwspel bijna bereikt hebben.

Daar is dan eindelijk de climax van het schouwspel. Wat een pracht! Met de zon precies achter de maan, heeft de verduistering haar laatste fase bereikt. Vervuld van ontzag zijn wij midden op de dag getuige geweest van een zonsondergang en het invallen van de duisternis! Gedurende het hoogtepunt van de verduistering merken wij op dat het kouder is geworden. Vrijwel totale duisternis ligt over het land en slechts een helder verlichte cirkel omgeeft de maan. Dit is de corona van de zon.

Plotseling schijnt alles met lamheid geslagen te worden! Slechts korte uitroepen van verbazing hoort men van de toeschouwers. Het landschap doet onwerkelijk aan, met menselijke silhouetten die op standbeelden lijken. De lucht is vervuld van gemengde gevoelens. Het weinige licht dat gezien kan worden is als de afstraling van de maan bij nacht, hoewel sterker. De sterren zijn nu gemakkelijk te zien. Van de zon, die volledig bedekt is door de zwarte schijf van de aardsatelliet de maan, schijnen kolossale vlammen uit te gaan. Heel in de verte, in elke richting waarheen wij ons wenden, zien wij licht, veel licht. Het is net zoals wanneer de zon op het punt staat in de ochtend op te komen, met dit verschil, dat het overal rondom ons heen gebeurt.

Wacht, het schouwspel is nog niet voorbij! Een schitterend „cirkelvormig snoer van diamanten”, bekend als de „parelkrans van Baily” („Baily’s beats”), trekt onze aandacht. Het wordt gevormd door een reeks heldere lichtpunten wanneer de zonnestralen de onregelmatigheden van de oppervlakte van de maan passeren. Het optreden van een sterke schittering aan de westkant van de zonneschijf levert een volmaakte aanblik. De schittering gelijkt op die van een in een ring gevatte edelsteen en is afkomstig van een klein deel van de zonnecirkel dat nu weer zichtbaar wordt.

Als de zon bevrijd is van de maanschaduw, beschijnen haar warme stralen opnieuw de aarde. De zeer korte nacht is voorbij. Het wordt warmer en alles komt weer tot leven. Het verschijnsel dat wij gezien hebben is werkelijk buitengewoon. De schoonheid en de grootsheid ervan zijn moeilijk in woorden uit te drukken.

Waarom een gebeurtenis die verwacht werd

De totale verduistering duurde ongeveer drie en een halve minuut. Toch was het een gebeurtenis die lang van tevoren was aangekondigd en waarnaar velen hier verlangend hadden uitgezien. De reden is dat de laatste totale zonsverduistering die in Mexico zichtbaar was, op 10 september 1923 plaatsvond. Dus u begrijpt waarom blijkbaar niemand dit grandioze schouwspel heeft willen missen.

Geleerden, onderzoekers en amateurs in de astronomie, de astrofysica en andere aanverwante terreinen van wetenschap hebben de beste plaats berekend waar zij de verduistering konden waarnemen. Het nauwkeurige punt dat de ideale waarnemingsplaats zou zijn, was het kleine stadje Miahuatlán in de staat Oaxaca in Mexico, speciaal de top van de Metate, enkele kilometers buiten de stad.

Waarom was dit de ideale plaats? Nu, dit punt ligt ongeveer 1600 meter boven de zeespiegel en de atmosfeer is daar betrekkelijk vrij van wolken, stof, schittering, dampen en warme luchtstromingen. Daarom begonnen groepen geleerden al maanden vóór de gebeurtenis de observatieterreinen te onderzoeken. Wetenschappelijke delegaties van verscheidene landen waren aanwezig.

Tot de dingen die zij wilden bestuderen, behoorden de buiging van het licht dat door sterren wordt uitgezonden, de verandering van de magnetische velden, de invloed op kosmische stralingen, de invloed op radioverbindingen en de werking van ultraviolette stralen. Meteorologische verschijnselen en verstoringen in de zeeën zouden ook worden nagevorst. Ook enkele aspecten van de relativiteitstheorie van Einstein zouden worden onderzocht en foto’s zouden worden genomen van de zonnecorona en protuberanties. Mexicaanse geleerden bestudeerden speciaal de meting van de ionosfeer gedurende de verduistering, de verstrooiing van de verschillende radiogolven en de registratie van de statische elektriciteit.

De reactie van de mensen

Het is interessant op te merken hoe mensen in verschillende plaatsen en van verschillend onderwijsniveau op de zonsverduistering reageerden. Op het gebied van het onderwijs is er grote vooruitgang geweest, als gevolg van een voortdurende campagne om de bevolking van onwetendheid en bijgeloof te bevrijden. Toch geloven sommige mensen dat deze natuurlijke gebeurtenissen voorboden zijn van smart of moeilijkheden of dat ze de mensen op een of andere wijze nadelig beïnvloeden. Er zijn nog altijd steden waar tijdens een zonsverduistering de kerkklokken luiden, terwijl de mensen een kruis slaan en neerknielen en om hemelse barmhartigheid vragen. Vóór de kerken zeggen oude vrouwen met behulp van de rozenkrans steeds dezelfde gebeden op. Vrouwen die in verwachting zijn, hangen scharen en andere amuletten om hun hals uit angst dat de zonsverduistering er de oorzaak van zal zijn dat hun kinderen misvormd geboren zullen worden.

In sommige gemeenschappen gelooft men dat een zonsverduistering een gevecht is tussen de zon en de maan. De mensen zullen op trommels, blikken, koekepannen en andere gebruiksvoorwerpen slaan in de mening dat zij de zon zo een handje helpen het gevecht te winnen. Anderen, die het onbekende en het mysterieuze vrezen, blijven al die tijd bewegingloos.

Astrologen zijn altijd aanwezig om voordeel te trekken van de lichtgelovigheid. Zij omringen de gebeurtenis met mystiek om de argelozen beet te nemen. Magiërs, tovenaars en anderen verkondigen wat de zonsverduistering naar hun mening voorspelt en wat er volgens de stand van de sterren binnenkort zal gebeuren. Voorspellingen worden gedaan, horoscopen worden opgemaakt en andere geraffineerde middelen worden aangewend om de lichtgelovige uit te buiten. O ja, in Miahuatlán heeft men „hippies” bepaalde riten en ceremoniën ter ere van de zon zien houden.

Wat is een zonsverduistering?

Een verduistering of eclips is gewoon het schuilgaan van het ene hemellichaam achter het andere. Er zijn totale en partiële of gedeeltelijke verduisteringen. Men spreekt over een totale eclips als het verscholen lichaam volkomen bedekt is, zoals wij op 7 maart zagen. Als er een gedeelte wordt bedekt, is de eclips hetzij ringvormig of gedeeltelijk. Een zonsverduistering wordt veroorzaakt als de maan, in haar kringloop, tussen de aarde en de zon komt en haar schaduw op de aarde eronder laat vallen. Een ringvormige verduistering komt voor als de maan precies recht voor de zon staat maar ten gevolge van haar afstand en positie niet groot genoeg is om de zon geheel te bedekken. Er blijft daardoor een ring van de zon zichtbaar. Er zijn nooit ringverduisteringen van de maan, omdat de schaduwkegel van de aarde altijd groot genoeg is om de maan te bedekken als deze met de zon en de aarde precies in één rechte lijn staat.

Verduisteringen zijn natuurlijke gebeurtenissen die met een precieze regelmaat voorkomen. Ze betekenen geen dreigend gevaar, noch houden ze enige voorspelling van een ramp in. Ze zijn het bewijs van de onveranderlijke wetten die het heelal besturen. Ze getuigen van de oneindige goddelijke wijsheid waardoor elk hemellichaam in het heelal zijn plaats heeft ontvangen en bestuurd wordt. Ja, ze leggen er de nadruk op hoe nietig wij zijn, vergeleken bij het reusachtige universum om ons heen. Het Mexicaanse nieuwsblad El Universal verklaarde in dit verband: „Men zou terecht kunnen zeggen dat zelfs heel de vindingrijkheid, heel het vernuft en alle creatieve vermogens van de mens op geen enkele manier een schouwspel zouden kunnen voortbrengen dat ook maar in enig opzicht het schouwspel van vandaag zou kunnen benaderen.”

Ja, verduisteringen of eclipsen zijn wonderen van Jehovah’s schepping en vormen een bewijs te meer waardoor wij er zeker van kunnen zijn dat het universum overeenkomstig de volmaakte wetten die hij heeft vastgesteld, zal blijven functioneren.