Verbeter je ‘onderwijskunst’

1. Waar moeten we allemaal aan werken, en waarom? (2 Timotheüs 4:2) (Zie ook de afbeelding.)

JEZUS zei tegen zijn volgelingen: ‘Maak discipelen (...), en leer ze om zich te houden aan alles wat ik jullie heb opgedragen’ (Matth. 28:19, 20). Uit die opdracht blijkt dat alle christenen leraren moeten zijn. Het is waar dat Jehovah degenen trekt die ‘de goede instelling’ hebben en dat de engelen ons helpen ze te vinden (Hand. 13:48; Joh. 6:44; Openb. 14:6). Maar wij hebben dus ook een rol. Denk eens aan het voorbeeld van Paulus en Barnabas. Toen ze in de synagoge in Ikonium predikten, ‘spraken ze op zo’n manier dat een grote groep Joden en Grieken gelovig werd’ (Hand. 14:1). Paulus en Barnabas hadden duidelijk aan hun ‘onderwijskunst’ gewerkt. (Lees 2 Timotheüs 4:2.) Die kunst moeten we allemaal onder de knie krijgen.

2. Waarom denken sommigen dat ze nooit een goede leraar zullen worden?

² Sommigen denken dat ze nooit een goede leraar zullen worden omdat ze weinig scholing hebben gehad. Of ze vinden dat ze er geen talent voor hebben. Ook in Bijbelse tijden waren er personen die zich onbekwaam voelden (Ex. 4:10; Jer. 1:6). En sommigen vinden zichzelf geen goede leraar omdat ze in de dienst niet dezelfde positieve reacties krijgen als anderen. Natuurlijk zal niet iedereen met wie je praat positief op het goede nieuws reageren. En als mensen wél luisteren, is dat niet alleen te danken aan jouw inzet. Jehovah en de engelen hebben je geholpen ze te vinden. Toch moet je je best doen om de boodschap aantrekkelijk te maken. Dit artikel bespreekt drie dingen die je daarbij kunnen helpen.

PROBEER JE IN TE LEVEN

3. Waarom kon Jezus het hart van mensen raken?

³ Jezus ‘wist wat er in mensen omging’ (Joh. 2:25). Hij wist dus wat ze dachten en waarom ze bepaalde dingen deden. Omdat hij begreep wat ze nodig hadden, kon hij hun hart raken. Hij kon zien dat ze geestelijk ondervoed waren en het zwaar hadden door alle tradities en regels van mensen (Matth. 9:36; 23:4). In de Bergrede gaf Jezus raad om met zulke uitdagingen om te gaan. Veel mensen luisterden graag naar hem omdat hij over dingen sprak die hen persoonlijk raakten.

4. Wat kun je doen om je in anderen in te leven? (Zie ook de afbeeldingen.)

⁴ Hoe kun je Jezus navolgen? Probeer erachter te komen waar mensen zich zorgen om maken. Er gebeuren veel slechte dingen in Satans wereld. En iedereen die je ontmoet wordt daar op de een of andere manier mee geconfronteerd. Als je dat in gedachte houdt, helpt dat je om met de mensen in het gebied mee te leven. Je kunt je afvragen: Speelt er iets in het nieuws dat ze bezighoudt? Maken ouders zich zorgen om de veiligheid van hun kinderen op school? Is er veel werkloosheid? Probeer je voor te stellen hoe moeilijk het is om in deze ‘zware tijden’ te moeten leven zonder de hoop uit de Bijbel (2 Tim. 3:1; Jes. 65:13, 14).

5. Waarin verschilde Jezus van de farizeeën? (Mattheüs 11:28-30)

⁵ Jezus gaf om mensen en leefde met ze mee. Dat merkten ze aan de manier waarop hij ze behandelde. Hij was heel anders dan de farizeeën. Zij keken op de gewone mensen neer en walgden van ze (Matth. 23:13; Joh. 7:49). Maar Jezus behandelde ze vriendelijk en met respect. Hij was ‘zachtaardig en nederig van hart’ en dat maakte hem tot een goede leraar. (Lees Mattheüs 11:28-30.) Ook wij moeten mensen vriendelijk en met respect behandelen.

6. Hoe moet je reageren als iemand onze boodschap afwijst?

⁶ Niet iedereen wil naar onze boodschap luisteren en sommigen zijn zelfs vijandig. Hoe moet je daarop reageren? Jezus zei dat je meer moet doen dan tegenstand alleen maar verduren. Hij zei: ‘Wees goed voor degenen die je haten. Blijf degenen zegenen die je vervloeken en bidden voor degenen die je beledigen’ (Luk. 6:27, 28). Dat is makkelijker als je iemand het voordeel van de twijfel geeft. Sommigen zijn natuurlijk echt tegenstanders. Maar misschien zijn anderen gewoon bezorgd om een probleem in hun gezin of iets anders dat niets met ons te maken heeft. Of het kan zijn dat je simpelweg op het verkeerde moment aanbelde. Volg in elk geval de raad op om ‘je woorden altijd vriendelijk te laten zijn, gekruid met zout, zodat je weet hoe je iedereen moet antwoorden’ (Kol. 4:6). Als je probeert je in anderen in te leven en te begrijpen wat ze nodig hebben, zul je je minder snel aangevallen voelen en een betere leraar zijn.

STEL GODS WOORD CENTRAAL

7. Waar baseerde Jezus zijn onderwijs op? (Johannes 7:14-16)

⁷ Jezus vertrouwde niet op zijn eigen kennis. Hij onderwees wat in Gods Woord stond en deed dat op zo’n manier dat mensen het makkelijk konden begrijpen en onthouden. Hij onderwees ‘als iemand met gezag, en niet zoals de schriftgeleerden’. De mensen ‘waren diep onder de indruk’ (Mark. 1:22; zie de aantekening bij ‘niet zoals de schriftgeleerden’). De schriftgeleerden in Jezus’ tijd citeerden gerespecteerde rabbi’s ter ondersteuning van hun onderwijs. Maar Jezus citeerde uit Gods Woord. Hoewel hij de Zoon van God is en in de hemel had geleefd, gebruikte hij zijn enorme wijsheid niet om mensen te imponeren. In plaats daarvan liet hij Gods wil en Woord in zijn onderwijs centraal staan. (Lees Johannes 7:14-16.) Jezus gaf hiermee een goed voorbeeld voor ons allemaal.

8. Hoe volgde Petrus het voorbeeld van Jezus?

⁸ Ook Jezus’ volgelingen baseerden hun onderwijs op Gods Woord. Neem de toespraak die Petrus met Pinksteren 33 hield. Petrus had geen hoger onderwijs gevolgd. Toch wist hij het hart van mensen te raken toen hij uitlegde hoe de profetieën uit Gods Woord in Jezus in vervulling waren gegaan (Hand. 2:14-37). Wat was het resultaat? ‘Degenen die zijn woorden van harte aannamen, werden gedoopt. Op die dag kwamen er ongeveer 3000 personen bij’ (Hand. 2:41).

9. Waarom moet je altijd Gods Woord centraal stellen?

⁹ Niets kan het hart beter bereiken dan het Woord van God (Heb. 4:12). Laat daarom altijd de Bijbel centraal staan. ‘Predik het woord’, niet je eigen ideeën (2 Tim. 4:2). In Spreuken 2:6 staat: ‘Jehovah zelf geeft wijsheid, uit zijn mond komen kennis en inzicht.’ Dus als je de Bijbel gebruikt, laat je eigenlijk Jehovah aan het woord (Mal. 2:7). Maak duidelijk dat wat in de Bijbel staat superieur is aan wijsheid van mensen. De Bijbel komt van God en bevat kennis die we nodig hebben om hem blij te maken en een gelukkig en zinvol leven te hebben (2 Tim. 3:16, 17).

10. Hoe kun je de aandacht van een leerling op de Bijbel richten?

¹⁰ Als je je op een Bijbelstudie voorbereidt, denk er dan over na hoe je de aandacht van je leerling op de Bijbel kunt richten. Hoewel afbeeldingen en video’s goede leermiddelen zijn, moet je leerling begrijpen dat de Bijbel het belangrijkste lesboek is. Lees dus samen sleutelteksten en help je leerling erover na te denken. Zorg er bij het bespreken van afbeeldingen en video’s voor dat hij begrijpt om welke Bijbelse principes het gaat. Dat betekent niet dat je veel aan het woord moet zijn of heel veel teksten moet lezen. Geef je leerling de tijd om de betekenis van elke tekst die jullie lezen in zich op te nemen. Misschien moeten jullie een tekst zelfs een tweede keer lezen. Zo wordt het echt een studie van de Bijbel, en geen studie van een boek, afbeelding of video (1 Kor. 2:13).

11-12. (a) Hoe laat je zien dat je geduld hebt met iemand met wie je de Bijbel bestudeert? (Handelingen 17:1-4) (Zie ook de afbeelding.) (b) Wat weten sommigen niet over de Bijbel, en hoe kun je zulke mensen helpen?

¹¹ Als je leerling moeite heeft met een bepaald punt, bedenk dan dat we ‘met veel geduld’ moeten prediken. Niet iedereen maakt even snel vorderingen. Sommigen hebben wat meer tijd nodig om waarheden die voor ons heel bekend zijn te begrijpen. Paulus moest aan de Joden in Thessalonika meerdere keren getuigenis geven en met hen redeneren aan de hand van de Schrift voordat bij sommige het kwartje viel. (Lees Handelingen 17:1-4.)

¹² Laat zien dat je geduld hebt door je leerling vragen te stellen en hem dan ook de tijd te geven zich te uiten. Probeer goed te luisteren en te begrijpen hoe hij denkt. Lees en bespreek daarna specifieke teksten om hem te laten zien hoe Jehovah over dingen denkt. Het is ook goed om je te realiseren dat iemand misschien compleet onbekend is met de Bijbel en geen idee heeft wat erin staat. Het kan nuttig zijn hem een gedrukte bijbel te laten zien. Je zou ‘Een introductie tot Gods Woord’ (voorin de Nieuwewereldvertaling) kunnen gebruiken om duidelijk te maken hoe waardevol de informatie in de Bijbel is. Je kunt bijvoorbeeld met één of twee teksten die bij vraag 15 staan laten zien hoe de Bijbel ons helpt een gelukkig leven te hebben. Als je leerling gaat beseffen hoe krachtig Gods Woord is, heeft je onderwijs meer effect en ben je een goede leraar.

RICHT DE AANDACHT OP JEHOVAH

13. Op wie moet je de aandacht richten? Illustreer.

¹³ Het is ons doel dat mensen Jehovah leren kennen en een band met hem krijgen (Jak. 4:8). Je zou het kunnen vergelijken met het werk van een lichttechnicus in een theater. Tijdens een voorstelling richt hij de schijnwerpers niet op zichzelf. Hij zorgt er juist voor dat de hoofdrolspelers in de spotlights staan. Als leraar moet je hetzelfde doen: richt de aandacht op Jehovah, niet op jezelf.

14. Hoe kun je een leerling helpen het verlangen te krijgen Jehovah blij te maken?

¹⁴ Als je met iemand de Bijbel bestudeert, help hem dan het verlangen te krijgen Jehovah blij te maken (Spr. 27:11). Het gaat er niet alleen maar om dat hij leert zich aan bepaalde regels te houden, alsof hij zich bij een vereniging aansluit. Het is de bedoeling dat hij dingen verandert omdat hij Jehovah blij wil maken. Als hij bijvoorbeeld worstelt met een slechte gewoonte, kun je hem bijvoorbeeld vragen: ‘Waarom haat Jehovah dit? Waarom zou Jehovah willen dat je iets opgeeft waar je van geniet? Waarom is dat een bewijs van zijn liefde?’ Als je hem helpt veel aan Jehovah te denken, zal hij gaan beseffen wat een geweldige Vader hij is. Dan zal hij graag Jehovah’s wil doen.

BLIJF WERKEN AAN JE ONDERWIJSKUNST

15. Wat moet je doen om je onderwijskunst te verbeteren?

¹⁵ Je kunt Jehovah vragen je te laten zien wat je moet doen om je onderwijskunst te verbeteren (1 Joh. 5:14). Maak vervolgens gebruik van de opleiding die je op de vergaderingen van Jehovah krijgt. Je zou een broeder of zuster met veel ervaring kunnen meenemen naar je Bijbelstudie. Vraag na de studie om tips. En bedenk dat jij de stof natuurlijk goed kent, maar dat voor je leerling alles nieuw is. Probeer daarom de stof door zijn ogen te bekijken. Help hem vervolgens te beseffen dat wat hij leert echt goed nieuws is: hij kan een hechte vriendschap met Jehovah opbouwen en een gelukkiger leven krijgen (Ps. 1:1-3).

16. Waarom is het goed aan je onderwijskunst te blijven werken?

¹⁶ Niets geeft meer vreugde dan iemand te helpen Jehovah te leren kennen. En in de nieuwe wereld zullen er heel veel mensen zijn die we mogen onderwijzen. Probeer je dus in anderen in te leven, stel Gods Woord centraal en richt de aandacht op Jehovah als je het goede nieuws bekendmaakt. Zo blijf je je onderwijskunst verbeteren.