Lessen uit Job voor wie het zwaar heeft

1-2. Waarom is het de moeite waard het boek Job te lezen?

HEB je recent nog het boek Job gelezen? Hoewel het zo’n 3500 jaar oud is, wordt het vaak tot de meesterwerken van de wereldliteratuur gerekend. Vanwege de eenvoudige structuur, prachtige schrijfstijl en beeldende taal is de schrijver weleens ‘een literair genie’ genoemd. Mozes was degene die dit bijzondere boek schreef, maar de echte Auteur is Jehovah (2 Tim. 3:16).

² Het boek Job is een essentieel deel van de Bijbel. Het gaat namelijk over de heiliging van Jehovah’s naam, de belangrijke kwestie die iedereen in de hemel en op aarde aangaat. Daarnaast leert het ons veel over Jehovah’s mooie eigenschappen, zoals zijn liefde, wijsheid, rechtvaardigheid en kracht. Zo wordt Jehovah in het boek Job 31 keer ‘de Almachtige’ genoemd, vaker dan in alle andere Bijbelboeken bij elkaar. Bovendien geeft het antwoord op veel levensvragen, waaronder een vraag die nog steeds veel mensen bezighoudt: waarom laat God lijden toe?

3. Wat kunnen we van het boek Job leren?

³ Net zoals je op een berg een goed uitzicht hebt over de omgeving, zo krijg je met het boek Job een beter zicht op de problemen van het leven. Het helpt je de dingen vanuit Jehovah’s perspectief te bekijken. Laten we eens zien welke hulp het boek Job biedt in moeilijke tijden. Wat kan het verhaal van Job voor de Israëlieten hebben betekend? Wat hebben wij eraan? En hoe kun je het gebruiken om anderen te helpen?

GOD LAAT TOE DAT JOB LIJDEN ONDERGAAT

4. Wat was het verschil tussen Job en de Israëlieten in Egypte?

⁴ Job woonde in het land Uz, dat mogelijk ten oosten van het beloofde land en ergens in het noorden van Arabië lag. In die tijd waren de Israëlieten slaven in Egypte. In tegenstelling tot degenen die daar afgoden aanbaden, diende Job Jehovah trouw (Joz. 24:14; Ezech. 20:8). Jehovah zei over hem: ‘Er is niemand op aarde als hij’ (Job 1:8).a Job was heel rijk en had veel aanzien, meer dan wie maar ook in het Oosten (Job 1:3). Wat moet Satan woest zijn geweest dat die bekende, invloedrijke man Jehovah trouw diende!

5. Waarom liet Jehovah toe dat Job zo veel ellende meemaakte? (Job 1:20-22; 2:9, 10)

⁵ Satan beweerde dat Job zich van Jehovah zou afkeren als het moeilijk werd (Job 1:7-11; 2:2-5). Die schaamteloze bewering riep belangrijke vragen op. Hoewel Jehovah veel van Job hield, stond hij Satan daarom toe te proberen bewijs te leveren voor zijn beschuldigingen (Job 1:12-19; 2:6-8). Job verloor zijn kudden, zijn tien kinderen kwamen om en hij kwam van top tot teen onder de pijnlijke zweren te zitten. Maar die sadistische aanvallen van Satan konden Jobs trouw niet breken. (Lees Job 1:20-22; 2:9, 10.) Na verloop van tijd kreeg Job zijn gezondheid, rijkdom en reputatie terug en gaf Jehovah hem nog tien kinderen. Ook werd zijn leven door een wonder met 140 jaar verlengd, zodat hij nog vier generaties nakomelingen te zien kreeg (Job 42:10-13, 16). Welke lessen bevat dit verslag voor aanbidders van Jehovah in het verleden en voor ons in deze tijd?

6. Wat kan het verhaal van Job voor de Israëlieten hebben betekend? (Zie ook de afbeelding.)

⁶ Lessen voor de Israëlieten. De Israëlieten hadden in Egypte geen makkelijk leven. Denk maar aan Jozua en Kaleb. Ze waren opgegroeid als slaven en daarna moesten ze 40 jaar lang door de woestijn zwerven, ook al hadden ze niets verkeerd gedaan. Als het verhaal van Jobs beproevingen en de afloop van zijn leven bekend was bij de Israëlieten, dan hadden zij en latere generaties ongetwijfeld beter begrepen wie er eigenlijk achter het lijden zit. En ze hadden beter begrepen waarom God lijden toelaat en hoeveel de trouw van mensen voor hem betekent.

7-8. Wat kan het boek Job betekenen voor mensen die lijden ondergaan? Vertel een ervaring.

⁷ Lessen voor ons. Helaas hebben veel mensen hun geloof in God verloren omdat ze niet kunnen begrijpen waarom goede mensen slechte dingen overkomen. Neem Hazelb uit Rwanda, die als kind in God geloofde. Ze maakte in haar leven veel erge dingen mee. Haar ouders gingen scheiden en ze kreeg een stiefvader die haar slecht behandelde. Als tiener werd ze verkracht. In haar kerk kreeg ze niet de troost die ze zocht. Later schreef ze een brief aan God. Daarin zei ze: ‘God, ik heb tot u gebeden, ik heb geprobeerd goed te doen, maar u hebt goed met kwaad vergolden. Ik wil niks meer met u te maken hebben. Vanaf nu doe ik gewoon wat ik zelf wil.’ Het is echt verdrietig wanneer mensen zoals Hazel gaan geloven dat hun ellende Gods schuld is!

⁸ Dankzij het verslag over Job weten wij dat niet God maar Satan verantwoordelijk is voor het lijden. We hebben ook geleerd er niet van uit te gaan dat mensen die het moeilijk hebben gewoon oogsten wat ze hebben gezaaid. Zoals de Bijbel laat zien, kan ‘tijd en toeval’ iedereen treffen (Pred. 9:11; Job 4:1, 8). Daarnaast weten we dat we door onze trouw Jehovah een weerwoord geven voor Satan, die hem belastert. Op die manier wordt Jehovah’s reputatie verdedigd (Job 2:3; Spr. 27:11). We zijn dankbaar voor de dingen die we hebben geleerd, want we weten daardoor waarom wijzelf en onze dierbaren ellende meemaken. Ook Hazel ging dankzij een Bijbelstudie beseffen dat God niet achter haar leed zat. Ze zegt: ‘Ik bad weer tot God en vertelde hem precies wat ik voelde. Ik zei tegen Jehovah dat ik wel had gezegd dat ik niks meer met hem te maken wilde hebben, maar dat ik het niet echt meende. Eigenlijk kende ik hem niet eens echt. Nu weet ik dat Jehovah van me houdt. Eindelijk ben ik gelukkig.’ We kunnen heel dankbaar zijn dat we weten waarom God lijden toelaat! Laten we nu eens kijken wat je aan het verhaal van Job hebt in moeilijke tijden.

HOE HET VERHAAL VAN JOB JE HELPT TE VOLHARDEN

9. Beschrijf de situatie van Job. (Jakobus 5:11)

⁹ Stel je de situatie eens voor. Job zit in z’n eentje midden in de as. Hij zit onder de zweren en vergaat van de pijn. Zijn huid is zwart geworden door de ziekte en is aan het afschilferen. Hij ziet er uitgemergeld uit en is volledig uitgeput. Het lijkt alsof hij niets anders kan doen dan zich krabben met potscherven en wanhopig jammeren. Toch deed Job meer dan alleen overleven. Hij kon zelfs volharden. (Lees Jakobus 5:11.) Hoe kreeg Job dat voor elkaar?

10. Waaruit blijkt dat Job een hechte band met Jehovah had?

¹⁰ Job vertelde Jehovah openlijk wat hij voelde (Job 10:1, 2; 16:20). Zo laat hoofdstuk 3 zien dat hij verbitterd klaagt over de ellende die hij moet doorstaan. Hij denkt ten onrechte dat Jehovah zijn problemen heeft veroorzaakt. En dan volgt een reeks debatten met zijn drie vrienden. Job verdedigt fel zijn trouw en richt zich vaak rechtstreeks tot Jehovah. Uit zijn woorden kun je opmaken dat hij zichzelf een tijdlang rechtvaardiger vindt dan God (Job 10:1-3; 32:1, 2; 35:1, 2). Aan de andere kant geeft hij toe dat hij soms ‘in het wilde weg’ spreekt omdat hij zo bezig is zichzelf te verdedigen (Job 6:3, 26). Zoals hoofdstuk 31 laat zien, wil Job dat Jehovah hem vrijspreekt van schuld (Job 31:35). Natuurlijk heeft Job niet het recht om van God te eisen dat hij uitlegt wat de reden is voor zijn ellende.

11. Hoe reageerde Jehovah op Jobs woorden over zijn trouw?

¹¹ Wat Job in wanhoop zei, laat eigenlijk zien hoe toegewijd hij was aan Jehovah en wat een vertrouwen hij had dat Jehovah zijn trouw zou erkennen. Toen Jehovah Job uiteindelijk vanuit een storm antwoordde, legde hij niet precies uit waarom hij zo veel moest doorstaan. Hij veroordeelde Job niet omdat hij had geklaagd of zo gefixeerd was op zijn eigen onschuld. In plaats daarvan onderwees hij hem als een liefhebbende vader. En dat was precies wat Job nodig had. Nederig gaf hij toe hoe weinig hij wist, en hij had berouw van zijn ondoordachte woorden (Job 31:6; 40:4, 5; 42:1-6). Welke lessen bevat dit verslag voor mensen in het verleden en voor ons in deze tijd?

12. Wat konden de Israëlieten leren van het verslag over Job?

¹² Lessen voor de Israëlieten. Wat Job meemaakte, bevatte goede lessen voor de Israëlieten. Denk bijvoorbeeld aan Mozes. Hij had volharding nodig toen hij als leider van het volk met heel wat moeilijkheden en teleurstellingen te maken kreeg. In tegenstelling tot de opstandige Israëlieten, die vaak klaagden tegen Jehovah, ging hij met zijn zorgen naar Jehovah (Ex. 16:6-8; Num. 11:10-14; 14:1-4, 11; 16:41, 49; 17:5). Mozes moest ook volharden toen hij werd gecorrigeerd. Toen de Israëlieten bij Kades waren, waarschijnlijk in het 40ste jaar na hun uittocht, ‘sprak hij overhaast met zijn lippen’ en gaf hij Jehovah niet de eer die hij verdiende (Ps. 106:32, 33). Daardoor mocht hij het beloofde land niet binnengaan (Deut. 32:50-52). Hoewel dat Mozes veel pijn moet hebben gedaan, accepteerde hij Jehovah’s correctie nederig. Het verslag over Job kon ook latere generaties Israëlieten helpen om te volharden. Door erover te mediteren konden ze leren Jehovah te vertellen wat ze voelden, zichzelf niet te rechtvaardigen en zich nederig door hem te laten corrigeren.

13. Hoe helpt het verslag over Job ons om te volharden? (Hebreeën 10:36)

¹³ Lessen voor ons. Als christenen hebben ook wij volharding nodig. (Lees Hebreeën 10:36.) Sommigen zijn ernstig ziek, hebben het mentaal zwaar, zitten in een moeilijke gezinssituatie, hebben iemand in de dood verloren of maken andere problemen mee. En soms maakt wat anderen zeggen of doen het nog moeilijker om te volharden (Spr. 12:18). Maar het boek Job laat zien dat je je diepste gevoelens met Jehovah kunt delen in het vertrouwen dat hij naar je luistert (1 Joh. 5:14). Hij zal je niet veroordelen als je soms in je wanhoop net als Job ‘in het wilde weg’ spreekt. In plaats daarvan geeft hij je de kracht en wijsheid die je nodig hebt om te volharden (2 Kron. 16:9; Jak. 1:5). En misschien moet je net als Job gecorrigeerd worden. Zijn verhaal leert je te volharden als Jehovah je raad of correctie geeft via zijn Woord, zijn organisatie of evenwichtige vrienden (Hebr. 12:5-7). Net zoals het voor Job goed was te luisteren naar Jehovah, zo zal het op jou een goed effect hebben als je je nederig laat corrigeren (2 Kor. 13:11). Wat een goede lessen kunnen we van Job leren! Laten we nu eens kijken hoe je zijn verhaal kunt gebruiken om anderen te helpen.

GEBRUIK HET BOEK JOB OM ANDEREN TE HELPEN

14. Hoe kun je iemand uitleggen waarom er zo veel ellende is?

¹⁴ Heeft iemand jou weleens gevraagd waarom er zo veel ellende is? Wat heb je toen gezegd? Misschien heb je uitgelegd wat er volgens de Bijbel in Eden gebeurde en gezegd dat Satan, een slechte geest, een leugen vertelde waardoor de eerste mensen tegen God in opstand kwamen (Gen. 3:1-6). Misschien heb je vervolgens verteld dat door de ongehoorzaamheid van Adam en Eva mensen nu lijden en sterven (Rom. 5:12). En tot slot heb je misschien uitgelegd dat God genoeg tijd laat voorbijgaan om Satans leugen te weerleggen en mensen te laten weten dat er een eind komt aan al het lijden en de dood (Openb. 21:3, 4). Dat is een goede redenering die al heel wat mensen heeft overtuigd.

15. Hoe kun je het verhaal van Job gebruiken om iemand uit te leggen waarom er zo veel lijden is? (Zie ook de afbeeldingen.)

¹⁵ Je zou ook het verhaal van Job kunnen gebruiken om iemand uit te leggen waarom er zo veel lijden is. Om te beginnen kun je zeggen dat hij een goede vraag heeft gesteld. Vertel dan dat Job, een goede man die veel ellende meemaakte, met dezelfde vraag zat. Hij dacht zelfs dat God verantwoordelijk was voor zijn leed (Job 7:17-21). Je gesprekspartner is misschien verbaasd te horen dat zijn vraag zo lang geleden al speelde. Leg vervolgens uit dat niet God maar de Duivel achter al het lijden van Job zat. Satan wilde namelijk bewijzen dat mensen God alleen om egoïstische redenen aanbidden. Je kunt daarna zeggen dat Jehovah de ellende die Job meemaakte toestond omdat hij erop vertrouwt dat mensen Satans ongelijk zullen aantonen. Vertel tot slot dat Job door God werd beloond voor zijn trouw. Zo kun je met iemand de vertroostende gedachte delen dat het lijden niet van Jehovah afkomstig is.

16. Vertel een ervaring van iemand die geholpen is door het boek Job.

¹⁶ Iemand die veel aan het boek Job had is Mario. Toen in 2021 een zuster telefoongetuigenis deed, was hij de eerste die ze aan de lijn kreeg. Ze las hem een Bijbeltekst voor en legde uit dat God niet alleen naar onze gebeden luistert, maar ons ook hoop voor de toekomst geeft. Toen ze vroeg hoe hij erover dacht, vertelde hij dat hij net een zelfmoordbrief aan het schrijven was. Hij zei: ‘Ik geloof in God, maar vanochtend had ik het gevoel dat hij niks om me geeft.’ Tijdens hun tweede telefoontje spraken ze over het lijden van Job. Mario besloot het hele boek Job te lezen. Dus stuurde de zuster hem een link naar de Nieuwewereldvertaling. Het resultaat? Mario ging de Bijbel bestuderen en was blij steeds meer te weten te komen over de liefdevolle God die aandacht voor hem had.

17. Waarom ben je dankbaar voor het Bijbelboek Job? (Job 34:12)

¹⁷ Gods Woord heeft echt de kracht om het leven van mensen te veranderen, ook als ze het moeilijk hebben (Hebr. 4:12). We kunnen heel dankbaar zijn dat Jehovah Jobs verhaal in de Bijbel liet opnemen (Job 19:23, 24). Dankzij het boek Job weten we dat ‘God geen slechte dingen doet’. (Lees Job 34:12.) Het boek Job laat ook uitkomen waarom God lijden toelaat en hoe we kunnen volharden. En we kunnen het gebruiken om mensen die lijden te troosten. In het volgende artikel zullen we zien hoe dit boek ons kan helpen goede raad te geven.