Goed of fout: Waar veel mensen op afgaan

Over bepaalde dingen is bijna iedereen het eens dat ze duidelijk goed zijn of absoluut verkeerd. Moord, verkrachting en kindermisbruik worden bijvoorbeeld overal veroordeeld, terwijl eerlijkheid, vriendelijkheid en empathie juist overal worden gewaardeerd. Maar wat als het gaat om bijvoorbeeld seks of de opvoeding van kinderen? Veel mensen geloven dat er dan geen goede of foute optie is. Ze denken dat bijna elke keuze aanvaardbaar is. Als mensen beslissingen nemen, gaan ze vaak af op hun gevoel en op wat anderen vinden. Maar is dat verstandig?

WAT JE GEVOEL ZEGT

Vaak laten mensen zich leiden door hun gevoel, door een innerlijk besef van goed en kwaad, ook wel het geweten genoemd (Romeinen 2:14, 15). Kinderen herkennen al op jonge leeftijd het verschil tussen eerlijk en oneerlijk gedrag en krijgen zelfs schuldgevoel. Na verloop van tijd wordt je geweten gevormd door de waarden die je meekrijgt van je familie, leeftijdgenoten, leraren, gemeenschap, religie en cultuur. Als je een beslissing neemt, vertelt je geweten je of je keuze aansluit bij die waarden.

Je besef van goed en kwaad kan je aanzetten tot empathie, dankbaarheid, eerlijkheid en compassie. Het kan je er ook van weerhouden dingen te doen die de mensen om wie je geeft kwetsen of die leiden tot schaamte en schuldgevoel.

Is je gevoel altijd betrouwbaar? Als jonge man koos Garrick voor een leven waarover hij zegt: ‘Ik kon zelf bepalen wat ik deed.’ Maar door te doen wat hij zelf goed vond kwam hij in de problemen. ‘Ik leidde een immoreel leven, gebruikte drugs, was vaak dronken en was heel agressief.’

WAT ANDEREN VINDEN

Veel mensen gaan niet alleen af op hun eigen gevoel maar ook op wat anderen vinden. Zo kunnen ze profiteren van hun ervaring en wijsheid. Je wint het respect van familie, vrienden en de gemeenschap als je doet wat zij denken dat juist is.

Is wat anderen vinden altijd betrouwbaar? Als jonge vrouw had Priscila vrije seks omdat anderen van haar leeftijd dat ook deden. Maar ze merkte dat wat anderen prima vonden haar niet gelukkiger maakte. ‘Doen wat iedereen deed gaf me geen goed gevoel. Ik ging daardoor dingen doen die dom en gevaarlijk waren.’

IS ER IETS BETERS?

Dus hoe bepaal je wat goed of fout is? Je gevoel en wat anderen vinden spelen een waardevolle rol. Maar als je alleen daarop afgaat, zul je niet altijd goede resultaten hebben. Je kunt het slachtoffer worden van je eigen kortzichtigheid omdat je niet overziet wat de gevolgen van je keuzes zijn voor jezelf of anderen (Spreuken 14:12). En er is geen garantie dat je normen en waarden of die van de mensen om je heen echt goed voor je zijn en niet hoeven te veranderen. Tenslotte wordt bepaald gedrag dat ooit als verkeerd werd gezien nu algemeen geaccepteerd, terwijl gedrag dat eerder werd goedgekeurd nu als ongepast wordt gezien.

Maar hoe moet je dan bepalen wat goed en wat fout is? Is er een morele standaard die je nu kunt volgen en die je niet over een paar jaar teleurstelt?

Gelukkig is er een consequente en betrouwbare gids te vinden die overal voor iedereen werkt. Het volgende artikel laat zien wat de meest betrouwbare gids is voor het bepalen van goed en fout.