Het bedingen van een redelijke bruidsprijs

ZOALS dat in bijbelse tijden het geval was, wordt ook tegenwoordig in sommige culturen verlangd dat er een bruidsprijs wordt betaald voordat een man met een vrouw mag trouwen. „Ik ben bereid u zeven jaar te dienen voor Rachel, uw jongste dochter”, zei Jakob tegen Laban, zijn aanstaande schoonvader (Genesis 29:18). Omdat Jakob Rachel liefhad, bood hij een hoge prijs — het equivalent van zeven jaarlonen! Laban accepteerde het aanbod maar nam een list te baat om Jakob eerst te laten trouwen met zijn oudste dochter, Lea. Ook daarna bleef Laban zich tegenover Jakob van slinkse streken bedienen (Genesis 31:41). Door de nadruk die Laban op materieel gewin legde, verloren zijn dochters hun respect voor hem. „Worden wij in feite door hem niet als buitenlanders beschouwd, aangezien hij ons heeft verkocht, zodat hij zelfs van het geld dat voor ons is gegeven, voortdurend blijft eten?”, vroegen zij. — Genesis 31:15.

Helaas zijn in de huidige materialistische wereld veel ouders net als Laban. En sommigen zijn nog veel erger. Volgens een Afrikaanse krant worden sommige huwelijken slechts gesloten „ter verrijking van hebzuchtige vaders”. Een andere factor is de economische druk, die sommige ouders ertoe verleidt hun dochters te bezien als een middel om uit een financiële crisis te komen.a

Sommige ouders houden het huwelijk van hun dochters tegen omdat zij wachten op de hoogste bieder. Dat kan ernstige problemen veroorzaken. Een in Oost-Afrika gestationeerde journalist schreef: „Jonge mensen verkiezen er samen vandoor te gaan om aan de buitensporige bruidsschatten die vasthoudende schoonfamilies eisen te ontsnappen.” Seksuele immoraliteit is een van de problemen die uit het eisen van een hoge bruidsprijs voortvloeien. Bovendien slagen sommige jonge mannen er wel in een vrouw te kopen maar zitten zij daarna zwaar in de schuld. „Ouders moeten redelijk zijn”, luidde het dringende advies van een Zuidafrikaanse maatschappelijk werker. „Zij dienen geen hoge bedragen te vragen. Het pasgetrouwde stel moet ook leven . . . Dus waarom de jonge man failliet laten gaan?”

Hoe kunnen christelijke ouders een voorbeeld van redelijkheid geven wanneer zij onderhandelen over de betaling of ontvangst van een bruidsprijs? Dat is een ernstige zaak, want de bijbel gebiedt: „Laat uw redelijkheid aan alle mensen bekend worden.” — Filippenzen 4:5.

Redelijke bijbelse beginselen

Of christelijke ouders al dan niet beslissen een bruidsprijs te bedingen, is een persoonlijke zaak. Verkiezen zij dat te doen, dan moeten bij de onderhandelingen bijbelse beginselen in acht genomen worden. „Laat uw levenswijze vrij zijn van de liefde voor geld”, zegt Gods Woord (Hebreeën 13:5). Als dit beginsel bij huwelijksonderhandelingen ver te zoeken is, dan zou een christelijke ouder er wel eens blijk van kunnen geven geen goed voorbeeld te zijn. Mannen met een verantwoordelijke positie in de christelijke gemeente moeten „redelijk” zijn, geen ’mensen die geld liefhebben’ en „niet belust op oneerlijke winst” (1 Timotheüs 3:3, 8). Een christen die iemand in zijn hebzucht een hoge bruidsprijs afperst en daar geen berouw van heeft, kan zelfs uit de gemeente worden gesloten. — 1 Korinthiërs 5:11, 13; 6:9, 10.

Wegens de problemen die door hebzucht ontstaan, hebben enkele regeringen wetten aangenomen die de hoogte van de bruidsprijs beperken. Zo bepaalt een wet in het Westafrikaanse land Togo dat de bruidsprijs „in natura of in contanten of op beide manieren betaald kan worden”, waaraan wordt toegevoegd: „In geen geval mag het bedrag de somma van 10.000 CFA-francs ($20) overschrijden.” Herhaaldelijk gebiedt de bijbel christenen zich aan de wet te houden (Titus 3:1). Zelfs als de regering niet op naleving van zo’n wet toeziet, zal een ware christen zich eraan willen houden. Zo zal hij een goed geweten tegenover God behouden en anderen geen aanleiding tot struikelen geven. — Romeinen 13:1, 5; 1 Korinthiërs 10:32, 33.

Wie is verantwoordelijk voor de onderhandelingen?

In sommige culturen kan de manier waarop de bruidsprijs wordt bedongen tegen een ander belangrijk beginsel indruisen. Volgens de bijbel is de vader verantwoordelijk voor de gang van zaken in zijn gezin (1 Korinthiërs 11:3; Kolossenzen 3:18, 20). Daarom moeten degenen met verantwoordelijke posities in de gemeente mannen zijn die „op een voortreffelijke wijze de leiding over kinderen en hun eigen huisgezin hebben”. — 1 Timotheüs 3:12.

Het kan in de gemeenschap echter gebruikelijk zijn dat belangrijke huwelijksonderhandelingen aan familieleden van het gezinshoofd worden overgelaten. En deze familieleden eisen een deel van de bruidsprijs op. Dit vormt een beproeving voor christelijke gezinnen. Omwille van het gebruik laten sommige gezinshoofden toe dat ongelovige verwanten een hoge bruidsprijs eisen. Dit heeft soms geleid tot het huwelijk van een christelijk meisje met een ongelovige, iets wat in strijd is met de vermaning dat christenen „alleen in de Heer” dienen te trouwen (1 Korinthiërs 7:39). Een gezinshoofd dat toelaat dat ongelovige verwanten beslissingen nemen die schadelijk blijken voor het geestelijk welzijn van zijn kinderen, kan niet beschouwd worden als „iemand die op een voortreffelijke wijze de leiding over zijn eigen huisgezin heeft”. — 1 Timotheüs 3:4.

En als een christelijke vader nu, zoals in het geval van de godvrezende patriarch Abraham, niet rechtstreeks deelneemt aan de huwelijksonderhandelingen voor een van zijn kinderen? (Genesis 24:2-4) Wordt daar iemand anders voor aangewezen, dan moet de christelijke vader zich ervan vergewissen dat de onderhandelaar zich aan instructies houdt die overeenstemmen met de redelijke beginselen van de bijbel. Bovendien moeten christelijke ouders voordat er stappen worden gedaan om over een bruidsprijs te onderhandelen, de zaak goed overdenken en zich niet laten meeslepen door onredelijke gebruiken of eisen. — Spreuken 22:3.

Het vermijden van onchristelijk gedrag

De bijbel veroordeelt trots en „het opzichtige geuren met de middelen voor levensonderhoud die men heeft” (1 Johannes 2:16; Spreuken 21:4). Toch hebben bepaalde personen die met de christelijke gemeente verbonden zijn daarvan blijk gegeven bij hun huwelijksonderhandelingen. Sommigen bootsen de wereld na door te pronken met de betaling of de ontvangst van een hoge bruidsprijs. Aan de andere kant bericht een van de bijkantoren van het Wachttorengenootschap in Afrika: „Sommige mannen hebben geen respect getoond als de familie redelijk was in haar eisen; zij keken op hun vrouw neer omdat ze was gekocht voor de prijs van een ’geit’.”

De begeerte naar een hoge bruidsprijs heeft zich van enkele christenen meester gemaakt en heeft tragische consequenties gehad. Sta bijvoorbeeld eens stil bij dit verslag van een ander bijkantoor van het Wachttorengenootschap: „Over het algemeen is het moeilijk voor vrijgezelle broeders om te trouwen of voor zusters om een partner te vinden. Het gevolg is een groeiend aantal uitsluitingen wegens seksuele immoraliteit. Sommige broeders gaan naar de mijnen op zoek naar goud of diamanten, die zij dan kunnen verkopen om voldoende geldmiddelen te hebben om te trouwen. Dat kan hun een of twee jaar of langer kosten, en meestal worden zij geestelijk zwak doordat zij de omgang met de broeders en de gemeente moeten missen.”

Om zulke droevige gevolgen te vermijden moeten christelijke ouders het voorbeeld van rijpe leden van de gemeente volgen. De apostel Paulus had geen kinderen, maar hij was redelijk in zijn betrekkingen met medegelovigen. Hij vermeed het zorgvuldig iemand een dure last op te leggen (Handelingen 20:33). Christelijke ouders moeten beslist zijn onzelfzuchtige voorbeeld beschouwen wanneer zij onderhandelingen over de bruidsprijs beginnen. In feite schreef Paulus onder goddelijke inspiratie: „Wordt eendrachtig navolgers van mij, broeders, en houdt hen voor ogen die wandelen op een wijze welke overeenkomt met het voorbeeld dat gij in ons hebt.” — Filippenzen 3:17.

Voorbeelden van redelijkheid

Op het gebied van huwelijksonderhandelingen hebben veel christelijke ouders een voortreffelijk voorbeeld van redelijkheid gegeven. Neem eens het geval van Jozef en zijn vrouw, Mae, die als volle-tijdpredikers dienen.b Zij wonen op een van de Solomoneilanden, waar bruidsprijsonderhandelingen soms een probleem zijn. Om zulke moeilijkheden te voorkomen, regelden Jozef en Mae het zo dat hun dochter Helen op een naburig eiland trouwde. Zij deden hetzelfde voor een andere dochter, Esther. Jozef stemde er ook in toe dat zijn schoonzoon Peter een veel lagere bruidsprijs betaalde dan wat redelijk aanvaardbaar was. Toen Jozef gevraagd werd waarom hij dat deed, legde hij uit: „Ik wilde mijn schoonzoon, die pionier is, geen last opleggen.”

Veel getuigen van Jehovah in Afrika hebben eveneens een voortreffelijk voorbeeld van redelijkheid gegeven. In sommige gebieden verwachten de familieleden over het algemeen dat zij al vóór de onderhandelingen over de feitelijke bruidsprijs een flink bedrag betaald krijgen. En het komt voor dat er van een bruidegom die zich een bruid wil verwerven, verwacht wordt dat hij de toekomstige bruidsprijs voor een jongere broer van zijn verloofde belooft te betalen.

Neem in tegenstelling daarmee het voorbeeld van Kossi en zijn vrouw, Mara. Hun dochter, Beboko, is onlangs getrouwd met een reizende opziener van Jehovah’s Getuigen. Vóór het huwelijk hadden familieleden grote druk op de ouders uitgeoefend met het oog op hun deel van een hoge bruidsprijs. Het echtpaar stond echter pal en wees die eisen af. In plaats daarvan onderhandelden zij rechtstreeks met hun aanstaande schoonzoon, vroegen een minimaal bedrag voor hun dochter en gaven vervolgens de helft ervan aan het jonge paar terug om het bij de voorbereidingen voor hun trouwdag te gebruiken.

Een ander voorbeeld in hetzelfde land betreft een jonge Getuige die Itongo heet. Eerst verlangde haar familie een redelijke bruidsprijs. Maar verwanten eisten dat het bedrag werd verhoogd. De sfeer was gespannen en het leek erop dat deze verwanten hun zin zouden krijgen. Hoewel Itongo verlegen van aard is, stond zij op en verklaarde eerbiedig dat zij vastbesloten was te trouwen met een ijverige christen die Sanze heette, op de afgesproken voorwaarden. Toen zei ze moedig: „Mbi ke” (wat „De zaak is afgedaan” betekent) en ging weer zitten. Zij werd gesteund door haar christelijke moeder, Sambeko. Er volgde geen verdere discussie en het paar trouwde zoals oorspronkelijk gepland.

Er zijn dingen die liefdevolle christelijke ouders veel meer interesseren dan het persoonlijke profijt van een bruidsprijs. Een man in Kameroen vertelt: „Mijn schoonmoeder grijpt elke gelegenheid aan om me te zeggen dat ik al wat ik haar als bruidsprijs wilde geven, moet gebruiken om in de behoeften van haar dochter te voorzien.” Liefdevolle ouders stellen ook belang in het geestelijke welzijn van hun kinderen. Neem bijvoorbeeld Farai en Rudo, die in Zimbabwe wonen en veel tijd besteden aan de prediking van het goede nieuws van Gods koninkrijk. Hoewel zij geen vast inkomen hebben, gaven zij hun twee dochters ten huwelijk voor een fractie van de prijs die vaak gevraagd wordt. De reden? Zij wilden dat hun dochters een goed huwelijk hadden met mannen die Jehovah oprecht liefhebben. „Wat wij belangrijker vonden, was de geestelijke gezindheid van zowel onze dochters als onze schoonzoons”, legden zij uit. Wat verfrissend! Schoonouders die van liefdevolle bezorgdheid voor het geestelijke en stoffelijke welzijn van hun gehuwde kinderen blijk geven, zijn zeer te prijzen.

Voordelen van redelijkheid

Jozef en Mae van de Solomoneilanden werden gezegend wegens de edelmoedige en zorgvuldige manier waarop zij het huwelijk van hun dochters regelden. Hun schoonzoons hoefden zich daardoor niet in de schulden te steken. In plaats daarvan hebben beide echtparen jarenlang hun tijd grotendeels kunnen besteden aan het verbreiden van de Koninkrijksboodschap. Terugblikkend zegt Jozef: „De beslissingen die ik en mijn gezin hebben genomen, hebben rijke zegeningen afgeworpen. Soms was er wel heel wat druk van mensen die het niet begrepen, maar ik heb een goed geweten en veel voldoening als ik mijn kinderen druk bezig en sterk in Jehovah’s dienst zie. Ook zij zijn gelukkig, en mijn vrouw en ik zijn bijzonder gelukkig.”

Nog een voordeel zijn de goede onderlinge relaties geweest. Zondai en Sibusiso bijvoorbeeld dienen als vrijwilligers met hun vrouwen, die vleselijke zussen zijn, op het bijkantoor van het Wachttorengenootschap in Zimbabwe. Hun schoonvader, Dakarai, is volle-tijdprediker en heeft geen vast inkomen. Tijdens de onderhandelingen over de bruidsprijs zei hij dat hij zou accepteren wat zij zich konden veroorloven. „Wij zijn erg op onze schoonvader gesteld,” zeggen Zondai en Sibusiso, „en wij zouden alles doen wat wij kunnen om hem te helpen als hij in behoeftige omstandigheden zou komen te verkeren.”

Ja, redelijk zijn bij het bedingen van de bruidsprijs draagt bij tot familiegeluk. De pasgetrouwden hebben bijvoorbeeld geen schulden, wat het makkelijker voor hen maakt aan het huwelijksleven te wennen. Veel jonge paren hebben daardoor geestelijke zegeningen kunnen nastreven; zij hebben bijvoorbeeld in de volle-tijddienst gestaan, druk bezig met de dringende prediking en het maken van discipelen. En dat strekt weer tot heerlijkheid van de liefdevolle Insteller van het huwelijk, Jehovah God. — Mattheüs 24:14; 28:19, 20.

[Voetnoten]

[Kader op blz. 27]

ZIJ GAVEN DE BRUIDSPRIJS TERUG

In sommige gemeenschappen wordt op een bruid en haar ouders neergezien als de bruidsprijs laag is. Trots en de wens met de status van het gezin te geuren zijn soms dan ook motieven om een hoge prijs te bedingen. Een familie in het Nigeriaanse Lagos vormt daarmee een verfrissend contrast. Hun schoonzoon, Dele, vertelt:

„De familie van mijn vrouw heeft mij veel van de uitgaven bespaard waarmee de traditionele bruidsprijsceremonie gepaard gaat, zoals het kopen van een duur stel kleren. Toen mijn familie hun de bruidsprijs overhandigde, vroeg hun woordvoerder zelfs nog: ’Wilt u dit meisje nemen als vrouw of als dochter?’ Eenstemmig antwoordde mijn familie: ’Wij willen haar als dochter nemen.’ Daarop werd de bruidsprijs in dezelfde enveloppe aan ons teruggegeven.

Tot op de dag van vandaag heb ik waardering voor de manier waarop mijn schoonouders ons huwelijk hebben geregeld. Ik heb daardoor hoge achting voor hen gekregen. Wegens hun uitmuntende geestelijke instelling zie ik hen als zeer nauwe verwanten. Het heeft ook een enorm effect gehad op de manier waarop ik mijn vrouw bezie. Ik heb diepe waardering voor haar gekregen wegens de manier waarop ik door haar familie behandeld ben. Als wij het oneens zijn, laat ik niet toe dat het een probleem wordt. Zodra ik denk aan de familie waaruit zij komt, wordt ons meningsverschil een kleinigheid.

Mijn familie en de hare hebben nauwe vriendschapsbanden gesmeed. Nu nog, twee jaar na ons huwelijk, stuurt mijn vader geschenken en voedsel aan de familie van mijn vrouw.”