Wat is er aan de hand met jonge mensen?

HET goede nieuws of het slechte — wat wil je het eerst horen? Als deze vraag wordt gesteld, willen velen liever eerst het slechte nieuws te horen krijgen, in de hoop dat het goede nieuws in hun geest zal blijven hangen.

Laten wij, wanneer wij gaan onderzoeken wat er met jonge mensen aan de hand is, eerst de huidige toestand eens beschouwen. Algemeen wordt door oudere mensen opgemerkt dat jonge mensen tegenwoordig niet meer zijn wat ze vroeger waren. Anderzijds zijn jonge mensen verontwaardigd als er wordt gesuggereerd dat zij niet aan de maatstaven van vroeger voldoen. Niettemin zijn scherpe waarnemers van de mensheid het erover eens dat de jongeren van deze tijd anders zijn.

Hoe anders?

Hoewel mensen over het algemeen vinden dat jonge mensen goede manieren, verantwoordelijkheidsbesef en respect voor anderen dienen te hebben, blijft de werkelijkheid dikwijls schromelijk bij deze idealen achter. Volgens een enquête die in de Londense krant The Independent werd gepubliceerd, zijn jonge mensen „een ’nieuwe geest van opstandigheid aan het ontwikkelen’ tegen een wereld die hen naar hun mening hoofdzakelijk in de steek gelaten heeft”. Deze „nieuwe geest van opstandigheid” wordt weerspiegeld in de constatering dat hedendaagse jongeren zich minder als „verstandig en verantwoordelijk” wensen te beschouwen. Zij willen liever als „wild en onvoorspelbaar” gezien worden.

In Groot-Brittannië bijvoorbeeld is het aantal geregistreerde misdrijven — waarvan de meeste door jonge mensen werden begaan — tussen 1950 en 1993 vertienvoudigd. Parallel met deze tendens verloopt de toename van drugsgebruik en alcoholmisbruik. Terzelfder tijd, zo merkt de Londense Times op, hebben vrijwel alle ontwikkelde landen „sinds de Tweede Wereldoorlog een aanzienlijke toename van psychosociale stoornissen onder jongeren te zien gegeven”. Volgens David J. Smith, hoogleraar in de criminologie, houden deze stoornissen „op geen enkele gemakkelijk verklaarbare manier verband met ontberingen of met toenemende welstand”. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat het onderscheid tussen jonge mensen en oudere thans waarneembaar groter is.

Kinderen en jonge tieners in deze tijd worden met toenemende stress geconfronteerd. Pogingen tot zelfmoord, al dan niet geslaagd, zijn een veel voorkomend verschijnsel geworden. Het aantal zelfmoordpogingen van kinderen onder de twaalf is in nog geen tien jaar verdubbeld, bericht de in het Schotse Glasgow verschijnende Herald. Oudere kinderen laten zich door wanhoop dezelfde weg op drijven. „Ze vormen de uitlopers van een wassend getij van psychiatrische problemen onder jonge mensen, die de hulpverleningsinstanties boven het hoofd dreigen te groeien”, zo merkt de krant op.

Wiens schuld is het?

Volwassenen vinden het gemakkelijk jonge mensen de schuld te geven voor de „afwijkende” zienswijzen van de jeugd. Maar dragen volwassenen eerlijk gezegd niet een groot deel van de schuld voor wat er nu onder jonge mensen gebeurt? Pesterijen, verwaarlozing door ouders en gebrek aan rolmodellen of voorbeelden waarop jongeren kunnen vertrouwen, worden dikwijls als verklaring aangevoerd. „Depressiviteit komt onder de bevolking in het algemeen niet meer voor dan dertig jaar geleden”, zegt professor Sir Michael Rutter, hoofd van de afdeling Kinderpsychiatrie van de Medische Onderzoeksraad in Groot-Brittannië. „Maar”, voegt hij eraan toe, „onder tieners en jonge volwassenen is het aantal gevallen sterk toegenomen. . . . Het lijdt geen twijfel dat de ineenstorting van het gezin er een rol in speelt; niet alleen echtscheiding, maar het algemene niveau van onenigheid en ruzie onder volwassenen.”

Een wetenschappelijk onderzoekster stelt dat jonge mensen „de oude normen verwerpen”. Waarom? „Omdat die voor hen niet meer leefbaar zijn.” Neem bijvoorbeeld de veranderende zienswijzen ten aanzien van de rollen van de seksen. Veel jonge vrouwen meten zich de meer mannelijke eigenschappen agressie en geweld aan, terwijl jonge mannen verwijfd worden. Wat een verschil met de normen uit het verleden!

Maar waarom zien wij nu zulke radicale veranderingen? En wat is er voor goed nieuws over jonge mensen in deze tijd? Hoe kunnen zij een veilige toekomst hebben? Ons volgende artikel beschouwt de antwoorden op deze vragen.