Zo veel lijden

„WAAROM [is er] dit hele verschrikkelijke individuele en collectieve lijden . . .? God die de zingeving zelf is — en dan zo veel zinloosheid in zijn wereld, zo veel zinloos leed en zinloze schuld. Is deze God misschien toch, zoals niet alleen Nietzsche hem verweten heeft, een despoot, bedrieger, speler of beul?” — Christen zijn, door Hans Küng.

U ziet dat de katholieke theoloog Hans Küng eenvoudig een probleem opwerpt waar velen niet uitkomen — waarom laat een almachtige, liefdevolle God zo veel lijden toe? Hebt u mensen die vraag niet horen stellen? Iedereen die mededogen kent, is bedroefd over hetgeen Küng beschrijft als „een eindeloze stroom van bloed, zweet en tranen, pijn, verdriet en angst, eenzaamheid, wanhoop en dood”. Het heeft zelfs meer weg van een woeste bergstroom, een stortvloed van verschrikking en leed, die door de hele geschiedenis heen het leven van miljoenen heeft verwoest. — Job 14:1.

Vol „moeite en schadelijke dingen”

Denk aan het lijden dat voortvloeit uit oorlog, de pijn die niet alleen door de slachtoffers zelf wordt gevoeld maar ook door hen die treurend achterblijven, zoals de ouders en verwanten van kinderen en anderen die onmenselijk zijn behandeld. „In de afgelopen tien jaar”, zei onlangs het Rode Kruis, „zijn anderhalf miljoen kinderen gedood bij gewapende conflicten.” In Rwanda, zo bericht het Rode Kruis, waren in 1994 „honderdduizenden mannen, vrouwen en kinderen op onmenselijke wijze stelselmatig afgeslacht”.

Ook dienen wij de pijn die door perverse pedofielen wordt aangericht niet over het hoofd te zien. Een treurende moeder, die zei dat haar zoon zelfmoord had gepleegd nadat hij door een medewerker van de kinderbescherming was misbruikt, verklaarde: „De man die mijn zoon heeft misbruikt . . . heeft hem en een aantal andere jongens op de meest stelselmatige en perverse manier die je je maar kunt voorstellen, kapotgemaakt.” En wat te zeggen van de nachtmerrie van pijn die de slachtoffers van gewetenloze moordenaars of seriemoordenaars ondergaan, zoals die welke in Groot-Brittannië zijn opgepakt en die „25 jaar lang ongestraft hebben ontvoerd, verkracht, gemarteld en gemoord”? Door de hele geschiedenis heen schijnen er geen grenzen te zijn geweest aan wat mannen en vrouwen elkaar op het gebied van pijn en lijden hebben aangedaan. — Prediker 4:1-3.

Dan is er nog het lijden dat veroorzaakt wordt door emotionele en lichamelijke ziekten en de verschrikkelijke pijn van het verdriet dat gezinnen verteert wanneer geliefden voortijdig sterven. Ook is er het leed dat de slachtoffers van een hongersnood of van andere, zogenoemde natuurrampen ondervinden. Weinigen zullen het oneens zijn met Mozes’ uitspraak dat onze zeventig of tachtig jaar vol „moeite en schadelijke dingen” zijn. — Psalm 90:10.

Deel van Gods voornemen?

Zou het kunnen zijn, zoals sommigen beweren, dat dit onafgebroken lijden deel uitmaakt van een onbegrijpelijk voornemen van God? Moeten wij nu lijden om het leven ’in de wereld hierna’ te kunnen waarderen? Is het waar, zoals de Franse filosoof Teilhard de Chardin geloofde, dat het „lijden dat dood en ontbinding veroorzaakt, voor het [menselijk] wezen noodzakelijk is opdat het tot leven komt en geest wordt”? (The Religion of Teilhard de Chardin; wij cursiveren.) Beslist niet!

Zou een zorgzame ontwerper met opzet een dodelijk milieu scheppen en dan beweren meedogend te zijn als hij mensen van de gevolgen daarvan redde? Beslist niet! Waarom zou een liefdevolle God zoiets doen? Waarom laat God dan lijden toe? Zal er ooit een eind aan lijden komen? In het volgende artikel worden deze vragen besproken.

[Illustratieverantwoording op blz. 3]

WHO-foto door P. Almasy