Vragen van lezers

Zou het voor een christen verstandig zijn bij psychische problemen professionele hulp te zoeken?

Berichten uit sommige landen geven te kennen dat er in deze „laatste dagen” een toename is in emotionele en geestesziekten (2 Timotheüs 3:1). Christenen zijn zeer begaan met medegelovigen die erdoor getroffen worden, maar zij beseffen dat iedereen voor zichzelf moet beslissen of hij zich voor zijn ziekte laat behandelen en zo ja, voor welke behandeling hij zal kiezen.a „Een ieder zal zijn eigen vracht dragen” (Galaten 6:5). Sommigen die in ernstige mate leden aan schizofrenie, bipolaire stoornissen, zware depressies, obsessief-compulsieve stoornissen, zelfverminking en andere kwellende stoornissen, hebben een tamelijk normaal leven kunnen leiden nadat zij de juiste professionele hulp hadden ontvangen.

Op sommige plaatsen is het erg populair geworden om in therapie te gaan. In veel gevallen lijdt de patiënt niet aan een ernstige psychische stoornis maar heeft hij er moeite mee het hoofd te bieden aan een bepaalde situatie in het leven. Het is echter de bijbel die de doeltreffendste hulp biedt bij het aanpakken van de moeilijke problemen van het leven (Psalm 119:28, 143). Via de bijbel verschaft Jehovah wijsheid, denkvermogen en ware kennis — dingen die ons mentaal en emotioneel sterken (Spreuken 2:1-11; Hebreeën 13:6). Getrouwe dienstknechten van God kunnen zich soms als gevolg van hevige innerlijke beroering irrationeel uitlaten (Job 6:2, 3). Jakobus 5:13-16 moedigt zulke personen aan om zich voor hulp en raad tot de ouderlingen te wenden. Een christen kan in geestelijk opzicht ziek zijn, of hij kan van streek zijn door een niet te veranderen omstandigheid of door zware spanningen, of misschien meent hij het slachtoffer van onrecht te zijn (Prediker 7:7; Jesaja 32:2; 2 Korinthiërs 12:7-10). Zo iemand kan door de ouderlingen worden geholpen, die ’hem met olie zullen inwrijven’ — dat wil zeggen, op bekwame wijze vertroostende bijbelse raad geven — en ook ’over hem zullen bidden’. Het resultaat? „Het gebed des geloofs zal degene die zich niet wel voelt beter maken, en Jehovah zal hem oprichten [uit zijn moedeloosheid of uit zijn gevoel door God verlaten te zijn].”

Maar wat te doen als iemands psychische nood en verwarring ondanks de bekwame hulp van geestelijke herders aanhoudt? Sommigen die zich in deze situatie bevonden, hebben ervoor gekozen een grondig lichamelijk onderzoek te ondergaan. (Vergelijk Spreuken 14:30; 16:24; 1 Korinthiërs 12:26.) Een lichamelijke aandoening kan de oorzaak zijn van emotionele of psychische nood. Het laten behandelen van zo’n aandoening heeft in sommige gevallen de emotioneel zieke persoon verlichting verschaft.b Als er geen lichamelijke aandoening wordt gevonden, kan de arts desgevraagd een deskundige in de geestelijke gezondheidszorg aanbevelen. Wat dan? Zoals gezegd, is dit een beslissing die ieder voor zichzelf moet overwegen. Anderen dienen geen kritiek te leveren of een oordeel te vellen. — Romeinen 14:4.

Niettemin moet men praktische wijsheid aan de dag leggen en ervoor zorgen dat bijbelse beginselen niet worden vergeten (Spreuken 3:21; Prediker 12:13). In het geval van lichamelijke ziekte kunnen patiënten uit verscheidene behandelingsmethoden kiezen, van reguliere geneeskunde tot methoden als natuurgeneeswijze, acupunctuur en homeopathie. Ook in de geestelijke gezondheidszorg zijn er verschillende soorten therapeuten. Tot hen behoren psychoanalytici en anderen, die soms in het persoonlijke verleden van de patiënt graven om oorzaken van zijn afwijkende gedrag of pijnlijke emoties te vinden. Gedragstherapeuten zullen de patiënt proberen te helpen nieuwe gedragspatronen te leren. Sommige therapeuten zijn van mening dat de meeste geestesziekten met medicijnen behandeld moeten worden.c Naar verluidt bevelen anderen diëten en vitaminen aan.

Patiënten en hun gezin dienen voorzichtigheid te betrachten wanneer zij deze keuzen overwegen (Spreuken 14:15). Het is veelzeggend dat professor Paul McHugh, directeur van de Afdeling Psychiatrie en Gedragswetenschappen van de medische faculteit van de Johns Hopkins University, zei dat de professionele hulpverlening in de geestelijke gezondheidszorg „een rudimentaire geneeskunst is. Het is niet gemakkelijk om haar ideeën te staven, terwijl ze zich juist bezighoudt met stoornissen in de meest complexe aspecten van het menselijk leven — de geest en het gedrag.” Deze situatie opent de weg tot buitenissigheden, bedrog en ook goed bedoelde behandelingen die meer kwaad dan goed doen.

Ook zij opgemerkt dat terwijl psychiaters en psychologen een professionele, postdoctorale graad hebben, veel anderen die geen professionele kwalificaties bezitten, zonder toezicht praktijk houden als counselor of therapeut. Sommige mensen hebben heel wat geld uitgegeven aan het raadplegen van zulke onbevoegden.

Zelfs ten aanzien van een geschoolde, bevoegde deskundige in de geestelijke gezondheidszorg zijn er dingen ter overweging. Wanneer wij een arts of een chirurg kiezen, moeten wij er zeker van zijn dat hij onze op de bijbel gebaseerde zienswijzen zal respecteren. Evenzo zou het gevaarlijk zijn om een deskundige in de geestelijke gezondheidszorg te raadplegen die onze religieuze en morele zienswijzen niet respecteert. Veel christenen streven er ernstig naar om ondanks psychische en emotionele problemen „dezelfde geestesgesteldheid [te hebben] die Christus Jezus bezat” (Romeinen 15:5). Zij maken zich terecht zorgen over de opvattingen van een ieder die hun denken of gedrag zou kunnen beïnvloeden. Sommige therapeuten bezien alle door schriftuurlijke geloofsovertuigingen opgelegde beperkingen als onnodig en mogelijk schadelijk voor de geestelijke gezondheid. Zij kunnen praktijken die in de bijbel worden veroordeeld, zoals homoseksualiteit of huwelijksontrouw, goedkeuren of zelfs aanbevelen.

Deze ideeën vallen onder datgene wat de apostel Paulus „de tegenstrijdigheden der valselijk zo genoemde ’kennis’” noemde (1 Timotheüs 6:20). Ze zijn in strijd met de waarheid omtrent de Christus en maken deel uit van ’de filosofie en het ijdele bedrog’ van deze wereld (Kolossenzen 2:8). De bijbelse toetssteen is duidelijk: „Er is geen wijsheid, noch enig onderscheidingsvermogen, noch enige raad tégen Jehovah” (Spreuken 21:30). Therapeuten die zeggen dat „goed slecht is en slecht goed” zijn „slechte omgang”. In plaats dat zij een labiele geest helpen te genezen, zullen zij ’nuttige gewoonten bederven’. — Jesaja 5:20; 1 Korinthiërs 15:33.

Een christen die het noodzakelijk acht een deskundige in de geestelijke gezondheidszorg te raadplegen, dient dus de kwalificaties, opvatting en reputatie van de therapeut en de mogelijke uitwerking van een aanbevolen behandeling aan een nauwkeurig onderzoek te onderwerpen. Als een christen die van streek is, dit niet zelf kan doen, zou misschien een rijpe, goede vriend of een bloedverwant kunnen helpen. Een christen die twijfelt of het verstandig is een bepaalde behandeling te ondergaan, zal bemerken dat het nuttig is om met de ouderlingen in de gemeente te spreken — hoewel de uiteindelijke beslissing bij hemzelf (of zijn ouders, of de man en vrouw gezamenlijk) ligt.d

De wetenschap kan in deze tijd meer doen dan vroeger om lijden te verlichten. Niettemin zijn er veel ziekten — zowel lichamelijke als psychische — die op dit moment ongeneeslijk zijn en gedurende dit samenstel van dingen verduurd moeten worden (Jakobus 5:11). Intussen bieden „de getrouwe en beleidvolle slaaf”, de ouderlingen en alle anderen in de gemeente de zieken hun medeleven en steun. En Jehovah zelf sterkt hen om te volharden tot die schitterende tijd dat er geen ziekte meer zal zijn. — Mattheüs 24:45; Psalm 41:1-3; Jesaja 33:24.

[Voetnoten]