Vragen van lezers
● Achten Jehovah’s getuigen het juist een psychiater te raadplegen?
Of een christen een psychiater, of welke andere dokter maar ook, wil raadplegen, is een kwestie die aan ieders persoonlijke beslissing wordt overgelaten. Ware christenen bezitten evenwel een diep geloof in de kracht van de bijbel om nuttige leiding te geven. Zij beseffen dat de Schepper meer weet over de mens — met inbegrip van de menselijke geest — dan welke mens maar ook. Vandaar dat Jehovah’s getuigen elke behandelingsmethode in het licht van de „wijsheid van boven” beschouwen. — Jak. 3:17.
Hoewel psychiaters gespecialiseerd zijn in de behandeling van mentale en emotionele stoornissen, is het goed te beseffen dat de methoden die door individuele psychiaters worden gebruikt, drastisch van elkaar verschillen. Eén handboek is bijvoorbeeld getiteld Psychoanalysis and Psychotherapy: 36 Systems (Psychoanalyse en psychotherapie: 36 systemen). Waarom zoveel verschillende zienswijzen? Omdat er, ondanks veel speurwerk, betrekkelijk weinig bekend is over de werking van de menselijke geest. In het boek The Mind (De geest) wordt verklaard: „De oorzaken van [verscheidene geestesziekten] vormen het belangrijkste onopgeloste vraagstuk van de hedendaagse psychiatrie. Er zijn antwoorden gegeven, maar geen van deze zijn afdoend.”
Sommige psychiaters passen de „gesprekstherapie” toe, waarbij zij vaak tot de kinderjaren van de patiënt teruggaan en nagaan in welke verhouding hij toen tot zijn ouders stond — van het standpunt uitgaand dat dergelijke methoden hem van bepaalde vormen van angst of vijandschap zullen bevrijden. Anderen concentreren zich erop de patiënt zover te brengen dat hij nieuwe gewoonten aanleert (waarbij zij soms van hypnose gebruik maken), in de hoop dat een nieuw „gedragspatroon” het antwoord is. Weer anderen gaan van het standpunt uit dat de meeste geestesziekten een fysieke oorzaak hebben (zoals chemische disharmonie van het lichaam of een gebrekkig functioneren van het zenuwstelsel) en schrijven derhalve psychofarmaca (geneesmiddelen die op selectieve wijze invloed uitoefenen op het centrale zenuwstelsel en daardoor wijzigingen teweegbrengen in de psychische gesteldheid) of misschien een dieet en vitaminen voor. Aangezien hersenchirurgie zeer controversieel is, wordt deze behandelingsmethode voor geestesziekten zelden aangeraden.
Aangezien ware christenen ernaar streven „dezelfde geestesgesteldheid [te hebben] die Christus Jezus bezat”, is het voor hen terecht van belang te weten welke geloofsovertuiging degene die hun denkwijze of gedrag wil beïnvloeden, is toegedaan (Rom. 15:5). Hoewel niet alle psychiaters en analisten agnostici zijn, is dit in vele gevallen wel zo. Eén studie onthulde dat meer dan de helft van de geïnterviewde psychiaters het eens was met Sigmund Freuds zienswijze dat geloof in God „infantiel” is en niet strookt „met de werkelijkheid”. Velen geloven dat de mens wordt aangedreven door „dierlijke instincten die de mens in zijn evolutie uit de lagere levensvormen heeft overgeërfd”. Zoals werd bericht in het boek The Psychiatrists (De psychiaters), „zijn de meeste psychiaters . . . van mening dat de wetten die het seksuele gedrag beheersen, veel te strikt zijn” (Blz. 167). Zou u uw leven graag willen vormen overeenkomstig de denkwijze van mensen die aangelegenheden aldus beschouwen?
Op het ogenblik wordt er bij de behandeling veel van psychofarmaca gebruik gemaakt, en ook hier is het verstandig zorgvuldig het resultaat te beschouwen. Hoewel het gebruik van dergelijke geneesmiddelen als medicijn niet voor christenen verboden is en bepaalde middelen in sommige opzichten een mate van verlichting kunnen schenken, dient een dienstknecht van God erg voorzichtig te zijn met iets wat hem zou kunnen verslaven (Rom. 6:17; 12:1). Sommige mensen die een behandeling verkiezen waarbij geen psychofarmaca betrokken zijn, wijzen op goede resultaten met een therapie waarbij gebruik gemaakt wordt van grote hoeveelheden vitaminen, hetgeen een behandelingsmethode is waarvoor thans veel belangstelling bestaat.
Wanneer men een medische behandeling nodig acht, is het van belang het bijbelse beginsel op te merken dat in 1 Korinthiërs 12:26 staat opgetekend. Hier leert de Schrift dat wanneer één deel van ons lichaam lijdt, andere delen hier invloed van ondervinden. In harmonie met dit beginsel zouden degenen met psychische of nerveuze problemen het raadzaam kunnen achten zich aan een grondig lichamelijk onderzoek te laten onderwerpen, aangezien er vaak een gezondheidsprobleem bestaat waarvan zij zich niet bewust zijn. Zelfs sommigen die dachten dat zij krankzinnig werden of door demonen werden lastig gevallen, hebben bemerkt dat zij een „laag bloedsuikergehalte” hadden of aan een andere kwaal leden.
Natuurlijk zijn er veel ziekten en kwalen waarvoor geen „genezing” bekend is. Wederom verschaft Jehovah ons hulp. Zijn Woord kan ons helpen onze volharding op te bouwen (1 Tim. 6:11, 12). Ook worden wij aldus geholpen weerstand te bieden aan onaangename lichamelijke wijzigingen, zoals die welke zich soms in de menopauze of tijdens het verouderingsproces voordoen.
Wat echter te doen als het probleem niet lichamelijk is? Wat als het een kwestie is van vijandige gevoelens of moedeloosheid — problemen om goed met anderen op te schieten? In Jakobus 5:13-16 wordt over iemand met problemen van geestelijke of emotionele aard gesproken die de oudere mannen van de christelijke gemeente laat komen, opdat zij hem ’met olie inwrijven’, dat wil zeggen, vertroostende bijbelse raad geven, en ook „over hem bidden”. Wat is het resultaat van dit alles? De tekst vervolgt met te zeggen: „Het gebed des geloofs zal degene die zich niet wel voelt beter maken, en Jehovah zal hem oprichten [uit zijn mistroostigheid].” Wil de geestelijk zieke hier voordeel van ontvangen, dan moet hij vanzelfsprekend eerlijk en openlijk zijn. Hij moet voor de bijbelse raad openstaan en deze opvolgen; hij moet in overeenstemming werken met de gebeden die ten behoeve van hem worden opgezonden. — Jak. 1:25.
Dit legt christelijke ouderlingen een grote verantwoordelijkheid op de schouders. Zij moeten een oprecht gebed opzenden en Jehovah’s leiding zoeken. Door geduld, liefde en bezorgdheid aan de dag te leggen, kunnen zij vaak tot de wortel van de moeilijkheden doordringen. De ouderlingen moeten degenen met een bezwaard gemoed helpen inzien hoe onze God ons uitnodigt onze lasten op Hem te werpen (Ps. 55:22; 1 Petr. 5:7). Soms is het noodzakelijk iemand te helpen inzien hoe hij ’gramschap kan wegdoen’ en zich kan concentreren op wat eerbaar is (Kol. 3:5-14; Fil. 4:6-8). En vaak komt het voor dat iemand die werkelijk berouw heeft, zich „schuldig” voelt en denkt dat er „geen vergeving mogelijk is”. Aangezien hij zich verbrijzeld voelt, heeft hij de verzekering nodig die bijvoorbeeld in 1 Johannes 1:9 wordt gegeven.
Hoewel Jehovah’s getuigen de mogelijkheid van behandeling door doktoren die zich gespecialiseerd hebben in emotionele of mentale problemen, dus niet categorisch afwijzen, is het in het geval dat een Getuige het noodzakelijk acht zulke doktoren te raadplegen, wel noodzakelijk dat hij elke aanbevolen behandeling nauwkeurig onderzoekt. Hij dient nooit te vergeten dat het onderhouden van Jehovah’s wetten tot zijn mentale gezondheid in deze tijd en tot eeuwig leven in de toekomst bijdraagt. Indien hij twijfelt of het volgen van een bepaalde therapie verstandig is, zou hij kunnen verkiezen dit met de ouderlingen in de christelijke gemeente te bespreken — alhoewel de uiteindelijke beslissing bij hem zelf berust (of bij de ouder, of afhankelijk is van de gezamenlijke beslissing van een echtgenoot en zijn vrouw). En zoals dit op elk andere terrein van het leven geldt, zullen ware christenen volledig voordeel willen trekken van de kracht die Jehovah verschaft, beseffend dat zij krachtige hulpmiddelen hebben in de vorm van Gods Woord en geest. „Want het woord van God is levend en oefent kracht uit . . . en het kan gedachten en bedoelingen van het hart onderscheiden.” — Hebr. 4:12.