Met volharding prediken in het land van ijs en vuur
IJSLAND ligt in het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan, ongeveer halverwege tussen Noord-Amerika en Europa. Hoewel het net onder de poolcirkel ligt, is het klimaat milder dan men zou verwachten, dank zij de invloed van de warme Golfstroom. IJsland wordt wel het land van ijs en vuur genoemd omdat het de grootste gletsjer van Europa heeft en tevens een van de actiefste vulkanische gebieden in de wereld is. Beroemd zijn de vele hete bronnen en solfataren, vulkanische gebieden die hete dampen en zwavelhoudende gassen afgeven.
De 260.000 bewoners van dit op een na grootste eiland van Europa zijn afstammelingen van de Vikingen, die zich hier meer dan 1100 jaar geleden vestigden. Het IJslands is in wezen hetzelfde als Oudnoors, de Scandinavische taal van de Vikingtijd. Het is vrijwel onveranderd gebleven omdat de IJslanders dol waren op het lezen van hun oude saga’s, die merendeels in de dertiende eeuw werden geschreven.
Tegen de zestiende eeuw werd er een begin mee gemaakt de bijbel in het IJslands te vertalen. Een „Nieuw Testament” verscheen in 1540 en een complete bijbel in 1584. Ruim negentig procent van de bevolking behoort tot de Evangelisch-Lutherse Kerk, de officiële staatskerk. Hoewel er zich in bijna elk huis een bijbel bevindt, geloven weinigen dat de bijbel Gods Woord is. De meeste IJslanders houden er wat religie betreft liberale zienswijzen op na en zijn over het algemeen onafhankelijke denkers.
Het goede nieuws bereikt IJsland
De eerste IJslanders die het goede nieuws van het Koninkrijk hoorden, waren toentertijd woonachtig in Canada. Een van hen was Georg Fjölnir Lindal. Zijn ouders kwamen van IJsland, en hij sprak IJslands. Kort nadat hij zijn leven aan Jehovah God had opgedragen, werd hij volle-tijdprediker van het goede nieuws. In 1929, toen hij veertig jaar was, ging hij het goede nieuws verkondigen aan de mensen in dat land van ijs en vuur.
Wat een enorm karwei voor één man! IJsland meet ongeveer 320 kilometer van noord naar zuid en zo’n 500 kilometer van oost naar west. De kustlijn, met inbegrip van fjorden en baaien, is ongeveer 6400 kilometer lang. In die tijd waren er geen echte wegen en praktisch geen auto’s of enige andere moderne middelen om zich te verplaatsen. Toch bewerkte broeder Lindal binnen tien jaar het hele eiland en verspreidde duizenden boeken. Hij reisde per boot langs de kust, en wanneer hij de boerderijen in het binnenland bezocht, gebruikte hij twee paarden, een voor hemzelf en het andere voor zijn lectuur en zijn spullen.
Bijna achttien jaar lang was broeder Lindal de enige Getuige op IJsland. Ondanks zijn harde werk zag hij in die tijd niemand een standpunt voor het Koninkrijk innemen. Aan zijn lange en eenzame verblijf kwam op 25 maart 1947 een eind toen de eerste afgestudeerden van de Wachttoren-Bijbelschool Gilead arriveerden. U kunt u zijn vreugde voorstellen toen Jehovah eindelijk zijn gebeden om meer werkers voor de oogst verhoorde (Mattheüs 9:37, 38). Broeder Lindal zette zijn dienst op IJsland voort totdat hij in 1953 naar Canada terugkeerde.
Meer werkers voor de oogst
De zendelingen die in 1947 kwamen, waren twee Deense broeders. Twee jaar later kwamen er nog meer zendelingen aan. Terwijl zij hun predikingswerk samen met enkele broeders en zusters die naar IJsland waren verhuisd, voortzetten, werden er duizenden publikaties verspreid. Hoewel de meeste IJslanders verwoede lezers zijn, reageerden niet veel mensen gunstig op het goede nieuws. Na 27 jaar planten en begieten begonnen de geduldige broeders de vruchten van hun arbeid te zien. In 1956 namen zeven nieuwelingen hun standpunt voor het Koninkrijk in en droegen hun leven aan Jehovah op.
In de afgelopen tien jaar is het aantal Koninkrijksverkondigers meer dan verdubbeld. Nu zijn er zeven gemeenten en een geïsoleerde groep, in totaal 280 verkondigers van het goede nieuws. Laten wij eens een tocht over het eiland maken om deze gemeenten te bezoeken.
Rond de hoofdstad
De broeders en zusters die al die jaren hebben volhard, zijn rijkelijk gezegend. Er zijn nu twee bloeiende gemeenten in Reykjavík, de hoofdstad. Zij komen bijeen in een schitterende Koninkrijkszaal die zich in hetzelfde gebouw bevindt als het bijkantoor, dat in 1975 werd ingewijd.
Friðrik en Ada behoorden tot de zeven personen die in 1956 werden gedoopt. „Ik herinner mij dat wij de vergaderingen hielden in een kamertje op de zolder waar de zendelingen woonden”, zegt Friðrik. „Er was plaats voor twaalf stoelen, maar soms, als er meer mensen dan gewoonlijk kwamen, deden wij de deur naar het kamertje ernaast open. Wat een verschil met deze tijd, nu twee gemeenten de Koninkrijkszaal vullen!”
Friðrik was het hoofd van de Voedseldienst toen de eerste grote vergaderingen werden gehouden. „Ik deed het meeste werk zelf, en tegelijkertijd kwam het vaak voor dat ik elke dag drie of vier programmaonderdelen behartigde. In de keuken droeg ik een schort. Als het tijd was om een lezing te houden, deed ik mijn colbert aan en snelde de zaal in. Verschillende keren moesten de broeders mij eraan herinneren mijn schort af te doen. Nu worden de grote vergaderingen door 400 à 500 personen bezocht, onder wie fijne ouderlingen die een aandeel hebben aan het programma. Er zijn ook vele bereidwillige handen die bij de Voedseldienst helpen.”
De gemeente die zich het dichtst bij Reykjavík bevindt, is Keflavík, ongeveer vijftig kilometer naar het westen. De rit voert ons door lavavelden. Tien procent van IJsland is bedekt met lava. De eerste vegetatie die op deze velden verschijnt, bestaat uit lichenen en mossen, maar op de oudere lavavelden zult u wilde bessen en laaggroeiende struiken aantreffen.
De gemeente in Keflavík heeft negentien verkondigers en werd in 1965 opgericht. Dichtbij ligt het internationale vliegveld, en er is ook een Amerikaanse militaire basis gevestigd. Hoewel de Getuigen nooit op de basis zelf van huis tot huis hebben kunnen werken, worden er veel bijbelstudies geleid, en vrij velen hebben de waarheid leren kennen.
In Selfoss, 55 kilometer ten oosten van Reykjavík, bevindt zich nog een gemeente. Hier zien wij groene velden met rundvee en schapen, alsook IJslands grootste melkveehouderij. Onderweg komen wij langs Hveragerði, een stadje in een schilderachtig dal. Op een afstand zien wij overal in het dal stoomkolommen uit hete bronnen opstijgen. Dit is een van de meest uitgestrekte thermale gebieden in het land, en er zijn veel broeikassen gebouwd om deze energiebronnen te benutten en tomaten, komkommers en een verscheidenheid van bloemen uit de kas voort te brengen.
In dit gebied is een kleine maar actieve gemeente van negentien Koninkrijksverkondigers. Sigurður en Guðrún Svava verhuisden rond de tijd dat de gemeente in 1988 werd opgericht, vanuit Reykjavík hierheen om deze kleine groep te ondersteunen. Sigurður is de enige ouderling hier. Voordat hij bijna tien jaar geleden een getuige van Jehovah werd, was hij een beroemd musicus en speelde als drummer in verschillende bands. Nu verdient hij de kost als glazenwasser en hij geeft ook muziekles. Zijn levensstijl als artiest bezorgde hem veel problemen, zoals druggebruik, zwaar drinken en een stukgelopen huwelijk. Wat schenkt het hem nu voldoening een doel in het leven te hebben en Jehovah te dienen!
Naar de oostkust
Wij verlaten Selfoss en beginnen aan een rit van 680 kilometer, voornamelijke over smalle en oneffen grindwegen. Wij zijn op weg naar de volgende gemeente, in de stad Reyðarfjörður, aan de oostkust. Binnen een half uur komt de Hekla in zicht, de bekendste IJslandse vulkaan. Hij heeft in deze eeuw vier keer een uitbarsting gehad.
In 1973 vond op Vestmannaeyjar (Westmann Islands) een enorme vulkaanuitbarsting plaats. De totale bevolking van ongeveer 5300 mensen werd in slechts een paar uur veilig naar het vasteland gebracht. Na de wederopbouw van de stad keerden de meeste inwoners geleidelijk terug. Nu wonen daar twee Getuigen, en zij prediken het goede nieuws aan de mensen in deze kleine gemeenschap. Na nog eens twee uur rijden worden wij getrakteerd op een schitterend uitzicht op de majestueuze Vatnajökull, verreweg de grootste gletsjer van IJsland, met een oppervlakte van 8300 vierkante kilometer. Onderweg komen wij ook langs vele prachtige watervallen en rivieren.
Na ongeveer tien uur rijden bereiken wij onze bestemming. In Reyðarfjörður ontmoeten wij de twaalf verkondigers van de jongste gemeente op IJsland. Er woonden geen Getuigen in dit gebied totdat er in de tweede helft van 1988 een zendelingenhuis werd gevestigd. Kjell en Iiris, een Zweeds zendelingenechtpaar dat sinds 1963 op IJsland dient, hebben de toewijzing te midden van de 15.000 mensen in dit landelijke gebied te werken. Velen wonen in vissersdorpjes langs de kust, die zich over een afstand van ongeveer 500 kilometer uitstrekt.
Kjell vertelt: „Het lijdt geen twijfel dat Jehovah het Koninkrijkswerk in dit deel van IJsland rijkelijk heeft gezegend. Op 1 januari 1993 werd er een gemeente opgericht, en wij leiden vele goed lopende bijbelstudies met mensen die fijne vorderingen maken. Hoewel de vervoermiddelen veranderd zijn sinds broeder Lindal te paard reisde, is het niet altijd gemakkelijk om in de donkere wintermaanden op gladde wegen over de bergpassen te rijden, zelfs niet met een jeep met vierwielaandrijving. Eén keer werd de jeep van een gladde weg afgeblazen en ging hij meer dan twee of drie keer over de kop langs een helling naar beneden. Wat waren wij blij dat wij er zonder kleerscheuren afkwamen!”
Na dertig jaar op IJsland te hebben gediend, zegt Iiris: „In de loop der jaren zijn er velen uit andere landen gekomen om te helpen. Hoewel de meesten om verschillende redenen hebben moeten vertrekken, hebben zij beslist een groot aandeel gehad aan het beplanten en begieten. Wij zijn blij dat wij kunnen blijven, want wij hebben nu het voorrecht de oogst te zien binnenkomen. Jehovah bespoedigt zijn werk ook hier.”
Veel van de toename heeft plaatsgevonden omdat nieuwelingen aan hun collega’s getuigenis geven. Atli leerde de waarheid via de zendelingen kennen en begon er met anderen over te spreken in het bouwbedrijf waar hij werkte. Twee van zijn collega’s, van wie er één samen met zijn vrouw in november 1992 werd gedoopt, nemen nu deel aan het predikingswerk. Een derde collega bestudeert de bijbel met de Getuigen.
Wij nemen de noordelijke route
Wij vertrekken uit Reyðarfjörður en gaan naar het westen. De volgende gemeente ligt 300 kilometer verderop, in de stad Akureyri. Speciale volle-tijdpredikers kregen in het begin van de jaren ’50 de toewijzing daar te gaan werken. Van het begin af aan hebben enkele geestelijken het werk krachtig tegengestaan. Er werden in de plaatselijke krant artikelen gepubliceerd om de mensen tegen Jehovah’s Getuigen te waarschuwen. Ook hielden veel stadsbewoners zich met spiritisme bezig. Maar dank zij de volharding en het geduld van verschillende pioniers en zendelingen is er nu een actieve en liefdevolle gemeente van 35 Koninkrijksverkondigers.
Friðrik, een van de ouderlingen daar, was visser. Nadat hij in 1982 het districtscongres had bijgewoond, was hij ervan overtuigd dat wat hij leerde de waarheid was. Hij keerde naar Akureyri terug, vastbesloten om zijn familie, vrienden en collega’s getuigenis te geven. Friðrik maakte plannen om zijn werk als visser op te geven, zodat hij meer tijd met de gemeente kon doorbrengen. Hij vertelde zijn vriendin, Helga, dat zij niet langer konden samenwonen totdat zij getrouwd waren, aangezien hij een getuige van Jehovah wilde worden. Friðrik wilde ook dat zij de bijbel ging bestuderen omdat hij niet met ’een ongelovige wilde trouwen’ (1 Korinthiërs 7:39). Tot zijn verbazing begon Helga te studeren. Zij trouwden in februari 1983 en werden kort daarna gedoopt. Na verloop van tijd aanvaardden ook Friðriks moeder en zus de waarheid.
Onze laatste stopplaats is Akranes, 350 kilometer rijden vanaf Akureyri, over drie bergketens en door vele prachtige dalen. Hier is de weg geplaveid, waardoor de rit aangenaam is vergeleken met de oneffen en smalle grindwegen waarlangs wij voornamelijk hebben gereisd. In Akranes is de kleinste gemeente op IJsland — vijf verkondigers, van wie twee als ouderling dienen. Het zijn twee gezinnen die gunstig reageerden op de Macedonische roep, een van de grotere gemeenten in Reykjavík verlieten en zich in dit stadje vestigden om te dienen waar de behoefte groter is (Handelingen 16:9, 10). Al meer dan twee jaar nu prediken zij geduldig het goede nieuws in dit gebied, vol vertrouwen dat Jehovah het wasdom zal geven. — 1 Korinthiërs 3:6.
Prachtige vooruitzichten voor toename
Met behulp van broeikassen, verwarmd door geothermische energie, en kunstmatige verlichting hebben de IJslandse boeren een grote verscheidenheid van fruit, groente en andere gewassen kunnen verbouwen. Evenzo hebben de Getuigen, toegerust met geestelijke waarheid, de warmte van vriendelijke overredingskracht en de zegen van Jehovah’s heilige geest, geweldige resultaten in het IJslandse veld ondervonden.
Dit jaar woonden 542 personen de Gedachtenisviering van Christus’ dood bij, en er worden nu bijna 200 huisbijbelstudies geleid. Bovendien geeft de positieve reactie op de aanmoediging om in niet-toegewezen gebieden te dienen, ons het vertrouwen dat alle met schapen te vergelijken personen op dit immense eiland de stem van de Voortreffelijke Herder, Jezus Christus, zullen horen (Johannes 10:14-16). Wat een vreugdevol resultaat voor die getrouwe Koninkrijksverkondigers die de afgelopen 64 jaar zo veel geduld en volharding aan de dag hebben gelegd bij het prediken van het goede nieuws in het land van ijs en vuur!
[Kaart op blz. 24]
(Zie publicatie voor volledig gezette tekst)
Akureyri
Akranes
Keflavík
Selfoss
Vestmannaeyjar
Reyðarfjörður
Hekla
Geysir
VATNAJÖKULL
REYKJAVÍK
[Verantwoording]
Gebaseerd op een kaart van Jean-Pierre Biard