Vrijgave van de laatste Dode-Zeerollen

IN SEPTEMBER jongstleden werd een wetenschappelijke impasse, die decennia lang had geduurd, uiteindelijk doorbroken. Er leek een eind te zijn gekomen aan een verbitterde discussie tussen onderzoekers van de Dode-Zeerollen, hoewel er misschien een nieuwe discussie begonnen is.

De Dode-Zeerollen werden in 1947 en in de jaren daarna in grotten bij de Dode Zee ontdekt. Ze waren van grote waarde om de wezenlijke nauwkeurigheid van de tekst van de Hebreeuwse Geschriften aan te tonen en om licht te werpen op de religieuze omstandigheden die tijdens Jezus’ verblijf op aarde in Palestina heersten (Jesaja 40:8). Terwijl sommige handschriften redelijk vlug werden gepubliceerd, waren er in 1991 bijna 400 nog steeds niet gepubliceerd en niet beschikbaar voor de meeste geleerden. Velen voelden zich, net als professor Ben Zion Wacholder, „gefrustreerd door het besef dat wij, met het huidige tempo van publikatie, allen dood zullen zijn wanneer het corpus van de Dode-Zeerollen voor de wereld beschikbaar wordt”.

Maar die situatie is in september jongstleden veranderd. Ten eerste kondigden professor Wacholder en een collega, Martin Abegg, aan dat zij op een ingenieuze manier een computer hadden gebruikt om de streng bewaakte teksten te reproduceren. Toen kondigde de Huntington-bibliotheek in San Marino (Californië, VS) aan dat zij foto’s van de originele handschriften hadden en dat zij die vrijelijk beschikbaar zouden stellen aan geleerden met een goede naam. Kennelijk waren er een aantal fotografische duplicaten van de rollen gemaakt om hun behoud veilig te stellen. Op verschillende plaatsen waren series foto’s ondergebracht, en uiteindelijk kwam er een serie in de Huntington-bibliotheek terecht.

Eén geleerde noemde deze wending in de gang van zaken ’het wetenschappelijke equivalent van het afbreken van de Berlijnse muur’. Officiële redacteuren hebben zowel de publikatie van de met behulp van een computer gereproduceerde tekst als de vrijgave van de foto’s ’diefstal’ genoemd. Vermoedelijk zal het debat over de ethiek nog jaren woeden. Ondertussen zullen waarschijnlijk nog veel meer geleerden ten slotte de hele collectie Dode-Zeerollen kunnen raadplegen.

[Illustratie op blz. 32]

Afbeelding van een commentaar op Habakuk, een van de Dode-Zeerollen